WorldWideScience

Sample records for wczesnego raka piersi

  1. Women’s health behaviors and selected determinants in breast cancer prevention / Zachowania zdrowotne kobiet i wybrane ich determinanty w profilaktyce raka piersi

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ślusarska Barbara

    2016-06-01

    Full Text Available Introduction. Breast cancer is the most common malignant cancer in women in Poland. Health behaviors concerning lifestyle and breast self-examination (BSE constitute a significant element of early prevention.

  2. TARI OLEG TAMULILINGAN GAYA PELIATAN KARYA I GUSTI AYU RAKA RASMI: KREATIVITAS GARAP DAN PEMBELAJARANNYA

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ni Komang Tri Paramityaningrum

    2015-05-01

    Full Text Available Tari Oleg Tamulilingan gaya Peliatan adalah sebuah karya seni yang diciptakan oleh I Gusti Ayu Raka Rasmi. Tujuan penelitian untuk mendeskripsikan struktur, kreativitas garap dan proses pembelajaran tari Oleg Tamulilingan gaya Peliatan. Penelitian ini menggunakan metode kualitatif dengan pendekatan interpretatif. Teknik pengumpulan data adalah observasi, wawancara, dan dokumentasi. Teknik analisis data menggunakan model analisis data interaktif dari Miles dan Huberman. Hasil penelitian adalah; (1 Ada tiga struktur tari Oleg Tamulilingan gaya Peliatan seperti papeson, pengawak,dan pekaad; (2 Kreativitas ragam gerak meliputi lima perubahan seperti angsel kado menjadi miles, nyerere menjadi luk nerudut, nyeregseg ngider menjadi nyeregseg meplincer, meipuk-meipuk menjadi mearas-aras, dan nyakup bawa. Kreativitas tata busana dapat diwujudkan dalam bentuk kamen, sabuk prada, oncer, ampok-ampok, tutup dada, gelang kana, badong lanying, gelungan dan udeng. Tata rias wajah meliputi penggunaan eyeshadow yang mencolok dan tidak menggunakan kecek/titik putih di bagian dahi/srinata; (3 Proses pembelajaran yang dilakukan adalah memberikan teknik dan menyuruh peserta didik untuk mempraktekkan tari Oleg Tamulilingan gaya Peliatan dengan pelatih I Gusti Ayu Raka Rasmi.  Oleg Tamulilingan dance of Peliatan style is an art work created by I Gusti Ayu Raka Rasmi. The aimed was to describe the structure, the learning and analyze the creativity of the dance. The aimed of the research was to describe the structure, the learning of Oleg Tamulilingan dance of Peliatan style and analyze the creativity of Oleg Tamulilingan dance of Peliatan style created I Gusti Ayu Raka Rasmi . The study used qualitative method through interpretative approach. Technique of collecting the data used observation, interview, documentation and recording. The data analysis used Miles and Huberman qualitative data analysis model. The result was; (1 Three strucutres of the dance such as papesan

  3. Jakość życia kobiet ze szczególnym uwzględnieniem życia seksualnego w trakcie leczenia i po leczeniu z powodu raka piersi – przegląd piśmiennictwa

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Justyna Chałubińska

    2010-06-01

    Full Text Available The definition of quality of life is derived from the WHO’s general definition of health and reflects copingwith normal stress, productive work and social functioning. Assessing quality of life in clinical trials is of crucialimportance. Implications of medical interventions have to be evaluated not only in terms of hard endpoints (e.g.death, overall survival etc. but also soft ones like for instance sexual functioning. The importance of assessingquality of life is sometimes underestimated in clinical trials and in everyday clinical practice.The purpose was a survey of current literature in the field of quality of life in breast cancer patients andsurvivors. The authors paid special attention to the sexual aspects of quality of life. The article outlines theinfluence of various demographic factors such as age, marital status, educational level and race on quality oflife scores in breast cancer patients. The authors elucidated the differing impact of the type and stage of treatment(surgery, reconstruction, systemic therapy and radiotherapy on quality of life in the group described above.Within this article the readers will also find information about quality of life in breast cancer patients in subsequentyears after finalization of treatment. The relation of psychiatric disorders, more common in cancer patients,and their treatment with general and sexual quality of life is also presented and discussed. The readerswill find the information contained in this article as a current review of quality of life literature and guidelineswhich could be incorporated into routine medical care.

  4. ETIOLOGIJA RAKA PROSTATE

    OpenAIRE

    SILVIO ALTARAC; Galić, Josip; Vidas, Željko; Savić, Ivan; ŠTAJCAR, DAMIR; Rajković, Zoran; Arslani, Nuhi; Vučemilo, Luka; BUBNJAR, JOSIP; Papeš, Dino

    2016-01-01

    Za rak prostate može se reći da je jedan od najvažnijih medicinskih problema u muškoj populaciji. U razvoju i progresiji karcinoma prostate bitne su epigenetska regulacija ekspresije gena pomoću promotora metilacije i acetilacije histona, proupalni enzim ciklooksigenaza-2, kao i somatske mutacije različitih gena s različitim biološkim funkcijama.

  5. Autyzm dziecięcy i niepełnosprawność intelektualna u 6-letniego chłopca ze szczególnym uwzględnieniem diagnozy funkcjonalnej i wczesnego wsparcia rozwoju – studium przypadku

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Szymon Godawa

    2016-12-01

    Full Text Available Niniejsze studium przypadku dotyczy 6-letniego chłopca z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim i autyzmem dziecięcym oraz jest próbą syntetycznego spojrzenia na funkcjonowanie dziecka w środowisku domowym i grupie rówieśniczej. Szczególne miejsce w pracy zajmują zagadnienia związane z szeroko rozumianym wsparciem rozwoju, systemowym postrzeganiem funkcjonowania rodziny, optymalizacją otoczenia dziecka autystycznego i dietetyką. Zwrócono także uwagę na znaczenie diagnozy funkcjonalnej – dokonywanej przez zespół wczesnego wsparcia rozwoju – która pozwala spojrzeć na dziecko i jego bliskich w sposób holistyczny. Na konkretnym przykładzie zaprezentowano, jakie zmiany mogą się dokonać w życiu dziecka w ciągu 3 lat, jeśli w proces terapeutyczny zostaną zaangażowani członkowie rodziny, a modyfikacji ulegną pozornie mało istotne aspekty życia.

