WorldWideScience

Sample records for wybranych parametrow funkcji

  1. Występowanie przeciwciał przeciwtarczycowych i zaburzeń funkcji tarczycy w wybranych chorobach reumatycznych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Aleksandra Juszkiewicz

    2011-04-01

    Full Text Available Autoimmunologiczne choroby tarczycy stanowią najczęstszą grupęschorzeń autoagresywnych swoistych tkankowo. Ich cechącharakterystyczną jest występowanie autoprzeciwciał. Głównymiantygenami są peroksydaza tarczycowa i receptor hormonu tarczycowego.Przeciwciała przeciwtarczycowe występują takżew innych chorobach autoimmunologicznych, częściej niż w populacjiogólnej. Najczęstszym zaburzeniem funkcji tarczycy w pozatarczycowychchorobach autoimmunologicznych jest niedoczynność,a obecność przeciwciał przeciwtarczycowych wiąże sięz większym ryzykiem jej wystąpienia. Spośród układowych choróbtkanki łącznej z autoimmunologiczną chorobą tarczycy najczęściejwspółistnieje pierwotny zespół Sjögrena. Autoprzeciwciałaprzeciwtarczycowe i zaburzenia funkcji tarczycy częstospotyka się także u chorych na reumatoidalne zapalenie stawówi toczeń rumieniowaty układowy. Opinie ekspertów co do wskazańdo kontroli funkcji tarczycy w chorobach reumatycznych niesą jednolite, jednak zaleca się ją u chorych na reumatoidalnezapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy i pierwotnyzespół Sjögrena.

  2. Rola receptorów NMDA w patofizjologii i farmakoterapii wybranych chorób układu nerwowego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Łukasz Dobrek

    2011-01-01

    Full Text Available Glutaminian jest podstawowym neuroprzekaźnikiem pobudzającym, który działa na receptory NMDA. Związek ten jest współodpowiedzialny za regulowanie wielu ważnych fizjologicznych funkcji, wliczając w to uczenie się, pamięć i zachowanie. Nadmiar glutaminianu i nadaktywność receptorów NMDARs wywołuje patologiczne zmiany. Zjawisko neurotoksyczności zależnej od glutaminianu bierze udział w patogenezie wielu zaburzeń neurologicznych. Artykuł pokrótce opisuje rolę glutaminianu w patofizjologii udaru niedokrwiennego mózgu, wybranych chorób neurodegeneracyjnych i schizofrenii oraz omawia obecne i potencjalne znaczenie leków działających na receptory glutaminergiczne w neuropsychofarmakologii.

  3. Stop walking when talking, czyli związek funkcji poznawczych z kontrolą chodu

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Rajtar-Zembaty

    2015-04-01

    Full Text Available Współcześnie powstaje coraz więcej doniesień naukowych podkreślających znaczenie sprawności funkcji poznawczych w kontroli motorycznej. Uważa się, że chód angażuje także wyższe procesy psychiczne: funkcje wykonawcze, uwagę i pamięć operacyjną. Funkcje wykonawcze obejmują takie procesy poznawcze, jak zdolność do inicjowania, planowania, modyfikowania i kontroli zachowania. Pełnią integracyjną funkcję w przetwarzaniu informacji – obejmują elementy poznawcze i behawioralne niezbędne do skutecznego działania, zorientowanego na cel. Funkcje wykonawcze odgrywają kluczową rolę w regulacji chodu w przypadku podejmowania nowych czynności bądź modyfikowania uprzednio wyuczonych programów ruchowych. Jak dowodzą badania neuroobrazowe, dla chodu, funkcji wykonawczych i uwagi istnieje wspólny wzorzec aktywności neuronalnej, obejmujący korę czołową i jej korowo-podkorową sieć neuronalną. W wielu badaniach wykazano, że osłabienie funkcji wykonawczych może przyczyniać się do powstawania zaburzeń chodu i zwiększać ryzyko upadków. Funkcje wykonawcze umożliwiają modyfikowanie wzorców ruchowych, jak również wprowadzanie adaptacyjnych strategii kompensacyjnych w odpowiedzi na zmieniające się bodźce – pochodzące ze środowiska zarówno wewnętrznego, jak i zewnętrznego. Badania w paradygmacie podwójnego zadania podkreślają też znaczenie uwagi w utrzymaniu kontroli chodu. Dodanie zadania angażującego funkcje poznawcze przekłada się w grupie ludzi starszych na spowolnienie chodu. Częstość upadków jest wyższa u osób z otępieniem. Identyfikacja poznawczych czynników ryzyka upadków może pozwolić na opracowanie skuteczniejszych metod diagnostycznych i terapeutycznych. Celem niniejszej pracy jest próba wyjaśnienia mechanizmów relacji między funkcjami poznawczymi – funkcjami wykonawczymi i uwagą – a ryzykiem upadków.

  4. Zaburzenia funkcji poznawczych i temperament afektywny u pacjentów z łuszczycą

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Luiza Marek

    2011-12-01

    Full Text Available Wprowadzenie: Łuszczyca jest przewlekłą chorobą skóry, w którejetiologii istotną rolę odgrywają czynniki psychologiczne. Funkcjonowaniepamięci operacyjnej wiąże się głównie z czynnością grzbietowo--bocznej części kory przedczołowej, ten obszar mózgu odpowiada zanajbardziej złożone funkcje poznawcze i emocjonalne. Cel pracy: Ocena czołowych funkcji poznawczych, objawów depresjii temperamentu afektywnego oraz ocena zależności pomiędzy nasileniemcech temperamentu afektywnego a dysfunkcjami neuropsychologicznymii depresją u pacjentów z łuszczycą. Materiał i metodyka: W badaniu wzięło udział 125 osób (97 chorychna łuszczycę oraz 28 osób zdrowych. Do oceny neuropsychologicznejgrzbietowo-bocznych części kory przedczołowej zastosowano testStroopa oraz test łączenia punktów TMT. W celu określenia nasileniazmian chorobowych wykorzystano skalę oceny nasilenia łuszczycy –PASI, a do oceny nasilenia objawów depresyjnych skalę depresjiBecka. Do badania temperamentu afektywnego zastosowano skalęTEMPS-A. Wyniki: U pacjentów z łuszczycą częściej występują zaburzenia depresyjne.Osiągają oni gorsze niż osoby zdrowe wyniki w testach neuro -psychologicznych oceniających procesy pamięci operacyjnej i funkcjewykonawcze. Prezentują specyficzne cechy temperamentu afektywnego,szczególnie wyższy poziom w wymiarze depresyjnym, lękowymi drażliwym. Cechy temperamentu depresyjnego, drażliwego i lękowegomogą predysponować do wystąpienia zaburzeń afektywnych i dysfunkcjipoznawczych w łuszczycy, podczas gdy cechy hipertymicznewiążą się z mniejszym ryzykiem tych zaburzeń. Wnioski: U pacjentów z łuszczycą wykazano istotne znaczenie ocenytemperamentu afektywnego z wykorzystaniem skali TEMPS-A orazdysfunkcji poznawczych związanych z neuropsychologiczną ocenąfunkcji czołowych.

  5. Wybrane zaburzenia funkcji poznawczych po udarze mózgu – charakterystyka kliniczna i diagnostyka

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Sabiniewicz

    2015-04-01

    Full Text Available Udar mózgu znacznie zwiększa ryzyko rozwoju zaburzeń poznawczych. Badania wskazują, że jest przyczyną występowania zaburzeń poznawczych u około ⅔ chorych po 65. roku życia. Deficyty powstałe po udarze mózgu mogą obejmować wszystkie obszary codziennego funkcjonowania. Czynnikiem determinującym rodzaj objawów klinicznych jest przede wszystkim lokalizacja, obszar uszkodzenia mózgu. Zaburzenia poznawcze wpływają na efekty leczenia i rehabilitacji oraz jakość życia chorego. Do oceny aktywności kognitywnej stosowane są odpowiednie testy i kliniczno-eksperymentalne próby neuropsychologiczne o różnym stopniu czułości diagnostycznej. Dysfunkcje mogą dotyczyć wielu obszarów poznawczych lub ich izolowanych aspektów. Przebieg kliniczny charakteryzuje łagodna postać zaburzeń poznawczych albo postać rozwinięta, wieloobjawowa, jak w otępieniu naczyniopochodnym. Istnieje potrzeba stworzenia ogólnych zaleceń co do diagnostyki i terapii zaburzeń poznawczych u chorych po udarze mózgu. Praca przedstawia najważniejsze i najczęstsze zaburzenia funkcji poznawczych u pacjentów po udarze niedokrwiennym, charakterystykę kliniczną tych objawów, a także możliwości diagnostyki. Zwrócono uwagę na wzajemny wpływ nastroju podstawowego i funkcjonowania kognitywnego. Ponadto omówiono wpływ czynników kluczowych dla funkcjonowania poznawczego chorego po udarze mózgu na rokowanie. Obraz kliniczny zaburzeń poznawczych po udarze obejmuje objawy ogólnomózgowe i specyficzne. Symptomy nieswoiste są odpowiedzią organizmu na zaburzenie homeostazy układu przez nagły incydent naczyniowy, a charakterystyka symptomów specyficznych zależy od lokalizacji uszkodzenia organicznego.

  6. Zaburzenia funkcji poznawczych w udarze móżdżku a skrzyżowana diaschiza – opis przypadku

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ewa Bartczak

    2011-04-01

    Full Text Available Móżdżek odpowiada przede wszystkim za koordynację ruchów celowych, kontrolę napięcia mięśni oraz utrzymanie równowagi i postawy ciała. Prowadzone w ostatniej dekadzie anatomiczne, kliniczne oraz neuroobrazowe badania pokaza- ły jednak, że jest on także odpowiedzialny za rozmaite wyższe funkcje poznawcze, takie jak język, pamięć, umiejętności wzrokowo-przestrzenne, funkcje wykonawcze i emocjonalna regulacja zachowania. Anatomia, jak również funkcjonalny rezonans magnetyczny pokazują związek prawej półkuli móżdżku z lewym obszarem czołowym. Skrzyżowana diaschiza móżdżkowo-mózgowa odzwierciedla zahamowanie czynności nadnamiotowych obszarów odpowiedzialnych za funkcje poznawcze i mowy wynikające z uszkodzenia drogi móżdżkowo-mózgowej – ten neuropatologiczny mechanizm może odpowiadać za powstanie deficytów poznawczych i mowy w przypadku uszkodzenia móżdżku. Uszkodzenie móżdż- kowo-korowej pętli powoduje zaburzenia podobne do uszkodzenia korowych obszarów mózgu w obrębie tej pętli. Móżdżek raczej nie generuje poznawczych procesów, ale zajmuje się modulowaniem tych funkcji za pośrednictwem pętli korowo-mostowo-móżdżkowej i pętli móżdżkowo-wzgórzowo-korowej. Autorzy przedstawiają przypadek 58-letniego pacjenta z krwotocznym udarem w prawej półkuli móżdżku i zaburzeniami w sferze pamięci, mowy i języka oraz uwagi.

  7. Hierarchia oddziaływania wybranych elementów systemu koryta cieku na rośliny wodne

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Justyna Hachoł

    2015-09-01

    Full Text Available W pracy podjęto próbę określenia hierarchii elementów systemu koryta cieku, które są kształtowane przez roboty regulacyjne i konserwacyjne, decydujących o składzie jakościowym i ilościowym zbiorowisk makrofitów wodnych. Badania terenowe wykonano w korytach 29 małych i średnich cieków nizinnych Dolnego Śląska. Na ciekach tych wyznaczono 100 odcinków badawczych. Badania obejmowały pomiar i opis wybranych elementów złożonego systemu koryta cieku, takich jak: spadek podłużny, szerokość dna, głębokość koryta, nachylenie skarp oraz sposób ich umocnienia, substrat dna, liczba gatunków roślin wodnych oraz pokrycie dna przez rośliny. Do określenia hierarchii oddziaływania rozpatrywanych elementów systemu cieku na skład jakościowy i ilościowy zbiorowisk roślin wodnych wykorzystano teorię zbiorów przybliżonych. Jej zastosowanie pozwoliło na określenie kolejności oddziaływania: pojedynczych elementów rozpatrywanego systemu koryta cieku, par tych elementów, zespołów złożonych z trzech oraz z czterech elementów na liczbę gatunków roślin wodnych występujących w cieku oraz na stopień pokrycia przez nie dna.

  8. PORÓWNANIE WYBRANYCH WŁAŚCIWOŚCI ZAPRAW ŻYWICZNYCH ZAWIERAJĄCYCH ODPADOWE TWORZYWA SZTUCZNE

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Bernardeta DĘBSKA

    Full Text Available Racjonalna gospodarka odpadami stanowi jeden z priorytetowych kierunków szeroko rozumianej ochrony środowiska. Fakt umiejętnego zagospodarowania odpadów jest także ważny w kontekście zrównoważonego rozwoju społeczeństw. Do odpadów wyjątkowo uciążliwych dla środowiska zaliczyć należy tworzywa sztuczne. Wzrastające nieustannie ilości tego typu odpadów powodują występowanie problemów zarówno ekologicznych, jak i gospodarczych, co związane jest ze słabą biodegradacją tworzyw. Odpady te zaczęto wykorzystywać do produkcji materiałów budowlanych. Badania nad zagospodarowaniem odpadów z tworzyw sztucznych prowadzone są obecnie w różnych ośrodkach naukowych na świecie. W literaturze można znaleźć opisy wykorzystania odpadów m.in. polietylenu i polipropylenu, styropianu, poliuretanów, poliwęglanu, poliamidu, czy poli(chlorku winylu, jako modyfikatorów betonów i zapraw cementowych. W niniejszym artykule przedstawiono wyniki porównania wybranych właściwości czterech serii zapraw żywicznych zawierających różne odpady tworzyw sztucznych tj.: polipropylen (PP, polietylen (PE, piankę poliuretanową (PU oraz ekspandowany polistyren (EPS. Odpady te pochodziły odpowiednio z kubków po jogurtach, pianki podkładowej pod panele, pianki montażowej oraz płyt styropianowych. Zostały one rozdrobnione i stanowiły częściowy zamiennik kruszywa w zaprawach epoksydowych. Zbadano takie właściwości zapraw, jak: wytrzymałość na zginanie i ściskanie, gęstość objętościowa oraz nasiąkliwość. Wskazano materiał odpadowy, umożliwiający otrzymanie zaprawy cechującej się najkorzystniejszymi wartościami oznaczonych parametrów. Na podstawie uzyskanych wyników badań stwierdzono, że nawet przy 20% substytucji piasku odpadami tworzyw sztucznych, można otrzymać kompozyt charakteryzujący się bardzo dobrymi parametrami wytrzymałościowymi oraz niską nasiąkliwością wodą.

  9. Zmiany sprawności funkcji poznawczych w trakcie suplementacji wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi omega-3 w grupie chorych na schizofrenię – przegląd systematyczny

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marta Grancow-Grabka

    2016-09-01

    Full Text Available Deficyt w obszarze funkcjonowania poznawczego jest stałym fenomenem opisywanym w populacji osób z rozpoznaniem schizofrenii – w okresie przedchorobowym, w trakcie pogorszeń, jak również między kolejnymi epizodami. Zaburzenie funkcjonowania poznawczego stanowi niezależny czynnik rokowniczy w schizofrenii. Badania wskazują, że właśnie od tego wymiaru patologii zależą takie wykładniki funkcjonowania pacjentów, jak: wyniki leczenia i rehabilitacji, współpraca w leczeniu, funkcjonowanie zawodowe, rodzinne i społeczne, zdolność do samodzielnej egzystencji oraz jakość życia. Dotychczasowe metody leczenia schizofrenii nie zapewniają wystarczającej poprawy w zakresie tego wymiaru choroby. W okresie ostatnich 25 lat testowano użyteczność wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 jako monoterapii oraz jako augmentacji leczenia przeciwpsychotycznego w schizofrenii. Uzyskane wyniki są niejednoznaczne, choć podkreśla się tzw. pozytywny trend uzyskiwanych wyników w zakresie poprawy objawowej. Stosunkowo rzadko oceniano wpływ suplementacji preparatami wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 na funkcjonowanie poznawcze osób z rozpoznaniem schizofrenii. Korzystny wpływ suplementacji wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi na funkcjonowanie poznawcze ma uzasadnienie teoretyczne. Wśród znanych działań tych substancji mogących wpływać na usprawnienie funkcji poznawczych należy wymienić: działanie immunomodulacyjne w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, poprawę parametrów stresu oksydacyjnego, zmiany w zakresie neurotransmisji oraz wpływ na procesy plastyczności neuronalnej. Celem niniejszej pracy jest przedstawienie systematycznego przeglądu wyników badań dotyczących zmian sprawności funkcjonowania poznawczego u osób z rozpoznaniem schizofrenii będących w trakcie suplementacji wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi omega-3.

  10. Wpływ aktywności fizycznej na sprawność funkcji poznawczych osób w podeszłym wieku i na przebieg choroby Alzheimera

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Tomasz Gabryelewicz

    2013-04-01

    Full Text Available W miarę starzenia się społeczeństwa coraz więcej osób doświadcza związanego z wiekiem osłabienia pamięci i zaburzeń innych funkcji poznawczych. Dla części tych osób zaburzenia te mogą być zwiastunem otępienia. Wiadomo, że jego najczęstszą przyczyną jest choroba Alzheimera (Alzheimer’s disease, AD. Stosowane obecnie metody farmakologicznego zapobiegania i leczenia AD są mało skuteczne. Powoduje to, że podejmowane są próby terapii mających na celu spowolnienie przebiegu AD i opóźnienie początku objawowej fazy klinicznej choroby. Może to znacząco wpływać na zmniejszenie zapadalności na AD. Wyniki biologicznych, epidemiologicznych i randomizowanych badań kontrolowanych wskazują na korzystny wpływ regularnej aktywności fizycznej na zapobieganie występowaniu zaburzeń poznawczych u osób w podeszłym wieku i spowolnienie przebiegu AD. Okazuje się, że aktywność fizyczna, szczególnie w połączeniu z aktywnością umysłową i intensywną aktywnością społeczną, może być użyteczną, a przy tym tańszą i bezpieczniejszą metodą zapobiegania AD niż profilaktyka farmakologiczna. Dalszych badań wymaga określenie precyzyjnych zaleceń dotyczących rodzaju, czasu trwania i intensywności tych form terapii. Istnieje jednak szansa, że w bliskiej przyszłości będziemy mogli stosować potwierdzone zasady zapobiegania AD dotyczące zachowań dietetycznych, aktywności społecznej, umysłowej i fizycznej. Wymienione wyżej rodzaje interwencji niefarmakologicznych wpływają również pozytywnie na codzienne funkcjonowanie i ogólną jakość życia osób w podeszłym wieku i pacjentów z AD.

  11. Serwisy społecznościowe dla naukowców (SSN) na przykładzie ResearchGate i Academia.edu

    OpenAIRE

    Rozkosz, Ewa

    2014-01-01

    Artykuł ma na celu przedstawienie wybranych funkcji serwisów społecznościowych dla naukowców (SSN). Dokonano analizy dwóch najpopularniejszych serwisów: ResearchGate oraz Academia.edu. Ewa Rozkosz

  12. Językowy obraz duszy w ekfrazach z przełomu XIX i XX wieku na podstawie wybranych wierszy Zofii Gordziałkowskiej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Lucyna Bagińska

    2016-06-01

    Full Text Available The linguistic image of the soul in the ekphrases of the late-19th and early-20th century as exemplified by selected poems by Zofia Gordziałkowska The main objective of the paper is to describe the linguistic image of the soul in ekphrases of the Young Poland period. In this period, literary works were often inspired by the art of painting. The focus is on the poetry of Zofia Gordziałkowska, which was largely motivated by her fascination with the then popular Swedish painter Arnold Böcklin, whose works are populated mainly by characters from the Bible and classical mythology. The reconstruction of the concept of the soul based on the texts is juxtaposed with general language data. For the analysis of the material I use the methodology of structuralism (e.g. tracing the position of the object in the lexical field and cognitivism (examining the conceptualization of the category and its proliferation. The conclusions of the interdisciplinary examination are connected with symbolism as both an artistic movement within modernism and a philosophy of the turn of the 20th century.   Językowy obraz duszy w ekfrazach z przełomu XIX i XX wieku na podstawie wybranych wierszy Zofii Gordziałkowskiej Celem rozważań jest ukazanie językowego obrazu duszy zawartego w młodopolskich ekfrazach Zofii Gordziałkowskiej, zafascynowanej popularnym wówczas w Europie malarstwem Szwajcara Arnolda Böcklina. Jego dzieła zaludniają głównie postaci z mitologii antycznej i Biblii. Zrekonstruowanie pojęcia duszy na podstawie tekstów artystycznych i przedstawienie na tle danych zawartych w języku ogólnym doprowadziło do ustalenia różnicy między jego rozumieniem w tych odmianach języka. Analiza materiału z wykorzystaniem głównie metodologii kognitywizmu, dążącej do zbadania konceptualizacji pojęcia, jego profilowania i kategoryzacji, pozwoliła na nietradycyjne odczytanie poezji i wzbogacenie istniejących badań z zakresu lingwistyki kognitywnej

  13. Wpływ wybranych czynników środowiskowych na maksymalny przepływ nosowy wdechowy - część projektu ECAP (Epidemiologia Chorób Alergicznych w Polsce).

    Science.gov (United States)

    Krzych-Fałta, Edyta; Furmańczyk, Konrad; Piekarska, Barbara; Sybilski, Adam; Samoliński, Bolesław

    2017-02-28

    Celem niniejszej pracy była próba określenia wpływu wybranych czynników/parametrów na wynik maksymalnego przepływu nosowego wdechowego (PNIF, ang. peak nasal inspiratory flow) w badanej populacji polskiej projektu Epidemiologia Chorób Alergicznych w Polsce (ECAP). Materiał/metody: Badaną populację stanowiła grupa dzieci w wieku 6-7 lat (n=1123), młodzieży w wieku 13-14 lat (n=1136) oraz dorosłych (n=1876) zamieszkałych w siedmiu dużych polskich miastach. W badaniu posłużono się pomiarem maksymalnego przepływu nosowego wdechowego (PNIF). Do oceny wpływu wybranych czynników na wartości PNIF wykorzystano przetłumaczone i walidowane kwestionariusze opracowane na potrzeby światowych badań ECRHS II (European Community Respiratory Health Survey II) i ISAAC (International Study of Asthma and Allergies in Childhood). Wyniki: Określone warunki wewnątrz gospodarstwa domowego, m.in. ogrzewanie węglem, drewnem lub piecem gazowym, istotnie zwiększają przekrwienie błony śluzowej nosa. W grupie biernych palaczy PNIF był niższy niż w grupie czynnych palaczy. Wskaźnik PNIF malał wraz ze wzrostem liczby domowników palących papierosy. Wnioski: Wybrane czynniki środowiska.

  14. Uwagi o ekwiwalencji słów kluczowych w systemie informacyjnym iSybislaw (na przykładzie wybranych terminów gramatycznych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Iwona Łuczków

    2014-12-01

    Full Text Available Some remarks on the equivalence keywords in the iSybislaw system information (based on selected grammatical terms The article focuses on one of the issues connected with the development of the information retrieval system iSybislaw. The system contains a biographical database of Slavic linguistics which is available on­line at www.isybislaw.ispan.waw.pl. An important element of the system are key words, and the main aim of the international team of Slavist linguists developing the iSybislaw system in cooperation with the Slavic Academic Information Centre (CSIN is to create a multilingual dictionary of terms related to various areas of Slavic linguistics, that is to establish terminological equivalents in Slavic languages and in the English language. Establishing multilingual terminological equivalents is essential not only for Slavic theoretical linguistics but also for language corpora which require morphosyntactic marking, especially parallel corpora. The analysis presented here allows for drawing the conclusion that the dictionary of multilingual key terms of Slavic linguistics for the iSybislaw system should be developed (or at least verified by specialists in individual areas of Slavic linguistics (phonetics, morphology, syntax, word formation, dialectology, ethnolinguistics, etc.. Because of the adopted principle that Polish keywords are used as descriptors in the iSybislaw system, the linguists should compare the Polish system of terms with the terminology used in other Slavic languages. Thanks to such “specialization” we could be quite sure that the person establishing the equivalents knows various descriptive traditions of linguistics, and in the future this would allow us to avoid many of the mistakes connected with the differences in the range of the term or the lack of appropriate equivalent in another language.   Uwagi o ekwiwalencji słów kluczowych w systemie informacyjnym iSybislaw (na przykładzie wybranych termin

  15. Próba oceny skuteczności terapii BEMER w procesie odnowy biologicznej po wysiłku wytrzymałościowym i wybranych funkcjach poznawczych. Opis przypadku = An attempt to evaluate the effectiveness of BEMER therapy wellness process after endurance exercise and cognitive functions selected

    OpenAIRE

    Mrozkowiak, Mirosław; Mrozkowiak, Magdalena

    2015-01-01

    Mrozkowiak Mirosław, Mrozkowiak Magdalena. Próba oceny skuteczności terapii BEMER w procesie odnowy biologicznej po wysiłku wytrzymałościowym i wybranych funkcjach poznawczych. Opis przypadku = An attempt to evaluate the effectiveness of BEMER therapy wellness process after endurance exercise and cognitive functions selected. Case study. Journal of Education, Health and Sport. 2015;5(9):11-62. ISSN 2391-8306. DOI 10.5281/zenodo.29904 http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.29904 http:...

  16. Contents of selected macroelements in soils, potatoes and fodder beets at variable soil reaction / Zawartość wybranych makroelementów w glebach oraz w ziemniakach i burakach pastewnych przy zmiennym odczynie gleby

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Rogóż Antoni

    2015-03-01

    Full Text Available Celem przeprowadzonych badañ było określenie koncentracji wybranych makroelementów w glebie i w roślinach okopowych (ziemniakach i burakach pastewnych przy zmiennym odczynie gleby. Zmiany wartości pH w badanych glebach decydowały o zawartości tych pierwiastków w formach rozpuszczalnych oznaczanych w HCl o stężeniu 0,1 mol·dm-3. Analiza statystyczna wykazała dodatnią zależność pomiędzy wartością pH gleb a zawartością wapnia i magnezu w formie zbliżonej do ogólnej oraz zawartością rozpuszczalnych form fosforu, wapnia i magnezu. Zawartość badanych makroelementów, tj. fosforu, wapnia, magnezu w uprawianych burakach pastewnych oraz ziemniakach zależała od zasobności i form, w jakiej badane pierwiastki występują w glebie, a także od gatunku oraz analizowanej części rośliny. Wraz ze wzrostem wartości pH gleb stwierdzano zwiększenie zawartości fosforu i zmniejszenie zawartości magnezu w korzeniach i częściach nadziemnych buraków. Zawartość wapnia w korzeniach uległa zwiększeniu wraz ze wzrostem wartości pH gleb, natomiast kierunek zmian zawartości tego pierwiastka w ogonkach i blaszkach liściowych buraków nie był jednoznaczny. W bulwach ziemniaków stwierdzono nieznaczne obniżenie się zawartości badanych pierwiastków wraz ze wzrostem wartości pH gleb.

  17. Differences in ability of selected amaranth cultivars to accumulate risky metals / Zróżnicowana zdolność wybranych odmian szarłatu (Amaranhtus do pobierania i akumulacji metali ciężkich z gleb

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Vollmannova Alena

    2015-09-01

    Full Text Available Celem przeprowadzonych badań było porównanie stopnia akumulacji metali ciężkich (mogących stanowić ryzyko dla zdrowia ludzi przez nasiona i biomasę pięciu wybranych odmian uprawnych szarłatu (Golden Giant, Rawa, Annapurna, Oscar Blanco, Koniz. Celem pracy była także ocena zależności pobierania metali ciężkich: gleba-roślina. Stwierdzono, że badane gleby były zanieczyszczone Cd i Pb, których zawartość przekraczała odpowiednio 40% i 10% zawartości wyjściowej oznaczonej w ekstrakcie wody królewskiej i NH4NO. W nasionach Szarłatu wszystkich badanych odmian zawartość Cd i Pb przekraczały dozwolone zawartości tych pierwiastków odpowiednio o 60--100% i 25--200%. W częściach nadziemnych szarłatu zawartość badanych metali była średnio 0,17-12,25 krotnie wyższa niż w nasionach badanych roślin. Na podstawie otrzymanych wyników stwierdzono, że nasiona oraz liście szarłatu wykorzystywane na cele żywnościowe mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia konsumentów, wynikające z wysokich zawartości Cd i Pb. Szarłat posiadając dużą zdolność akumulacji Cd i Pb, poprzez wytwarzanie obfitej biomasy roślinnej może być wykorzystany w celu fitoremediacji gleb. Wyniki potwierdziły zdolność do akumulacji metali ciężkich przez różne odmiany szarłatu nawet z terenów uznawanych za niezanieczyszczone

  18. BIOGAZ I CHARAKTERYSTYKA WYBRANYCH METOD JEGO ODSIARCZANIA

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Justyna KWAŚNY

    2016-03-01

    Full Text Available W niniejszym artykule w oparciu o dane literaturowe, poruszono kwestie otrzymywania biogazu oraz jego odsiarczania. Biogaz stanowi odnawialne źródło energii, które powstaje w wyniku fermentacji beztlenowej biomasy różnego pochodzenia. W zależności od rodzaju substratów stosowanych w procesie, zmienia się skład chemiczny otrzymywanej mieszaniny gazowej. Należy pamiętać, że pozyskiwany biogaz surowy zawiera tylko średnio 60% obj. metanu, natomiast pozostałymi składnikami są ditlenek węgla, para wodna, siarkowodór, amoniak, siloksany i inne. Wyróżnia się biogaz wysypiskowy, który otrzymuje się w wyniku przetwarzania nieposegregowanych odpadów komunalnych; biogaz rolniczy, otrzymywany z odpadów rolniczych, a także biogaz pozyskiwany z osadów ściekowych i biogaz powstający w wyniku przetworzenia odpadów z branży przemysłu żywnościowego. Obecność w biogazie surowym substancji gazowych, innych niż metan, obniża jego potencjał energetyczny, a także ogranicza możliwości jego zastosowania. Wspomniane substancje gazowe stanowią zanieczyszczenia, które charakteryzują się niekorzystnym wpływem na środowisko naturalne (gazy cieplarniane oraz korozyjnością w stosunku do aparatury (głównie siarkowodór. Aby polepszyć właściwości użytkowe biogazu należy przeprowadzić jego odsiarczanie, oczyszczanie i uzdatnianie. Skutkuje to uzyskaniem biogazu o właściwościach gazu ziemnego, który można wtłoczyć do sieci infrastruktury gazowej. Odsiarczanie biogazu polega na usunięciu lub ograniczeniu zawartości siarkowodoru w mieszaninie gazowej. Proces ten może być prowadzony kilkoma metodami. Wśród metod odsiarczania wyróżnia się m.in. utlenianie biologiczne, metody mokre, a także metody sorpcyjne, np. adsorpcję na węglu aktywnym.