  6. Är progressiva avskrivningar en förutsättning för nyproduktion? : En studie av effekterna vid en övergång till raka avskrivningar för bostadsrättsföreningar

    OpenAIRE

    Wyckman, Oscar; Eriksson Funke, Lina

    2014-01-01

    Bakgrund: Den senaste tiden har en debatt blossat upp i media om huruvida det är rimligt att bostadsrättsföreningar får tillämpa progressiva avskrivningar och om raka avskrivningar är ett bättre alternativ. Bokföringsnämnden beslöt under våren år 2014 att progressiva avskrivningar inte är en tillämplig avskrivningsmetod för byggnader. I media har många uttalat sig om vad detta kommer få för effekt på marknaden för bostadsrätter, men det har ännu inte utretts ur ett vetenskapligt perspektiv. S...

  7. Gęstość mammograficzna piersi a leczenie hormonalne w okresie pomenopauzalnym

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Grzegorz Jakiel

    2011-10-01

    Full Text Available High criteria of mammographic breast density are the risk factor of breast cancer occurrence. Numerousresearch papers report that the estrogenic-progestagenic therapy, especially in continuous schema, results innipple density increase up to 3-6%. Moreover, the literature states that the estrogenic therapy does not causethe increase of MBD. The type of gestagen used seems not to have any influence on breast density, however,estrogen dosage and the age at which the hormonal replacement therapy has been introduced, play crucial role.In most patients from the group of high risk of breast cancer and those treated because of this reason, the useof tamoxifen reduces statistically breast density. Other drugs such as raloxifene or letrozole indicate a decreaseof mammographic breast density similar to placebo.

  8. Rak trzonu macicy u kobiet po 70. roku życia. Ocena wczesnego ostrego odczynu popromiennego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Karolina Helis

    2011-04-01

    Full Text Available Objectives: The objective of the study was to evaluate the tolerance of radical radiotherapy in patients withcancer of the corpus uteri, aged 70 years and older. Materials and methods: The analysis is based on 94 patients with cancer of the corpus uteri. There were94 women aged 70-85 years (median 74 years treated using radical radiotherapy in the Department of Radiotherapy,Maria Sklodowska-Curie Memorial Cancer Centre and Institute of Oncology, Gliwice Branch in Polandduring 2008 to October 2010. Acute treatment toxicity was assessed using the EORTC/RTOG scale. The skinreaction, the digestive system reaction and urinary tract reaction were analysed. Results: The most frequent early acute post-radiation reaction was bowel reaction (74.5% in comparisonwith skin (24.5% and urinary bladder (15.96% reactions. A severe bowel reaction, adynamic ileus, was observedin 4 patients. There were no severe reactions of the urinary bladder. Benign reactions of the bladder were observedin 15 patients (15.96%. Severe skin reactions in 1 (1.06% patient and benign reaction in 22 (23.4% wereobserved. In the majority of patients there were no skin reaction (75.5%. Conclusion: Radical radiotherapy in senile patients with cancer of the corpus uteri is combined with higherfrequency of early acute toxicity, but still remains a safe and well-tolerated method of treatment.

  9. Przyczyny niepowodzeń leczenia chorych na raka trzonu macicy poddanych pooperacyjnej radioterapii

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Michał Spych

    2010-02-01

    Full Text Available Introduction: The treatment of choice for patients with early clinical stage uterine cancer is surgical intervention.In complementary treatment in standard use is radiotherapy (teletherapy and brachytherapy. In case of onset of disease recurrence, salvage treatment frequently proves ineffective, which is connected with a highpercent of deaths in this group of patients. The aim was to evaluate the causes of treatment failure in patients with endometrial cancer treated withpostoperative radiotherapy. Material and methods: Twenty-eight patients aged between 49 and 84 years were enrolled in the study,in whom for the period from 2002 until 2004 postoperative radiotherapy was applied, and in whom during theperiod of five years after treatment termination disease recurrence was observed. Results: In the analyzed group of patients the 2- and 4-year disease-free survival (DFS was 41% and 11%respectively. The 2- and 5-year overall survival (OS was 67% and 13%. Locoregional failures occurred in 5 (17.7%patients. Distant metastases were detected in 15 (63.6% patients. In 8 (28.6% patients, distant metastases occurredsimultaneously with local relapse. Neither of the treatment methods after disease recurrence significantlyextended the survival of patients (p = 0.82. Patients’ age was the sole prognostic factor which has a statisticallysignificant impact on DFS. On the other hand an adverse affect on overall survival was demonstrated for thevariable of the time of disease recurrence. In the group of patients in whom the recurrence was demonstratedearlier than 6 months after treatment termination the OS was significantly shorter (p = 0.001. Conclusions: Distant metastases are the main cause of failures of patients’ treatment for endometrioidendometrial cancer. Neither of the treatment methods after disease recurrence significantly extended the survivalof patients. Shorter time to disease recurrence is a negative prognostic factor with reference to overallsurvival.

  10. Suvremeni postupci u sprječavanju, ranom otkrivanju i liječenju raka prostate

    OpenAIRE

    Šamija, Mirko

    2005-01-01

    Rak prostate je iz puno razloga u samome vrhu interesa svjetske onkologije, a osobito zbog činjenice da se u novije vrijeme opaža ubrzan porast njegove pojavnosti te stope smrtnosti. Porast broja novooboljelih objašnjava se djelomice provođenjem programa ranog otkrivanja i produljenja prosječnog vijeka muškaraca, dok porast stopa smrtnosti upućuje na djelovanje i nekih drugih čimbenika. Danas je rak prostate najvarijabilniji zloćudni tumor koji ima velik raspon stupnje...

  11. The head and neck metastases from clear cell carcinoma of the kidney; Przerzut raka jasnokomorkowego nerki do glowy i szyi

    Energy Technology Data Exchange (ETDEWEB)

    Szlenk, Z.; Osuch-Wojcikiewicz, E.; Janczewski, G. [Akademia Medyczna, Warsaw (Poland)

    1994-12-31

    The kidney carcinoma is the commonest tumor to metastasize to the head and neck. The majority of renal metastases occur in the nose and paranasal sinuses. This paper presents 4 cases of metastatic tumor in the nasal cavities, paranasal sinuses, frontal bone and piriform fossa. The difficulties in diagnosis and management was also presented. (author)

  12. MR imaging in assessing of the esophageal cancer; MR versus other diagnostic modalities; Diagnostyka raka przelyku - MR a inne techniki diagnostyczne

    Energy Technology Data Exchange (ETDEWEB)

    Salamon, Z.; Perczynski, W.; Kolodziejczyk, J. [Zaklad Diagnostyki Obrazowej, Centrum Medyczne Ksztalcenia Podyplomowego, Oddzial Chirurgii, Centralny Szpital Kliniczny, Warsaw-Miedzylesie (Poland)

    1996-12-31

    The authors present different diagnostic modalities used in staging of esophageal cancer: esophageoscopy, double contrast X-ray examination, computed tomography (CT) and endoluminal ultrasound (EUS). We compare diagnostic efficiency of MR imaging with methods mentioned above. EUS is the method of choice in T1 and T2 tumors but it becomes useless in case of esophageal stricture. CT and MR are very useful specially in T3 and T4 tumors with assessing the tumor`s extend and adjacent organs invasion. MR is superior than CT specially in assessing the vessel`s invasion. Both the MR and CT are limited in assessing the lymph nodes involvement. Because of time consuming and cost effectiveness MR should not be used in detecting the distal metastases. (author) 16 refs, 7 figs, 4 tabs

  13. Tętnicze nadciśnienie płucne w praktyce reumatologa: podstępny początek – poważne konsekwencje. Znaczenie wczesnego rozpoznania

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ewa Więsik-Szewczyk

    2010-10-01

    Full Text Available Tętnicze nadciśnienie płucne (TNP to przewlekle postępująca choroba,która jest główną przyczyną zgonów w przebiegu twardzinyukładowej. W innych układowych chorobach tkanki łącznej TNPwystępuje rzadziej. W ostatnim dziesięcioleciu daje się zauważyćpostęp w zrozumieniu patogenezy tętniczego nadciśnienia płucnego,który zaowocował wprowadzeniem nowych leków. Warunkiemskutecznej terapii jest wczesne ustalenie rozpoznania. W artykuleomówiono strategię wykrywania TNP u chorych na twardzinę układową.Optymalne narzędzia badań przesiewowych wciąż nie sąokreślone. Zaleca się coroczną echokardiografię dopplerowską. Ważnymkrokiem jest diagnostyka różnicowa przyczyn nadciśnienia płucnego,które mogą wynikać także z uszkodzenia lewej komory serca,choroby śródmiąższowej płuc, zmian zatorowo-zakrzepowych czyzapalenia mięśnia sercowego. Wciąż wymagają określenia, szczególniew grupie chorych z łagodnym nadciśnieniem płucnym, optymalneprogi wartości nieprawidłowych w badaniu echokardiograficznym.Echokardiografia wiąże się z ryzykiem wyników zarówno fałszywiedodatnich, jak i fałszywie ujemnych. We wszystkich przypadkach,w których podejrzenie TNP okazuje się uzasadnione, konieczne jestpotwierdzenie rozpoznania za pomocą cewnikowania serca.

  14. Genetyczna analiza polimorfizmów genów naprawy DNA przez rekombinację niehomologiczną Ku70 i Ligazy IV u kobiet z rakiem piersi w wieku pomenopauzalnym

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marek Zadrożny

    2010-10-01

    Full Text Available Aim: Breast cancer is one of the major killers worldwide. Aberrant double-stranded break (DSB repair leads to genomic instability, which is a hallmark of malignant cells. Double-stranded breaks are repaired by two pathways: homologous recombination (HR and nonhomologous DNA end joining (NHEJ. It is not known whether these repair pathways are affected in sporadic breast tumours. Material and methods: In the present work the distribution of genotypes and frequency of alleles of the Ku70 gene, A46922G polymorphism and Ligase IV, A6008G (Ile591Val polymorphism in breast cancer women were investigated. The genetic polymorphisms analysis was performed using a PCR-RFLP method in 135 sporadic breast cancer cases. Results: The distribution of the genotypes of the A46922G polymorphism of the Ku70 gene in patients differed significantly (p 0.05 from those predicted by the Hardy-Weinberg distribution. Conclusion: The results support the hypothesis that the A46922G polymorphism of the Ku70 gene may be associated with the incidence of breast cancer in postmenopausal women from the Łódź region of Poland.

  15. Autyzm dziecięcy i niepełnosprawność intelektualna u 6-letniego chłopca ze szczególnym uwzględnieniem diagnozy funkcjonalnej i wczesnego wsparcia rozwoju – studium przypadku

    OpenAIRE

    Szymon Godawa

    2016-01-01

    Niniejsze studium przypadku dotyczy 6-letniego chłopca z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim i autyzmem dziecięcym oraz jest próbą syntetycznego spojrzenia na funkcjonowanie dziecka w środowisku domowym i grupie rówieśniczej. Szczególne miejsce w pracy zajmują zagadnienia związane z szeroko rozumianym wsparciem rozwoju, systemowym postrzeganiem funkcjonowania rodziny, optymalizacją otoczenia dziecka autystycznego i dietetyką. Zwrócono także uwagę na znaczenie diagnozy ...

  16. Results of treatment of laryngeal cancer based on 11 years material of the Babinski Regional Hospital in Wroclaw; Podsumowanie wynikow leczenia chorych na raka krtani w 11-letnim materiale Oddzialu Laryngologicznego Wojewodzkiego Szpitala Zespolonego im J. Babinskiego

    Energy Technology Data Exchange (ETDEWEB)

    Gul, E.; Rowinska, E.; Lewandowski, A.; Pres, K.; Delikat, D.; Turek, W. [Oddzial Laryngologiczny, Wojewodzki Szpital Zespolony im J. Babinskiego, Wroclaw (Poland)

    1994-12-31

    The treatment results of patients with laryngeal cancer have been presented on the ground of an 11-year material (1982-1992). In the analysis age, sex, occupation, place of living and tobacco smoking have been taken into consideration. Clinical condition has been evaluated regarding the stage of advancement and localization. the ways and results of treatment have been discussed. (author)

  17. [History of pedagogy and educational sciences in the Baltic countries from 1940 to 1990. An overview] / Mare Oja