  19. Function approximation with polynomial regression slines; Aproksymacja za pomoca wielomianowych regresyjnych funkcji sklejanych

    Energy Technology Data Exchange (ETDEWEB)

    Urbanski, P. [Institute of Nuclear Chemistry and Technology, Warsaw (Poland)

    1996-12-31

    Principles of the polynomial regression splines as well as algorithms and programs for their computation are presented. The programs prepared using software package MATLAB are generally intended for approximation of the X-ray spectra and can be applied in the multivariate calibration of radiometric gauges. (author).

  20. Odmiany wywiadu-rzeki (na wybranych przykładach)

    OpenAIRE

    Worach, Jolanta

    2011-01-01

    In the Polish language, there exists the expression ‘interview-river’ meaning a very long interview draining the subject to the greatest possible depth. The article Varieties of Interview-river on given examples covers the analysis of three chosen interview-rivers with three different people. The interviews were discussed in reference to the following aspects: • interview structure • determination of its thematic variety • nature of questions • interviewer – interviewee i...

  1. The Reverse Task of Discrete Mechatronic Vibration Systems With Negative Stiffness and Capacitance Elements

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Białas Katarzyna

    2015-06-01

    Full Text Available Korzystajac z wybranych metod rozkładu funkcji charakterystycznej w postaci powolnosci zsyntezowano mechatroniczne dyskretne układy drgajace. W kazdym przypadku układ zbudowano z mechanicznego modelu dyskretnego oraz piezo aktuatora typu „stack” połaczonego z zewnetrznym obwodem elektrycznym LxRxCx. Układy zaprojektowano ze wzgledu na wymagania dynamiczne w postaci biegunów i zer. Zewnetrzny układ elektryczny moze wystepowac w róznych konfiguracjach. W pracy, po bezwymiarowych transformacjach i retransformacjach, zbadano wpływ ujemnych parametrów: sztywnosci w mechanicznym modelu zastepczym oraz pojemnosci w finalnym układzie mechatronicznym LxCx, na charakterystyki rozwazanych układów

  2. Rola limfocytów IRA B w wybranych procesach zapalnych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Zasada

    2016-03-01

    Full Text Available The first report about the discovery of new, previously unknown immune cells named IRA B cells (innate response activator B cells appeared in 2012. So far, their presence has been verified in both mice and humans. However, IRA B cells belong to the family of B lymphocytes and have a number of characteristics unique to this group of cells. IRA B cells are formed from activated B1a lymphocytes after their contact with a pathogen. B1a lymphocytes mainly reside within body cavities. Activated by the pathogen, they move on into secondary lymphoid organs (spleen, lymph nodes where they differentiate into IRA B cells. IRA B cells are a rich source of granulocyte-macrophage colony stimulating factor (GM-CSF. GM-CSF can stimulate IRA B cells in an autocrine manner for the secretion of intracellular stocks of immunoglobulin M (IgM, which can facilitate pathogens’ phagocytosis by neutrophils. GM-CSF also stimulates neutrophils into active phagocytosis. Rapid eradication of the pathogen can prevent the development of an excessive inflammatory response, which can be dangerous for the organism. Until now the involvement of IRA B lymphocytes in the pathogenesis of sepsis and pneumonia has been proven, as well as their role in the progression of atherosclerotic lesions in mice. There is research in progress on the possibility of increasing the number of IRA B cells, for example by intravenous supply of modified immunoglobulins. It is necessary to characterize human IRA B cells and to determine their role in the functioning of the immune system.

  3. Charakterystyka stężeń wybranych zanieczyszczeń powietrza na obszarze Warszawy (Poland

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Katarzyna Rozbicka

    2015-07-01

    Full Text Available Celem pracy jest charakterystyka czasowego i przestrzennego rozkładu zanieczyszczeń komunikacyjnych (NO2, PM10, O3, C6H6 na trzech stacjach monitoringu jakości powietrza na obszarze Warszawy. Analizowany okres to 2011–2013. Uzyskano wyższe stężenia na stacji Komunikacyjna niż na stacjach referencyjnych: Targówek i Ursynów. Wzrost stężeń zanieczyszczeń komunikacyjnych był obserwowany w godzinach szczytu: porannego o 7–11 oraz popołudniowego o 15–20 spowodowanego wzrostem natężenia ruchu drogowego na badanym obszarze. Określono również związek między wartościami stężenia analizowanych zanieczyszczeń i warunkami meteorologicznymi.

  4. Analiza pracy wybranych stopni wodnych na odcinku Noteci Bystrej w warunkach zagrożenia powodziowego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Justyna Płaczek

    2016-12-01

    Full Text Available Celem przestawionej publikacji jest analiza warunków przepływu oraz pracy budowli wodnych usytuowanych na odcinku Noteci Bystrej od stopnia Romanowo do jazu w Rosku. Obiekt badawczy zostały wybrany z dwóch powodów: (1 dla tego odcinka rzeki Noteć zostały opracowane mapy zagrożenia powodziowego jako wdrożenie Dyrektywy Powodziowej UE w ramach prac nad projektem ISOK, (2 na wymienionym odcinku znajduje się szereg budowli piętrzących posiadających zdolność retencjonowania wody i oddziaływania na falę wezbraniową. W ramach badań wykorzystano szeroko narzędzia GIS oraz modelowania matematycznego.

  5. Topiramat – przegląd wybranych artykułów

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Andrzej Klimek

    2013-06-01

    Full Text Available Padaczka stanowi poważny problem epidemiologiczny z powodu znacznego rozpowszechnienia, a także terapeutyczny ze względu na odsetek przypadków lekooporności wynoszący 30%. W związku z tym położono nacisk na proces zsyntetyzowania nowych leków przeciwpadaczkowych (LPP, które będzie cechować większa skuteczność niż dotychczasowych. Pomimo wprowadzenia do obrotu ponad dziesięciu LPP drugiej generacji odsetek przypadków padaczki lekoopornej nie uległ zmianie, aczkolwiek u pojedynczych chorych wykazały one wyższość nad preparatami stosowanymi tradycyjnie. Do leków przeciwpadaczkowych drugiej generacji należy między innymi topiramat (TPM, cechujący się unikalną budową chemiczną (pochodna fruktopiranozy. W Polsce został wprowadzony do obrotu w 1998 roku. W niniejszej pracy opisano właściwości farmakokinetyczne, jak również zastosowanie TPM jako terapii dodanej w napadach padaczkowych uogólnionych i napadach częściowych oraz jako monoterapii w tego typu napadach. Topiramat ma wielokierunkowy mechanizm działania. Jest silnym blokerem kanałów sodowych, a także wpływa na kanały wapniowe, zwiększa aktywność receptorów GABA, blokuje typ kainowy/AMPA receptorów glutaminowych, jest słabym inhibitorem anhydrozy węglanowej. Omówiono dodatkowo możliwości zastosowania TPM w status epilepticus. Zwrócono uwagę na koszt leczenia topiramatem w porównaniu z takimi lekami, jak kwas walproinowy, oraz wpływ na jakość życia w porównaniu na przykład z lamotryginą. Opisano objawy uboczne, przyglądając się bliżej przyczynie spadku wagi przy zastosowaniu TPM oraz możliwości wystąpienia kwasicy metabolicznej, kamicy nerkowej oraz zmniejszonej potliwości. Podkreślono zalety stosowania topiramatu na tle innych LPP.

  6. Dynamika zmian temperatury ręki reumatoidalnej po wybranych zabiegach z zakresu termoterapii

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Małgorzata Gizińska

    2011-08-01

    Full Text Available Wstęp: W procesie usprawniania osób z chorobami reumatycznymi wykorzystuje się wiele zabiegów z zakresu ciepłolecznictwai krioterapii. W dostępnym piśmiennictwie niewiele jest opisówbadań dotyczących efektów termicznych występujących w tkankachw wyniku stosowania takich zabiegów w obrębie ręki reumatoidalnej.Z tego powodu autorzy podjęli próbę określenia przebiegudynamiki zmian temperatury po zastosowaniu powszechniestosowanych u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów(RZS zabiegów z zakresu termoterapii, w aspekcie zmian zachodzącychw mikrokrążeniu podczas 120 minut obserwacji.Materiały i metody: Do dwóch grup przydzielono 27 pacjentówz rozpoznanym RZS (średni wiek badanych 57 ±7,9 roku: I grupaliczyła 14 osób, u których naświetlano jedną rękę promiennikiempodczerwieni IR-A, -B oraz -C, II grupa – 13 osób, u których wykonanozabieg nadmuchu jednej ręki zimnym powietrzem (–30°C.Analizy rozkładu temperatury dokonano na podstawie 120-minutowejobserwacji zmian temperatury powierzchniowej obu rąk, dozapisu której użyto kamery termowizyjnej. U każdej osoby wykonano8 zdjęć termowizyjnych w określonych odstępach czasu:przed zabiegiem, zaraz po zabiegu oraz 5, 15, 30, 45, 60 i 120 minutpo zabiegu.Wyniki: Istotne różnice temperatur mierzonych w kolejnych odstępachczasu zaobserwowano we wszystkich grupach tylko podczas wynopierwszych5 minut po zabiegu (p < 0,05. Maksymalny wzrost temperaturyodnotowany zaraz po zabiegu IR-A, -B, -C wynosił 3,5°C. Ponadmuchu zimnym powietrzem (–30°C maksymalne obniżenietemperatury mierzonej zaraz po zabiegu wynosiło 6,4°C (ryc. 1 i 2.Wnioski: Istotne zmiany temperatury powierzchniowej rąk obserwowanow ciągu pierwszych 5 minut po zabiegu, zarówno ponaświetlaniu IR-A, -B, -C, jak i nadmuchu zimnym powietrzemo temperaturze ok. –30°C. W przypadku zabiegu cieplnego wartośćtemperatury w ciągu tego czasu pozostawała powyżej wartościwyjściowej, natomiast w przypadku krioterapii pozostawała poniżejwartości spoczynkowych.

  7. Wpływ temperatury na kinetykę utwardzania wybranych mas ze spoiwami

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ł. Jamrozowicz

    2012-12-01

    Full Text Available W artykule zaprezentowano wyniki badań wpływu temperatury osnowy na przebieg procesu wiązania mas samoutwardzalnych.Badaniom poddano 3 masy na bazie: żywicy alkidowej, żywicy fenolowej typu rezolowego (proces -set i żywicy furfurylowej (procesfuranowy. Ponadto wyznaczono kinetykę procesu utwardzania i określono żywotność masy przy różnych temperaturach osnowy (10oC;20oC; 30oC. Badania prowadzono przy wykorzystaniu techniki ultradźwiękowej.

  8. Zastosowanie inhibitorów mTOR w wybranych schorzeniach dermatologicznych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Karolina Osiecka

    2011-12-01

    Full Text Available Sirolimus, inaczej rapamycyna, i ewerolimus to nowe leki należące dotzw. inhibitorów mTOR, które znalazły zastosowanie głównie w transplantologiijako leki immunosupresyjne. Szlak mTOR, zwany takżekinazą mTOR, odgrywa istotną rolę w kontroli cyklu komórkowego.Aktywacja szlaku mTOR bierze udział w patogenezie niektórych chorób,w tym nowotworowych. Szczególną grupą pacjentów, u którychrapamycyna jest zalecanym lekiem w terapii przeciwnowotworowej,są chorzy po przeszczepieniach narządowych, u których ryzyko rozwojunowotworu jest znamiennie większe. W dermatologii sirolimusi ewerolimus zostały użyte do leczenia stwardnienia guzowategoi łuszczycy. W leczeniu stwardnienia guzowatego rapamycyna stałasię lekiem celowanym, szczególnie u osób, które wymagają przeszczepienianerki w przebiegu tej choroby. W terapii łuszczycy dotychczasnie podjęto próby oceny leczenia sirolimusem czy ewerolimusemw monoterapii. Zastosowano jednak te leki w skojarzeniu z cyklosporyną,w wyniku czego uzyskano zmniejszenie nefrotoksycznościpoprzez możliwość zmniejszenia dawek cyklosporyny. Obecnie pojawiasię coraz więcej danych o wykorzystaniu rapamycyny do leczeniatakże takich schorzeń, jak raki skóry, raki nerki, chłoniaki czy też białaczki.

  9. Zastosowanie jakościowej analizy profilu wykonania skali ACE-III w diagnostyce różnicowej chorób otępiennych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Emilia J. Sitek

    2017-03-01

    Full Text Available Skala Addenbrooke’s Cognitive Examination III (ACE-III jest poszerzonym narzędziem przesiewowej oceny funkcji poznawczych, użytecznym we wczesnym wykrywaniu zaburzeń poznawczych, wstępnej diagnostyce różnicowej zespołów otępiennych oraz monitorowaniu postępu choroby. ACE-III ocenia uwagę i orientację, pamięć, fluencję słowną, funkcje językowe i wzrokowo-przestrzenne. Skala może być używana przez lekarzy i psychologów, zarówno jako narzędzie przesiewowe, jak i jako wstęp do kompleksowej oceny neuropsychologicznej. ACE-III zawiera również krótsze narzędzie, Mini-ACE, które w razie potrzeby może być stosowane niezależnie. W niniejszej pracy ACE-III porównano z innymi najbardziej popularnymi skalami przesiewowej oceny funkcji poznawczych: Mini-Mental State Examination (MMSE oraz Montrealską Skalą Oceny Funkcji Poznawczych (Montreal Cognitive Assessment, MoCA. Następnie omówiono przydatność kliniczną analizy profilu wykonania ACE-III w  diagnostyce różnicowej wybranych chorób neurozwyrodnieniowych. Zaprezentowano profile wykonania ACE-III typowe dla choroby Alzheimera (zarówno o wczesnym, jak i o późnym początku, zwyrodnienia czołowo-skroniowego, choroby Parkinsona, atypowych zespołów parkinsonowskich oraz otępienia naczyniopochodnego. Spośród atypowych wariantów choroby Alzheimera uwzględniono zanik korowy tylny, wariant logopeniczny afazji pierwotnej postępującej i wariant czołowy. Spośród podstawowych wariantów zwyrodnienia czołowo-skroniowego przedstawiono wariant behawioralny otępienia czołowo- -skroniowego oraz niepłynny i semantyczny wariant afazji pierwotnej postępującej. Wreszcie spośród zespołów parkinsonizm plus omówiono otępienie z ciałami Lewy’ego, zanik wieloukładowy, postępujące porażenie ponadjądrowe i zwyrodnienie korowo-podstawne.

  10. The assessment of hormonal function of gonads in adolescent girls after antineoplastic therapy; Ocena funkcji hormonalnej gonad u dziewczat po przebytym leczeniu przeciwnowotworowym

    Energy Technology Data Exchange (ETDEWEB)

    Wszelaki-Lass, E.; Korzon, M.; Bohdan, Z.; Kuzminska, A. [Akademia Medyczna, Gdansk (Poland)

    1993-12-31

    In 17 girls after the complex anti-neoplasm therapy we estimated the state of genital organs and the course of menorrhagial cycle together with plasma levels of beta-estradiol, progesterone and prolactine assessed by radioimmunoassay. We found the secondary lack of menorrhagia together with lowered progesterone and beta-estradiol levels in 3 girls, in whom the abdominal cavity was irradiated. In other 3 girls the transient lack of menorrhagia was stated in the course of chemotherapy. (author) 11 refs, 4 tabs

  11. Rewitalizacja zurbanizowanej przestrzeni miasta Biaјegostoku - na wybranych przykјadach projektуw studenckich

    OpenAIRE

    Łapko, Aleksy

    2016-01-01

    В городском пространстве Белостока особое место занимает историческая застройка ул. Варшавской (прежде всего по поводу своей разнообразности). Однако, несмотря на то, что эта улица находится в центральной части города, некоторые фрагменты застройки нуждаются в обновлении, реконструкции, а иногда и перестройке. В статье представлены проблемы, связанные с процессом ревитализации пространства на примере студенческих работ, выполненных в 2013 и 2014 годах. Представлены проектные решения, включающ...

  12. Stability of Selected PAHs in Sewage Sludge/ Stabilność Wybranych Wwa W Osadach Ściekowych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Włodarczyk-Makuła Maria

    2014-09-01

    Full Text Available Celem badań była ocena trwałości WWA w warunkach składowania poprzez wyznaczenie czasu połowicznego rozpadu. Określono zmiany ilościowe WWA w osadach przechowywanych w warunkach tlenowych przez 12 tygodni. W tych samych warunkach pozostawały także osady, w których zahamowano aktywność mikroorganizmów poprzez dodatek azydku sodu. Ilościową analizę WWA prowadzono z wykorzystaniem zestawu GC-MS w odstępach 2-tygodniowych równolegle w osadach biotycznych i abiotycznych. Oznaczano pięć WWA (fluoren, fenentren, antracen, fluoranten, piren, które znajdują się wśród 16 związków podanych na liście EPA. Osady pobrano dwukrotnie z oczyszczalni ścieków komunalnych, które w praktyce kierowane są na składowisko. Zawartość początkowa WWA w osadach była na poziomie 346μg/kg.s.m. W warunkach prowadzonego eksperymentu czas połowicznego rozkładu był zróżnicowany dla poszczególnych związków. W osadach aktywnych biologicznie czas połowicznego rozpadu badanych węglowodorów był w granicach od 19 do 368 dób. Czas połowicznego rozpadu wyznaczony dla WWA w osadach nieaktywnych biologicznie pozostawał w zakresie od 31 do 2961 dób.

  13. Badanie wpływu form kosmetycznych na biodostępność wybranych karotenoidów

    OpenAIRE

    Igielska-Kalwat, Joanna

    2016-01-01

    Wydział Chemii Skóra stanowi bardzo dobry model badawczy w odniesieniu do całościowego zjawiska starzenia. Jest ona bezpośrednio narażona na destrukcyjne działanie czynników zewnętrznych. Ulega starzeniu szybciej niż pozostałe narządy naszego ciała. Poznanie mechanizmów starzenia się pozwala nam zrozumieć, w jaki sposób musimy zapobiegać i przeciwdziałać temu procesowi. Jest to proces wieloczynnikowy, regulowany przez czynniki genetyczne, jak i środowiskowe. W rozprawie doktorskiej zapreze...

  14. Selected Philosophers’ Views of the Family [Rodzina w poglądach wybranych filozofów

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agnieszka SZCZAP

    2017-11-01

    Full Text Available The subject matter of this article is the history of philosophical speculation on the family. Philosophical reflections on the family date back to Antiquity. The main points of reference for the entire socio-philosophical literature are the views of Plato and Aristotle. Plato’s recognition of private property and the family as the main barriers in the way of a perfect state has weighed on all concepts of equality for many centuries. On the other hand, Aristotle, recognizing the family as the basic social group, place of formation of virtues and one of the conditions of a happy life, contributed to consolidate the view of the distribution of social roles based on sex as natural and necessary. Medieval philosophers placed the family in the perspective of creation, this life, and salvation. Modern philosophical concepts of the family were completely different and sometimes contradictory. On the one hand, there were ideas of such thinkers as John J. Rousseau, with emphasis on the polarization of education and social roles by gender, on the other, strongly egalitarian views of Mary Wollstonecraft. Feminist considerations of Simone de Beauvoire conclude the review of philosophical views on the family

  15. Rola limfocytów T regulatorowych w patogenezie wybranych chorób pęcherzowych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Elżbieta Waszczykowska

    2011-07-01

    Full Text Available Regulatory T cells (Treg are a phenotypically heterogeneous group ofcells, playing an important role in regulation of the immune response.To date, several subtypes of regulatory cells have been identified. Themost important of them are: lymphocytes CD4+CD25+, Tr1, Th3 andNK cells. Regulatory T lymphocytes act by secretion of suppressivecytokines (IL-10, TGF-β or direct cell-to-cell interaction. Functionalabnormalities of regulatory T cells are important in pathogenesis ofmany diseases, especially autoimmune ones. Based on published studies,the review discusses the role of regulatory T cells in pathogenesisof selected bullous skin diseases.

  16. Ocena wybranych parametrów klinicznych i biochemicznych u kobiet chorych na raka jajnika w okresie 5-letniej obserwacji

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Wiesława Bednarek

    2011-04-01

    Full Text Available Introduction: Ovarian cancer is a neoplasm characterised by considerable mortality. The aim of numerousstudies which have been conducted is to determine the impact of clinical and biochemical parameters onovarian cancer prognosis, survival and treatment. Serum CA 125 is mainly used to monitor treatment, detectrecurrence and predict response to chemotherapy. Increased epidermal growth factor receptor (EGFR cancertissue expression facilitates cell proliferation, apoptosis inhibition and increase of angiogenesis. Material and methods: A group of 74 patients treated with surgery and chemotherapy due to ovarian cancerwere included in the study. The analysis of clinical parameters (age, tumour histology and grading, clinical stage according to FIGO, type of surgery as well as CA 125 concentration and EGFR cancer tissue expression in relationto 5-year survival rates was performed. Results: 5-year survival rates were significantly related to: histological grading, clinical FIGO stage, theextent of primary surgery and cancer recurrence. The best predictors of increased survival rates in ovariancancer patients were: high histological grade, low clinical FIGO stage, optimal debulking and no recurrence.Statistical multivariate analysis did not demonstrate the influence of EGFR on 5-year survival rate in ovariancancer patients. However, the considerable and unequivocal impact of the last result of CA 125 concentration,the extent of surgical treatment, histological diagnosis and clinical FIGO stage, in relation to 5-year survival rate,was demonstrated. Conclusion: The results suggest a considerable and significant impact of CA 125 concentration, histologicaldiagnosis, clinical FIGO stage, and optimal debulking, on the 5-year survival rates of patients with ovarian cancer.

  17. „Du ju spik ponglish”? O językowo-kulturowej hybrydzie XXI w. w wybranych przekazach popkultury

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Mieszko Rozpędowski

    2015-11-01

    Full Text Available Analysis of the problem of bilingualism in polish language called „ponglish” – Polish-English media messages, music, television, advertising and fimowych. It is: 1 a natural connection in two foreign languages Polish and English, or 2 conscious media creation. This problem also concern of media education.

  18.  Konstrukcja systemu kontroli zarządczej w wybranych samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Aleksandra Szewieczek

    2015-06-01

    Full Text Available  Kontrola zarządcza powinna wspomagać zarządzanie jednostką sektora finansów publicznych, w realizacji celów i zadań w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy. Celem badania był przegląd przyjętych modeli kontroli zarządczej w jednostkach sektora finansów publicznych. Artykuł przedstawia analizę i ocenę konstrukcji formalnoprawnej systemów kontroli zarządczej w dwóch samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej, na podstawie których sformułowano wnioski o użyteczności tego systemu dla zarządzania jednostką sektora finansów publicznych, a także zidentyfikowano czynniki mogące mieć wpływ na przyjęte przez jednostki rozwiązania organizacyjne. Potwierdzono znacząco różny charakter rozwiązań przyjętych w badanych jednostkach, mimo że skala ich działalności była raczej podobna. W każdym z badanych przypadków wystąpiły istotne czynniki ograniczające funkcjonalność przyjętych rozwiązań, przy czym w jednym przypadku były to głównie zbyt rozbudowane ramy konstrukcyjne, natomiast w drugim istotne braki w przyjętych regulacjach. W prowadzonych badaniach wykorzystano metody analizy porównawczo-opisowej oraz indukcji i syntezy.

  19. Sanktuarium jako organizator przestrzeni miejskiej (na przykładzie wybranych sanktuariów w Polsce)

    OpenAIRE

    Sołjan, Izabela

    2011-01-01

    This paper attempts to show that a sanctuary can alter urban space. A sanctuary is a very special place because of its religious nature and attracts both pilgrims and tourists. The spatial structure of a sanctuary is determined largely by changes in the volume and nature of pilgrim ‘traffic’. Modern pilgrimage centres are becoming more open to visitors who wish to take part in the life of a sanctuary, even if this involves non-religious activities. The sanctuary’s religious offering is supple...

  20. The Families Which Needed Support During the Second Republic [Rodziny potrzebujące wsparcia w II Rzeczypospolitej – jakość życia1 , realizacja podstawowych funkcji, opieka społeczna

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agata SAMSEL

    2017-11-01

    Full Text Available The research done at the time proved that the main reason for families failing to fulfil their basic roles was poverty. Having little education was the other one. Once the causes of the phenomena were discovered it became possible to work out and take certain actions within a new, planned, and deliberate social policy. The government help, which was initially mainly financial and not efficient enough, was replaced by more long distance actions. The actions were aimed at improvement of the living standard of the poorest and preventing the rising of unwanted social needs. Some new forms of social support appeared. Some of them were seldom or never used before. Among them there were health care, psychological support, childcare support, and education of children and adults. The range of the actions taken was not wide enough to fulfil all the social needs. On the other hand, taking the amount of problems of the new country into consideration, the achievements of the social policy at the time were remarkable.

  1. The implementation of the educational function of the family during three different eras – introduction to the subject issues [Realizacja funkcji wychowawczej rodziny na przestrzeni trzech epok – wprowadzenie w problematykę zagadnienia

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Dorota DOLATA

    2016-06-01

    Full Text Available Nowadays, the education process becomes more flexible, and in connection with intense socio-cultural changes, more and more difficult to implement. Certainly this is due to the dynamics of life of the members of the family system who, instead of with each other, increasingly live side by side, fulfilling themselves in the professional level, but not always in a personal level. But this has not always been so. As a result, the objective of this article is to introduce the problems of evaluating the importance and practice of the educational process in families over the pre-industrial, industrial and post-industrial era, and show the result of its strong ties with the socio-cultural and economic processes, which were current at that time and are currently today too.

  2. Radionuclide assessment of right ventricular function in patients with mitral valve disease and six months after mitral valve replacement; Radioizotopowa ocena funkcji prawej komory serca u chorych z wada mitralna oraz w 6 miesiecy po korekcji wady

    Energy Technology Data Exchange (ETDEWEB)

    Snopek, G.; Konieczna, S.; Zielinski, T.; Brodzki, M.; Pogorzelska, H.; Korewicki, J. [Instytut Kardiologii, Warsaw (Poland)

    1994-12-31

    In 20 patients with significant mitral valve disease (among them 13 with significant pulmonary hypertension), a Swan-Ganz catheterization and radionuclide ventriculography were performed before and 6 months after operation. Hemodynamic parameters (systolic and mean PAP and total pulmonary resistance -tPR) and radionuclide indexes of right ventricle (RV) contractility (ejection fraction-EF, early phase of ejection fraction-EF3 and peak ejection rate-PER) were evaluated. Patients with mitral valve disease had decreased values of mean EF (36% vs 41% in control group). There was a significant inverse correlation between EF and hemodynamic parameters (EF and sPAP-r=0.48, EF and mPAP-r=0.57 and tPR-r=0.56). After mitral valve replacement there was a significant improvement of EF only in the group of patients with pulmonary hypertension before operation (32% vs 38%). (author). 13 refs, 1 fig., 4 tabs.

  3. Zagadki kryminalne na lekcji języka polskiego jako obcego w funkcji tekstów rozwijających sprawność czytania ze zrozumieniem i kompetencję leksykalną

    OpenAIRE

    Strzelecka, Aneta

    2013-01-01

    W artykule omówiono rolę tekstów w rozwijaniu sprawności czytania ze zrozumieniem i mówienia. Zaproponowano jeden tekst będący zagadką kryminalną. Do tekstu dołączono przykładowe ćwiczenia, które mogą towarzyszyć czytaniu, by było ono bardziej efektywne. Zaproponowano także ćwiczenia rozwijające kompetencję komunikacyjną oraz ćwiczenia wzbogacające leksykę. The author discusses the role of texts in developing reading and speaking skills. She uses criminal fiction as an exem...