    Index Scriptorium Estoniae

    Oja, Mare, 1960-

    2014-01-01

    Arvustus: History of pedagogy and educational sciences in the Baltic countries from 1940 to 1990. An overview. Hrsg. im Auftrag der Baltic Association of Historians of Pedagogy von Vadim Rõuk und Vidimantas Raudys. Verlag RaKa. Riga 2013

  18. [History of pedagogy and educational sciences in the Baltic countries from 1940 to 1990. An overview] / Mare Oja

    Index Scriptorium Estoniae

    Oja, Mare, 1960-

    2014-01-01

    Arvustus: History of pedagogy and educational sciences in the Baltic countries from 1940 to 1990. An overview. Hrsg. im Auftrag der Baltic Association of Historians of Pedagogy von Vadim Rõuk und Vidimantas Raudys. Verlag RaKa. Riga 2013

  19. Potencialni antitumorski učinki ekstraktov Marama fižola (Tylosema esculentum)

    OpenAIRE

    Topolovec, Maja

    2010-01-01

    Rak debelega črevesja (kolona) in danke (rektum), ki mu pravimo tudi kolorektalni rak, spada med najpogostejše oblike raka v razvitem svetu. Zato smo v diplomskem delu želeli ugotovit, ali lahko s pomočjo rastlinskih ekstraktov pripomoremo k preventivnemu ali dopolnilnemu zdravstvenemu učinku. Namen naše raziskave je bil raziskati ali imata Marama fižol in gomolj pozitiven učinek na zaviranje rasti ali citotoksičnost celic raka debelega črevesa. Uporabili smo ekstrakte Marama fižola in gomolj...

  20. Väärtliha tülikatelt pullikestelt / Endel Mets

    Index Scriptorium Estoniae

    Mets, Endel, 1930-

    2007-01-01

    Järvamaal Raka külas asuvast Dairy Trading OÜ-le kuuluvast eksporditavate pullvasikate kogumiskeskusest. Artikli autor koos firma juhtidega tutvusid Hollandi samalaadse kogumiskeskusega, külastasid kahte pullvasikate kasvatajat, noorloomadele spetsialiseerunud tapamaja Vitelcot ning valge ja roosa vasikaliha tootmisele spetsialiseerunud kontserni Pali Group

  1. Väärtliha tülikatelt pullikestelt / Endel Mets

    Index Scriptorium Estoniae

    Mets, Endel, 1930-

    2007-01-01

    Järvamaal Raka külas asuvast Dairy Trading OÜ-le kuuluvast eksporditavate pullvasikate kogumiskeskusest. Artikli autor koos firma juhtidega tutvusid Hollandi samalaadse kogumiskeskusega, külastasid kahte pullvasikate kasvatajat, noorloomadele spetsialiseerunud tapamaja Vitelcot ning valge ja roosa vasikaliha tootmisele spetsialiseerunud kontserni Pali Group

  2. Vibhakti Divergence between Sanskrit and Hindi

    Science.gov (United States)

    Shukla, Preeti; Shukl, Devanand; Kulkarni, Amba

    Translation divergence at various levels between languages arises due to the different conventions followed by different languages for coding the information of grammatical relations. Though Sanskrit and Hindi belong to the same Indo-Aryan family and structurally as well as lexically Hindi inherits a lot from Sanskrit, yet divergences are observed at the level of function words such as vibhaktis. Pāṇini in his Aṣṭādhyāyī has assigned a default vibhakti to kārakas alongwith many scopes for exceptions. He handles these exceptions either by imposing a new kāraka role or by assigning a special vibhakti. However, these methods are not acceptable in Hindi in toto. Based on the nature of deviation, we propose seven cases of divergences in this paper.

  3. Romaanivõistluse võitis Valentin Kuik : [Sõnum

    Index Scriptorium Estoniae

    1997-01-01

    Eesti Romaanifondi romaanivõistluse peapreemia võitis Valentin Kuik romaani 'Poegade mäss' eest. Teise auhinna said Lehte Hainsalu 'Viis minutit enne vihma', Nikolai Baturini 'Apokalüpsis anno domini... ja Markus Vetemaa 'Valgelinnu maailm'. Kolmanda koha said Aarne Biini 'Kõik, mida pole', Oskar Vilde 'Mina, väärakas' ja Kalle Käsperi 'Tradt, See- ja-See-jani elu'

  4. Abnormal attitudes that occur in women after mastectomy

    OpenAIRE

    Kaźmierczak, Urszula; Bułatowicz, Irena; Radzimińska, Agnieszka; Strojek, Katarzyna; Zukow, Walery

    2013-01-01

    Streszczenie Nowotwór piersi jest jedną z poważniejszych chorób kobiecych, ze względu na częstość występowania i poważny przebieg. W niniejszej pracy analizowano zaburzenia psychofizyczne występujące u kobiet po mastektomii. Starano się ustalić zależności między występującymi ograniczeniami fizycznymi, bólem, prowadzoną rehabilitacją, terapią psychologiczną a stanem psychicznym chorej. Materiał. Badania przeprowadzono w okresie od marca do maja 2012 roku w Zakładzie Rehabilitacji Cent...

  5. Proučavanje rane pojave tumora kod radnika gasifikacije uglja

    OpenAIRE

    Begraca, M.; Ukmata, H.; Morris, S C; Canhasi, B.; Haxhiu, M.A.

    1991-01-01

    Kod radnika zapošljenih na gasifikaciji uglja obavljena su proučavanja morbiditeta i nalazi su uspoređeni s nalazima kod rudara lignita. Svrha ove analize sastojala se u proučavanju da li se kod radnika gasifikacije uglja pojavljuje visoki procenat ranog ispoljavanja raka kože i prekanceroznih lezija sličnih onim opaženim kod radnika zapošljenih na hidrogenizaciji uglja. U toku 15 godina komercijalnog rada postrojenja za gasifikaciju uglja utvrđeni su kod sedam radnika benigni tumori kože, ko...

  6. EKSTRAKCIJA BETALAINOV IZ PLODOV RDEČE PESE IN SADEŽEV KAKTUSA OPUNCIJE

    OpenAIRE

    Čepin, Anja

    2013-01-01

    Prehrambna in farmacevtska industrija vse bolj stremita k uporabi naravnih barvil, kot so betalaini, saj so v primerjavi s sinteznimi barvili neškodljiva, imajo celo pozitiven vpliv na človeški organizem. Betalaini so zelo raziskalni zaradi intenzivne barve in antioksidativnih lastnosti, ki zmanjšujejo nastanek raka in utrujenost. Znano je, da sta največji vir betalainov rdeča pesa Beta vulgaris in kaktus Opuntia ficus-Indica. V diplomski nalogi smo v plodovih rdeče pese in sadežih kaktusa...

  7. Membangun Kesehatan Organisasi Institusi Pendidikan Dokter: sebuah Transformasi menuju Akuntabilitas Sosial

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Mia Kusmiati

    2015-06-01

    Full Text Available Medical education institution has been changing dramatically nowadays. Competency-based curriculum legalized in medical education since 2006 has occured shifting paradigm from old paradigm, mastery of subject based to new paradigm, mastery of competencies. So, this caused medical education institution have building health of organization toward social accountability. Transformation of medical education is in fact inseparable to institution’s vision and mission. Therefore, the genuine identity of institution could be implemented and reflected in all aspects of institution. In order to develop health of organization in medical program, some points must be done carefully. Those points are (1 developing institution cultural based on value through growth and developed  idealism, character and community (Raka, 2008; (2 create atmosphere academic of institutional condusively; (3 continuing evaluation in all aspect, both of institutional and education program; (4.Building institution program that has futuristic but consistent with local wisdom

  8. Retrospect to Human Deep Space Exploration History and Its Prospect in China

    Institute of Scientific and Technical Information of China (English)

    Ye Peijian; Peng Jing

    2006-01-01

    The definition, goal and impacts of deep space exploration are summarized. After a retrospect to past deep exploration activities of human being to date, both recent deep space missions and future missions in 5 years are also listed. There are also brief introductions about the future strategic plans of NASA, ESA,RAKA, JAXA and ISRO. Then authors analyze some important features of global deep space exploration scheme. Key technologies of deep space exploration are also determined. The status of China deep exploration plan is introduced including CE-1 lunar orbiter, the subsequent China Lunar Exploration Program, especially proposal for the second stage of China Lunar Exploration Program, Mars exploration program of China with Russia Kuafu mission, Hard X-Ray Modulated Telescope, Space Solar Telescope. At the end, some suggestions for China future deep space exploration are made.

  9. The use of sugar cane on traditional ceremony in Tabanan, Bali

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    I WAYAN SUMANTERA

    2005-04-01

    Full Text Available Sugar cane or tebu (Saccharum officinarum L. is useful in Hinduism ceremonies in Bali, so that the people plant it in the home yard. Its population is not big but it spreads all over Bali. The farmers use it to be the merchandise at the markets, especially for the ritual ceremonies uses. The use of sugar cane in ritual ceremonies is very popular as symbolize of wedding ceremony. The sugar cane is put in front part of the cars when they go to the bride’s house for the permission. The sugar cane stem cut into two parts used as the parts of the offering, as the tegen-tegenan as the offering as the earth product, raka-raka fruit for canang/offering, pedangal for tooth ceremony etc. The research was conducted in Tabanan Bali to know the varieties of sugar cane and the function in ritual ceremony in Bali. The result showed that people used 8 kinds of sugar cane for the ceremonies such as: tebu ratu/raja, tebu tiying, tebu kuning, tebu selem/cemeng/hitam/ireng, tebu malem, tebu tawar, tebu salah, and tebu suwat. They had function as identities, offering, worship, protection, and food of white cows. This showed that Balinese people had a little knowledge of sugar cane as the offering and the plantation is not maximal. The belief of the sugar cane function in ritual ceremony in Bali supports its reservation. For that it needs to build reservation and introduce new varieties, the clearness of the sugar cane meaning as the facilities of the ceremony and the availability of young sugar cane.

  10. A very special visit from India

    CERN Multimedia

    CERN Bulletin

    2011-01-01

    From India to Europe with a single destination in mind: CERN. This was the dream of five young students who convinced their parents to fund their travel costs and their school to organise the trip. Now, of course, they all plan to come back here as physicists. We have no doubt that they'll succeed!   Students, parents and teachers from Varanasi (India) are photographed here with CERN's Mick Storr and John Ellis. Everything was triggered by an electrical engineering course that some of the students were following at their school in Varanasi (India). Eeshan Jaiswal and his friend were involved in a project on electric charges and kept asking me about fundamental particles and how the subatomic world works,” says Dr. Raka Ray Mondal, a physics teacher at the Rajghat Besant High School, who organised the trip. “They were very keen on the project and we all started to get enthusiastic.” The next step was to find a contact person here at CERN but this ...

  11. Miedź i ołów - zanieczyszczenia historyczne na Rynku Głównym w Krakowie

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    A. Garbacz-Klempka

    2012-12-01

    Full Text Available Zanieczyszczenie środowiska pierwiastkami metalicznymi związane jest z historyczną aktywnością człowieka, szczególnie tą o charakterzeprodukcyjnym, ale ma także genezę w handlu, przetwórstwie i wykorzystywaniu w codziennym życiu przedmiotów metalowych. W czasie badań archeologicznych, prowadzonych w latach 2005 - 2010 w obrębie Rynku Głównego w Krakowie, pozyskano liczne zabytki metalowe, świadczące o obecności surowców metali, głównie miedzi i ołowiu. Równocześnie zarejestrowano szereg zjawisk, potwierdzających obecność w gruncie obszarów o ponadnormatywnej koncentracji pierwiastków metalicznych. Najwyższe kumulacje miedzi i ołowiu obecne są w warstwach gruntu w rejonach związanych z funkcjonowaniem w średniowieczu urzędu Wielkiej Wagi. Zastosowano zarówno metody makro- i mikroskopowych obserwacji artefaktów, badania ich składu chemicznego metodami spektroskopii fluorescencji rentgenowskiej (XRF i fluorescencyjnej analizy rentgenowskiej w mikroobszarach (SEM EDS, jak i oznaczanie zawartości metali wyekstrahowanych z próbek gruntów za pomocą absorpcyjnej spektroskopii atomowej (AAS. Efekty przeprowadzonych badań z zakresu metaloznawstwa i geochemii przyniosły potwierdzenie faktu historycznej obróbki metali na Rynku Głównym w Krakowie, która stanowi główną przyczynę tak znacznego skażenia wielu komponentów środowiska ówczesnego miasta.