  4. O ambiwalentnej funkcji mediów w kształtowaniu współczesnej literatury macedońskiej (przypadek konkursu literackiego Roman na godinata czasopisma "Utrinski vesnik")

    Czech Academy of Sciences Publication Activity Database

    Derlatka, Tomasz

    2013-01-01

    Roč. 3, č. 3 (2013), s. 167-181 ISSN 2083-5701 Institutional support: RVO:68378017 Keywords : Macedonian literature * Novel Subject RIV: AJ - Letters, Mass-media, Audiovision http://www.mediaispoleczenstwo.ath.bielsko.pl/art/03_Derlatka.pdf

  5. Dynamika jako element muzyki w poezji XX wieku (na przykładzie wybranych wierszy Stanisława Barańczaka)

    OpenAIRE

    Cudzich-Budniak, Katarzyna

    2012-01-01

    My text is treating about the dynamics as an element of music, which is possible to be found also in the poetic texts. It’s the new and creative theory, so all examples are very subjective and their meaning is understood only from my own prospect. In my point of view, we can indicate element of music which is dynamics (what means all changes connecting to volume), in the lyrics. The poet Stanisław Barańczak in his creativity was talking about the most important and difficult th...

  6. Przemiany utopii w chorwackiej prozie insularnej drugiej połowy XX i początku XXI wieku na wybranych przykładach

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Boguska

    2014-11-01

    Artykuł jest próbą pokazania innego sposobu prezentowania najnowszej literatury chor­wackiej aniżeli poprzez takie tematy jak problematyka narodowej tradycji kraju, patriotyzm, postkomunizm, kwestie tożsamości i emigracji, co wydaje się najbardziej popularną tendencją wśród polskich badaczy. Autor artykułu, wpisując swoje badanie w nurt regionalistyczny, omawia chorwacką prozę insularną poprzez kategorię utopii. Izgubljeni zavičaj Slobodana Novaka widzi jako przykład utopii modernistycznej, Otok snova Damira Miloša interpretuje jako postmodernistyczną dystopię, zaś Vodič po otoku Senka Karuzy postrzega jako wizję nowego rodzaju utopii post-postmodernistycznej.

  7. The Plastic Deformation of RFSSW Joints During Tensile Tests / Deformacja Plastyczna Wybranych Połączeń RFSSW Podczas Rozciągania

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Lacki P.

    2015-12-01

    Full Text Available The dynamic development of the friction stir welding (FSW technology is the basis for the design of durabe joints inter alia in the aviation industry. This technology has a prospective application, especially for the aluminum alloys. It is suitable for a broad spectrum of permanent joints. The joints obtained by FSW technology are characterized by good mechanical properties. In this paper, the friction stir spot welding joints were analysed. The example of a structure made using this technology were presented. The lap joints made of 2mm Al 6061-T6 sheets were the investigation subject. The different spot welds arrangements were analysed. The tensile test were performed with optical deformation measurement system, which allow to obtain the plastic deformation field on the sample surface. The plastic strain graphs for the characteristic line passing through the maximum deformation were registered and presented. The experimental results were compared to the FEM numerical analysis. The numerical models were built with 3D-solid elements. The boundary conditions, material properties and geometry of the joints were identical as during experimental investigation. The mechanism of deformation of welded joints during tensile test was described and explained. It has been found that the arrangement of the spot welds with respect to the tensile direction has an important influence on the behaviour and deformation of lap joint.

  8.  Praktyczna realizacja Programu zapewnienia i poprawy jakości w komórkach audytu wewnętrznegona wybranych przykładach

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    ANNA BARTOSZEWICZ

    2015-03-01

    Full Text Available  Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie praktycznej strony realizacji Programu zapewnienia i poprawy jakości przez audytorów wewnętrznych. Na podstawie wyników badań ankietowych dokonano analizy wykonania przez audytorów przedmiotowego zagadnienia. Wskazuje ona na stosowanie przez badaną grupę audytorów różnych form realizacji Programu zapewnienia i poprawy jakości, a także informuje, że efektywna realizacja standardu 1300 IIA daje kierownikowi jednostki zapewnienie o prawidłowości funkcjonowania audytu w danym podmiocie oraz gwarancję, że audyt wewnętrzny działa zgodnie z międzynarodowymi standardami.

  9. Znad fiordów do metropolii. Obrazy miasta i miejskiej wędrówki w wybranych powieściach norweskich

    OpenAIRE

    Tunkiel, Katarzyna

    2016-01-01

    Wydział Neofilologii: Katedra Skandynawistyki Dysertacja zawiera analizę następujących powieści: "Głód" (1890) Knuta Hamsuna, "Jenny" (1911) Sigrid Undset, trylogia o Alberte (1926-1939) Cory Sandel, "Rand" (1990) Jana Kjærstada, "16.07.41" (2002) Daga Solstada oraz "Idź, czyli o sztuce dzikiego i poetyckiego życia" (2006) Tomasa Espedala. Jej cel stanowi zbadanie sposobów ukazania w poszczególnych utworach miasta w kontekście widocznych w nich relacji między miejskością a przyrodą. Kolej...

  10. The review of some chosen approaches to foresee the development of urban areas. (Polish Title: Przeglad wybranych podejsc w zakresie prognozowania rozwoju obszarow miast)

    Science.gov (United States)

    Radło-Kulisiewicz, M.

    2015-12-01

    The practical importance of Geographical Information Systems in urban planning and managing of urban areas is becoming much more explicit. Managing small cities usually needs simple GIS spatial analysis tools to support planners' decisions. Otherwise, the urban dynamic is bigger and factors affecting changes in city are combined. These analyses are not sufficient and then a need for more advanced and sophisticated solutions can appear. The aim of this article is to introduce popular techniques for urban modelling and underlying importance of GIS as an environment for creating simple models, which let t easy decisions in creating vision of a city be taken. The Article touches on the following issues related to the planning and management of urban space; from the applicable standards concerning materials planning in Poland, through the possibilities that give us network solutions useful at the municipal and country level, to existing techniques in modelling cities in the world. The background for these questions are the Geographical Information Systems (their role in this respect), that naturally fit into this theme. The ability to analyze multi-source data at different levels of detail, in different variants and ranges, predispose the GIS to environmental urban management. While also taking into account social - economic factors, integrated with GIS predictive modeling techniques, allows us to understand dependencies that navigate complex urban phenomena. City management in an integrated and thoughtful manner and will reduce the costs associated with the expansion of the urban fabric and avoid the chaos of urban development.

  11. Upadlosc konsumencka w wybranych krajach Unii Europejskiej a kryzys gospodarczy. (Consumer bankruptcy in selected European Union Member Countries in relation to the economic crisis.)

    OpenAIRE

    Anna Szymanska

    2013-01-01

    The article is aimed at the examination of the relation between the economic crisis and the number of consumer bankruptcies declared in the selected European Union member countries, including Poland. It describes the institution of consumer bankruptcy and presents the most essential differences between the bankruptcy solutions applied in particular legal systems. The economic indicators of the selected European Union member countries are confronted with the number of declared bankruptcies. Th...

  12. Leczenie wybranych miejscowych objawów reakcji popromiennej po uzupełniającej radioterapii miejscowo zaawansowanego raka piersi – wskazówki praktyczne

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jacek Fijuth

    2011-04-01

    Full Text Available Breast cancer is the most common type of malignancy among women in the Polish population. A majorityof breast cancer patients require radiotherapy and some of them suffer from radiation-related toxicity. Thesymptoms of radiotherapy toxicity manifest as acute injuries during the initial 3 months after treatment andlate toxicities that occur after 6 months following radiotherapy. Local toxicity due to breast cancer irradiationmostly develops in the form of light skin injury, fibrosis and adiponecrosis, and sporadically as telangiectasiaor bleeding ulcer. Adiponecrosis may imitate malignancy and may necessitate further diagnostic procedures.The article presents factors which play significant roles in inducing radiation toxicity due to breast cancerradiotherapy. The paper also outlines practical tips how non-oncologists can prevent and cope with radiationinducedtoxicities occurring on skin and breast fat tissue in patients undergoing radiotherapy of that region.Diagnostic tools most useful in differentiating adiponecrosis from a malignant process are also enumerated anddiscussed in depth. The issue of the importance of a multispecialist team – one including surgeons, oncologistsand physiotherapists – in coping with radiotherapy-induced toxicities is also discussed.

  13. Spanish familia, about family in Spanish newspapers [Hiszpańska familia, czyli o rodzinie w wybranych przykładach prasy hiszpańskojęzycznej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Martyna SOŃTA

    2017-11-01

    Full Text Available The prominent position of the media in society plays a big role in creating the image of reality, which significantly affects the perception of the audience to discussed phenomena and events. Spaniards take part in shaping the information society, and are active consumers of media communication. Journals of the Iberian Peninsula dynamically present and discuss political, economic and social issues of the nation and of Europe and the world. One of the key topics often discussed in the Spanish press is the family in the context of different phenomena. The intention of the author is to present a picture of the family in the Spanish media on the basis of the analysis of the most widely read articles in the mass-market Spanish newspapers “El País”, “ABC” and “El Mundo”. The paper will also discuss the serious problem of domestic violence and the protection of the rights of the family in Spain. An important objective of this study is to show how the issues and comments on the issue of family are presented in the press, how media coverage of the family is portrayed, and whether the image is consistent in terms of content. An overview of items will approximate the situation of the family against the relevant processes of economic, social and cultural rights, including the economic crisis, changing demographics, migration, intercultural communication and globalization. Applying the findings will enable an attempt to provide answers to the question of how to create the role of family members, to promote certain attitudes and consequently determine the significance of the values and traditions of the family in the era of modernity and the third industrial revolution.

  14. Próby wykorzystania komórek macierzystych w terapii wybranych chorób układu nerwowego

    OpenAIRE

    Magdalena Justyna Kacperska; Dominika Książek-Winiarek; Karol Jastrzębski; Andrzej Głąbiński

    2013-01-01

    Do drugiej połowy XX wieku panował pogląd, że po okresie rozwoju ośrodkowy układ nerwowy pozbawiony jest jakiejkolwiek zdolności regeneracyjnej, a neurogeneza (neurogenesis, „narodziny neuronów”) wieku dorosłego (postnatalnego) z całą pewnością nie istnieje. Odkrycie w dojrzałym mózgu aktywnych proliferacyjnie nerwowych komó- rek macierzystych (neural stem cells, NSCs) otworzyło nowe możliwości między innymi dla neurologii. Proces neurogenezy osób dorosłych jest unikatowym zjawiskiem...

  15. Ocena wybranych elementów środowiska przyrodniczego na zrekultywowanych i zagospodarowanych terenach kopalni siarki „Jeziórko”

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ryszard Czajkowski

    2014-04-01

    Full Text Available Zrekultywowane i zagospodarowane po wyeksploatowaniu siarki tereny Kopalni „Jeziórko” koło Tarnobrzega były przedmiotem oceny udatności wprowadzonych na nie ekosystemów: leśnego, trawiastego oraz wodnego. W ekosystemach leśnych oceniony został w czerwcu 2013 roku stan drzewostanów brzozowego, sosnowego i mieszanego. Stwierdzono, że najwięcej gatunków roślin naczyniowych wniknęło samoczynnie do drzewostanów brzozowych a najmniej do sosnowych. Oprócz gatunków pochodzących z zalesienia rosną też drzewa, które pojawiły się samoczynnie. Są to: topola osika i topola czarna, klon jawor, dąb szypułkowy, jesion wyniosły, robinia akacjowa, lipa drobnolistna, które upodabniają te drzewostany do drzewostanów na terenach pozakopalnianych. Stan zdrowotny jest dobry. Ekosystemy trawiaste, czyli łąki powstałe w wyniku zasiewu, są w najwyższym stopniu zdenaturalizowane i mają wielogatunkowy stan botaniczny. Ekosystemy wodne, jakie stanowią utworzone zbiorniki wodne, wzbogacają różnorodność biologiczną zrekultywowanych terenów swoją ichtio i awifauną. Estetyzują też krajobraz. Wniosek ogólny: istniejące na zrekultywowanym terenie ekosystemy są już w dużym stopniu zrenaturalizowane i upodobnione do ekosystemów występujących poza omawianym terenem.

  16. Hezychia jako owoc modlitwy Jezusowej według pism wybranych ojców z XIII/XIV wieku z góry Athos

    OpenAIRE

    Sobczyk, Adam Józef

    2013-01-01

    To sum up it is possible to recognize too isy chia behind one of basic fruits of the of Jesus prayer. Fathers from Mount Atos are emphasize for her biblical, Trinity and Orthodox roots. They also notice the significance of spreading for her on the Christian west. They claim (argue), that with being isychia there are a condition of the peace, quietening the body, the heart and the soul, an internal concentration and a silence. Isychia is also a condition of the unity of the body, mind and the ...

  17. Próby wykorzystania komórek macierzystych w terapii wybranych chorób układu nerwowego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Justyna Kacperska

    2013-06-01

    Full Text Available Do drugiej połowy XX wieku panował pogląd, że po okresie rozwoju ośrodkowy układ nerwowy pozbawiony jest jakiejkolwiek zdolności regeneracyjnej, a neurogeneza (neurogenesis, „narodziny neuronów” wieku dorosłego (postnatalnego z całą pewnością nie istnieje. Odkrycie w dojrzałym mózgu aktywnych proliferacyjnie nerwowych komó- rek macierzystych (neural stem cells, NSCs otworzyło nowe możliwości między innymi dla neurologii. Proces neurogenezy osób dorosłych jest unikatowym zjawiskiem i odgrywa znaczącą rolę w różnych procesach. Wiele obserwacji wskazuje także na to, że proces neurogenezy może wspomagać odpowiedź formacji hipokampa na stres i zapobiegać między innymi wystąpieniu depresji. W chwili obecnej w mózgu dorosłych ssaków zidentyfikowano trzy obszary, gdzie mają miejsce procesy proliferacji komórkowej. Są to: strefa przykomorowa (subventricular zone, SVZ, strefa przyziarnista (subgranular zone, SGZ oraz tylna strefa okołokomorowa (posterior periventricular area, PPv. Tkanką podlegającą bardzo sprawnej regeneracji jest układ krwionośny. Jest to przeciwieństwo układu nerwowego, który przez to, że jest bardzo skomplikowanym systemem biologicznym pod względem cytoarchitektury, sieci neuronalnej, lokalizacji ośrodków funkcjonalnych oraz integracji, posiada słabą zdolność do regeneracji. Zaburzenia tak złożonego systemu są widoczne w takich schorzeniach ośrodkowego układu nerwowego, jak: stwardnienie rozsiane, udar niedokrwienny mózgu, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, stwardnienie zanikowe boczne czy guzy mózgu. Naukowcy nie poprzestali na identyfikacji komórek macierzystych w mózgu, prowadzonych jest obecnie wiele badań poświęconych potencjalnemu wykorzystaniu komórek macierzystych o różnym pochodzeniu w nowych terapiach regeneracyjnych chorób ośrodkowego układu nerwowego.

  18. Uwarunkowania zaburzeń poznawczych powstających wskutek leczenia onkologicznego i wybrane sposoby terapii kognitywnej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Bury

    2015-04-01

    Full Text Available Jak wynika z aktualnych danych empirycznych, sytuację pacjenta cierpiącego na nowotwór mogą dodatkowo utrudniać współwystępujące zaburzenia poznawcze pojawiające się wskutek leczenia onkologicznego; zaburzenia te określa się jako chemobrain. Rezultaty badań są bardzo zróżnicowane – zarówno w zakresie powszechności zaburzeń poznawczych, ich nasilenia czy czasu trwania, jak i w zakresie czynników determinujących lub modyfikujących objawy dotyczące procesów poznawczych. Do mechanizmów bezpośrednio wpływających nawystąpienie zaburzeń poznawczych zalicza się czynniki neurotoksyczne, stres oksydacyjny, uszkodzenie DNA, zmiany hormonalne, dysregulację immunologiczną, zmiany naczyniowe ośrodkowego układu nerwowego, predyspozycje genetyczne. Pośrednio na powstawanie zaburzeń oddziałują natomiast mutacje genetyczne, cytokiny prozapalne, zespoły paranowotworowe, rodzaj leczenia, polimorfizm genetyczny, reaktywność immunologiczna, dieta, poziom hormonów i wcześniejsze zasoby poznawcze chorego. Celem artykułu jest analiza wyników badań wyjaśniających zróżnicowane skutki poznawcze leczenia onkologicznego, ze szczególnym uwzględnieniem dysregulacji poziomu cytokin – mającej, jak się wydaje, istotny udział wpatogenezie objawów chemobrain. Omówiono także kilka podejść terapeutycznych wspomagających codzienne funkcjonowanie poznawcze pacjentów onkologicznych: trening MAAT (Memory and Attention Adaptation Training, metodę CBMEM (Cognitive-Behavioral Model of Everyday Memory, ćwiczenia C-Car and Strategy Training, metodę redukcji stresu MSBR (Mindfulness-Based Stress Reduction i polski system RehaCom. Wszystkie wymienione propozycje mają na celu usprawnianie wybranych funkcji, takich jak uwaga albo pamięć, wzrost samoświadomości deficytów i poprawę samokontroli.

  19. Porównanie aktualnych metod oznaczania estymacyjnego przesączania kłębuszkowego u dzieci

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marianna Lichosik

    2013-06-01

    Full Text Available Ocena filtracji kłębuszkowej (glomerular filtration rate, GFR jest przydatnym sposobem oceny funkcji nerek niezależnie od wieku. Złotym standardem okazuje się pomiar GFR metodą izotopową, który z uwagi na znaczną uciążliwość dla pacjenta oraz wysokie koszty wykorzystywany jest jedynie w wybranych sytuacjach kli‑ nicznych. W praktyce klinicznej stosuje się tzw. szacunkowy współczynnik filtracji kłębuszkowej (estimated glomerular filtration rate, eGFR, obliczany na podstawie stężenia kreatyniny w surowicy za pomocą jednego z wielu dostępnych wzorów. U osób dorosłych najczęściej wykorzystuje się wzór MDRD (modification of diet in renal disease i wzór Cockcrofta-Gaulta. U dzieci powszechnie stosowanym wzorem do szacowania eGFR jest wzór Schwartza, którego obliczenie wymaga jedynie znajomości stężenia kreatyniny w surowicy i wzrostu dziecka. Ograniczeniem stosowanych metod jest ich brak dokładności, zwłaszcza u pacjentów z GFR prawi‑ dłowym lub nieznacznie obniżonym. W ostatnim czasie w piśmiennictwie pojawiły się publikacje dotyczące alternatywnych sposobów wyliczania szacunkowego GFR. W niniejszej pracy porównano różne sposoby wyli‑ czania eGFR u dzieci z prawidłową lub nieznacznie upośledzoną funkcją nerek. Do wyliczania eGFR użyto trzech wzorów: zmodyfikowanego wzoru Schwartza, nowego uogólnionego wzoru kwadratowego według Gao i wsp. oraz wzoru niezależnego od wzrostu zaproponowanego przez Pottela i wsp. Uzyskane wartości porów‑ nywano z wartościami przesączania kłębuszkowego uzyskanymi metodą izotopową. Najbardziej zbliżone do stosowanego standardu wyniki uzyskano w próbie, w której eGFR wyliczono według wzoru Gao i wsp.

  20. Uwarunkowania rozwoju turystyki na przykładzie wybranych geoparków Chin / Legal possibilities of geodiversity determinants of tourism development on the basis of selected Chinese geoparks

    Science.gov (United States)

    Papińska, Elżbieta

    2012-12-01

    The area of China is characterized by remarkably complex geological structures and numerous types of landscape. China's landscapes vary from alpine to lowlands, from extremely arid (desert) to wetlands, from karst to volcanic. Spectacular landforms and numerous interesting geological sites became tourist attractions that influenced the development of domestic and foreign tourism. The Chinese quickly recognized the extraordinary natural assets of their territory and established an extensive network of protected areas. Geoparks are an important component of this network and there were a total of 342 geoparks in 2009. This number includes 183 of national and 159 provincial geoparks. Geodiversity of China is also reflected in UNESCO's World Network of Geoparks (GGN - Global Geoparks Network, 2009), where 24 of 77 parks come from the territory of China. This paper presents the conditions of the development of tourism in selected geoparks, including Jiuzhaigou, Huanglong (Sichuan province), Huangshan (Anhui Province), Shilin Karst Peak Forest (Stone Forest, Yunnan Province), Tianchi Tianshan (Xinjiang province). Some of them represent national parks and national Geoparks, and Huangshan and Stone Forest are part of UNESCO's World Network of Geoparks.

  1. GNNS measurements in forest environment using various receivers and measurement modes. (Polish Title: Pomiary GNSS w przestrzeni leśnej przy wykorzystaniu różnej klasy odbiorników oraz wybranych trybów pomiaru)

    Science.gov (United States)

    Szostak, M.; Wężyk, P.

    2013-12-01

    The main aspect of the study was to evaluate the use of GNSS technology for measurement possibilities and obtaining the required position accuracy of objects in a forest area: point (eg. the location of tree trunks, landmarks), linear (eg. roads, paths) and surface (eg. the area of various plant types). The objects position with different measurement modes and various GPS receivers was done, starting from receivers for tourists, cartographs and modern multifrequency and multichannel (NAVSTAR-GPS+ GLONASS) GNSS receivers designed to work with network of reference stations. The measurements were assessed measuring the required number of sessions conducted in different measurement modes, to obtain an accurate position (defined by Forest Management Guide) of objects in the forest. Test sessions were analyzed in 100, 300, 600 seconds or even hours. Tests performed on different days, months, in different weather conditions, in the open area and under canopy, and for different phenological phases of vegetation (trees with leave sand without leaves). Evaluation of DGPS position determination was carried out in relation to the results obtained from RTK measurements (lots of hours of observation in the open area), measurements of total station and terrestrial laser scanning (precisely determined positions of tree trunks and course of the drainage ditch)

  2. Syntetyczna ocena zdolności kredytowej przedsiębiorstwa jako czynnik ograniczający ryzyko kredytowe na przykładzie wybranych banków

    OpenAIRE

    Liber, Andrzej

    2013-01-01

    Nieodłącznym elementem każdej działalności, w tym również bankowej, jest ryzyko. W funkcjonowaniu banków szczególne znaczenie ma ryzyko kredytowe, które oznacza niebezpieczeństwo, iż kredytobiorca nie wywiąże się ze zobowiązań i warunków umowy, narażając kredytodawcę na powstanie straty finansowej i nieosiągnięcie zamierzonych zysków. Ryzyko to jest nie do uniknięcia, gdyż wynika ze specyfiki działalności bankowej. W konsekwencji może prowadzić do zmniejszenia potencjalnych zysków dla banku, ...

  3. Comparison of selected aspects of the family – past and present [Porównanie wybranych aspektów rodziny – obecnie i w przeszłości

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Oľga BOČÁKOVÁ

    2017-11-01

    Full Text Available The family is the basic cell of every society and is therefore a key element in the creation and existence of every state across the world. At the beginning of the 21st century, more than ever the institution of the family is in crisis, characterized by a particularly low interest in the state of marriage and a high divorce rate among young couples. The main negative elements acting on the existence of families in the Slovak Republic include in particular the low social and economic status of the population, the expansion of narcotic drugs and psychotropic substances, some family members moving to work elsewhere in Slovakia or abroad and also the gradual drifting apart of young families from parents and grandparents. If the crisis of social units has violated the harmony and adjourned original morality and ethics, we can look at the initial violence and many serious conflicts. In this paper we deal with the family in terms of key features. Subsequently, we analyze the harmonious family, the disharmonic family, friends and functionality. Further emphasis is on intergenerational solidarity in the social unit, which is essential to maintain and develop the company. Finally, it should be added that at present there are different views on the form of the family, including social and legislative form of homosexual social units. It should be noted that in the Slovak society the dominant view is on maintaining the traditional family.

  4. Przemiany formy graficznej książki dziecięco-młodzieżowej w ii połowie xx wieku na przykładzie wybranych publikacji Ewy Nowackiej

    OpenAIRE

    Chylak, Justyna

    2009-01-01

    The aim of the article is to analyze the changes in graphic design of the children and the youth’s books on the Polish publishing market during the last decades. Two periods can be distinguished here. The first one before 1989, when Polish publishing market was monopolized, but it really took care of the book`s graphic design (a high level of the Polish School of Illustration). Afterwards, many of the new publishers only took care of the book’s cover which is crucial to its suc...

  5. Radioactive cesium content in selected food products. Pt. 1. Radioactive cesium content in dried milk (1987-1988); Zawartosc radiocezu w wybranych produktach spozywczych. Cz. 1. Zawartosc radiocezu w mleku w proszku (1987-1988)

    Energy Technology Data Exchange (ETDEWEB)

    Skibniewska, K.A.; Smoczynski, S.S.; Werner, B. [Akademia Rolniczo-Technicza, Olsztyn (Poland)

    1993-12-31

    The content of radioactive cesium in dried and dried skimmed milk from selected dairies was double determined. The highest content was found in samples from milk from OSM Siedlce (98 Bq/kg) and skimmed milk from Radzyn Podlaski and Ostroleka, (the former 90, the latter 62 Bq/kg). The lowest level of radioactive cesium was observed in samples from dried milk from Sieradz, Slups, Wrzesnia, Olecko and Elblag (about or below 10 Bq/kg). Although those levels of contamination with radiocesium did not exceed values recommended by FAO they were determined as high for year 1987/88 as compared milk dates from previous 1985 year. (author). 13 refs, 4 tabs.

  6. Język polski w Rosji Radzieckiej w okresie międzywojennym a polszczyzna na Białorusi radzieckiej (na materiale wybranych zagadnień fleksji rzeczowej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Tamara Graczykowska

    2015-07-01

    Full Text Available The Polish language in Soviet Russia in the interwar period and the Polish language in Soviet Belarus (based on selected features of noun inflexion In this present paper the author makes an attempt to compare several specific features of noun inflexion excerpted from “Trybuna Radziecka” with the adequate material from the Belarussian press published in the interwar period too. “Trybuna Radziecka” was the Polish newspaper published in Moscow from 1927 to 1938 and edited by Polish Communists, living as political émigrés in the post-revolution Soviet Russia. The Polish language (including the language of the Polish press in Soviet Russia was subject to two powerful mechanisms: communist propaganda and totalitarianism. The language of the Polish press is characteristic of numerous divergences in relation to general Polish especially in vocabulary (the lexical level is dominated by the Russicisms and Sovietic elements. Comaparative analysis shows that the deviations from the general Polish occurred in both sources, but the specific inflexion features are not numerous. The flexion level is arisen under the influence of foreign language system (Belarussian and Russian. All the regional features still function in the postwar Northern Borderland Polish.   Польский язык в советской России в период между первой и второй мировой войнами и польский язык в советской Белоруссии (на избранных примерах флексии имени существительного В статье сопоставлен язык газеты „Trybuna Radziecka”, издаваемой польскими коммунистами в Москве в межвоенный период, с языком польской прессы, публикуемой в советской Белоруссии в то же веремя. Анализ ведётся на избранных примерах флексии имени существительного. Большинство явлений отмечено в обоих источниках. Следует подчеркнуть, что почти все представленные особенности флексии существительного появились вследствие восточнославянского воздействия, прежде всего русского. Некоторые отклонения представляют собой общепольские тенденции того времени (напр. колебания -i (-y // -owie в именительном падеже существительных м.р. типа liberali или колебания ø // -i в родительном падеже мн.ч. существительных ж.р. типа czytelń. Как показало исследование, все указанные явления в области флексии зафиксированы также в послевоенной вильнюсской прессе. Автор подчёркивает, что ком мунистическая пропаганда и тоталитаризм оставили на польском языке (включая язык польской прессы в советской России в межвоенный период сильный отпечаток (особенно в лексике.

  7. „Przeszłości ślad dłoń nasza zmiata”. Refleksje na marginesie wybranych tekstów literackich z obszaru słowiańskich krajów demokracji ludowych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Celina Juda

    2014-11-01

    W artykule została podjęta próba opisu najstarszej fazy zjawiska, gdy do kultur lokalnych zostaje inkorporowana matryca zewnętrzna, wypracowana w warunkach rewolucyjnych (wzorzec sowiecki. W praktyce oznaczało to bezwzględne przeniesienie z „wzorca” maksy­malnej liczby czynników sankcjonujących akty dezawuowania przeszłości, a legitymizujących podległość wybranemu/idealnemu systemowi (wyparcie, dyskredytowanie starego porządku świata, nowe gatunki, formy, sposoby tłumaczenia przeszłości skutkujące zrealizowaniem idei „świetlanej przyszłości”.

  8. Accuracy of the thermal neutron absorption cross section measurements (based on examples of selected pulsed beam methods); Dokladnosc pomiarow przekroju czynnego absorpcji neutronow termicznych (na przykladzie wybranych metod impulsowych)

    Energy Technology Data Exchange (ETDEWEB)

    Krynicka, E. [The H. Niewodniczanski Inst. of Nuclear Physics, Cracow (Poland)

    1997-12-31

    The problem of accuracy of the thermal neutron macroscopic absorption cross section determination is discussed on examples of selected measurement methods which use non-stationary neutron fields. The computer simulation method elaborated by the author is presented as a procedure for estimating the standard deviation of the measured absorption cross section. The computer simulation method presented can be easily utilized to estimate the accuracy of measurement of various physical magnitudes. (author) 46 refs, 3 figs, 1 tab

  9. Radiation hardness of some semiconductor devices produced in Poland to fast neutrons. Pt. 1. Diodes and transistors; Wytrzymalosc radiacyjna wybranych przyrzadow polprzewodnikowych produkcji krajowej na dzialanie neutronow predkich. Cz.1. Diody i tranzystory

    Energy Technology Data Exchange (ETDEWEB)

    Bouzyk, J.; Augustyniak, E. [Soltan Inst. for Nuclear Studies, Otwock-Swierk (Poland); Hammer, W. [Institute of Nuclear Chemistry and Technology, Warsaw (Poland)

    1993-06-01

    The paper presents the results of hardness studies of semiconductor devices produced in Poland. Representative measured parameters of 9 electronic components irradiated with fission. D-Be and D-T neutrons with fluencies in the range of 10{sup 11} - 10{sup 14} n/cm{sup 2} are given. The results are discussed and lead to the general conclusion that the operation of the semiconductor devices is seriously affected by neutrons with fluences of the order of 10{sup 13} n/cm{sup 2}, some components fail completely at 10{sup 14} n/cm{sup 2}. The radiation damage models of diodes and transistors have been used to calculate the damage coefficients. Ratios of coefficients for the neutrons of 14.7 MeV and fission ones calculated for the transistors and diode are 1.8 and 2.3 respectively. (author). 9 refs, 3 figs, 2 tabs.

  10. Physical and chemical properties of selected soils from the surroundings of the Magura National Park (southern Poland / Właściwości fizykochemiczne i chemiczne wybranych gleb z otoczenia Magurskiego Parku Narodowego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Szewczyk Adam

    2015-03-01

    Full Text Available Celem pracy było określenie podstawowych właściwości fizykochemicznych i chemicznych sześciu profili glebowych zlokalizowanych w otoczeniu Magurskiego Parku Narodowego. Przy wyborze miejsc odkrywek kierowano się rodzajem użytkowania rolniczego oraz rzeźbą terenu. W wyniku badañ zgodnie z SGP5 zidentyfikowano następujące typy lub podtypy gleb: glejowa typowa GWt (Eutric Gleysols, brunatna dystroficzna typowa BDt (Dystric Cambisols, brunatna eutroficzna wyługowana BEwy (Eutric Cambisols, gleba antropogeniczna, kulturoziemna regulówkowa AKre (Eutric Cambisols Aric oraz gleba płowa próchniczna PWpr (Gleyic Luvisols. Analizowane gleby charakteryzowały się uziarnieniem glin pylastych lub utworów pyłowych. Były zazwyczaj silnie zakwaszone, o czym świadczyło niskie pH (w 1M KCl wartości zawierały się w przedziale od 3,8 do 5,8, wysokie wartości kwasowości hydrolitycznej (od 0,8 do 10,0 cmol(+·kg-1 i wymiennej (od 0,05 do 4,05 cmol(+·kg-1 oraz znacząca zawartość glinu wymiennego (od 0 do 3,96 cmol(+·kg-1. Zawartość węgla organicznego w badanych profilach nie przekraczała (za wyjątkiem profilu 1 30 g·kg-1 i wraz z głębokością malała do kilku g·kg-1 w poziomach skały macierzystej. Gleby te cechowały się niezbyt wysoką zawartością azotu całkowitego (od 0,30 do 9,39 g·kg-1 oraz niską zawartością fosforu przyswajalnego (od 3,5 do 90,3 mg P2O5·kg-1. Natomiast zawartość przyswajalnego potasu (od 82 do 570 mg K2O·kg-1 oraz magnezu (od 33 do 412 mg Mg·kg-1 pozwalała zakwalifikować badane gleby do kategorii średnio bądź wysoko zasobnych. Najwyższe wartości pierwiastków biogennych wykrywano w poziomach powierzchniowych. Badane gleby charakteryzowały się wysoką, całkowitą pojemnością sorpcyjną (T - od 7,0 do 63,4 cmol(+·kg-1. Suma kationów o charakterze zasadowym (S przyjmowała wartości od 3,0 do 61,2 cmol(+·kg-1, co skutkowało wysokim wysyceniem kompleksu sorpcyjnego zasadami (V (maksymalnie ponad 96%. Wysycenie kompleksu sorpcyjnego gleby kationami zasadowymi w profilach gleb wzrastało wraz z głębokością.

  11. Przyswajanie języka pierwszego - imitacja czy wrodzony dar? Analiza na podstawie wybranych teorii akwizycji języka ojczystego oraz podstawowych systemów językowych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Katarzyna Włodarska

    2013-06-01

    Full Text Available First language acquisition – imitation or innate gift? Analysis based on selected theories of first language acquisition and basic language systems This article deals with a surprising phenomenon typical only for human beings – first language acquisition. Its aim is to answer the question as stated in the title. The author, an English teacher working in a nursery school, looks for the answer using references to theories connected with this topic, and in addition, takes into consideration the speech of children she is in charge of. In order to demonstrate the sophisticated nature of human language, the author refers to several definitions of this term. She presents the term ‘mother tongue’ and analyses the ways of acquiring its phonetic, phonological, morphological and syntactic systems by children. She also gives numerous examples of the most common mistakes found in their speech, taken from Polish and English languages. Furthermore, three major theories regarding first language acquisition, presenting the approach of Piaget, Chomsky and Skinner to this phenomenon, are described in the article. The author reaches the conclusion that first language acquisition is a mixture of imitation and innate gift. The role of the physical mechanism enabling a human being to produce speech and that of contact with the language of a child’s parents merits emphasizing also. The result of these factors is the possibility of language acquisition.

  12. Analiza właściwości wybranych preparatów roślinnych w kontekście patogenezy zakażeń o etiologii Staphylococcus aureus

    OpenAIRE

    Paszkiewicz, Małgorzata

    2016-01-01

    Jednym z najpowszechniejszych patogenów, wykazujących niezwykłe zdolności przystosowawcze oraz predyzpozycje do nabywania oporności na większość znanych klasycznych antybiotyków, jest gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus). Obecnie coraz więcej zainteresowania poświęca się alternatywnym terapiom zakażeń z udziałem tego drobnoustroju. Przedmiot badań w prezentowanej pracy stanowiły preparaty pochodzenia roślinnego bogate w związki polifenolowe, które w założeniu miałyby być wykorzystane j...

  13.  Ocena kondycji finansowej łączących się spółek na przykładzie jednostek z wybranych województw Polski Zachodniej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Piotr Luty

    2014-04-01

    Full Text Available  Celem artykułu było sprawdzenie kondycji finansowej łączących się spółek. Badania obejmowały kon-dycję finansową przystępujących do połączenia spółek akcyjnych z województw dolnośląskiego, opol-skiego, wielkopolskiego, lubuskiego i zachodniopomorskiego w latach 2008–2010. Spółki zostały wyty-powane na podstawie wpisów do Krajowego Rejestru Sądowego. Osiągnięcie celu badań nastąpiło po zweryfikowaniu dwóch hipotez badawczych. Pierwsza zakładała, że istnieje zależność między kondycją finansową spółki a jej przyporządkowaniem do grupy spółek przejmujących lub przejmowanych. Druga hipoteza zakładała, że w okresie spowolnienia gospodarczego spółki przejmujące są w dobrej sytuacji finansowej. Analiza kondycji finansowej była oparta na trzech modelach analizy dyskryminacyjnej, charakteryzujących się wysoką skutecznością predykcyjną, z których do dalszych badań wybrano model Korola. Analizowane były sprawozdania spółek na rok, na dwa lata i na trzy lata przed planowanym połączeniem. Współzależność została określona na podstawie współczynnika V-Cramera. Wyniki badań pozwalają stwierdzić, że istnieje słaba zależność między kondycją finansową a podziałem na spółki przejmujące i przejmowane. Ponadto występuje także bardzo słaba zależność między kondycją finanso-wą a okresem spowolnienia gospodarczego.

  14. Influence of a lower content of energy in the ration on blood biochemical profile and selected hormones concentration in bulls Wplyw obnizonej zawartosci energii w dawce pokarmowej buhajkw na profil biochemiczny krwi i stezenie wybranych hormonw

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Beata GLOWINSKA

    2013-03-01

    Full Text Available The purpose of the study was to examine the blood biochemical profile and selected hormones content in Black-and-White Polish Holstein-Fresian bulls (PHF and crossbreds obtained from PHF dams sired by Limousine (PHFxLM, on different date during the experiment. Animals in group: I (PHF and III (PHFxLM over 63 days prior to slaughter were provided with the ration energy limited to 80% of the maintenance requirement. Until slaughter the bulls in group II (PHF and IV (PHFxLM were receiving a balanced ration. Blood from all the animals was collected three times. The date of blood collection during the experiment did not have a significant effect on the content of total protein, albumin, triglyceride and alanine aminotransferase activity (ALT as well as the insulin and triiodothyronine (T3 content. Significant increase in the level of glucose in group II and IV, HDL and urea in III and activity of AST in all groups in 14th (B and 70th (C day of experiment occurred. Significant decrease of thyroxine (T4 was found in all animals. The analyses of total blood plasma cholesterol initially showed decrease and then significant increase.

  15. Miejsce animacji kulturalnej w działalności polskich i rosyjskich lokalnych ośrodków kultury po przełomie ustrojowym (na wybranych przykładach

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Victoria Dunaeva

    2013-06-01

    Full Text Available The place of cultural animation in the activity of Polish and Russian local institutions of culture after the fall of communism (selected examples The main objective of this article is to explore and compare the role of cultural animation in the activity of local institutions of culture in Poland and Russia after the fall of communism. Among the significant issues are the strategy of local cultural institutions within the terms of the market economy, the system of values that they promote and the conditions of effective cooperation of these institutions with their audiences. One of the important questions is the institution’s ability to meet the cultural needs of a local community and simultaneously create a ‘civic conscience’ in people. The author has explored the activity of selected local institutions of culture in Poland and in Russia.

  16. Wineta – literacka "przestrzeń utracona" Słowian Zachodnich? Rozważania na wybranych przykładach z literatur zachodniosłowiańskich

    Czech Academy of Sciences Publication Activity Database

    Derlatka, Tomasz

    2013-01-01

    Roč. 12, č. 12 (2013), s. 177-192 ISSN 1733-165X Institutional support: RVO:68378017 Keywords : Wineta * West Slavonic literatures * literary lost space Subject RIV: AJ - Letters, Mass-media, Audiovision

  17. Uczenie wstępnej konceptualizacji poznawczej na podstawie postaci z bajek i literatury pięknej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Artur Kołakowski

    2010-12-01

    Full Text Available Konceptualizacja przypadku w terapii behawioralno-poznawczej opisuje i wyjaśnia problemy zgłaszane przez pacjenta w trakcie leczenia. Jej podstawową funkcją jest ukierunkowanie terapii na zmniejszenie stresu leczonej osoby i zwiększenie jej odporności na doświadczane trudności. Osiągnięcie tych celów jest możliwe, gdy konceptualizacja spełnia kilka funkcji: podsumowuje doświadczenia pacjenta, normalizuje jego doświadczenia, promuje zaangażowanie, złożone cele lub problemy czyni możliwymi do realizacji oraz porządkuje kolejne interwencje. Ponadto identyfikuje mocne strony pacjenta i sugeruje, jak zwiększyć odporność na doświadczany stres, proponuje najprostsze interwencje, uprzedza wystąpienie trudności, pomaga zrozumieć brak efektów w terapii oraz umożliwia prowadzenie wysokiej jakości superwizji. Z tego względu nabycie umiejętności dokonywania prawidłowej konceptualizacji w modelu poznawczo-behawioralnym jest jedną z podstawowych umiejętności terapeuty. W niniejszej pracy zaprezentowano metodę uczenia wstępnej konceptualizacji poznawczej, opierając się na analizie wybranych postaci literackich. Interpretując zachowania takich postaci z bajek, jak Czerwony Kapturek, Brzydkie Kaczątko, Królewna Śnieżka, Jaś i Małgosia oraz Kopciuszek, moż- na prześledzić, w jaki sposób wczesne doświadczenia dziecięce powodują powstawanie dezadaptacyjnych schematów oraz schematów kompensacyjnych. Śledząc losy wyżej wymienionych bohaterów, można zauważyć, że większość z nich znalazła się w trudnej sytuacji życiowej oraz że w zależności od swoich przekonań przyjmowała różne strategie – bezradność, aktywne przeciwstawianie się trudnościom, czekanie na pomoc innych. Podobnie jest w przypadku postaci literackich – Anny Kareniny, Geralta z Rivii (i jego ukochanej, Stanisława Wokulskiego i pani Dulskiej – możemy uczyć się, jak potencjalne przekonania wpływają na nasze wybory i

  18. Sytuacja kobiet muzykantek w Polsce – studium przykładów od początku XX wieku do dziś

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Teresa Magda Nowak

    2014-11-01

    Full Text Available The situation of women-musicians in Poland – a case study from the beginning of the XX century to the present day The aim of this article is to identify the changes, based on the biographies of selected women-musicians, which affected traditional musical culture from the strict adherence to roles and functions for both genders to the total collapse of these barriers. There are no observations concerning women-musicians in the XIX century or in the centuries before, neither in Polish ethnography nor in the ethomusicological literature. Women probably played musical instruments, but only at home or while tending domestic animals, however there is a lack of any source confirmation of public performances of women musicians. On account of the rare literature on the topic of gender studies in the field of Polish traditional music and the lack of the gender-thread in the remaining ethnomusicological literature, information on the topic of the current position of women-musicians was gathered first of all during interviews with them and with their families. The analysis is related to the way they speak about their own activities, performances, experiences. The author refers to opinions of only some selected interviewees, the most characteristic of particular generations. The first generation is represented by women born near the end of the XIX century, the second by women born before World War II, the third by women born directly after World War II. Women born after the 50’s and 60’s of the XX century are part of the fourth generation, because at that time the differences in the gender situation had become less apparent.   Sytuacja kobiet muzykantek w Polsce – studium przykładów od początku XX wieku do dziś Celem niniejszego artykułu jest scharakteryzowanie przebiegu zmian zachodzących w tradycyjnej kulturze muzycznej, na postawie życiorysów wybranych muzykantek, począwszy od ścisłego przestrzegania ról i funkcji obydwu p

  19. Zarządzanie klubem sportowym na przykładzie Indykpolu AZS Olsztyn

    OpenAIRE

    Wiśniewski, Adam Krystian

    2013-01-01

    Sport ewoluował na przestrzeni lat przechodząc od funkcji rekreacyjnej do dominującej funkcji biznesowej, w której celem jest osiąganie zysków lub wykazywanie rentowności. Jako główna determinanta rozwoju uznawana jest komercjalizacja oraz globalizacja. Organizacje sportowe, stojąc u progu wyzwań związanych ze zwiększaniem samodzielności funkcjonowania, zmuszone są zmieniać swoje dotychczasowe zwyczaje i schematy działania, tak aby nie zostawać „w tyle” za ich zagranicznymi konkurentami. Siat...

  20. The influence of operating loads on the state of stress and strain in selected load-bearing elements of a tower-type headgear structure / Wpływ obciążeń eksploatacyjnych na stan naprężenia oraz przemieszczenia wybranych elementów nośnych konstrukcji basztowej wieży szybowych

    Science.gov (United States)

    Wolny, Stanisław

    2012-12-01

    The headgear structure allows the conveyance to be moved over the shaft top to the loading (unloading) point, at the same time it keeps in place the rope pulleys while tower-type headgear structures also accommodate the entire winder installations. The headgear is where the final stage of the hoisting installation is located and where the surface transport systems begin. These aspects strongly impact the actual shape of the tower, its height and in some cases determine the design of the entire winding gear. In order that all the headgear functions should be provided, it is required that the ultimate state conditions should be maintained throughout its entire service life. In order to assess the critical service conditions, the computation procedure should be applied based on design loads and fatigue endurance parameters. The computations of characteristic loads acting on the headgear structure use the developed model of the system based on the dynamic analysis carried out for a specific case: a hoisting installation operated in one of the underground collieries in Poland. The maximal and minimal loads acting on a Koepe pulley and those required for the system operation are determined accordingly. The laws of dynamics provide a background for finding the forces and moments of forces acting in the components of the driving system (including the electric motors and pulley blocks) for the specified loading of the Koepe pulley. Underlying the numerical FEM model of the tower-type headgear structure are the technical specifications of the analysed object and FEM calculations followed by endurance analysis to find the state of stress in structural elements of the headgear under the typical service conditions. The results help in assessing how the design of the hoisting installation should impact on safety features of load-bearing elements in the headgear structure.

  1. Investigation the effect of ionizing radiation on the level of microbial contamination and usefulness of selected raw materials and cosmetics of new generation; Badanie wplywu promieniowania jonizujacego na stopien czystosci mikrobiologicznej i wartosc uzytkowa wybranych surowcow oraz wyrobow kosmetycznych nowej generacji

    Energy Technology Data Exchange (ETDEWEB)

    Migdal, W.; Owczarczyk, H.B.; Malec-Czechowska, K.

    1997-12-31

    The results of investigations the electron beam irradiation on the microbial contamination of selected new generation cosmetics and raw products used in cosmetic industry are reported. The radiation doses applied were not higher than 6.0 kGy. The levels of microbial contamination were determined in irradiated and non-irradiated samples by standard methods routinely used. The results obtained show that radiation can be successfully used for decontamination of cosmetics and some of their raw materials, without changing the quality and applicability of the product. (author). 10 refs, 6 tabs.

  2. The discourse about upbringing and education of intellectually disabled children – analysis of selected Polish educational magazines which were printed from start of the XXth century till 1939 [Dyskurs o wychowaniu i edukacji dzieci z niepełnosprawnością intelektualną – analiza wybranych polskich czasopism pedagogicznych od przełomu XIX/XX wieku do 1939 roku

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Kamila GANDECKA

    2017-11-01

    Full Text Available Development of revival and rehabilitation theory and practice in Polish pedagogical circles begins to increase intensively in the interwar period. The researchers from various scientific disciplines, particularly from disabled pedagogy, sociology of upbringing, child psychiatry and genetics, are getting involved in the case of the upbringing and education of different disabilities. The discussion concerns important tasks such as: creating separate types of schools for disabled students, inventing appropriate programmes of educating pedagogical and medical staff, sorting out the terminology in the range of diagnosis and the proper selection of children with intellectual dysfunction, upbringing social awareness of intellectual disability. These cases have been imprinted for good in the discussion about the upbringing and education of intellectually disabled children. It was conducted particularly by pedagogical magazines, which were printed from the start of the XXth century till 1939.

  3. The consumption structure of food articles in impoverished households – the example of the Wielkopolskie Province Struktura konsumpcji wybranych artykułów żywnościowych w ubogich gospodarstwach domowych na przykładzie województwa wielkopolskiego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Władysława Łuczka-Bakuła

    2007-12-01

    Full Text Available The aim of the article was to present the food consumption in years 1999-2003. There was discussed the diversification of incomes and expenditures in particular quintile and social-economics groups as well as their influence on consumption size. It was mentioned that the incomes are less diverse in each group than in whole rural population. It was noticed that in groups of the lowest income the consumption size is not sufficient and often does not let satisfy all basic needs. It was affirmed that in the first quintile, the price for one good is usually lower than in the fifth quintile, which proves that goods purchased by poor people are generally of worse quality. Quantitative and qualitative consumption improvement may be caused by income increase of rural areas population.

  4. Using Selected Chemical and Physical Factors to Cross-link a BioCo Polymer Binder - Mineral Matrix System / Zastosowanie wybranych czynników chemicznych i fizycznych w procesie sieciowania układu spoiwo polimerowe BioCo – osnowa mineralna

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Grabowska B.

    2013-06-01

    Full Text Available W pracy przedstawiono badania nad przebiegiem procesu sieciowania wybranymi czynnikami fizycznymi i chemicznymi nowych spoiw polimerowych BioCo w postaci wodnych kompozycji polimerowych poli(kwas akrylowy lub poli(akrylan sodu/modyfikowany polisacharyd. Wykazano, że rodzaj zastosowanego czynnika sieciującego ma wpływ na właściwości wytrzymałościowe masy formierskiej. Przy czym wytypowane podczas badań podstawowych czynniki sieciujące dają możliwość uzyskania wytrzymałości mas zbliżonych do osiąganych przez próbki mas wiązanych spoiwami komercyjnymi. Promieniowanie mikrofalowe okazało się najefektywniejszym czynnikiem sieciującym w układzie spoiwo-osnowa. Udowodniono, że w polu promieniowania mikrofalowego na drodze adsorpcji zachodzi proces tworzenia się sieci polimerowych z udziałem wiązań wodorowych i to one są głównie odpowiedzialne za utrzymanie powstałych usieciowanych struktur w układzie spoiwo-osnowa. W konsekwencji proces ten prowadzi do poprawy właściwości wytrzymałościowych masy, przy czym prowadzenie procesu utwardzania w polu mikrofal znacznie skraca czas wiązania.

  5. The Roles, Tasks and Social Rank of a Man and a Woman in a Family on the Basis of Selected Women’s Journals from the Years 1864–1914 [Rola, zadania i pozycja społeczna mężczyzny i kobiety w rodzinie w świetle wybranych czasopism kobiecych z lat 1864–1914

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Barbara KALINOWSKA-WITEK

    2017-11-01

    Full Text Available The man played the dominant role in the Polish family for centuries. He satisfied the needs of its members. He made all the important decisions solo. He also represented the family to the outside world. The role of women was usually narrowed to act as childminder, hostess and educator of the young generation. This last task was especially important during a period of national captivity, however, it did not result in any visible improvement of the station of women in the family. In the second half of the 19th century women’s magazine publishers had begun to demand of fathers a greater interest of their own offspring than had previously been the case, and especially their education and upbringing. At the same time they pointed out that the wife should support her husband in his difficult moments. She had to provide the right atmosphere at home, the tranquility needed for rest after work and to teach her children gratitude and respect for their father. They forewarned that if a man would not find understanding among his family, he would look for it outside the family. The wife should also support her husband in his efforts to get livelihood for the family through her own savings and work in a woman’s group. The situation started changing in the last years of the 19th and at the beginning of the 20th century, when more and more women took up gainful employment. This ushered in the transition from a patriarchal type of family toward the family partnership. Since then, the mother and father worked together to provide for the family and for the education of their children, however this last task was much more the responsibility of the woman.

  6. Najważniejsze zmiany wprowadzone w normie ISO 9001:2015.

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Romana Zając

    2016-12-01

    Full Text Available Najistotniejsza norma z obszaru systemu zarządzania jakością w 2015 roku została znowelizowana. Celem niniejszego artykułu jest przybliżenie wybranych wymagań nowego wydania normy ISO 9001 i informacji o ich wpływie na zarządzanie organizacją.

  7. FUNKCJA SUM HARMONICZNYCH W SKRÓCONEJ PROCEDURZE OZNACZANIA ZESPOLONEGO MODUŁU SZTYWNOŚCI MMA

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Andrzej POŻARYCKI

    2016-07-01

    Full Text Available W standardowej procedurze oznaczania sztywności mieszanek mineralno-asfalto-wych w funkcji częstotliwości obciążenia, powszechnie stosuje się metodę badań próbek obciążonych serią funkcji sinusoidalnych. W zależności od przyjętego wachlarza deklarowanych przez laboranta częstotliwości, procedura z serią badań stanowi procedurę inwazyjną, zwiększając jednocześnie prawdopodobieństwo wystąpienia zjawisk zmęczeniowych w badanych próbkach podczas realizowania testu. W pracy, w miejsce powszechnie stosowanej procedury zaproponowano obciążenie w formie funkcji utworzonej jako sumy funkcji harmonicznych. Na podstawie analizy wyników badań sztywności próbki belkowej wykazano, że proponowane podejście wyraźnie skraca czas procedury oznaczania zespolonego modułu sztywności, a różnice między standardowym ujęciem a tym proponowanym w pracy są w przeważającej większości mniejsze niż 2 %.

  8. Application of the Autocorrelation Function and Fractal Geometry Methods for Analysis of MFM Images

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Bramowicz M.

    2014-06-01

    Full Text Available Niniejsza praca dotyczy zastosowania metod korelacyjnych do numerycznej analizy obrazów rozkładu pola magnetycznego emitowanego z obszarów spontanicznego namagnesowania. W pracy przedstawiono kontynuację badań nad zastosowaniem funkcji autokorelacji oraz metod analizy fraktalnej w badaniach struktury domenowej oraz charakterystyki emitowanego z nich pola magnetycznego.

  9. Free Surface of the Liquid-Gas Phase Separation as a Measuring Membrane of a Device for Measuring Small Hydrostatic Pressure Difference Values / Powierzchnia Swobodna Rozdziału Faz Ciecz-Gaz Jako Membrana Pomiarowa Urządzenia Do Pomiaru Małych Wartości Różnicy Ciśnienia Hydrostatycznego

    Science.gov (United States)

    Filipek, Wiktor; Broda, Krzysztof; Branny, Marian

    2015-03-01

    napisanego w języku Delphi autorskiego programu do obróbki numerycznej zdjęć. Występujące trudności ilustruje rysunek 2 przedstawiający przesunięcie linii odniesienia w trzech kolejno po sobie wykonanych zdjęciach. Następnie omówiono sposób przygotowania stanowiska do pomiarów oraz sposób ich przeprowadzania czego ilustracją są rysunki 3 i 4. Przedstawiono występujące problemy oraz zastosowane sposoby ich rozwiązania. Zarejestrowany przykładowy obraz po przejściu promienia lasera przez badaną strukturę dla wybranych wartości różnicy ciśnień hydrostatycznych uzyskany za pomocą kulek ceramicznych przedstawiono na rysunku 5. Rysunek 6 wyjaśnia metodę obróbki numerycznej zdjęć w oparciu o autorski program i zależności (1),(2),(3). Na rysunkach 7 i 9 zestawiono otrzymane krzywe zmienności intensywności barw uzyskane w trakcie opracowania numerycznego. Zwrócono także uwagę na rozkład zmian intensywności barw dla różnicy między powierzchniami swobodnymi cieczy w cylindrach (Rys. 8-11) dla wybranych serii pomiarowych. W dalszej części artykułu dokonano analizy otrzymanych obrazów zwracając uwagę na włączenie metody transformacji Fouriera lub "Falkowej" (Ziółko, 2000) do numerycznej analizy posiadanych danych (Rys. 12-14). Na rysunku 12 pokazano wybrane trzy zależności opisujące zmienność natężania barwy w funkcji położenia ramki (1), dla których dokonano transformacji Fouriera według zależności (3). Analizy dokonano metodą arytmetyczna Perry'ego (Ziółko, 2000) w okienku o szerokości n = 2300 przyjmując jako położenie startowe wartość x = 1600. Rysunek 13 przedstawia wartości współczynnika Ak a rys.14 przedstawia wartości kąta przesunięcia jk dla pierwszych 58 harmonicznych. Prace nad udoskonaleniem metody trwają. W dalszej części artykułu autorzy podsumowują osiągnięte wyniki zwracając uwagę na uzyskaną precyzję pomiarów oraz korzystne zastosowanie powierzchni swobodnej rozdziału faz

  10. SKUTECZNOŚĆ PROGNOZOWANIA ZUŻYCIA GAZU Z WYKORZYSTANIEM METOD REGRESJI I SZTUCZNYCH SIECI NEURONOWYCH

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Tomasz CIEŚLIK

    Full Text Available Na podstawie zgromadzonych danych takich jak: temperatura, siła wiatru oraz zużycie gazu w ciągu dnia na przestrzeni dwóch lat określono wpływ czynników atmosferycznych na konsumpcje gazu za pomocą regresji wielorakiej, funkcji potęgowych oraz funkcji użytkownika. Wyznaczono wpływ miesiąca oraz dnia ( parametr sztuczny na konsumpcje gazu. Zbudowano modele regresji liniowe, potęgowej oraz sztuczne sieci neuronowe służące do określania zużycia gazu. Starano się wyznaczyć jak najlepszy model regresji i porównywano go do modeli sieci neuronowych za pomocą MAPE ( średni absolutny błąd procentowy.

  11. Photoacoustic Transformation at Oppositely Directed Interaction Electromagnetic Waves in the Magnetoactive Two-Layer Medium

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Mityurich G.S.

    2013-12-01

    Full Text Available Celem pracy sa badania nad foto-akustyczna generacja dzwieku w magnetoaktywnych układach dwuwarstwowych, w warunkach interferencji tunelowej fal elektromagnetycznych. Badano warunki całkowitego wytłumienia amplitudy sygnału fotoakustycznego w funkcji polaryzacji przeciwbieznych, oddziałujacych wzajemnie fal, ich faz poczatkowych oraz intensywnosci jednej z przeciwbieznych wiazek. Praca przedstawia efektywna metode sterowania termooptyczna generacja dzwieku w strukturach magnetoaktywnych, podczas tunelowej interferencji fal elektromagnetycznych.