  12. Screening for drought tolerance: comparison of maize hybrids under water deficit condition

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Qurban Ali

    2016-02-01

    Full Text Available Background: Maize is an important cereal crop, grown throughout the globe for human food and livestock feed, but biotic and abiotic factors had shown adverse effects on biomass and grain yield. Changing climatic conditions have imposed drought (water scarcity as a major problem to combat with yield losses and biomass in maize and other cereals. Methods: The prescribed study was conducted to evaluate F1 hybrids at seedling subject to 45% moisture level. The data was recorded and subjected to multivariate analysis to find the significant variation attributed by various traits under stress conditions for efficient root/shoot development. Results: Significant differences were found in F1 hybrids for all studied traits. Higher heritability was found for root length, shoot length and fresh shoot weight, while fresh shoot weight, dry shoot weight and dry root weight showed higher genetic advance. Significant correlation was found for dry root weight to fresh shoot length and fresh root length, fresh root weight to fresh root/shoot weight ratio and fresh shoot weight. The hybrids Sh-139×B-316, Raka-poshi×B-316, B-327×B-316, Sh-139×EV-340, EV-1097Q×EV-347, EV-1097Q×EV-340, EV-1097Q×Pop/209 and B-327×EV-340 showed higher and positive heterosis and heterobeltiosis for most of the studied traits. To assess the overall variation on dependent structure, we used multivariate analysis, an important tool in breeding program, for efficient selection. Conclusions: EV-1097Q×Pop/209 and Sh-139×EV-340 showed significant results for root and shoot development under various water stress regimes at seedling stage, thus further studies should be carried out to find out the known and un-known loci regarding root and shoot development traits in high yielding maize cultivars under arid/semi-arid regions.

  13. Gračanica and the cult of the Saintly Prince Lazar

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ćurčić Slobodan

    2007-01-01

    Full Text Available The article explores a virtually unknown episode in the history of Gračanica Monastery, a late nineteenth-century restoration of the monastery church. The results of this undertaking were still visible during the conservation of the church conducted in the 1960s and early 1970s. At that time the nineteenth-century interventions were only partially recorded before some of them were removed and permanently lost. The nineteenth- century refurbishing of the frescoes in the main dome was signed by one Mihail Iourokosk Debrel and is dated 1898. More significant, now lost and hitherto unpublished, was the refurbishing probably by the same Mihail, of an arcosolium in the south wall of the church. This arcosolium, whose original function is unknown, was painted and inscribed with a lengthy inscription indicating that the remains of Prince Lazar (who died in the Battle of Kosovo, on June 15, 1389 was temporarily deposited in this tomb before being moved to the monastery of Vrdnik - Ravanica on Fruska Gora. While the content of the inscription is a total fabrication, its implications are nonetheless interesting in several ways. The mastermind behind the project was probably the Metropolitan of Ra{ka - Prizren, Dionisije, who died on Dec. 5, 1900. In accordance with his own wishes, he was buried in the very arcosolium identified as the ‘temporary burial place’ of Prince Lazar. The rising importance of the cult of the Saintly Prince Lazar around 1900 provides the background for this historical fabrication whose construction was actually made up of several disparate elements, each marked by a degree of historical accuracy in its own right thus collectively contributing to its general relevance.

  14. Wpływ wysiłku fizycznego na funkcję układu oddechowego w twardzinie układowej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Stanisław Sierakowski

    2010-12-01

    Full Text Available Cel: Powikłania ze strony układu oddechowego stanowią główną przyczynę zgonów pacjentów z twardziną układową (TU. Tętniczenadciśnienie płucne i śródmiąższowa choroba płuc stanowią najistotniejszez nich. Pacjenci są jednak często zdiagnozowani dopierow późnym okresie choroby, dlatego też istotne jest opracowaniemetody diagnostycznej do wczesnego wykrywania tych powikłań.Celem pracy była ocena wpływu wysiłku fizycznego na zmiany parametrówoddechowych. Materiały i metody: Badania przeprowadzono wśród 32 pacjentów zezdiagnozowaną TU; 72% pacjentów miało postać ograniczoną TU,28% postać uogólnioną. Wykonywano pomiar zdolności dyfuzyjnejpłuc dla tlenku węgla (DLCO, natężonej pojemności życiowej (FVC,natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1 orazcałkowitej pojemności płuc (TLC w spoczynku oraz bezpośrednio pozakończeniu wysiłku fizycznego. Wyniki: Pod wpływem wysiłku fizycznego obserwowano wzrostDLCO od 59,7% do 68,1% wartości należnej (p < 0,005. Nie stwierdzononatomiast istotnych statystycznie zmian wartości FVC, FEV1oraz TLC. Wnioski: U chorych na TU zdolność dyfuzyjna płuc dla tlenku węglapo wysiłku fizycznym uległa istotnej statystycznie poprawiew porównaniu z wartościami spoczynkowymi. Związane jest toz koniecznością zapewnienia właściwego utlenowania krwi tętniczeji wynika m.in. ze zwiększenia pojemności łożyska naczyniowego.W klinicznej interpretacji wartości DLCO należy uwzględniać opróczstężenia hemoglobiny i objętości pęcherzykowej także wpływ wysiłkuoraz związane z nim zmiany wielkości objętości rzutu serca.