  12. Reallocation of organic functions on the example of domestic subsidiary - a case study

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Sobotkiewicz Dariusz

    2014-12-01

    Full Text Available W opracowaniu poruszono problem funkcji organicznych w kontekście zmian ich lokalizacji na przykładzie krajowej spółki zależnej będącej częścią holdingu. W części teoretycznej opracowania wykazano, iż ewolucja struktury organizacyjnej oraz zmiana w postrzeganiu roli jednostek zależnych w całym holdingu wpływa na realokację funkcji organicznych. W części empirycznej natomiast podjęto próbę identyfi kacji zmian jakie zaszły w rozmieszczeniu funkcji na poziomie spółki zależnej oraz rozpoznano jak te zmiany wpłynęły na przekształcenia struktury organizacyjnej. Opracowanie kończy podsumowanie, w którym wyartykułowane główne wnioski z badań

  13. Wyznaczenie przepływu brzegowegona wybranym odcinku rzeki Powy

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Joanna Wicher-Dysarz

    2016-12-01

    Full Text Available Znajomość przepływu brzegowego jest istotna dla przeprowadziania prac inżynierskich na wybranych odcinkach rzek. Celem niniejszego artykułu jest wyznaczenie przepływu brzegowego na rzece Powie przy wykorzystaniu wzorów empirycznych. Wybrana rzeka ma charakter nizinny. W badaniach porównywano wartości przepływu brzegowego uzyskiwane dla warunków przed odmuleniem i po odmuleniu rzeki. Wykorzystano w tym celu pomiary przekrojów poprzecznych wykonane w latach 2007 oraz 2014 na odcinku powyżej zbiornika Stare Miasto. Wybrany odcinek rzeki jest niekontrolowany, ponieważ najbliższy wodowskaz zlokalizowano poniżej zbiornika. Obliczenia wykonano w trzech etapach. W pierwszym kroku obliczenia przeprowadzono dla wybranych przekroi za pomocą dwóch wzorów empirycznych – Wolmana oraz Williamsa. W drugim wykonano obliczenia za pomocą programu HEC-RAS i zweryfikowano wcześniej uzyskane wartości poprzez porównanie z wynikami symulacji. Trzeci etap obejmował połączenie modelowania z wynikami uzyskanymi na podstawie wzorów empirycznych. Wyniki porównano ze sobą w pięciu wybranych przekrojach. Na podstawie wykonanych obliczeń stwierdzono dość znaczne rozbieżności pomiędzy zastosowanymi metodami. Wyniki przedstawione w artykule nie dają jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, która z tych metod jest właściwa.

  14. ASIF in Poland in the light of national budget expenditure since 1991. Justification functioning system separateness among the EU countries

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Czyżewski Andrzej

    2014-12-01

    Full Text Available Celem niniejszego artykułu było wykazanie, że istnienie KRUS, jako ważnego elementu systemu ubezpieczeń społecznych rolników w Polsce nie jest ewenementem w skali europejskiej. Ukazane zostały relacje KRUS z budżetem oraz charakterystyki ubezpieczeń społecznych rolników w wybranych krajach należących do Europejskiej Sieci Rolniczych Systemów Ochrony Społecznej (ENASP

  15. Projekt koncepcyjny zagospodarowania siedliska wiejskiego na południowym Mazowszu

    OpenAIRE

    Margot Dudkiewicz; Wojciech Durlak; Marzena Parzymies; Ewa Grela

    2014-01-01

    Celem pracy było opracowanie projektu koncepcyjnego siedliska wiejskiego w miejscowości Bukówno, gm. Radzanów. W projekcie uwzględniono elementy charakterystyczne dla wsi położonej w regionie Ziemi Białobrzeskiej, na południowym Mazowszu. Ogród zajmuje powierzchnię 2600 m2. Na terenie przeprowadzono inwentaryzację szaty roślinnej, analizę wybranych elementów środowiska i powiązań widokowych, a na podstawie uzyskanych informacji wykonano projekt zagospodarowania działki.

  16. Zastosowanie radiosynowektomii w leczeniu chorób reumatycznych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Matryba

    2010-02-01

    Full Text Available Radiosynowektomia to metoda miejscowego leczenia przewlekłychstanów zapalnych stawów, wykorzystująca zjawiskoodbudowy błony maziowej pod wpływem promieniowania β,emitowanego przez radiofarmaceutyk podany dostawowo. Stanowiona alternatywę dla chirurgicznej synowektomii, jest stosowanaw przypadku nieskuteczności standardowych form terapiioraz dostawowych iniekcji glikokortykosteroidów. W pracy przedstawionojej miejsce w leczeniu wybranych chorób reumatycznychoparte na dotychczasowych doświadczeniach klinicznych.

  17. Temperament, radzenie sobie, objawy traumy towarzyszące chorobie a jakość życia osób chorych na nowotwory i po zawale mięśnia sercowego

    OpenAIRE

    Laskowska, Agnieszka

    2013-01-01

    Streszczenie Celem pracy było poszukiwanie czynników mających wpływ na funkcjonowanie i przystosowanie pacjenta do wybranych chorób somatycznych (zawał mięśnia sercowego i nowotwór złośliwy). Za wyznacznik przystosowania do choroby somatycznej przyjęto jakość życia uwarunkowaną stanem zdrowia. W badaniu uczestniczyło 129 osób chorych na raka (69 kobiet i 60 mężczyzn) i 97 po przebytym zawale serca (...

  18. Ocena sprawności funkcjonalnej chorych na reumatoidalne zapalenie stawów na podstawie funkcjonalnego testu z wystandaryzowanym wyposażeniem

    OpenAIRE

    Grażyna Bączyk; Lucyna Gacek

    2011-01-01

    Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) jest przewlekle postępującymprocesem zapalnym błony maziowej, doprowadzającym doniszczenia tkanek stawowych i okołostawowych, w wyniku czegodochodzi do zniekształceń i upośledzenia funkcji stawów, co w konsekwencjiprowadzi do trwałego kalectwa. Celem badań była ocenasprawności funkcjonalnej chorych na RZS. Materiały i metody: Grupę badaną stanowiło 120 chorych na reumatoidalnezapalenie stawów leczonych w poradni reumatologicznejw Poznaniu. Kobiety stanowił...

  19. Oxygen in Steel WMD after Welding with Micro-Jet Cooling

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Wegrzyn T.

    2013-12-01

    Full Text Available Dotychczas technologia mikrojetowa była stosowana tylko w spawalniczym procesie MIG, gdzie gazem osłonowym był argon. W artykule przedstawiono innowacyjną technologię spawania z chłodzeniem mikrojetowym. Podano informacje zarówno dla gazów, które mogą być wybrane dla spawania MIG/MAG i dla mikrojetowego procesu. Uzyskano informacje o wpływie doboru gazu mikrojetowego na strukturę metalograficzną stalowych spoin. Własności mechaniczne złącza podano w funkcji zawartości tlenu w stopiwie.

  20. David Kirkpatrick, Efekt Facebooka, przekład Michał Lipa, Warszawa, Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska, 2011, 360 s., ISBN 978-83-264-1173-1

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Paulina Banaśkiewicz

    2013-07-01

    Full Text Available Autorka recenzji analizuje publikację poświęconą portalowi społecznościowemu Facebook. Prezentuje ważniejsze problemy poruszone w książce, proponuje typologię funkcji portalu oraz rekonstruuje sylwetkę prezentującą postać Marka Zuckerberga - twórcy tytułowego serwisu.English abstractThe author of this reviews tells about a book publication dedicated to the social networking Facebook. Presents important issues raised in the book, proposes a typology of portal functionality and grade figures showing Mark Zuckerberg - creator of this website.

  1. Informacja o książkach i czasopismach z zakresu psychologii i pedagogiki specjalnej na łamach czasopisma „Szkoła Specjalna” (1924-1939

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Katarzyna Iwańska

    2013-12-01

    Full Text Available Artykuł zawierający informacje na temat wybranych zagadnień z dziedziny psychologii, pedagogiki leczniczej, metodologii pedagogiki specjalnej, psychopatologii oraz neurologii dzieci upośledzonych. Ponadto porusza zagadnienia z dziedziny opieki społecznej nad nimi, a w szczególności tych z deficytami układu sensorycznego. Omawiane treści ukazały się na łamach czasopisma „Szkoła Specjalna” w latach 1924-1939 w dziale recenzje i sprawozdania. Stanowiły cenne źródło informacji dla nauczycieli szkół specjalnych, psychologów, pedagogów i osób zainteresowanych problemami społecznymi. Ze względu na dużą ilość materiałów autorka dokonała selekcji i opracowała bibliografię wybranych tekstów sygnalizujących problemy dzieci niepełnosprawnych umysłowo. Uwzględniono wydawnictwa zwarte, artykuły oraz czasopisma, które poprzez tytuł bezpośrednio nawiązywały do poruszanej problematyki.

  2. Od misji do strategii personalnej biblioteki. Studium teoretyczne

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Małgorzata Dąbrowicz

    2010-01-01

    Full Text Available Tematem artykułu jest próba ujęcia koncepcji strategicznego zarządzania zasobami ludzkimi w bibliotece jako jednego z najnowszych i dynamicznie rozwijających się obszarów teorii i praktyki sprawowania funkcji personalnej organizacji. Koncepcja ta jest połączeniem tradycyjnego zarządzania zasobami ludzkimi i zarządzania strategicznego. Punktem wyjścia dla zarządzania strategicznego w bibliotece jest sformułowanie misji, na podstawie której opracowuje się strategię. W ramach ogólnej strategii biblioteki powstają jej strategie funkcjonalne, m.in. strategia personalna. W artykule omówiono pojęcie i rodzaje strategii zasobów ludzkich, a także substrategii personalnych wyprowadzonych z poszczególnych funkcji (subdziedzin zarządzania zasobami ludzkimi. Przedstawiono wzajemne zależności między strategią personalną a strategią ogólną organizacji, zwrócono też uwagę na ich integralny związek. Wskazano na głównych kreatorów strategii zarządzania zasobami ludzkimi w bibliotece. Podkreślono także znaczenie opracowania strategii personalnej dla realizacji celów strategicznych biblioteki.

  3. EFEKTYWNOŚĆ ŚRODKÓW USPOKOJENIA RUCHU W MIASTACH W KONTEKŚCIE ZANIECZYSZCZENIA ŚRODOWISKA

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Robert ZIÓŁKOWSKI

    Full Text Available Szacuje się, że krajach Unii Europejskiej (UE około 20% emisji dwutlenku węgla (CO2 wydzielanego do powietrza pochodzi z różnorodnych form transportu. Ilość emisji CO2 pochodząca z transportu drogowego wzrosła w ciągu ostatnich 25 lat o około 23%. Transport drogowy jest jedyną gałęzią przemysłu w Unii Europejskiej, w której emisja gazów cieplarnianych ulega ciągłemu wzrostowi. W obszarach zurbanizowanych lekkie samochody ciężarowe, samochody dostawcze i osobowe są głównym źródłem zanieczyszczeń. Na poziom zanieczyszczenia dodatkowo wpływają liczne zatory tworzące się w miastach w godzinach szczytów komunikacyjnych oraz spowodowany tym brak płynności jazdy. Efektywne zarządzanie ruchem drogowym umożliwia poprawę warunków ruchowych w miastach. Wzrost efektywności postępuje wraz ze wzrostem kontrolowanego obszaru, jednak w krajach rozwijających się, do jakich zalicza się Polskę, z uwagi na koszty wdrażania zarządzanie ruchem sprowadza się do pojedynczych punktów lub wybranych ciągów ulicznych. W takich miejscach instaluje się przede wszystkim środki spowalniające ruch pomijając ich wpływ na sposób jazdy kierowców. Celem referatu jest analiza wpływu obecności wybranych środków uspokojenia ruchu na dynamikę jazdy kierowców oraz wielkość emisji spalin samochodowych w obszarze zabudowanym. W referacie przedstawiono wyniki badań prędkości chwilowych pojazdów w otoczeniu wybranych środków uspokojenia ruchu w Białymstoku. Badania skoncentrowano na zachowaniach kierowców i zmianach dynamicznych zarejestrowanych prędkości. Dynamikę zmian określono w oparciu o indywidualne profile prędkości. Uzyskane wartości przyspieszeń i opóźnień umożliwiły oszacowanie wpływu określonych środków uspokojenia ruchu na zanieczyszczenie środowiska.

  4. Deficyty komunikacyjne w zespole Aspergera

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anita Bryńska

    2011-03-01

    Full Text Available Spektrum zaburzeń autystycznych to grupa zaburzeń neurorozwojowych charakteryzujących się nieprawidłowościami w zakresie funkcji językowych i komunikacyjnych, deficytami funkcjonowania społecznego oraz powtarzalnymi zachowaniami i jednostronnymi zainteresowaniami. Zespół Aspergera (ZA zaliczany do tej grupy zaburzeń charakteryzuje się występowaniem nasilonych problemów w zakresie interakcji społecznych oraz powtarzalnymi i sztywnymi wzorcami zainteresowań i aktywności. Różni się od innych zaburzeń ze spektrum autyzmu stosunkowo dobrym rozwojem w zakresie funkcji językowych i poznawczym. W obrazie klinicznym zespołu Aspergera obecne są jednak deficyty językowe w zakresie pragmatyki (używania języka w kontekście społecznym, semantyki (rozpoznawania różnych znaczeń tego samego słowa oraz prozodii (rytmu, intonacji i modulacji mowy. Deficyty komunikacyjne odnoszą się zatem do trudności w używaniu języka mówionego i gestów, niemożności inicjowania i podtrzymywania adekwatnej konwersacji, używania nieadekwatnych do sytuacji i powtarzalnych zwrotów językowych. Inne funkcje językowe, np. fonologiczne oraz syntaktyczne, mogą nie wykazywać istotnych zaburzeń bądź deficyty można zaobserwować tylko w niektórych grupach pacjentów. Różnica pomiędzy formalnymi umiejętnościami językowymi (w zakresie funkcji morfologicznych, fonologicznych i syntaktycznych a semantyczno-pragmatycznymi jest wyraźna. Deficyty komunikacyjne są najprawdopodobniej konsekwencją trudności w zakresie integracji informacji semantycznych dotyczących słowa z wiedzą o świecie oraz z wcześniejszymi doświadczeniami, które są niezbędne do nadawania zróżnicowanego sensu interpretowanym komunikatom. Jedną z przypuszczalnych przyczyn opisywanych problemów mogą być atypowe wzorce przetwarzania semantycznego obserwowane w grupach pacjentów z ZA.

  5. Computer Aided Diagnosis of Technical Condition of the SWLP-1 Helmet Mounted Flight Parameters Display System / Komputerowe Diagnozowanie Stanu Technicznego Systemu Nahełmowego Wyświetlania Parametrów Lotu SWPL-1

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Michalak Sławomir

    2014-12-01

    Full Text Available W artykule przedstawiono wybrane wyniki prac realizowanych w Instytucie Technicznym Wojsk Lotniczych (ITWL w zakresie komputerowych badań diagnostycznych nahełmowego systemu wyświetlania parametrów lotu SWPL-1 Cyklop. System ten został zaprojektowany w taki sposób, aby alarmować pilota o wystąpieniu na pokładzie śmigłowca sytuacji niebezpiecznych, zagrażających bezpieczeństwu lotu (WARN lub stanów awaryjnych (FAIL, informujących o niesprawności wybranych urządzeń pokładowych. Zbudowany system SWPL-1 otrzymał Nagrodę Prezydenta RP na XVII Międzynarodowym Salonie Przemysłu Obronnego MSPO’2009 w Kielcach.

  6. Changing Patterns in the Export of Goods Versus International Competitiveness. A Comparative Analysis for Central-East European Countries in the Period 2000–2011

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Lechman Ewa

    2014-06-01

    Full Text Available W artykule analizie poddano zmieniające się ścieżki eksportu dóbr w podziale na gałęzie o różnej intensywności technologicznej. Analizę przeprowadzono dla lat 2000- 2011 dla 9 wybranych krajów Europy Centralnej i Wschodniej, tj: Bułgarii, Republiki Czeskiej, Estonii, Litwy, Łotwy, Polski, Rumunii oraz Słowacji. Dodatkowo postawiono hipotezę o zachodzącej pozytywnej relacji między rosnącym - w stosunku do całej wartości eksportu kraju-udziale sektorów technologicznie-chłonnych oraz międzynarodową konkurencyjnością, która jest aproksymowana za pomocą Global Competitiveness Index (GCI.

  7. Uniosceptyczna koncepcja patriotyzmu u Stanisława Papieża i Piotra Döerre'go : (prawo unijne a biurokracja, Niemcy i kolonizacja Polski)

    OpenAIRE

    Tytko, Marek Mariusz

    2014-01-01

    1. Celem artykułu jest pokazanie elementów uniosceptycznej koncepcji patriotyzmu w Polsce na przykładzie wybranych poglądów dwóch krakowskich polityków – Stanisława Papieża (ur. 1965) i Piotra Döerre’go (ur. 1973) z lat 2002-2003. 2. Metodologia. Autor posłużył się historiograficzną metodą analizy dokumentu. 3. Główne wyniki analizy. Tekst ukazuje argumenty P.Döerre’go i S.Papieża przeciwko wejściu Polski w Unii Europejskiej. To wynika z faktu przyjęcia określonego modelu patriotyzmu polski...

  8. Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw jako narzędzie zrównoważonego rozwoju na przykładzie Cemex Polska

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Połotnicka

    2015-04-01

    Full Text Available Społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR jest pojęciem stosunkowo nowym, lecz staje się coraz popularniejsza wśród międzynarodowych korporacji, a także wśród mniejszych firm i przedsiębiorstw. Zaprezentowano ewolucję idei społecznie odpowiedzialnego biznesu i jej instrumentów. Praktyczny wymiar społecznej odpowiedzialności biznesu przedstawiono na przykładzie Cemex Polska jako korporacji z branży materiałów budowlanych. Analiza wybranych efektów wdrożenia strategii CRS przez firmę Cemex Polska poprzez zrównoważone budownictwo, ograniczanie emisji CO2, dbanie o środowisko i lokalne społeczności pozwala zobrazować korzyści finansowe i pozafinansowe.

  9. Wybrane aspekty sposobu żywienia studentów polskich i norweskich

    OpenAIRE

    Górnicka, Magdalena; Borawska, Urszula; Frąckiewicz, Joanna

    2015-01-01

    Prawidłowe żywienie i systematyczna aktywność fizyczna są czynnikami determinującymi stan zdrowia, zarówno w wieku młodzieńczym, jak i starszym. W pracy porównano wybrane aspekty sposobu żywienia odnoszące się do częstotliwości spożycia wybranych produktów spożywczych oraz regularności spożywania posiłków wśród studentów z Polski i Norwegii. Badanie przeprowadzono za pomocą autorskiego kwestionariusza ankiety, a uzyskane dane odniesiono do zaleceń żywieniowych. Wyniki wskazały, że studenci z ...

  10. Microstructure Evolution and Mechanical Properties of C-Mn Cold Rolled Dual Phase Steel after Continuous Annealing Process in Laboratory Conditions

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Šebek M.

    2014-06-01

    Full Text Available Praca dotyczy wpływu parametrów wyżarzania na zmiany mikrostruktury i właściwości mechaniczne stali dwufazowej C-Mn. Stal dwufazową poddano wyżarzaniu w warunkach laboratoryjnych według trzech wybranych cykli: w zakresie między krytycznym (780°C. w obszarze austenitu (920°C i w obszarze austenitu (920°C ze schładzaniem do zakresu między- krytycznego (780*0 przy temperaturze wytrzymania 495°C. Przeprowadzono symulację schematów wyżarzania przy użyciu symulatora obróbki cieplno-plastycznej Gleeble. Uzyskana mikrostruktura składa się z trzech faz: osnowy terrytycznej. martenzytu oraz ziaren martenzytu/bainitu. W celu identyfikacji mikrostruktury wykonano badania metodą TEM oraz nanoindentacji.

  11. Biblioteka graficzna do sterownika z wyświetlaczem OLED

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marcin Jura

    2017-04-01

    Full Text Available W artykule przedstawiony został proces opracowania biblioteki do sterowników z wyświetlaczem OLED. Przeprowadzono przegląd wybranych bibliotek graficznych. Pozwoliło to na zapoznanie się z ich funkcjonalnością zależną od platformy docelowej i przeznaczenia. Zdobyta wiedza posłużyła do opracowania biblioteki graficznej przystosowanej do wykorzystania w sterownikach. Bibliotekę graficzną przetestowano na Module Inteligentnego Sterownika MIS-1 będącego częścią systemu KOGASTER. Biblioteka zostanie wykorzystana w szczególności w iskrobezpiecznych urządzeniach z wyświetlaczem OLED.

  12. WYKORZYSTANIE ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII I CIEPŁA ODPADOWEGO W NISKOTEMPERATUROWYM SYSTEMIE OGRZEWCZO-CHŁODZĄCYM HALI DRUKARNI

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Wojciech BIALIK

    Full Text Available W pracy przedstawiono nowoczesny system ogrzewania hali drukarni oraz pomieszczeń biurowych i socjalnych. Został on zaprezentowany na dwóch schematach oraz omówiony w pierwszej części artykułu. Układ wykorzystuje pompy ciepła ciecz-ciecz oraz powietrze ciecz. Dla pomp ciecz-ciecz dolnym źródłem jest pionowy wymiennik gruntowy składający się z 13 otworów o głębokości 100 m. W opisywanym rozwiązaniu zastosowano także poziomy gruntowy wymiennik ciepła do ogrzewania czerpanego z otoczenia powietrza wentylacyjnego płynącego następnie do rekuperatorów pomieszczeń biurowych i socjalnych. Gruntowe wymienniki ciepła w trakcie ich budowy zostały zaprezentowane na jednym z rysunków. Pomieszczenia biurowe i socjalne ogrzewane lub schładzane są medium płynącym w matach umieszczonych w ścianach oraz w wybranych częściach podłogi. Dla ograniczenia strat ciepła związanych z wentylacją w instalacji zastosowano trzy układy rekuperacji (osobno dla pomieszczeń biurowych, socjalnych i hali drukarskiej. Poprawne działanie systemu zobrazowano w postaci wykresu zmian temperatur we wspomnianych pomieszczeniach. Dla największej centrali wentylacyjnej zamieszczono też przebieg temperatur strumieni powietrza dla wybranych dni. W podsumowaniu zawarto wnioski płynące z dotychczasowej eksploatacji oraz plany dalszego rozwoju systemu.

  13. Investigations of the Temperature Influence on Formation of Compounds from the BTEX Group During the Thermal Decomposition of Furan Resin / Badania wpływu temperatury na powstawanie związków z grupy BTEX podczas termicznego rozkładu żywicy furanowej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Kubecki M.

    2013-06-01

    Full Text Available Spoiwa organiczne stosowane w odlewnictwie bazujące na żywicach syntetycznych, z jednej strony wpływają na uzyskanie przez masę formierską odpowiednich właściwości technologicznych a w konsekwencji tego otrzymania dobrych odlewów, a z drugiej w procesach odlewniczych stanowią źródło lotnych związków organicznych (LZO. Wraz z żywicami syntetycznymi stosowane są również ich utwardzacze, których dodatek stanowi wprawdzie niewielki procent w stosunku do masy żywicy, ale związki uwalniane w trakcie ich termicznego rozkładu mogą negatywnie oddziaływać na środowisko naturalne. Zarówno żywice jak i utwardzacze dopiero pod wpływem temperatury towarzyszącej zalewaniu formy ciekłym metalem generują szkodliwe lotne związki organiczne, w tym związki z grupy BTEX. Badania wpływu temperatury na rodzaj oraz ilość związków organicznych powstających podczas termicznego rozkładu wybranych spoiw i utwardzaczy oraz ich mieszanin, pozwalają określić zarówno zakres temperatur najbardziej charakterystycznych dla uwalniania szkodliwych związków, jak również dokonać porównania ich emisji z wybranych materiałów.

  14. Наблюдения върху лексикалната вариативност при библейските цитати в Йоан-Екзарховия превод на De Fide Orthodoxa

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Татяна [Tatiana] Илиева [Ilieva

    2016-10-01

    Full Text Available Observations on the theological terminology in the biblical quotations in John the Exarch’s translation of De Fide Orthodoxa The paper presented here aims at comparing the theological terms as used, on the one hand, in the biblical quotations in John the Exarch’s translation of De fide orthodoxa and, on the other, in the Old Bulgarian (Grigirovich Prophetologion, Codex Marianus, Codex Zographiensis, Sinai Psalter, Enina Apostolos as well as in some Middle Bulgarian (Bologna Psalter, Karpinski Apostolos, Ohridski Apostolos Old Russian (Mstislav Gospels, Yurievski Gospels, Pogodinov Psalter, Chudov Psalter, Tolstoev Apostolos, Hristinopol Apostolos and Old Serbia (Shishatovatski Apostolos, Matich Apostolos monuments. Also taken in consideration are the respective parts in certain theological writings associated with the Preslav Literary Centre.   Uwagi o terminologii teologicznej w cytatach z Biblii w przekładzie De Fide Orthodoxa Jana Egzarchy Celem artykułu jest porównanie terminologii teologicznej w cytatach biblijnych w przekładzie De fide othodoxa Jana Egzarchy, w starobułgarskich zabytkach językowych (Lekcjonarz Grigorowizca, Kodeks Mariański, Kodeks Zografski, Psałterz Synajski, Apostoł Eniński, w wybranych zabytkach średniobułgarskich (Psałterz Boloński, Apostoł Karpinski, Apostoł Ohrydzki, staroruskich (Ewangeliarz Mścisława, Ewangeliarz Jurjewski, Psałterz Pogodina, Psałterz Chłudowa, Apostoł Tołstoja, Apostoł Krystynopolski i staroserbskich (Apostoł Sziszatowacki, Apostoł Maticia. Analizie poddano także poszczególne części wybranych pism teologicznych powstałych w presławskiej szkole piśmienniczej.

  15. Rola aktywności ruchowej w zapobieganiu zaburzeniom poznawczym

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Andrzej W. Ziemba

    2014-11-01

    Full Text Available Regularna aktywność ruchowa wywołuje szereg zmian adaptacyjnych, zwłaszcza w układzie krążenia i przemianie materii. W licznych pracach na temat pojedynczego wysiłku i wzmożonej aktywności fizycznej pojawia się coraz więcej potwierdzeń ich korzystnego wpływu na kształtowanie funkcji poznawczych. U podstaw mechanizmów związanych z tym wpływem leżą zmiany anatomiczne i funkcjonalne, m.in. zwiększenie przepływu krwi przez mózg, angiogenezy i neurogenezy, objętości istoty szarej w korze czołowej i skroniowej. Wysiłek pobudza wydzielanie czynników troficznych, wśród których dla procesów poznawczych, plastyczności synaptycznej, poprawy szlaków sygnałowych neurogenezy i funkcji naczyniowych kluczowe są czynnik troficzny pochodzenia mózgowego i insulinopodobny czynnik wzrostowy. Aktywność ruchowa wywołuje wzmożoną ekspresję czynnika troficznego pochodzenia mózgowego, co pozytywnie wpływa na procesy energetyczne i aktywuje w mózgu wiele układów energetycznych, które korzystnie modyfikują potencjał synaptyczny przetwarzania informacji ważnych w kształtowaniu funkcji poznawczych. Wysiłek redukuje stan zapalny przez obniżenie we krwi stężenia cytokin prozapalnych, mogących się przyczyniać do rozwoju procesów neurodegeneracyjnych. Redukuje czynniki ryzyka zespołu metabolicznego, a zwłaszcza nadciśnienie i insulinooporność, więc zmniejsza ryzyko wystąpienia zaburzeń czynności poznawczych, poprawia funkcjonowanie mózgu, opóźnia początek i spowalnia rozwój zaburzeń w chorobach neurodegeneracyjnych, a wśród nich w chorobie Alzheimera i chorobie Parkinsona. Za sprawą wymienionych mechanizmów aktywność ruchowa wydaje się niezbędna do zachowania prawidłowych funkcji poznawczych w każdym wieku.

  16. Entall - Thermodynamic Database of Alloys

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Dębski A.

    2013-12-01

    Full Text Available Stopy Li-Si, Ag-Ca. B-Li, Ca-Li. oraz Al-Li należą do grupy stopów, mających zastosowania aplikacyjne. Baza Entail zawiera eksperymentalne dane entalpii tworzenia faz międzymetalicznych należących do cytowanych układów oraz oprogra- mowanie dające możliwość wyliczenia innych funkcji termodynamicznych. Prezentowana baza Entail jest pierwszą propozycją bazy właściwości termodynamicznych, która będzie stopniowo rozbudowywana o nowe układy stopów metali. Jest to baza darmowa i dostępna pod adresem www.entall.imim.pl

  17. Uniwersytet. Od korporacji do instytucji (CPP RPS 70/2014)

    OpenAIRE

    Antonowicz, Dominik

    2014-01-01

    Artykuł przedstawia rozwój idei uniwersytetu i towarzyszącą jej ewolucję form organizacyjnych - od starożytności aż do czasów współczesnych oraz prezentuje główne nurty współczesnej debaty na temat tożsamości i społecznych funkcji uniwersytetu. Pradei uniwersytetu można doszukiwać się już w ośrodkach grecko-rzymskich, starożytne organizacje naukowe cechowała jednak przypadkowość - miały one nieustrukturalizowany charakter. Uniwersytet jest wynalazkiem epoki średniowiecza i tworzył korporac...

  18. Próby uregulowania sektora parabankowego na świecie

    OpenAIRE

    GOSTOMSKI, EUGENIUSZ; Michałowski, Tomasz

    2015-01-01

    Od kilkunastu lat na świecie postępuje ekspansja sektora parabankowego. Instytucje parabankowe oferują po części produkty zastępujące transakcje bankowe, a po części uzupełniają ofertę banków. W praktyce bardzo trudno jest rozgraniczyć banki od parabanków. Te drugie pełnią wiele istotnych funkcji o charakterze ekonomicznym i społecznym. Wyróżnić można przy tym zarówno pozytywne, jak i negatywne aspekty ich funkcjonowania. Choć parabanki prowadzą działalność podobną do banków, n...

  19. Skóra – najważniejszy narząd naszego ciała. dbajmy o nią!

    OpenAIRE

    Adam J. Sybilski

    2012-01-01

    Skóra to najważniejszy i największy narząd naszego ciała, spełniający wiele kluczowych funkcji, które dzieli się na bierne (ochrona) oraz czynne (wydzielnicza, czuciowa). Należy o nią dbać nawet wtedy, gdy jest zdrowa, aby zapobiegać jej chorobom. Podstawowa pielęgnacja obejmuje właściwe jej oczyszczanie i nawilżanie. Trzeba ją również chronić przed otarciami i odparzeniami, nie powinno się jej nadmiernie eksponować na pro‑ mieniowanie UV, niską lub wysoką temperaturę, wiatr, a ta...

  20. Impact of meteorological conditions on stability of selected slopes in the Wiśnicz Foothills

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Demczuk Piotr

    2014-12-01

    Full Text Available Wpływ warunków meteorologicznych na kształtowanie się warunków stateczności wybranych zboczy Pogórza Wiśnickiego. Jednym z najważniejszych procesów wpływających na kształtowanie stoków górskich zbudowanych z fl iszu karpackiego są ruchy masowe. Tylko na nielicznych obiektach prowadzono kompleksowe, pogłębione badania mechanizmów inicjacji ruchów osuwiskowych. Badania takowe są czasochłonne, a zadowalające i wiarygodne wyniki osiąga się po co najmniej kilkuletnim okresie pomiarów i analiz. Większość programów badań ogranicza się do krótkich, jednorazowych obserwacji i pomiarów powierzchniowych. Uwaga uczestników tych projektów skupia się na dużych osuwiskach strukturalnych obejmujących swoim zasięgiem głęboko zalegające skały trzeciorzędowe, pomijając płytkie osuwiska zachodzące na granicy zwietrzeliny i skał litych oraz w zasięgu samej zwietrzeliny. Celem pracy było określenie przebiegu zmian warunków stateczności wybranych zboczy związanych ze warunkami meteorologicznych występujących w latach 2008-2013 na obszarze Pogórza Wiśnickiego. Dla potrzeb pracy wykorzystano dane meteorologiczne, tj. temperatura powietrza, wilgotność gleby, prędkość wiatru, sumy opadów i liczba dni z deszczem, pochodzące ze Stacji Naukowej IGiGP UJ w Łazach koło Bochni (Pogórze Wiśnickie. Przeprowadzono terenowe i laboratoryjne badania parametrów geotechnicznych gruntów stanowiących pokrywy stokowe wybranych zboczy osuwiskowych we wsiach Królówka i Łychówo. Wcześniej wspomiane dane meteorologiczne, a także dane dotyczące temperatury, wilgotności względnej powietrza wykorzystano w dalszej części pracy do określenia zmian stanu naprężeń dla dwóch zboczy osuwiskowych. W tym celu zastosowano moduły Slope/W, Vados/W oraz Seep/W stanowiące część pakietu GeoSlope. Wyniki analiz potwierdziły, że stabilność zbocza jest silnie związana z opadami atmosferycznymi, ale wykazały r

  1. Intelligent, Energy Saving Power Supply and Control System of Hoisting Mine Machine with Compact and Hybrid Drive System / Inteligentne, Energooszczędne Układy Zasilania I Sterowania Górniczych Maszyn Wyciągowych Z Napędem Zintegrowanym Lub Hybrydowym

    Science.gov (United States)

    Szymański, Zygmunt

    2015-03-01

    In the paper present's an analysis of suitableness an application of compact and hybrid drive system in hoisting machine. In the paper presented the review of constructional solutions of hoisting machines drive system, driving with AC and DC motor. In the paper presented conception of modern, energy sparing hoisting machine supply system, composed with compact motor, an supplied with transistor or thyristor converter supply system, and intelligent control system composed with multilevel microprocessor controller. In the paper present's also analysis of suitableness application an selected method of artificial intelligent in hoisting machine control system, automation system, and modern diagnostic system. In the paper one limited to analysis of: fuzzy logic method, genetic algorithms method, and modern neural net II and III generation. That method enables realization of complex control algorithms of hosting machine with insurance of energy sparing exploitation conditions, monitoring of exploitation parameters, and prediction diagnostic of hoisting machine technical state, minimization a number of failure states. In the paper present's a conception of control and diagnostic system of the hoisting machine based on fuzzy logic neural set control. In the chapter presented also a selected control algorithms and results of computer simulations realized for particular mathematical models of hoisting machine. Results of theoretical investigation were partly verified in laboratory and industrial experiments. Przedstawiono analizę celowości wprowadzania, napędów zintegrowanych oraz napędów hybrydowych, do układów napędowych maszyn wyciągowych. Zamieszczono przegląd rozwiązań konstrukcyjnych wybranych hybrydowych oraz zintegrowanych napędów maszyn wyciągowych z silnikami DC i AC. Opisano koncepcję nowoczesnego, energooszczędnego układu zasilania górniczych maszyny wyciągowej, złożonego z silnika zintegrowanego, (tranzystorowego lub tyrystorowego

  2. Chemokiny w patogenezie udaru niedokrwiennego mózgu

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Cisowska-Maciejewska

    2010-06-01

    Full Text Available Chemokiny są cytokinami działającymi na określone subpopulacje leukocytów. Stanowią rodzinę ponad 50 białek o stosunkowo małej masie cząsteczkowej (8-12 kDa. Wyróżniamy kilka grup chemokin: CXC, CC, CX3C, C. Działają one na komórki docelowe za pośrednictwem odpowiednich receptorów C-R, CC-R, CXC-R, CX3C-R. Zidentyfikowano dotąd około 20 receptorów dla chemokin. Wykazano, że z danym receptorem mogą się zwykle wiązać różne chemokiny, a dana chemokina może wykazywać powinowactwo do więcej niż jednego receptora. Chemokiny są zaangażowane w szereg procesów fizjologicznych, m.in. w patogenezę udaru niedokrwiennego mózgu. Zasadnicza rola chemokin polega na ich udziale w rozwoju reakcji zapalnej. Chemokiny odgrywają również kluczową rolę w dojrzewaniu i funkcjonowaniu układu immunologicznego. Ponadto są zaangażowane w patogenezę wielu różnorodnych schorzeń, takich jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, stwardnienie rozsiane, choroba Alzheimera, nowotwory mózgu. Zwiększona ekspresja chemokin w mózgu jest następstwem działania różnorodnych bodźców, takich jak niedokrwienie, uszkodzenie aksonalne czy obecność substancji o działaniu neurotoksycznym. Dotychczas przebadano wiele chemokin pod kątem ich udziału w rozwoju blaszki miażdżycowej w tętnicach szyjnych, zarówno na materiale zwierzęcym, jak i na materiale ludzkim. Oceniano między innymi ekspresję wybranych chemokin w blaszkach miażdżycowych pobranych od pacjentów z krytycznym zwężeniem tętnicy szyjnej wewnętrznej poddanych zabiegowi endarterektomii. Analizowano chemokiny należące do różnych klas o udowodnionym, ale nie do końca zbadanym udziale w patogenezie miażdżycy i jej powikłań (tj. CCL2, CXCL1, CX3CL1, CCL5, CXCL1. Ponadto oceniano stężenie wybranych chemokin we krwi obwodowej oraz ekspresję wybranych chemokin na komórkach jednojądrzastych krwi obwodowej u pacjentów z restenozą i bez niej. Są one

  3. Czego dowiedzieliśmy się o ADHD dzięki czynnościowym badaniom neuroobrazowym?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Małgorzata Dąbkowska

    2010-09-01

    Full Text Available Czynnościowe badania neuroobrazowe dostarczają informacji o aktywności metabolicznej i przewodzeniu neuronalnym. W ocenie aktywności mózgu u osób z ADHD (attention-deficit/hyperactivity disorder, ADHD stosowano różne techniki. Przeprowadzono badania w spoczynku i podczas wykonywania testów poznawczych. Celem pracy jest przegląd literatury na temat wyników badań neuroobrazowych w ADHD, szczególnie z wykorzystaniem czynnościowego rezonansu magnetycznego, tomografii emisji pozytronowej, tomografii pojedynczego fotonu. Za pomocą różnorodnych technik czynno- ściowego obrazowania stosowanych podczas zadań behawioralnych lub u osób z uszkodzeniem funkcji można uzyskać informacje nie tylko o roli obszarów mózgu, ale i o dotychczas nieznanych strategiach zachowania i funkcji poznawczych. Osłabione zdolności przystosowawcze we włączaniu poszczególnych regionów mózgu i związane z tym trudności adaptacyjne do nowych wymagań poznawczych wymuszają większy wysiłek podczas procesów przetwarzania. Zawarte w artykule informacje sugerują, że ADHD charakteryzuje się osłabioną aktywnością neuronalną oraz nadaktywnością – zwłaszcza tych obszarów mózgu, które mogą pełnić rolę kompensującą i wyrównującą utrudnione funkcjonowanie osób z ADHD. Głównym podłożem ADHD mogą być nieprawidłowości w aktywności połączeń korowo-prążkowiowych, niemniej jednak jest coraz więcej danych o zaburzeniach w innych lokalizacjach, takich jak móżdżek i płaty ciemieniowe u osób z ADHD. Potrzebne są dalsze badania czynnościowe w celu wyjaśnienia roli innych regionów poza siecią połączeń czołowo-prążkowiowych w patofizjologii ADHD.

  4. Farmakoterapia dysfunkcji poznawczych w chorobie Alzheimera: obecne strategie i terapie eksperymentalne

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Tomasz Sobów

    2013-12-01

    Full Text Available Obecnie dostępne metody farmakologicznego leczenia zaburzeń funkcji poznawczych w chorobie Alzheimera (Alzheimer’s disease, AD opierają się na potencjalizacji przekaźnictwa cholinergicznego (inhibitory cholinesteraz oraz modulowaniu przekaźnictwa glutaminianergicznego (memantyna. Leki te wywierają zauważalny efekt objawowy w zakresie nie tylko funkcji poznawczych, lecz także zachowania i codziennej aktywności. Ich wpływ na naturalny przebieg choroby nie został jak dotąd jednoznacznie potwierdzony i ze względu na mechanizm działania jest uwa- żany za mało prawdopodobny. Wraz z rozwojem badań genetycznych i molekularnych nad patogenezą AD do prób klinicznych wchodzą leki, które mają bezpośrednio oddziaływać na procesy odpowiedzialne za neurodegenerację i prowadzące do neurotoksycznego działania oligomerów i odkładania się w mózgu złogów białkowych. Niestety, przeprowadzone dotąd badania kliniczne zawiodły oczekiwania – nie potwierdziły skuteczności klinicznej i/lub wskazały na problemy z bezpieczeństwem leczenia. Najczęściej wymienianymi przyczynami tych niepowodzeń mają być podawanie leków w zbyt późnym stadium choroby i/lub niewystarczająco selektywne strategie doboru pacjentów, skutkujące włączaniem do badań chorych cierpiących na inne niż AD przyczyny zaburzeń poznawczych. Proponowaną odpowiedzią na niepowodzenia prób klinicznych ma być inkorporowanie biomarkerów procesu chorobowego do nowych badań.

  5. Choreoakantocytoza – przypadek kliniczny

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Karol Jastrzębski

    2010-06-01

    Full Text Available Choreoakantocytoza lub zespół Levine’a-Critchleya (MIM 200150 jest postępującą wieloukładową chorobą dziedziczoną autosomalnie recesywnie z szerokim spektrum objawów obejmującym: ruchy mimowolne, uszkodzenie obwodowego układu nerwowego, miopatię, nieprawidłowości zachowania, spadek funkcji poznawczych, padaczkę oraz akantocytozę – przy nieobecności jakichkolwiek zaburzeń lipidowych. Choroba ta jest powodowana przez mutacje w genie VPS13A (CHAC, który jest położony na chromosomie 9., ramieniu dużym, w regionie 21. (9q21. Gen VPS13A obejmuje 250 kpz i zawiera 73 eksony. Koduje duże białko, które zostało nazwane choreiną – jego funkcja nie została dotychczas poznana. Leczenie choreoakantocytozy jest ukierunkowane na dolegliwości chorych, jednak nie modyfikuje naturalnego przebiegu choroby. Autorzy przedstawiają przypadek pacjentki z pozytywnym wywiadem rodzinnym, ruchami pląsawiczymi w obrębie kończyn górnych, mimowolnymi ruchami w obrębie twarzy i języka (które współistnieją z wokalizacjami, dyzartrią oraz dysfagią, postępującym spadkiem funkcji poznawczych, depresją, klinicznymi wykładnikami uszkodzenia obwodowego układu nerwowego lub/i miopatii, padaczką z napadami toniczno-klonicznymi oraz akantocytozą. Poziom kinazy kreatyninowej był podwyższony – 387 U/l (norma: 0-145 U/l, podobnie LDH – 244 U/l (norma: 80-240 U/l. Także bilirubiny bezpośrednia i niebezpośrednia były nieznacznie podwyższone. Rezonans magnetyczny mózgu ujawnił typowy zanik lewego jądra ogoniastego i rzadko obserwowany zanik prawego hipokampa. W dostępnej nam literaturze nie znaleźliśmy podobnego opisu przypadku rodzinnej postaci choreoakantocytozy w Polsce.

  6. Trening uwagi u dzieci z ADHD – przegląd badań

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Monika Deja

    2017-03-01

    Full Text Available Jednym z zagadnień, które w ostatnich latach wzbudziły zainteresowanie psychologów poznawczych i rozwojowych, jest trening poznawczy oraz związane z nim zjawisko transferu pozytywnego. Okazuje się bowiem, że nawet krótkotrwały trening poznawczy prowadzi zarówno do poprawy funkcjonowania ćwiczonego procesu, jak i do transferu efektów na funkcje, które nie były ćwiczone. Badacze z jednej strony poszukują metod treningu dających najlepsze i najtrwalsze rezultaty, a z drugiej zastanawiają się nad implikacjami praktycznymi tego typu oddziaływań. Grupą chętnie badaną i poddawaną interwencjom poznawczym są dzieci z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi. W niniejszej pracy przedstawiono przegląd badań nad treningami uwagi u dzieci z tej grupy klinicznej. Celem przeglądu było przeanalizowanie skuteczności różnych treningów uwagi i zakresu transferu efektów na inne, nietrenowane funkcje poznawcze. Zaprezentowane doniesienia dowodzą, iż treningi uwagi zmniejszają intensywność objawów nieuwagi, impulsywności i nadaktywności u dzieci z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi. Potwierdzają  to  zarówno wyniki zastosowanych testów diagnostycznych, jak i badania EEG czy opinie rodziców. Ponadto zaobserwowano poprawę sprawności różnych funkcji uwagi oraz innych funkcji poznawczych (w tym pamięci operacyjnej, a nawet inteligencji płynnej. Wyniki napawają optymizmem, gdyż dowodzą, że możliwe jest zmniejszenie nasilenia objawów ADHD u dzieci w stosunkowo krótkim czasie. Niewątpliwie są też zachętą do  dalszych badań w tym zakresie.

  7. Możliwości wykorzystania MSSF 9 do kształtowania wyniku finansowego jednostki gospodarczej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Maciej Frendzel

    2016-09-01

    Full Text Available Artykuł podejmuje problematykę zastosowania Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finan- sowej (MSSF 9 Instrumenty finansowe w kontekście możliwości wykorzystania przewidzianych w nim rozwiązań do uzyskania pożądanych rezultatów w zakresie sprawozdawczości finansowej. Celem artykułu jest prezentacja wybranych obszarów rachunkowości instrumentów finansowych, które mogą być wyko- rzystane do kształtowania wyniku finansowego i sytuacji finansowej jednostki gospodarczej w kontek- ście pierwszego zastosowania tej regulacji. W artykule zastosowano metodę krytycznej analizy, wnio- skowania dedukcyjnego oraz studium przypadku. Na potrzeby artykułu i zastosowania studium przypad- ku przeprowadzono dwa wywiady niestrukturyzowane z osobami zajmującymi kierownicze stanowiska w instytucji finansowej w Polsce oraz przeanalizowano przeprowadzone przez nich symulacje.

  8. Radosław Kaleta, Białorusko-polska homonimia międzyjęzykowa, Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 2014, 167 ss.

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Maksim Duszkin

    2015-12-01

    Full Text Available Review The text is a presentation of R. Kaleta's book Białorusko-polska homonimia międzyjęzykowa published in 2014 by the Slavic Publishing Centre of the Institute of Slavic Studies PAS. The monograph includes an analysis of source literature and some theoretical reflections on a phenomenon of the so-called interlanguage homonymy. The book also includes a brief vocabulary of selected Belarusian-Polish interlanguage homonyms.   Recenzja W recenzji przedstawiono wydaną w 2014 r. w Slawistycznym Ośrodku Wydawniczym Instytutu Slawistyki PAN książkę R. Kalety Białorusko-polska homonimia międzyjęzykowa. Monografia zawiera między innymi opis literatury przedmiotu oraz rozważania teoretyczne, dotyczące zjawiska tzw. hominimii międzyjęzykowej. Znaleźć w niej można również słowniczek wybranych białorusko-polskich hominimów międzyjęzykowych.

  9. ZASTOSOWANIE METOD GIS DO OCENY STOPNIA PRESJI INWESTYCYJNEJ W ZAKRESIE DZIAŁALNOŚCI DEWELOPERSKIEJ NA PRZYKŁADZIE STREFY PODMIEJSKIEJ KRAKOWA

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Barbara PRUS

    2016-06-01

    Full Text Available Artykuł prezentuje możliwości zastosowania metod geomatycznych w kompleksowej ocenie zjawiska presji inwestycyjnej na obszarach strefy podmiejskiej Krakowa. Strefa podmiejska jest to teren chętnie wybierany przez deweloperów oferujących mieszkania ludności pracującej w Krakowie. Tereny wybierane przez deweloperów podlegają w szczególnie widoczny sposób szybkiemu procesowi suburbanizacji. Obszary użytkowane rolniczo zmieniają swój charakter na miejski. W zabudowę rolniczą wpisują się osiedla deweloperskie, które są powodem dysharmonii w krajobrazie wiejskim prowadząc nierzadko do konfliktów przestrzennych. Poruszone zagadnienie wpisuje się w zakres identyfikowania obszarów problemowych w oparciu o dokumenty planistyczne tworzone w procesie planowania miejscowego. Obszar problemowy jest rozumiany jako „obszar szczególnego zjawiska z zakresu gospodarki przestrzennej lub występowania konfliktów przestrzennych” [Ustawa 2003]. Analizy bazują na wybranych współczynnikach służącymi do badania stanu zagospodarowania przestrzennego, w tym miarach koncentracji zbioru punktów na płaszczyźnie. W tym celu zastosowano podstawowe techniki geoprocessingu. Analizy opracowano w programie QGIS.

  10. Tworzenie statycznych map obiektów przestrzennych z wykorzystaniem metody parametryzacji adresu zasobu sieciowego – analiza porównawcza

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Karol Król

    2015-12-01

    Full Text Available Internet zrewolucjonizował sposób przekazywania informacji cyfrowych, które mają geograficzne odniesienie przestrzenne. Umożliwia dostęp do opracowań kartograficznych w czasie rzeczywistym. Zmniejsza koszty publikowania i aktualizacji danych przestrzennych. Narzędzia oraz techniki geoinformatyczne pozwalają tworzyć mapy spersonalizowane i wymieniać się informacjami geograficznymi.Celem pracy jest charakterystyka i analiza porównawcza technik parametryzacji adresu zasobu sieciowego, dostępnych w ramach interfejsów programistycznych API wybranych portali mapowych. Opisywana technika pozwala wywołać w oknie przeglądarki mapę zjawisk przestrzennych w formie rastrowej. Przeprowadzona analiza porównawcza wykazała, że trudno jest wskazać, które z testowanych rozwiązań jest najlepsze, a każdy z prezentowanych interfejsów API ma swoje cechy charakterystyczne.

  11. Procesy formowania narodów i tożsamości narodowej w Ameryce Łacińskiej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Kaganiec-Kamieńska

    2016-08-01

    Full Text Available Nation and national identity formation in Latin America. Selected issues The history of nation formation in Latin America cannot be easily interpreted within the frames of existing theoretical perspectives, such as modernism. The difficulty lies in the fact that the existing theories only partly apply to this region. The aim of this article is to present the processes of nation and national identity formation in Spanish America until the 1950s pointing to its main characteristics and selected factors of the most significant impact.   Procesy formowania narodów i tożsamości narodowej w Ameryce Łacińskiej Historia powstawania narodów w Ameryce Łacińskiej nie daje się jednoznacznie zinterpretować w ramach istniejących schematów i ujęć teoretycznych (np. modernizmu. Trudność polega na tym, że znajdują one jedynie częściowe zastosowanie w odniesieniu do Ameryki Łacińskiej. Celem artykułu jest przedstawienie procesów tworzenia narodów i tożsamości narodowej w Ameryce hiszpańskiej do połowy XX w. z uwzględnieniem wybranych głównych cech tego procesu i czynników, które miały na niego wpływ.

  12. The Exploitation Problems Marine Light Constructions for Corrosion Resistance / Problemy Eksploatacyjne Lekkich Konstrukcji Morskich w Aspekcie Odporności Korozyjnej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jurczak Wojciech

    2015-09-01

    Full Text Available Korozyjne obniżenie właściwości eksploatacyjnych materiałów stosowanych na konstrukcje morskie jest naturalnym zjawiskiem. Stopień obniżenia właściwości mechanicznych materiałów zastosowanych na konstrukcje okrętów zależą od składu chemicznego materiału konstrukcyjnego, warunków eksploatacyjnych (zasolenie, obciążenie oraz rodzaju zastosowanej ochrony przeciwkorozyjnej. W artykule przedstawiono problemy eksploatacyjne okrętów, których konstrukcje wykonano ze stopów aluminium oraz wyniki badań korozji naprężeniowej współczesnych, wysokowytrzymałych stopów aluminium. Dla podwyższenia bezpieczeństwa eksploatacji tych konstrukcji wprowadzono rejestrację potencjału korozyjnego na wybranych (zagrożonych obszarach nadbudówki okrętu projektu 620 wykonanej ze stopu 7020 celem monitorowania zagrożenia pęknięciem korozyjnym.

  13. Pomiar wytrzymałości na zginanie jako metoda oceny jakości spoiwa na przykładzie mas ze szkłem wodnym

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    M. Stachowicz

    2012-12-01

    Full Text Available W pracy podjęto próbę określenia możliwości zastosowania parametru wytrzymałości na zginanie utwardzonych mas jako kryteriumoceny jakości użytego do ich sporządzenia spoiwa. W tym celu zaprezentowano wyniki badań wpływu wybranych czterech metodutwardzania spoiwa uwodnionego krzemianu sodu. Wybrane ekologiczne, nieorganiczne spoiwo stosowane jest do wytwarzania zarównoform, jak i rdzeni odlewniczych. Oceny skuteczności metod utwardzania spoiwa dokonano odnosząc otrzymane wartości wytrzymałościna zginanie do ilości użytego do sporządzenia masy formierskiej szkła wodnego. W badaniach zastosowano pięć gatunków uwodnionegokrzemianu sodu i wybrane cztery metody jego utwardzania. Stwierdzono, że możliwym jest wykorzystywanie opracowanej oceny jakości spoiw, w szczególności stosowanych do wykonywania rdzeni odlewniczych według zaproponowanego trzyklasowego podziału.

  14. Religia, z którą można zrobić, co się chce.

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Michał Jędrzejek

    2015-04-01

    Full Text Available Celem tej recenzji jest analiza problemu wiary i historii w wybranych pismach Franza Overbecka. Overbeck (1837–1905, niemiecki teolog-agnostyk, historyk chrześcijaństwa, przyjaciel Fryderyka Nietzschego, opisuje w swoich pracach eschatologiczny i kontrkulturowy wymiar pierwotnego chrześcijaństwa. Dzieje Kościoła opierają się według niego na powolnym wypieraniu eschatologii oraz zastąpieniu jej konserwatywnym projektem podtrzymywania i stabilizowania zachodniej kultury i cywilizacji. Z tego powodu Overbeck – broniąc integralności chrześcijaństwa jako kulturowego fenomenu oraz jego uniwersalistycznego dziedzictwa – krytykuje zarówno współczesny mu protestantyzm kulturowy (A. Harnack jak i postchrześcijańskie i nacjonalistyczne alternatywy (D.F. Strauss, P. Lagarde. W artykule wskazuję na aktualność Overbeckowskich zastrzeżeń wobec wszelkiej – tradycjonalistycznej, liberalnej i lewicowej – teologii politycznej z punktu widzenia chrześcijaństwa zorientowanego na eschatologię. Analizuję również dwie ścieżki recepcji myśli Overbecka w dwudziestowiecznych Niemczech: próbę odnowienia protestantyzmu jako religii stanu wyjątkowego (K. Barth oraz krytykę teologii i sceptyczno-ironiczne pożegnanie z chrześcijaństwem (H. Blumenberg.

  15. Uwagi o polszczyźnie inskrypcji nagrobnych na Grodzieńszczyźnie

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Katarzyna Konczewska

    2014-12-01

    Full Text Available Notes about the Polish language gravestone inscriptions in Grodno region The article presents the analysis of features of the Polish language displayed in gravestone inscriptions of the chosen Catholic cemeteries of Grodno region – Kvasovka, Indura, Vereyki, Replya, Lunno, Volpa, Ros. The author briefly describes the districts where research was conducted, gives a general characteristics of the cemeteries and analyses the Polish language inscriptions in gravestones, noting regional linguistic features.   Uwagi o polszczyźnie inskrypcji nagrobnych na Grodzieńszczyźnie Artykuł jest próbą analizy specyfiki regionalnej polszczyzny, zawartej w inskrypcjach nagrobnych z wybranych cmentarzy katolickich na Grodzieńszczyźnie: Kwasówka, Indura, Wierejki, Repla, Łunna, Wołpa, Roś. Autorka przedstawia skrótową informację o miejscowościach, w których odbywały się badania, daje ogólną charakterystykę cmentarzy, a także analizuje polszczyznę inskrypcji nagrobnych, zwracając uwagę na jej cechy regionalne.

  16.  Dylematy harmonizacji rachunkowości

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jerzy Gierusz

    2015-06-01

    Full Text Available Harmonizacja rachunkowości finansowej jest procesem przynoszącym wiele korzyści, ale także generującym poważne zagrożenia. Wśród pozytywnych stron harmonizacji wymienić należy: wzmocnienie funkcji alokacyjnej rynków kapitałowych, wzrost zaufania inwestorów do sprawozdań finansowych, rozszerzenie możliwości pozyskiwania kapitału pożyczkowego, obniżenie kosztów funkcjonowania korporacji międzynarodowych. Towarzyszące harmonizacji zjawiska niepożądane to: wyeliminowanie porównywalności sprawozdań finansowych na poziomie krajowym, przekreślenie znacznej części dorobku szkoły kontynentalnej rachunkowości, ustanowienie monopolu w tworzeniu standardów, zanik normatywnego nurtu badań w rachunkowości.

  17. Dyskusja wokół celu sprawozdawczości finansowej opartej na MSSF

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Edyta Łazarowicz

    2016-07-01

    Full Text Available Celem artykułu jest analiza i ocena propozycji zmian odnośnie do celu sprawozdawczości finansowej opartej na Międzynarodowych Standardach Sprawozdawczości Finansowej (MSSF przedstawionych w komentarzach do projektu Założeń koncepcyjnych sprawozdawczości finansowej (2015. Większość respondentów uważa, że w celu sprawozdawczości finansowej należy zwiększyć znaczenie dostarczania informacji o wypełnieniu funkcji powierniczej przez kierownictwo (stewardship. Ponadto proponują oni przedstawienie definicji stewardship w Założeniach koncepcyjnych oraz wskazanie konsekwencji zmiany celu sprawozdawczości finansowej dla przyszłego tworzenia standardów i dla sporządzania sprawozdań finansowych. Z analizy komentarzy i przeglądu literatury wynika, że cel sprawozdawczości finansowej powinien być zmieniony. Sprawą dyskusyjną pozostaje jednak, czy stewardship powinien być odrębnym celem. Niestety, jest za mało badań dotyczących relacji pomiędzy stewardship i użytecznością decyzyjną. Ich wyniki mogłyby wskazać twórcom standardów rachunkowości potencjalne kompromisy i konflikty między nimi.

  18. Genetycznie uwarunkowany polimorfizm enzymów metabolizujących ksenobiotyki w autoimmunologicznych chorobach tkanki łącznej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Małgorzata Barańska

    2011-12-01

    Full Text Available Autoimmunologiczne choroby tkanki łącznej to zróżnicowana kliniczniegrupa przewlekłych, nierzadko poważnych w konsekwencjachchorób, których patogeneza wiąże się z oddziaływaniem szkodliwychczynników środowiskowych, przy osobniczej genetycznej wrażliwościzależnej m.in. od funkcji enzymów detoksykujących. Genetyczne różnicew regulacji, ekspresji i aktywności genów kodujących enzymy I i IIfazy metabolizmu mogą być głównym czynnikiem związanym zewzrostem zachorowalności na choroby autoimmunologiczne. W pracypodsumowano aktualną wiedzę na temat polimorfizmu genów odpowiedzialnychza aktywność enzymów metabolizujących ksenobiotykii zapadalności na choroby o podłożu autoimmunologicznym.