  15. Nieadekwatna tachykardia zatokowa – obraz kliniczny i możliwe podłoże psychogenne

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Paweł Rasmus

    2014-12-01

    Full Text Available Wielowymiarowe zależności między psychologią, psychiatrią a kardiologią mają coraz większe znaczenie w diagnozowaniu i leczeniu pacjentów oddziałów kardiochirurgicznych i elektrokardiologicznych oraz rehabilitacji kardiologicznej. Objawy związane z arytmią serca tworzą często bardzo złożony obraz, przez co stanowią istotny problem kliniczny. Nieprawidłowo zaplanowana diagnostyka może znacząco opóźnić właściwe rozpoznanie i wdrożenie leczenia. Nieadekwatna tachykardia zatokowa należy do zespołów z grupy zaburzeń regulacji autonomicznej. Skomplikowany obraz kliniczny i mnogość objawów sprawiają, że pacjenci – niekiedy przez wiele lat – mają poczucie poważnej choroby somatycznej, która istotnie obniża jakość życia. Wczesne rozpoznanie może ograniczyć dalsze, często zbędne badania, a także przywrócić pełną sprawność fizyczną i poczucie zdrowia. Jak wiadomo, czynniki psychologiczne i społeczne wpływają na większość chorób kardiologicznych; istnieje korelacja między stresującymi wydarzeniami a zaostrzeniem chorób serca. Innym istotnym problemem jest potrzeba wczesnego rozpoznawania i leczenia zaburzeń psychicznych współistniejących z kardiologicznymi – ze względu na częstość ich występowania oraz wpływ na jakość życia chorych. Mowa tu przede wszystkim o schorzeniach związanych z zaburzeniami rytmu serca. Odpowiednia diagnoza kardiologa i psychologa, a nierzadko również skorzystanie z konsultacji psychiatrycznej mogą zapobiec wzrostowi ryzyka pogorszenia zdrowia somatycznego i psychicznego pacjenta.

  16. Zakażenia EBV – cykl życiowy, metody diagnostyki, chorobotwórczość

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Joanna Bocian

    2011-01-01

    Full Text Available Wirus Epsteina-Barr (EBV jest szeroko rozpowszechniony na całym świecie. Szacuje się, że około 90–95�0populacji dorosłych przeszło infekcję tym patogenem. EBV jest przede wszystkim czynnikiem etiologicznym mononukleozy zakaźnej. Potwierdzono także związek przebytej infekcji EBV z rozwojem endemicznej postaci chłoniaka Burkitta. Przyjmuje się również, że EBV przyczynia się do występowania najpowszechniejszego powikłania u pacjentów po transplantacjach, jakim jest poprzeszczepowa choroba limfoproliferacyjna. Dużą zależność stwierdza się między przebytą infekcją EBV a rozwojem chłoniaka Hodgkina, raka nosogardzieli i żołądka oraz nowotworów wywodzących się z mięśni gładkich. Podejrzewa się również związek przebytej infekcji z rozwojem niektórych chorób autoimmunologicznych i alergicznych. Wirus Epsteina-Barr jest wirusem z rodziny [i]Herpesviridae[/i], zawierającym materiał genetyczny w ­postaci ­dsDNA. Wyróżnia się dwa typy wirusa Epsteina-Barr: typ A i B. Jedynym naturalnym gospodarzem dla EBV jest człowiek, a docelowymi komórkami dla EBV są głównie limfocyty B oraz komórki epitelialne nosogardzieli. Cykl życiowy EBV dzieli się na fazę lityczną oraz latentną. W fazie latentnej wyróżnia się trzy różne wzory ekspresji poszczególnych białek wirusowych. W pewnych warunkach może dojść do reaktywacji EBV, co ma znaczenie głównie w transplantologii. Podstawowe metody diagnostyki zakażeń EBV to metody serologiczne polegające na detekcji odpowiednich przeciwciał. Ostatnio coraz większe znaczenie mają też metody biologii molekularnej, tj. PCR czy hybrydyzacja [i]in situ[/i].

  17. Współistnienie linijnej IgA dermatozy pęcherzowej z atopowym zapaleniem skóry. Trudności diagnostyczne. Opis przypadku

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marcin Zakrzewski

    2011-12-01

    Full Text Available Wprowadzenie: Linijna IgA dermatoza pęcherzowa (ang. linear IgAbullous dermatosis – LABD jest przewlekłą autoimmunologiczną chorobąpęcherzową skóry, która niezwykle rzadko współistnieje z innymischorzeniami. Cel pracy: Przedstawienie wyjątkowo rzadkiego współistnienia LABDz atopowym zapaleniem skóry (AZS. Opis przypadku: Kobieta, lat 28, zgłosiła się do poradni dermatologicznejz powodu rozsianych na skórze całego ciała, układających sięobrączkowato zmian pęcherzowych na rumieniowym podłożu oraznadżerek w obrębie błon śluzowych jamy ustnej. Poza tym na skórzetwarzy, nadgarstków oraz w zgięciach łokciowych stwierdzano zmianytypowe dla AZS. Pacjentka od wczesnego dzieciństwa choruje naAZS, idiopatyczną nadpłytkowość oraz obecnie na bezobjawowewrzodziejące zapalenie jelita grubego. U matki kobiety rozpoznanostwardnienie rozsiane. W badaniu immunofluorescencyjnym bezpośrednimwycinka skóry wykazano obecność linijnych złogów IgA nagranicy skórno-naskórkowej, za pomocą badania immunofluorescencyjnegopośredniego nie stwierdzono obecności przeciwciał reagującychz błoną podstawną, a metodą ELISA przeciwciał anty-NC16A. Napodstawie obrazu klinicznego oraz wykonanych badań rozpoznanoLABD, co dodatkowo potwierdzono badaniem wycinka skóry metodąmikroskopii konfokalnej. Ze względu na nadpłytkowość pacjentkabyła konsultowana hematologicznie i miała wykonaną biopsję szpiku.Rozpoznano u niej nadpłytkowość idiopatyczną. Pomimo zaburzeńhematologicznych podjęto leczenie prednizonem w dawkach zmniejszającychsię (od 40 mg/dobę oraz enoksaparyną. Podczas terapiiobserwowano systematyczną poprawę kliniczną, pęcherze wchłonęłysię, pozostawiając pozapalne przebarwienia. Przy redukcji dawki prednizonuobserwowano stopniowe pogarszanie się zmian skórnych typowychdla AZS, zwłaszcza w obrębie twarzy i kończyn górnych. Z tegowzględu włączono leczenie cyklosporyną A. Wnioski

  18. Filologia a tożsamość. Dwugłos polsko‑litewski o ks. Antonim Juszkiewiczu, twórcy słowników przekładowych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Vilija Sakalauskienė