  19. Komórki Th17 w patogenezie reumatoidalnego zapalenia stawów

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agnieszka Paradowska-Gorycka

    2010-10-01

    Full Text Available Dzikie komórki CD4+, stymulowane przez komórki prezentująceantygen (APCs i szereg cytokin, ulegają aktywacji i różnicowaniudo wielu subpopulacji limfocytów pomocniczych (Th odgrywającychgłówną rolę w modulowaniu odpowiedzi układu immunologicznego.Komórki Th1 i Th2 uczestniczą w regulacji odpowiedzikomórkowej i humoralnej, komórki Th17 zostały zaś zidentyfikowanejako subpopulacja komórek Th regulujących procesy zapalnepoprzez produkcję odrębnych cytokin, takich jak IL-17. Głównącechą tej subpopulacji komórek jest udział w odpowiedzi skierowanejprzeciwko drobnoustrojom oraz w patogenezie choróbautoimmunologicznych i alergicznych. Znaczenie komórek Th17oraz IL-17 w regulacji poszczególnych etapów procesu zapalnegotoczącego się w reumatoidalnym stawie nadal nie jest w pełnipoznane i stanowi ostatnio cel wielu badań. W prezentowanej pracyomówiono najnowsze doniesienia dotyczące fenotypu, różnicowaniaoraz najważniejszych funkcji biologicznych ludzkich komórekTh17, a także przedstawiono ich rolę w patogeneziereumatoidalnego zapalenia stawów.

  20.  Zmiany w rolach i funkcjach specjalistów do spraw rachunkowości zarządczej – przegląd literatury światowej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ewelina Zarzycka

    2015-12-01

    Full Text Available Przełom XX i XXI wieku obfituje w liczne badania i artykuły, w który podejmowana jest problematyka zmian zachodzących w rolach i funkcjach specjalistów do spraw rachunkowości zarządczej. Równie interesujące są prace, które poszukują przyczyn tych zmian, ale także badają ich konsekwencje z punktu widzenia zarządzania organizacjami. Celem artykułu jest dokonanie przeglądu zarówno literatury pol-skiej, jak i światowej w zakresie roli i funkcji specjalisty do spraw rachunkowości zarządczej. Przegląd zostanie dokonany w podziale na trzy najważniejsze obszary badawcze w omawianym obszarze. Dokonany przegląd ma uporządkować dotychczasowy stan wiedzy w badanej dziedzinie i może sta-nowić inspirację do planowania dalszych badań. W Polsce tematyka zmian w rolach i funkcjach specjali-stów do spraw rachunkowości zarządczej jest przedmiotem niewielu analiz. Zgromadzony materiał sta-nowi podstawę do rozpoczęcia studiów porównawczych dotyczących praktyk rachunkowości zarządczej w Polsce i na świecie.

  1. Marketing w mediach społecznych na przykładzie strony społecznościowej Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu w serwisie Facebook

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Dominik Mirosław Piotrowski

    2011-12-01

    Full Text Available Niniejszy tekst porusza kwestię wykorzystania potencjału mediów społecznych w realizacji elektronicznych usług bibliotecznych. Wskazuje przy tym na strategie optymalizacji mediów społecznych oraz metody marketingu społecznościowego na przykładzie fanpage'a Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu w serwisie Facebook. Marketing w mediach społecznych jest nową dziedziną i niewątpliwie istnieje duża potrzeba zweryfikowania stanu badań oraz przybliżenia polskiemu środowisku bibliotekarskiemu usystematyzowanego już w pewien sposób zbioru danych na ten temat. Z tego względu artykuł ma stanowić poradnik skierowany głównie do bibliotekarzy, którym potrzebne są pomysły na jak najlepsze wykorzystanie serwisu społecznościowego Facebook w swojej bibliotece. Artykuł zawiera odpowiedzi na szereg następujący pytań: jak zebrać grono wiernych fanów, jak organizować konkursy i wydarzenia, jak udostępnić katalog OPAC biblioteki, jak zadbać o profesjonalny wygląd strony społecznościowej oraz jak skorzystać z zaawansowanych funkcji i możliwości Facebooka, w tym aplikacji.

  2. Rozwój potencjału ludzkiego wyzwaniem bibliotek XXI wieku

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Adamiec-Warzecha Sabina

    2015-12-01

    Full Text Available Na przestrzeni wieków można zaobserwować radykalne zmiany w organizacji bibliotek. Rejestr czynności realizowanych we współczesnych bibliotekach oprócz procesów bibliotecznych zawiera także coraz więcej funkcji pochodzących z różnych obszarów zarządzania. Wśród wielu rozmaitych zadań realizowanych w bibliotekach nie powinno zabraknąć rozwoju potencjału zatrudnianych pracowników. Rozwój potencjału ludzkiego umożliwia osiągnięcie szeregu wymiernych korzyści zarówno dla biblioteki, jak również pracowników. Pozwala bibliotece zaktualizować oraz uzupełnić potencjał ludzki personelu adekwatnie do występujących aktualnie potrzeb. Proces rozwoju potencjału ludzkiego kreuje ponadto biblioteczną wartość naddaną. W praktyce oznaczać to będzie skuteczną mediację oraz efektowne usługi.

  3. Wpływ dodatku α - Al2O3 na wytrzymałość resztkową utwardzanych mikrofalami mas formierskich ze szkłem wodnym

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    M. Stachowicz

    2011-04-01

    Full Text Available W artykule zaprezentowano wyniki badań wstępnych wpływu bezwęglowego dodatku - tlenku aluminium α - Al2O3 na wytrzymałośćresztkową mas ze szkłem wodnym sodowym utwardzanych mikrofalami. Wytrzymałość oznaczano w temperaturze otoczenia na wygrzewanychw piecu próbkach walcowych. Masy do badań sporządzono na osnowie kwarcowej z dodatkiem 2,5% niemodyfikowanego, krajowegoszkła wodnego gatunku 145. Wykonane z nich standardowe próbki walcowe utwardzano, stosując innowacyjny proces nagrzewaniamikrofalowego, po czym wygrzewano przez 30 minut w temperaturach od 100 do 1200 °C. Po ostudzeniu do temperatury otoczeniaokreślono parametry wytrzymałościowe wygrzewanych próbek. Otrzymane wyniki porównano z danymi literaturowymi oceniając wpływzastosowanej w badaniach metody utwardzania oraz specjalnego dodatku na przebieg zmian wytrzymałości resztkowej w funkcji temperaturywygrzewania. Analizując wyniki badań stwierdzono pozytywny wpływ na wytrzymałość resztkową mas zarówno innowacyjnego procesu nagrzewania, jak również zastosowanego dodatku α - Al2O3.

  4. Identyfikacja wielokryterialnego modelu istotności pompowni melioracyjnych na terenie Polski

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Wojciech Sałabun

    2015-09-01

    Full Text Available Niniejsza praca omawia istotny problem związany z klasyfikacją i właściwym zdefiniowaniem wielkości pompowni melioracyjnych. Podstawowa definicja wielkości jest bardzo szeroka, zatem ze względu na liczbę objaśniających ją parametrów wymaga precyzyjnego uściślenia. W dotychczasowych ocenach rozmiarów pompowni melioracyjnych posługiwano się na ogół wrażeniami osobistymi opartymi na subiektywnym odczuciu, które z kolei jest oparte na nieznanej liczbie parametrów. Pojawiające się przy tym trudności z określeniem przynależności obiektów do danej grupy wielkości wynikały głównie z luk informacyjnych dotyczących właściwej granicy podziału pomiędzy poszczególnymi grupami. W niniejszej pracy, do klasyfikacji i podziału pompowni według ich wielkości zastosowano takie ich parametry jak: moc nominalna pompowni P w kW, wydajność całkowita Q w m3 · s oraz zasięg oddziaływania pompowni Fp w ha, dla 270 losowo wybranych obiektów melioracyjnych w Polsce. Do rozwiązania problemu wykorzystano jedną z wielokryterialnych metod podejmowania decyzji (MCDM, opartą na mechanizmach logiki rozmytej, noszącą nazwę metody obiektów charakterystycznych (COMET.

  5. The implementation of selected elements of the CSR concept on the example of agribusiness enterprises from Warmia and Mazury

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ratajczak Marcin

    2014-05-01

    Full Text Available Koncepcja społecznej odpowiedzialności biznesu, funkcjonująca pod nazwą CSR (Corporate Social Responsibility, czyli odpowiedzialność w biznesie, zdobywa coraz większą popularność nie tylko w środowiskach akademickich, ale także biznesowych. Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie zagadnień związanych z implementacją wybranych elementów koncepcji CSR (kodeksy etyczne, normy i standardy zarządzania jakością oraz dialog z interesariuszami w badanych przedsiębiorstwach agrobiznesu. Badania dotyczące opinii przedsiębiorców na temat koncepcji CSR zostały przeprowadzone w drugiej połowie 2013 roku i obejmowały 174 mikro (0-9osób, małe (10-49 zatrudnionych i średnie (50-249 pracowników przedsiębiorstwa agrobiznesu prowadzące działalność gospodarczą na obszarach wiejskich województwa warmińsko-mazurskiego. Wyniki badań pokazały, że konieczne jest przede wszystkim myślenie przedsiębiorców w kategoriach CSR oraz strategiczne podejście do zaangażowania społecznego w obszarze, na którym firma zna się najlepiej. Bardzo ważne jest stworzenie wśród firm własnych rozwiązań rozumianych jako strategia biznesowa, a nie tylko działania podejmowane okazjonalnie.

  6. Wybrane aspekty wpływu asymetrii funkcjonalnej półkul mózgowych na funkcjonowanie poznawcze oraz emocjonalne człowieka

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Sabiniewicz

    2015-12-01

    Full Text Available Przez wiele lat asymetria półkul mózgowych rozpatrywana była jako wyraźny podział funkcjonalny. W tym dychotomicznym modelu badacze wiązali półkulę lewą wyłącznie z funkcjami werbalnymi, a prawą – ze zdolnościami niewerbalnymi. Podział ten jest jednak niewyczerpujący i zdecydowanie upraszcza tematykę specjalizacji półkul mózgowych. Najnowsze doniesienia wskazują na współpracę i zarazem pewną niezależność międzypółkulową w zakresie kontroli funkcjonowania człowieka. Ponadto podkreśla się, że różnice funkcjonalne istnieją, ale są znacznie subtelniejsze, niż zakładano na początku badań dotyczących tej tematyki. Aby ułatwić zrozumienie istoty asymetrii funkcjonalnej, stworzono modele, które wyjaśniały mechanizm specjalizacji półkulowej i odrębność stylów przetwarzania bodźców. Dane potwierdzające istnienie asymetrii funkcjonalnej półkul pochodzą m.in. z doniesień o jednostronnych uszkodzeniach mózgu, agenezji spoidła wielkiego, zabiegach komisurotomii czy hemisferektomii. Na tej podstawie dokonano analizy funkcjonowania kognitywnego i emocjonalnego pacjentów. Wykryto pewne prawidłowości dotyczące różnic i podobieństw w funkcjonowaniu półkul mózgowych w zakresie percepcji wzrokowej, funkcji werbalnych, praksji, uwagi, pamięci i uczenia się czy funkcji wykonawczych. Jeśli chodzi o lateralizację emocji w mózgu, pojawia się wiele sprzecznych doniesień. Potrzebne są dalsze, dobrze zaprojektowane badania, które pomogą zrozumieć, czy istnieje lateralizacja emocji w mózgu, a jeśli tak, to jakich aspektów funkcjonowania afektywnego ona dotyczy. Niniejsza praca przedstawia przegląd poglądów na wpływ asymetrii półkul mózgowych na funkcjonowanie poznawcze, emocjonalne i behawioralne człowieka.

  7. Monitoring of Tool Vibration for Magnetorheological Fluid Controlled Bar During Turning ff Hardened Aisi4340 Steel

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Paul P. Sam

    2015-06-01

    Full Text Available W ostatnich latach, w obróbce skrawaniem wzrasta zainteresowanie koncepcja toczenia na twardo, poniewaz moze ono zastapic tradycyjny proces toczenia, utwardzania i szlifowania stosowany przy wykonywaniu twardych, odpornych na zuzycie czesci metalowych. Głównym problemem przy twardym toczeniu sa wibracje narzedzia, które musza byc monitorowane i kontrolowane, gdyz wpływaja na wykonczenie powierzchni elementu obrabianego. W celu kontrolowania wibracji narzedzia przy obróbce skrawaniem autorzy zastosowani tłumik z płynem o własciwosciach reologicznych sterowanych polem magnetycznym. Podjeto takze próbe monitorowania wibracji na podstawie parametrów skosnosci i kurtozy sygnałów akustycznych (AE emitowanych przez uchwyt narzedzia, mierzonych w warunkach bez tłumika i z tłumikiem magnetoreologicznym. Przeprowadzono szereg eksperymentów z toczeniem stali AISI4340 o twardosci 46 HRC przy uzyciu narzedzia z płytka z twardej stali, o geometrycznie kształtowanym ostrzu, firmy Taegu Tec. Otrzymano zbiór parametrów roboczych, wyznaczajac na ich podstawie lepsze charakterystyki tłumienia i osiagajac minimalizacje wibracji narzedzia. Wyniki eksperymentów wskazuja, ze obecnosc tłumika magnetoreologicznego redukuje wibracje i ze istnieje silna zaleznosc miedzy wibracjami narzedzia i wartoscia skuteczna sygnału emisji akustycznych (AERMS. Praca przyczynia sie do znacznie lepszego zrozumienia funkcji tłumika magnetoreologicznego i czujnika emisji akustycznych przy monitorowaniu stanu narzedzia przy toczeniu utwardzonej stali AISI4340

  8. Presentation of Functional, PPS and Hall's Methods in Comparison with other Research on Space Quality / Prezentacja Metod: Funkcjonalnej, Pps I Hall'A Na Tle Innych Badań Jakości Przestrzeni

    Science.gov (United States)

    Kossak-Jagodzińska, Anna

    2015-03-01

    The end of the twentieth century was a period in which the need for quality control was developing in all areas of life in post-industrial countries. The impulse for the development of numerous methods of evaluating the quality in architecture and construction was "Green Paper" and "Agenda 21" concerning the idea of sustainable development. First of all, creation of a system of evaluation criteria is the basis for elaboration of any system of quality control. Several years of cooperation between J. Serdyńska and the author resulted in a cycle of studies on urban public space (squares in the city of Katowice) based upon functional, Hall's and PPS methods. This study aims to embed them in a typology of other studies of space quality. Koniec XX w jest okresem, w którym potrzeba kontroli jakości rozwija się w krajach postindustrialnych we wszystkich dziedzinach życia. Impulsem dla rozwoju licznych metod oceny jakości w architekturze i budownictwie była "Zielona księga" i "Agenda 21" dotyczące idei zrównoważonego rozwoju. Podstawą opracowania jakiegokolwiek systemu kontroli jakości jest przede wszystkim stworzenie systemu kryteriów oceny. Kilkuletnia współpraca autorki z J. Serdyńską zaowocowała cyklem badań miejskiej przestrzeni publicznej (place Katowic), opartych na metodach: funkcjonalnej (określenie dominującej funkcji przestrzeni publicznej), Hall'a (zagospodarowanie tej przestrzeni) I PPS (badanie jej potencjału). Niniejsze opracowanie ma na celu osadzić je w typologii innych badań jakości przestrzeni

  9. Niedożywienie szpitalne i jego następstwa

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Elżbieta Szlenk-Czyczerska

    2015-07-01

    Full Text Available Odżywianie jest jedną z podstawowych funkcji organizmu. Brak pokarmu doprowadza do śmierci tak samo jak brak tlenu lub wody, lecz trwa znacznie wolniej. Przedłużające się głodzenie lub nadmierne nasilenie procesów metabolicznych może doprowadzić do stanu niedożywienia. Charakteryzuje się ono obniżeniem odporności oraz zwiększoną podatnością na choroby, powoduje także wzrost umieralności. Niedożywienie jest obecnie problemem zdrowia publicznego w krajach rozwiniętych i rozwijających się. Niedożywienie szpitalne jest zjawiskiem powszechnym, sprzyja występowaniu powikłań, wydłuża hospitalizację i zwiększa koszty leczenia. Następstwa niedożywienia dotyczą wszystkich narządów i układów, także sfery psychomotorycznej człowieka. Głównym celem przesiewowej oceny stanu odżywienia jest wczesna identyfikacja chorych niedożywionych lub tych, u których istnieje ryzyko wystąpienia niedożywienia. Jej zadaniem jest również identyfikacja pacjentów mających wskazania do leczenia żywieniowego.

  10. Inżynierowany jedwab pajęczy: inteligentny biomateriał przyszłości. Część II

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Katarzyna Kaźmierska

    2011-06-01

    Full Text Available Opracowanie i rozwój technologii produkcji inżynierowanego jedwabiu stworzyły realne możliwości jego praktycznych zastosowań. Rekombinowany inżynierowany pajęczy jedwab (IPJ stanowi substrat do produkcji różnych biomateriałów, takich jak: filmy, hydrożele, włókna, rusztowania, mikrokapsułki, mikro- i nanosfery. Wytwarzanie in vitro włókien odbywa się w sposób naśladujący warunki naturalnie panujące w gruczole przędnym pająka: w obecności jonów fosforanowych oraz sił ciągnących. Filmy otrzymywane są przez odparowanie rozpuszczalnika z roztworu jedwabiu, natomiast rezultatem odparowywania rozpuszczalnika w obecności porogenu są jedwabne rusztowania. Hydrożele powstają w wyniku polimeryzacji cząstek jedwabiu w roztworach o niskim pH. Polimer jedwabiu powstający na granicy niemieszających się faz wykorzystywany jest do otrzymywania mikrokapsułek. Najmniejsze z opisywanych form – jedwabne sfery powstają przez wysolenie białek jedwabiu jonami fosforanowymi. Cechami wspólnymi jedwabnych biomateriałów są biokompatybilność oraz biodegradowalność pozwalające na wykorzystanie ich w medycynie i farmacji, a strategia konstrukcji białek hybrydowych polegająca na nadaniu metodami inżynierii genetycznej pożądanej funkcji dalej rozszerza możliwości ich wykorzystania.

  11. Przedsiębiorstwo jako systemdążący do homeostazy

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Janusz Czerny

    2010-05-01

    Full Text Available Przedsiębiorstwo, stanowiąc system działający w otoczeniu, dąży do zachowania z nim stanu homeostazy. Zachowanie i przywracanie takiego stanu homeostazy jest jednym z warunków przetrwania i rozwoju każdego przedsiębiorstwa. Dynamicznie zmieniające się warunki funkcjonowania przedsiębiorstwa, znaj-dującego się w określonych fazach cyklu życia, pociągają za sobą powstanie sytuacji kryzysowych, stanowiących przyczynę zachwiania równowagi z otoczeniem. Przy-wrócenie stanu równowagi pociąga za sobą często konieczność przewartościowania celów i zmiany strategii działania. Wzrasta również stopień ryzyka gospodarczego, związany z koniecznością podejmowania decyzji o charakterze nierutynowym. W celu zabezpieczenia się przed naruszeniem stanu homeostazy lub w razie konieczności jej przywracania, staje się niezbędne podejmowanie określonych decyzji na podstawie informacji generowanej przez system rachunkowości. Rolą rachunkowości w tym kontekście jest dostarczanie informacji dla zdiagnozowania stanu przedsiębiorstwa i podejmowania decyzji zmierzających do przywrócenia homeostazy. Aby rachunkowość mogła wypełnić stawiane przed nią zadania, powinna stać się systemem bardziej aktywnym, co jest widoczne w realizacji jej funkcji stymulacyjnej.

  12.  Raportowanie zagadnień środowiskowych i społecznych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Renata Dyląg

    2014-04-01

    Full Text Available  W ostatnich latach na znaczeniu zyskały kwestie związane z wpływem działalności jednostek na środo-wisko naturalne oraz społeczność lokalną. Coraz częściej podkreśla się istotność oraz efektywność inte-gracji podstawowej strategii biznesowej przedsiębiorstw ze strategią zrównoważonego rozwoju. W ślad za trendem charakteryzującym się szerszym podejściem do wykonywanej działalności, obejmującym nie tylko perspektywę biznesową (ekonomiczną, ale i perspektywę środowiskową oraz społeczną, zmianom ulega również sposób raportowania jednostek. Wiele międzynarodowych organizacji podejmuje próby opracowania standardów i wytycznych sporządzania raportów zawierających informacje środowiskowe oraz społeczne, kładąc nacisk na zapewnienie odpowiedniej jakości, weryfikowalności oraz porówny-walności prezentowanych danych. Model sprawozdawczości przedsiębiorstw rozwija się w kierunku raportów zintegrowanych, w których oprócz informacji finansowych coraz większą rolę odgrywają in-formacje o charakterze niefinansowym. Celem niniejszego artykułu jest zbadanie praktyki raportowania w zakresie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, będącej jedną z koncepcji wspierających realizację przez jednostki strategii zrównoważonego rozwoju. W ramach założonego celu artykułu doko-nano analizy literatury przedmiotu, dokumentów zawierających zalecenia i wytyczne dotyczące raporto-wania środowiskowego i społecznego oraz analizy wybranych badań i raportów na temat praktyki rapor-towania społecznej odpowiedzialności.

  13. Ocena zdolności dyfuzyjnej płuc i testów czynnościowych układu oddechowego w przebiegu twardziny układowej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ewa Gińdzieńska-Sieśkiewicz

    2010-12-01

    Full Text Available Wstęp: Zmiany chorobowe w przebiegu układowych chorób tkankiłącznej dotyczą wielu narządów. W układzie oddechowym prowadządo nadciśnienia płucnego, objawiającego się obniżeniemtolerancji wysiłku, suchym kaszlem i dusznością. Cel pracy: Próba oceny zmian wybranych parametrów czynnościowychukładu oddechowego w przebiegu twardziny układowej. Materiały i metody: Do badania zakwalifikowano 39 pacjentówspełniających kryteria rozpoznania twardziny układowej. Czasobserwacji wynosił 2–44 miesięcy. W tym czasie przynajmniejdwukrotnie przeprowadzano u chorych badania czynnościoweukładu oddechowego. Do analizy wybrano tylko niektóre parametryczynnościowe, takie jak: całkowita pojemność płuc – TLC, natężonapojemność życiowa – FVC, natężona pojemność wydechowapierwszosekundowa – FEV1, i zdolność dyfuzyjna płuc dla tlenkuwęgla mierzona metodą pojedynczego oddechu – DLCOc – skorygowanado aktualnej wartości hemoglobiny. Wyniki: Największe zmiany spośród wszystkich ocenianych parametrówzarejestrowano w zakresie DLCOc. Był to parametr, któryistotnie statystycznie zmieniał się w trakcie obserwacji. Już napoczątku obserwacji u większości badanych DLCO była obniżonaponiżej dolnej granicy normy, co świadczyło o stopniu zaawansowaniachoroby. Wnioski: Powtarzana ocena DLCO umożliwia określenie zaawansowaniai postępu choroby. Inne oceniane parametry mają mniejszeznaczenie praktyczne.

  14.  Spis treści

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Mieczysław Dobija

    2014-04-01

    Full Text Available  Od Zespołu Redakcyjnego ............................................................................... 5 Mieczysław Dobija – Rachunkowość w systemie pomiaru aktywności ekonomicznej państwa – Accounting as part of an economic activity measurement system ............... 7 Renata Dyląg, Ewelina Puchalska – Raportowanie zagadnień środowiskowych i społecznych – Reporting on social and environmental issues .............................................. 23 Jacek Gad – Sprawozdanie z wyniku całościowego jako źródło informacji na temat kapitałowych przychodów i kosztów – doświadczenia polskiego i niemieckiego rynku kapitałowego – Statement of comprehensive income as a source of information on capital income and expenses – experience of Polish and German capital markets...... 47 Piotr Luty – Ocena kondycji finansowej łączących się spółek na przykładzie jednostek z wybranych województw Polski Zachodniej – Assessment of financial position of merging companies based on selected provinces of Western Poland ............................................................................ 69 Irena Sobańska – Znaczenie dorobku naukowego Profesor Elżbiety Burzym dla rozwoju nauki i praktyki rachunkowości w Polsce – The importance of Professor Elżbieta Burzym’s contribution to the development of accounting theory, research and practice in Poland ........................ 83 Arleta Szadziewska – Rachunkowość jako źródło informacji na temat realizacji strategii społecznej odpowiedzialności biznesu – Accounting as a source of information for CSR strategy ............................. 95 Halina Waniak-Michalak – Informacja o pracy wolontariuszy w sprawozdaniach organizacji pożytku publicznego w Polsce – Information on volunteer labour in reports of public benefit organizations in Poland ............................................................................................................ 125

  15. Jakość życia zależna od zdrowia u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Aleksandra Kapała

    2010-04-01

    Full Text Available Celem związanym z leczeniem reumatoidalnego zapalenia stawów(RZS jest poprawa zdrowia w wymiarze fizycznym, społecznym i psychicznymoraz dbałość o jakość życia zależną od zdrowia. Celembadania była analiza jakości życia zależnej od zdrowia (health-relatedquality of life – HRQoL pacjentów hospitalizowanych z powoduzaostrzenia RZS z uwzględnieniem chorób współistniejącychi wybranych parametrów biochemicznych. W badaniu brało udział 51osób, 42 kobiety i 9 mężczyzn. Średnia wieku wynosiła 62,5 roku (SD±12,6. Analizę HRQoL wykonano z użyciem kwestionariusza SF-36.Wyniki badania wykazały istotny statystycznie związek wybranychskal SF-36 z parametrami demograficznymi (starszy wiek, płeć żeńska,klinicznymi (czas trwania RZS, obecność choroby niedokrwiennejserca, osteoporozy, złamań patologicznych w przebiegu osteoporozy,choroby zwyrodnieniowej stawów, nowotworów złośliwych, biochemicznymi(OB, CRP, GFR, Hb, albuminy osocza i wizualną skaląanalogową (visual analogue scale – VAS. Nie wykazano istotnegostatystycznie związku pomiarów HRQoL z takimi zmiennymi, jakobecność cukrzycy, stężenie białek osocza, wskaźnik aktywnościchoroby (DAS28, wskaźnik masy ciała (body mass index – BMI.Dodatkowo przeprowadzono analizę psychometryczną stosowanegoinstrumentu oceny HRQoL – SF-36, gdzie potwierdzono jego rzetelnośćoraz dobre parametry trafności, co wskazuje na przydatnośćtego instrumentu do oceny HRQoL u pacjentów z RZS. Otrzymanewyniki mogą być pomocne w dalszych badaniach nad HRQoL pacjentówz RZS i podejmowaniu decyzji ukierunkowanych na poprawęjakości życia.

  16. Krioterapia ogólnoustrojowa zmniejsza aktywność fibrynolityczną krwi u chorych na reumatoidalne zapalenie stawów i osób z chorobą zwyrodnieniową stawów

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Julita Istrati

    2010-06-01

    Full Text Available W reumatoidalnym zapaleniu stawów (RZS istnieje podwyższoneryzyko występowania zawału serca i innych powikłań ze strony układukrążenia. W aktywnym RZS stwierdza się ponadto stan pobudzeniaukładu krzepnięcia i fibrynolizy, co w pewnym stopniu tłumaczyczęstsze incydenty sercowo-naczyniowe. Celem przeprowadzonychbadań było sprawdzenie, czy powszechnie uznana za bezpieczną,ogólnoustrojowa krioterapia stosowana w fizykoterapii RZS możezaburzać chwiejną równowagę układu hemostatycznego. Wykonanobadania wybranych parametrów układu krzepnięcia i fibrynolizyu 46 pacjentów z RZS oraz 20 pacjentów z chorobą zwyrodnieniowąstawów (OA, poddanych 10 cyklom leczenia w komorze kriogenicznej(w temperaturze –120°C przez 3 min. Stwierdzono, że taka terapianie powoduje hamowania odczynu ostrej fazy u chorych na RZS– stężenie białka C-reaktywnego (CRP we krwi nie uległo zmianie.Zaobserwowano natomiast zmiany w układzie fibrynolitycznymw postaci zmniejszenia stężenia tkankowego aktywatora plazminogenu(t-PA w osoczu i zwiększenia stężenia kompleksów plazminy––antyplazminy (PAP (p < 0,05 u chorych na RZS, a także zmniejszeniastężenia t-PA i zwiększenia stężenia inhibitora aktywatoraplazminogenu (PAI-1 (p < 0,05 u chorych na OA. Pomimo brakujakichkolwiek negatywnych objawów klinicznych związanych z tymizmianami autorzy uważają, że terapia chorych na RZS w komorzekriogenicznej może zaburzać równowagę w układzie hemostazy–fibrynolizy i u niektórych pacjentów może zwiększać ryzyko zakrzepicyi powikłań sercowo-naczyniowych.

  17. Rozpoznanie i leczenie alergicznego nieżytu nosa

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Grad

    2009-09-01

    Full Text Available Alergiczny nieżyt nosa (ANN jest najczęstszą chorobą alergiczną na świecie. Często współistnieje z innymi chorobami alergicznymi, np. astmą, alergicznym zapaleniem spojówek lub atopowym zapaleniem skóry. Jest chorobą zapalną o podłożu immunologicznym, wywołaną IgE-zależną reakcją błony śluzowej nosa na alergen. Biorąc pod uwagę czas utrzymywania się objawów, ANN można podzielić na okresowy i przewlekły – ich przebieg może być łagodny oraz umiarkowany lub ciężki. Alergiczny nieżyt nosa jest chorobą zależną od wielu czynników. Za jego rozwój odpowiadają interakcje czynników środowiskowych i genetycznych. Do czynników środowiskowych zalicza się alergeny powietrznopochodne zewnętrzne i domowe (pyłki roślin, zarodniki grzybów pleśniowych, roztocze kurzu domowego, naskórki i sierści zwierząt, owady, alergeny zawodowe i zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego. Czynniki genetyczne to atopia i współistnienie określonych polimorfizmów genów. Objawami ANN są świąd, kichanie, surowicza wydzielina nosowa, niedrożność nosa, utrata powonienia. Rozpoznanie ANN opiera się na wykazaniu zgodności pomiędzy objawami i wynikami punktowych testów skórnych lub obecnością we krwi swoistych IgE. Pomiar całkowitego IgE nie jest przydatny w rozpoznaniu ANN, a donosowe próby prowokacyjne są wykorzystywane głównie w badaniach naukowych, rzadziej w praktyce klinicznej. Postępowanie terapeutyczne obejmuje edukację pacjenta, zmniejszenie narażenia na alergeny, leczenie farmakologiczne oraz immunoterapię swoistą. W leczeniu farmakologicznym stosujemy leki przeciwhistaminowe doustne i donosowe, glikokortykosteroidy donosowe i systemowe, leki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa, montelukast, bromek ipratropium i kromony. Immunoterapia swoista jest stosowana w leczeniu wybranych grup chorych i wpływa na naturalny przebieg chorób alergicznych.