    2014-12-01

    • informują o indywidualnej wizji świata samego leksykografa, kapłana, pozostającego w biwalencji kulturowej polsko-litewskiej. Idea Antoniego Juszkiewicza, by gromadzić słownictwo ludowe i potoczne, była nowym, znaczącym fenomenem w litewskiej leksykografii połowy XIX w. Słownik litewsko-polski to swoiste novum dla ówczesnego społeczeństwa. Litwini potrzebowali takiego słownika bardziej niż Polacy. W pierwszym rzędzie, autor adresował ten słownik do inteligencji. Najświatlejsze umysły tego czasu uczęszczały do polskich szkół, więc języki polski i litewski egzystowały zawsze blisko siebie. Jako leksykograf, Antoni Juszkiewicz rozumiał, że nie tylko słownik języka ludowego, mówionego, ale również etnografia przyczynia się do rozwoju kultury narodowej. Przez kilka dziesięcioleci swą niewyczerpaną energię poświęcał zapisywaniu litewskich słów, wyrażeń, pieśni i zwyczajów ludowych. Podczas zbierania materiału zwracał baczną uwagę na aspekty psychologiczne, historyczne, tradycje kulturowe, a także na sposób, w jaki ludzie wyrażają swoje myśli, jak kategoryzują świat. Antoni Juszkiewicz zgromadził ponad 30 tys. słów z języka mówionego. Słownik odzwierciedla stan języka litewskiego w drugiej połowie XIX w. W zasobie leksykalnym litewskim znalazły się zapożyczenia, wyrazy pospolite i sentencje odzwierciedlające trudne warunki życia w tym okresie, gdy Litwa pozostawała pod władzą carów.  Słownik Antoniego Juszkiewicza jest ważnym źródłem leksykograficznym, choć ciągle pod względem naukowym i poznawczym niedocenionym.  Proces przygotowywania rękopisów do druku przez wielu redaktorów był bardzo żmudny i nie doprowadził do wydania całości zbioru. Jest to jednak wciąż ważne i wartościowe źródło do badania rozwoju języka litewskiego.

  19. Realizacja „Programu zapobiegania zaburzeniom depresyjnym dla dzieci i młodzieży” w województwie łódzkim

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Justyna Felcenloben

    2015-10-01

    Full Text Available Zaburzenia depresyjne stanowią istotny czynnik ryzyka zachowań samobójczych wśród nastolatków. Wykazano, że u młodocianych pacjentów po próbach samobójczych z rozpoznaną depresją występują określone czynniki ryzyka, w tym trudności szkolne i w relacjach z rówieśnikami. W programach prewencji samobójstw podkreśla się potrzebę wczesnego wykrywania zaburzeń depresyjnych i szybkiego wdrażania odpowiednich strategii terapeutycznych. Prezentowany w artykule „Program zapobiegania zaburzeniom depresyjnym dla dzieci i młodzieży” został opracowany w Departamencie Polityki Zdrowotnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego. Realizowany jest corocznie od 2010 roku przez podmioty wyłaniane w otwartych konkursach ofert. Główne cele Programu to zmniejszenie częstości występowania pełnoobjawowej depresji przez zidentyfikowanie u badanych dzieci czynników predysponujących do jej wystąpienia oraz redukcja tych czynników za sprawą zastosowanej interwencji, czyli uczestnictwa w zajęciach warsztatowych. Za cele szczegółowe autorzy uznali m.in. nabycie pożądanych umiejętności społecznych, nazywania i wyrażania odczuwanych emocji, poznanie technik radzenia sobie ze stresem, poprawę samooceny, a także podniesienie stanu wiedzy dzieci i ich rodzin na temat depresji, metod jej profilaktyki i leczenia, co może być szczególnie przydatne w przypadku pojawienia się lub nawrotu choroby. Analiza efektywności Programu obejmowała lata 2010–2013. Każdego roku Programem obejmowano ponad 0,5% populacji województwa łódzkiego w wieku 11–16 lat, łącznie w ciągu czterech lat przebadano ponad 2% populacji w tej grupie wiekowej. Do warsztatów terapeutycznych zakwalifikowano niemal co drugiego ucznia z ryzykiem depresji (20% nastolatków przebadanych w pierwszym etapie programu, u co piątego dziecka stwierdzono konieczność dalszej diagnostyki bądź terapii w poradni zdrowia

  20. ETIKA I POLITIKA NANOTEHNOLOGIJE

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Luciano Delbianco

    2013-07-01

    Full Text Available Nanotehnologija bi mogla postati najutjecajniji čimbenik koji je preuzeo tehnološku industriju još od pojave Interneta. Nanotehnologija može povećati brzinu memorijskih čipova, ukloniti čestice zagađivača iz vode i zraka i brže pronaći stanice raka. Nanotehnologija nam može izmaći kontroli i prouzročiti kraj našeg postojanja kao ljudskih bića. Nanotehnologija može ublažiti glad u svijetu, očistiti okoliš, izliječiti rak, zajamčiti biblijski raspon životnog vijeka ili stvoriti neizrecivo užasna superoružja. Nanotehnologija bi mogla biti novi azbest. Nanotehnologija može potaknuti ekonomski razvoj kroz širenje istraživanja. Nanotehnologija može naštetiti mogućnostima siromašnih u zemljama u razvoju. Nanotehnologija može ujednačiti veličine molekule sladoleda. Nanotehnologija može omogućiti digitalnom fotoaparatu da radi u mraku. Nanotehnologija može očistiti otrovni otpad na atomskoj razini. Nanotehnologija može temeljito promijeniti svijet. Nanotehnologija može postati instrument terorizma. Nanotehnologija može dovesti do sljedeće industrijske revolucije. Nanotehnologija može preobraziti industriju hrane. Nanotehnologija može popraviti ozonski omotač. Nanotehnologija može promijeniti sve.Sve su to naslovi koji započinju s «Nanotehnologija može…» Što bismo mi trebali zaključiti na temelju ovih nevjerojatno proturječnih obećanja i upozorenja? Kako jedna stvar može u sebi sadržavati toliko potencijala, čak i ako uzmemo u obzir hiperbolički entuzijazam stručnjaka za odnose s javnošću i novinara? Unatoč tim divljim obećanjima, postoji nešto što je specifično za nanotehnologiju, i postoji nekoliko vrlo specifičnih pitanja kojima bi se trebali baviti građani, političari, znanstvenici i poslovni ljudi zainteresirani za ovo područje. Da bismo procijenili etičke, pravne i političke aspekte nanotehnologije, ključno je razdvojiti potencijal nanotehnologije kojeg je moguće pratiti od