  18. Rozpoznanie i leczenie alergicznego nieżytu nosa

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Grad

    2008-10-01

    Full Text Available Alergiczny nieżyt nosa (ANN jest najczęstszą chorobą alergiczną na świecie. Często współistnieje z innymi chorobami alergicznymi, np. astmą, alergicznym zapaleniem spojówek lub atopowym zapaleniem skóry. Jest chorobą zapalną o podłożu immunologicznym, wywołaną IgE-zależną reakcją błony śluzowej nosa na alergen. Biorąc pod uwagę czas utrzymywania się objawów, ANN można podzielić na okresowy i przewlekły – ich przebieg może być łagodny oraz umiarkowany lub ciężki. Alergiczny nieżyt nosa jest chorobą zależną od wielu czynników. Za jego rozwój odpowiadają interakcje czynników środowiskowych i genetycznych. Do czynników środowiskowych zalicza się alergeny powietrznopochodne zewnętrzne i domowe (pyłki roślin, zarodniki grzybów pleśniowych, roztocze kurzu domowego, naskórki i sierści zwierząt, owady, alergeny zawodowe i zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego. Czynniki genetyczne to atopia i współistnienie określonych polimorfizmów genów. Objawami ANN są świąd, kichanie, surowicza wydzielina nosowa, niedrożność nosa, utrata powonienia. Rozpoznanie ANN opiera się na wykazaniu zgodności pomiędzy objawami i wynikami punktowych testów skórnych lub obecnością we krwi swoistych IgE. Pomiar całkowitego IgE nie jest przydatny w rozpoznaniu ANN, a donosowe próby prowokacyjne są wykorzystywane głównie w badaniach naukowych, rzadziej w praktyce klinicznej. Postępowanie terapeutyczne obejmuje edukację pacjenta, zmniejszenie narażenia na alergeny, leczenie farmakologiczne oraz immunoterapię swoistą. W leczeniu farmakologicznym stosuje się leki przeciwhistaminowe doustne i donosowe, glikokortykosteroidy donosowe i systemowe, leki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa, montelukast, bromek ipratropium i kromony. Immunoterapia swoista jest stosowana w leczeniu wybranych grup chorych i wpływa na naturalny przebieg chorób alergicznych.

  19. Zmiany poziomów wód gruntowych w dolinie rzeki odry poniżej stopnia wodnego w Brzegu Dolnym w okresie 1971–2012

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Edyta Nowicka

    2015-03-01

    Full Text Available Trwałe piętrzenie wód Odry stopniem wodnym w Brzegu Dolnym, spowo- dowało zmianę charakteru rzeki w stosunku do terenu przyległego. Obniżanie się stanów wód w rzece i w rezultacie wód gruntowych jest konsekwencją wzmożonego procesu erozji liniowej i lokalnej, która występuje poniżej budowli piętrzącej. Na tym obszarze rzeka ma charakter drenujący w stosunku do sąsiednich obszarów. W pracy zaprezentowano ocenę kształtowania się i tendencji zmian głębokości wód gruntowych w dolinie Odry poniżej stopnia wodnego w Brzegu Dolnym. Dla potrzeb niniejszej pracy teren doliny Odry został podzielony na dwie strefy w zależności od do- minacji czynników wpływających na kształtowanie się poziomu zwierciadła wody grun- towej. W pracy przedstawiono wartości minimalnych, maksymalnych i średnich głęboko- ści zalegania wód gruntowych dla wybranych punktów pomiarowych w kolejnych latach z uwzględnieniem podziału na dwie strefy. Dokonano także ich analizy na tle warun- ków klimatycznych, hydrograficznych i hydrogeologicznych oraz stanów wody w Odrze w przekroju Brzeg Dolny i Malczyce. Przeprowadzone analizy wykazują znaczne zmiany w głębokościach zalegania wód gruntowych w dolinie Odry na przestrzeni 42 lat. Wykazano związek głębokości zalegania wód gruntowych w zależności od odległości od koryta Odry.

  20. Leki przeciwhistaminowe ii generacji w praktyce codziennej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Joanna Narbutt

    2012-12-01

    Full Text Available Leki przeciwhistaminowe II generacji stosowane są od wielu lat w leczeniu chorób alergicznych, szczególnie alergicznego nieżytu nosa, pokrzywki, atopowego zapalenia skóry i alergicznego zapalenia spojówek. Należą do najczęściej przepisywanych leków w codziennej praktyce lekarskiej, głównie ze względu na wysoką skutecz‑ ność terapeutyczną i dobry profil bezpieczeństwa. W chorobach alergicznych istotny jest ich efekt wiązania z receptorami histaminowymi, natomiast w innych jednostkach opieramy się na własnym doświadczeniu i wykorzystujemy ich potencjalne działanie przeciwzapalne. Leki przeciwhistaminowe często stosowane są w monoterapii, niekiedy w skojarzeniu z innymi lekami. Poszczególne leki, mimo że mechanizm ich dzia‑ łania jest podobny, nieznacznie różnią się od siebie. Z tego względu przy braku efektu klinicznego zawsze warto zamienić lek antyhistaminowy na inny lub dołączyć inny preparat w dowolnym schemacie. Można rów‑ nież manipulować dawkami, podwyższając je nawet czterokrotnie w stosunku do dawek zarejestrowanych. Chociaż leki przeciwhistaminowe stosuje się od wielu lat, konieczne są zatem dalsze badania, mające na celu optymalizację schematów postępowania, ze szczególnym uwzględnieniem łączenia poszczególnych prepara‑ tów i stosowania zróżnicowanych dawek. W artykule omówiono najczęściej stosowane leki przeciwhistami‑ nowe, ich skuteczność terapeutyczną i bezpieczeństwo ich stosowania. Przedstawiono wyniki wybranych badań klinicznych oraz poruszono zagadnienia kontrowersyjne, takie jak łączenie oraz stosowanie poszcze‑ gólnych preparatów w wyższych dawkach dziennych.

  1. W okowach etniczności? Wybrane partie etnoregionalne w Serbii i Chorwacji (1990–2012

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Dominika Mikucka-Wójtowicz

    2014-12-01

    współcześnie zjawisk społecznych – zdania badaczy w kwestii przyczyn reetnicyzacji systemów partyjnych, funkcjonowania partii etnoregionalnych, ich typów czy relacji z demokracją pozostają podzielone. Celem artykułu jest przybliżenie toczącej się w tym zakresie dyskusji oraz zaprezentowanie na jej tle wstępnych wyników badań dotyczących funkcjonowania wybranych ugrupowań etnoregionalnych w Serbii i Chorwacji.

  2. Językowo-kulturowy obraz dziecka w gwarach góralskich

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agnieszka Gotówka

    2014-04-01

    Full Text Available The linguistic and cultural child image in Gorale dialects The child image has not been examined in detail by dialectologists to date. However, researchers of standard Polish language and popular culture are interested in this subject. The paper analyses the reconstruction of the linguistic child image in many Gorale dialects (Podhale, Orawa, Spisz, Slask Cieszynski, Zywiecczyzna, Bukowina. Examples have been taken from regional and dialect dictionaries from the years 1900 - 2011, from proverbs and various mass media texts. Vocabulary which conceptualizes the child image in Gorale dialects is rich and interesting not only from a formal and stylistic point of view, but also, and it is worth mentioning, its origins and geography which are very diverse. This vocabulary reflects the people's relationships and traditions. It reveals the emotions and hierarchy of values, which are typical not only for Gorale but also reflect Polish people's attitude towards the family.   Językowo-kulturowy obraz dziecka w gwarach góralskich Obraz dziecka jest jak dotąd dość słabo spenetrowanym przez dialektologów obszarem badawczym, wzbudza natomiast zainteresowanie badaczy polszczyzny standardowej (ogólnej i kultury popularnej. W artykule przeprowadzam rekonstrukcję językowego obrazu dziecka w szeroko rozumianych gwarach góralskich (Podhale, Orawa, Spisz, Śląsk Cieszyński, Żywiecczyzna, Bukowina na podstawie materiału wyekscerpowanego ze słowników gwarowych i regionalnych, opublikowanych w latach 1900 – 2011, paremii i wybranych tekstów medialnych. Słownictwo służące konceptualizacji dziecka w gwarach góralskich jest bogate i ciekawe nie tylko pod względem formalnym i stylistycznym, ale też, co trzeba podkreślić, zróżnicowane pod względem pochodzenia i geografii. W leksyce nazywającej dziecko w gwarach góralskich odzwierciedla się bogata sieć relacji międzyludzkich, tradycji, ujawniają się emocje i hierarchia wartości, kt

  3. Oblicza wojny w kontekście teorii mediów Marshalla McLuhana

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Kalina Kukiełko-Rogozińska

    2017-12-01

    Full Text Available Faces of war in the context of Marshall McLuhan's media theory The article shows how Marshall McLuhan’s media theory is used to analyze photographs taken with an iPhone. The reflections were inspired by the blog of the Canadian photographer Rita Leistner, who participated in the media project aimed at familiarizing American soldiers’ families and friends with everyday life of the military contingent in Afghanistan. Leistner, for the first time in her career, used a smartphone instead of professional photographic equipment. Her decision was motivated by the need to edit photographs easily and publish them quickly on the Internet. The result of her work was a blog, titled Looking for Marshall McLuhan in Afghanistan. To describe her photographs, Leistner uses selected concepts defined by McLuhan in the second half of the 20th century: probe, extension of man or figure-background dichotomy. In consequence, the technological face of war can be better understood by the viewers of the materials she prepared.   Oblicza wojny w kontekście teorii mediów Marshalla McLuhana W artykule przedstawiono sposób wykorzystania teorii mediów Marshalla McLuhana do analizy zdjęć wykonanych iPhone’em. Inspiracją do tych rozważań jest blog kanadyjskiej fotografki Rity Leistner, uczestniczki projektu medialnego, którego celem było zapoznanie rodzin i przyjaciół amerykańskich żołnierzy z codziennym życiem wojskowego kontyngentu w Afganistanie. Leistner, po raz pierwszy w karierze, używała smartfonu zamiast profesjonalnego sprzętu fotograficznego. Wynikało to z konieczności łatwego edytowania zdjęć i ich szybkiego umieszczania w internecie. Efektem tej pracy jest blog zatytułowany Looking for Marshall McLuhan in Afghanistan. Aby opisać swoje fotografie, Leistner użyła bowiem wybranych koncepcji sformułowanych przez kanadyjskiego myśliciela w drugiej połowie XX wieku: sondy, przedłużenia człowieka czy dychotomii figura/tło. Dzi

  4. SZACOWANIE WSTĘPNYCH KOSZTÓW BUDOWY BOISK SPORTOWYCH Z WYKORZYSTANIEM WNIOSKOWANIA Z PRZYPADKÓW

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Krzysztof ZIMA

    2016-07-01

    Full Text Available W artykule zostanie pokazane zastosowanie metody CBR (Case Based Reasoning na wczesnym etapie budowlanego procesu inwestycyjnego w celu szacowania kosztów boisk sportowych. Analiza ma na celu zbadanie możliwości wspomagania kosztorysowania robót budowlanych z wykorzystaniem wnioskowania z przypadków. Zaprezentowana zostanie baza danych zawierająca 84 przypadki boisk sportowych dla których przeprowadzono postępowania przetargowe. Baza danych zawiera także ceny wybranych ofert w toku postępowania. Następnie pokazano proces wnioskowania z przypadków w celu wyboru najbardziej zbliżonych przypadków do analizowanego problemu. Obliczone zostały lokalne podobieństwa przypadków nowych i starych zawartych w bazie danych, a następnie podobieństwo globalne. Wybrane zostały przypadki, dla których podobieństwo globalne było większe niż 95%. Wybrane przypadki zostały następnie adaptowane ze względu na różnice w czasie kalkulowanych ofert starych przypadków, a czasem oszacowania dla nowego przypadku oraz różnic w lokalizacji inwestycji. W tym celu dokonano korekty o dwa współczynniki korekcyjne: współczynnik waloryzacyjny i współczynnik regionalny. Obliczenia przeprowadzono dla czterech modeli różniących się przyjętymi wagami zmiennych objaśniających przypadki oraz ilością zmiennych dla których obliczane były podobieństwa lokalne. Na koniec wyliczono średni absolutny szacowany błąd MAEE dla analizowanych modeli i dokonano analizy błędów w odniesieniu do publikowanych wskaźników polskich oraz zagranicznych w celu oceny błędu dla analizowanych modeli.

  5. Czasowniki mentalne i czasowniki emocji w opisie semantyczno-syntaktycznym

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Małgorzata Korytkowska

    2017-12-01

    Full Text Available Mental and emotional verbs in semantic and syntactic description The main issue of this article concerns relations between the semantic plane of the sentence, which is presented by means of notions of predicate argument structure, and the plane of formal realisation of this structure. The existing attitudes to the studied verb classes are presented. Then rules governing the model of description used are specified (the article has been written within an elaborate scientific grant concerning Bulgarian, Polish and Russian. Obligatory semantic features of both classes are pointed out, followed by an elaboration on the scope of analysis of semantic and syntactic phenomena. This scope is determined by basic semantic sentence categories on which comparative, including contrastive, research is based. Drawing on examples of particular units studied, I then discuss the effectiveness of the analysis which enables comparing differences between sets of sentence structures allowable for each class studied. Those differences stem from semantic differences typical of those classes.   Czasowniki mentalne i czasowniki emocji w opisie semantyczno-syntaktycznym Tematyka artykułu dotyczy relacji między płaszczyzną semantyczną zdania, ujętą w terminach struktury predykatowo-argumentowej, a płaszczyzną realizacji formalnej tej struktury. Zarysowane zostały dotychczasowe podejścia do opisu badanych klas czasowników oraz sprecyzowano ustalenia dotyczące zastosowanego w artykule modelu opisu (artykuł powstał w związku z realizacją obszernego grantu dotyczącego języka bułgarskiego, polskiego i rosyjskiego. Wskazano obligatoryjne dla obu klas cechy semantyczne oraz scharakteryzowano zakres analizy zjawisk semantyczno-składniowych. Zakres ten wyznaczają podstawowe semantyczne kategorie zdaniowe, których badanie stanowi podstawę dla porównań, także porównań konfrontatywnych. Zaprezentowane zostały przykłady opracowania wybranych jednostek oraz

  6. „(A nasze dusze smutne mają pyski.leżą na dywanie. wyją. nie dają żyć” (J. Mansztajn, O duszy – leksem dusza w najnowszej poezji polskiej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Karina Stempel-Gancarczyk

    2016-06-01

    Full Text Available “(Yet the faces of our souls are sad. lying on the carpet. howling. tormenting us.” (J. Mansztajn, O duszy – the lexeme dusza (soul in contemporary Polish poetry The article concerns the occurrences of the lexeme soul in contemporary Polish poetry. Due to the extensive amount of material available for analysis, it concentrates on volumes that were awarded or nominated in the selected Polish poetry contests in 2010–2015 (Wisława Szymborska Award, “Nike” Literary Award, “Silesius” Wrocław Poetry Award, Kościelscy Award, “Orfeusz” K. I. Gałczyński Poetry Award, “Gdynia” Literary Prize and “Złoty Środek Poezji” Award. The article presents the contexts of occurrence of the lexeme dusza (soul, as well as the related lexemes duch (spirit and duszyczka (small soul – animula, it characterizes the term in relation to its both religious and non-religious aspects, and shows what functions it serves in poetic texts.   „(A nasze dusze smutne mają pyski. leżą na dywanie. wyją. nie dają żyć” (J. Mansztajn, O duszy – leksem dusza w najnowszej poezji polskiej Artykuł dotyczy wystąpień leksemu dusza w najnowszej poezji polskiej. Z uwagi na zakres materiału dostępnego do analizy rozważania skupiają się na tomach nagrodzonych lub nominowanych do nagród w wybranych ogólnopolskich konkursach poetyckich w latach 2010–2015 (Nagroda im. Wisławy Szymborskiej, Nagroda Literacka „Nike”, Wrocławska Nagroda Poetycka „Silesius”, Nagroda Fundacji im. Kościelskich, Nagroda Poetycka im. K. I. Gałczyńskiego „Orfeusz”, Nagroda Literacka „Gdynia” oraz Nagroda „Złoty Środek Poezji”. W artykule przedstawione są konteksty pojawiania się leksemu dusza oraz leksemów pokrewnych: duch i duszyczka, charakterystyka tego pojęcia z uwzględnieniem aspektów religijnych i niereligijnych, a także funkcje, jakie zyskuje ono w tekstach poetyckich.

  7. Rys historyczny i analiza dendrologiczna zespołu pałacowego Podzamcze w Bychawie

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marek Dąbski

    2016-06-01

    Full Text Available Zespół pałacowy Podzamcze w Bychawie, z ruinami zamku, drewnianym dworem i budynkami gospodarczymi to jeden z ciekawszych zabytków regionu bychawskiego, wpisany na listę zabytków woj. lubelskiego. Budowę bychawskiego zamku rozpoczął Mikołaj Pilecki herbu Leliwa w 1539 roku. Zamek położony był na półwyspie, otoczony z trzech stron stawami, odcięty od lądu fosą i połączony z podzamczem mostem zwodzonym. Bychawa często zmieniała swoich właścicieli – byli nimi m.in. ród Myszkowskich z Pińczowa, Andrzej Leopold Ossowski, Dominik Stoiński, Karol Scipio del Campo, rodzina Łaniewskich. W XIX w. otoczenie pałacu obsadzono topolami włoskimi, cyprysami i żywotnikami. Pomiędzy pałacem a stawem znajdowały się tarasowe ogrody włoskie, a w dalszej części terenu rozciągał się park typu krajobrazowego, wzdłuż którego dróg poprowadzono szpalery i aleje drzew. Pałac opustoszał po pożarze, który miał miejsce w latach 80. XIX w. Obecnie stanowi malowniczą ruinę, niepozbawioną wartości historycznych. Drzewostan parkowy reprezentowany jest przez 21 taksonów, a największa liczba egzemplarzy należy do gatunków: Acer platanoides L. (89 szt., Fraxinus excelsior L. (80, Tilia cordata Mill. (54 i Populus alba L. (38. Wśród podszytu najliczniejsze grupy stanowią krzewy z gatunków: Sambucus nigra L., Cornus mas L., Salix purpurea L. i Corylus avellena L. Projekt rewaloryzacji obiektu powinien zmierzać do poprawy walorów estetycznych obszaru, ekspozycji wzgórza zamkowego z odtworzeniem zatartych osi widokowych, podkreślenia kulturowej i dydaktycznej funkcji miejsca oraz stworzenie dla mieszkańców przyjaznego i dostępnego terenu rekreacji.

  8. Zaostrzenie przewlekłej choroby nerek w przebiegu pierwotnej hiperoksalurii typu 1 - prezentacja przypadku

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Violetta Bochniewska

    2010-06-01

    Full Text Available Przewlekła choroba nerek (PChN zaliczana jest do schorzeń cywilizacyjnych XXI wieku. Jej częstość w ciągu ostatnich lat systematycznie wzrasta. Według danych epidemiologicznych na PChN choruje około 600 min ludzi na świecie i ponad 4 min osób w Polsce. Najczęstsze przyczyny przewlekłej choroby nerek to: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, przewlekłe kłębkowe zapalenie nerek przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek, kamica dróg moczowych, zwyrodnienie torbielowate nerek nowotwory układu moczowego, szpiczak mnogi, skrobiawica wtórna. Do rzadkich przyczyn PChN możemy zaliczyć choroby uwarunkowane genetycznie, wśród nich pierwotną hiperoksalurię typu 1. W pracy autorzy przedstawiają historię rozpoznania pierwotnej hiperoksalurii typu 1 u 4-letniej dziewczynki oraz wpływ tej choroby na rozwój przewlekłej choroby nerek. Podczas leczenia ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek u pacjentki rozpoznano niewydolność nerek, nefrokalcynozę oraz kamicę układu moczowego. Wdrożono leczenie urologiczne, które powtarzano przez 3 miesiące (2 x operacje, 2 x ESWL. Następnie wykonano diagnostykę metaboliczną kamicy i nefrokalcynozy, która ujawniła znacznie zwiększone wydalanie kwasu szczawiowego. Z tego powodu wysunięto podejrzenie pierwotnej hiperoksalurii, które następnie potwierdzono badaniem genetycznym (typowe mutacje genu AGXT. Wdrożenie leczenia przyczynowego pirydoksyną pozwoliło na zmniejszenie wydalania kwasu szczawiowego w moczu i poprawę funkcji nerek. Wnioski: Pierwotna hiperoksaluiia typu 1 może prowadzić do niewydolności nerek w okresie wczesnego dzieciństwa. Wczesna diagnostyka i rozpoznanie tej choroby pozwalają na wdrożenie odpowiedniego leczenia, co zwiększa szansę na opóźnienie jej postępu.

  9. Ropniak nadtwardówkowy kanału kręgowego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Dariusz J. Jaskólski

    2014-07-01

    Full Text Available Ropniakiem nadtwardówkowym kanału kręgowego nazywamy zbiornik ropy położony nad oponą twardą krę- gosłupa. Bywa powikłaniem zapalenia krążka międzykręgowego oraz zapalenia kości trzonu kręgu, lecz znacznie częściej powstaje w efekcie rozsiewu zakażenia (układu moczowego, wsierdzia, płuc drogą krwiopochodną. Jest dwukrotnie częstszy u mężczyzn; występuje zwykle u chorych powyżej 30. roku życia. Czynniki ryzyka to: narkomania, immunosupresja, cukrzyca, alkoholizm, obecność ognisk zakażenia i przebycie operacji lub otwartego urazu kręgosłupa. Źródło infekcji pozostaje niewykryte u <40% osób. Znamienna triada objawów obejmuje gorączkę, silny miejscowy ból kręgosłupa i postępujący zespół neurologiczny. Wczesne rozpoznanie stanowi niezwykle ważny aspekt – leczenie może wprawdzie zapobiec rozwojowi deficytu neurologicznego, lecz żadną miarą nie daje pewności jego ustąpienia. Do postawienia właściwej diagnozy niezbędne jest wykonanie badań obrazowych, najlepiej MRI. Leczenie polega na chirurgicznym usunięciu ropniaka i długotrwałej antybiotykoterapii. Zabieg operacyjny ma na celu odbarczenie elementów nerwowych, staranną ewakuację ropy i ziarniny zapalnej oraz uzyskanie materiału do badań mikrobiologicznych. Śmiertelność sięga 16%. Rokowanie co do funkcji zależy przede wszystkim od początkowego stanu neurologicznego i czasu trwania deficytów – jeśli przekracza on 72 godziny, nie ma szans na poprawę. Czynniki negatywnie wpływające na rokowanie to: obecność współ- istniejących chorób, przebycie wielokrotnej operacji kręgosłupa, ropniak w odcinku piersiowym oraz zakażenie szczepem MRSA.

  10. Przydatność artroskopowej totalnej synowektomii w leczeniu wysiękowego zapalenia stawu kolanowego u chorych na reumatoidalne zapalenie stawów

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Piotr Frąszczak

    2011-06-01

    Full Text Available Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS to przewlekła immunologiczniezależna układowa choroba tkanki łącznej. Charakteryzujeją symetryczne i przewlekłe zapalenie błony maziowej. Obej -muje stawy obwodowe, a z dużych stawów najczęściej stawkolanowy. Oprócz leczenia farmakologicznego jedną z metod opera -cyjnych jest synowektomia. Ostatnio coraz większego znaczenianabiera artroskopowa totalna synowektomia z uwagi na mało -inwazyjność, dużą radykalność oraz skrócenie czasu terapii i rehabilitacji.Technika ta pozwala na dość dokładne usunięcie błonymaziowej z 4 portów artroskopowych, a wskazaniem są nawracającewysięki trwające 6 miesięcy.Celem pracy było przedstawienie wczesnych wyników i sku -teczności artroskopowej totalnej synowektomii wykonaneju chorych na RZS. Ocenie poddano chorych po artroskopowejtotalnej synowektomii stawu kolanowego wykonanej w KliniceReumoortopedii Instytutu Reumatologii w Warszawie w latach2005–2006. Okres obserwacji wynosił dwa lata. Badania prowa -dzono na podstawie opracowanych własnych kart badań, a ocenywyników dokonano na podstawie czynnościowych skal HSSi Lysholma. Do badania zgłosiło się 15 chorych z 21 osób opero -wanych. Ocenę czynnościową przeprowadzono w okresie od półroku do 2 lat po artroskopowej totalnej synowektomii. Stwier dzono,że wynik doskonały i dobry po operacji osiągnęło w tym okresie 80% badanych. Wyniki te są porównywalne z wynikami uzyskanymiprzez inne ośrodki zajmujące się tym problemem w Europie i naświecie. Artroskopowa totalna synowektomia umożliwia szybkiepodjęcie rehabilitacji i funkcji czynnościowej stawu, skraca czasleczenia i obniża jego koszty oraz redukuje dawki leków podstawowych(tab. I.

  11. Ocena sprawności funkcjonalnej chorych na reumatoidalne zapalenie stawów na podstawie funkcjonalnego testu z wystandaryzowanym wyposażeniem

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Grażyna Bączyk

    2011-02-01

    Full Text Available Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS jest przewlekle postępującymprocesem zapalnym błony maziowej, doprowadzającym doniszczenia tkanek stawowych i okołostawowych, w wyniku czegodochodzi do zniekształceń i upośledzenia funkcji stawów, co w konsekwencjiprowadzi do trwałego kalectwa. Celem badań była ocenasprawności funkcjonalnej chorych na RZS. Materiały i metody: Grupę badaną stanowiło 120 chorych na reumatoidalnezapalenie stawów leczonych w poradni reumatologicznejw Poznaniu. Kobiety stanowiły 75% badanych. Średnia wiekubadanych to 52,15 roku (SD 12,73. Średni czas trwania chorobywynosił 13,47 roku, (SD 8,62 (tab. I.Objawy ze strony układu kostno-stawowego oceniano wg następującychzasad: czas trwania sztywności porannej, natężenie bólu wgskali VAS, bolesność uciskowa stawów z wykorzystaniem RitchieArticular Index, siła mięśniowa ręki na podstawie siły chwytu. Dooceny sprawności funkcjonalnej chorych wykorzystano funkcjonalnytest z wystandaryzowanym wyposażeniem (tab. II. Wyniki: Około 60% kobiet i 40% mężczyzn nie było zdolnych dowykonania takiego zadania, jak otwieranie słoika. Wykonanie większościzadań wymagało od badanych zastosowania pewnego rodzajupomocy technicznej albo wykonanie danej czynności odbywało siępowoli czy też z pomocą drugiej osoby (tab. III. Wnioski: Złe wyniki oceny funkcjonowania chorych na reumatoidalnezapalenie stawów, niezależnie od płci, świadczą o ograniczeniumożliwości wykonywania podstawowych aktywności życiowych.Wiązało się to z bólem stawów, czasem trwania objawu sztywnościporannej oraz słabą siłą mięśniową rąk.

  12. WYKORZYSTANIE SYMULACJI NUMERYCZNEJ DO WYZNACZANIA PARAMETRÓW PRZEPŁYWU POWIETRZA

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marek JABŁOŃSKI

    Full Text Available W pracy przedstawiono procedurę wyznaczania podstawowych parametrów wpływających na profil prędkości wiatru tj. współczynnika szorstkości i prędkości tarciowej w oparciu o dane uzyskane z analiz symulacyjnych. W celu uchwycenia wpływu zabudowy na zmianę parametrów kształtujących profil prędkości wiatru przeprowadzono symulację numeryczną w oparciu o turbulencyjny model realizable k - e. Analizę przeprowadzono dla prostego przypadku obiektu w kształcie walca o wymiarach f=10 m i h=10 m zlokalizowanego w terenie otwartym o szorstkości podłoża zo=0,02 m. Korzystając z uzyskanych danych określono średnie wielkości prędkości u i dyssypacji energii e, na trzech analizowanych wysokościach (2, 12, 16 m, w odległości 0, 21, 42 i 63 m od wlotu. W pierwszym wariancie współczynnik szorstkości i prędkość tarciową wyznaczono korzystając z profilu logarytmicznego prędkości wiatru, przyjmując przemieszczenie płaszczyzny zerowej zd zgodnie ze wzorem zaproponowanym w pracy [1]. W drugim wariancie wielkości ux i zo określono przyjmując założenie, że wystąpił pomijalnie mały efekt turbulencji termicznej QH = 4,7 W/m2. Główną bazą rozważań były równania wynikające z podobieństwa Monina Obukhova i bezwymiarowej funkcji . Wielkości uzyskane w ramach wariantu pierwszego są możliwe do zaakceptowania. Natomiast wyniki otrzymane w wariancie drugim w odległości do 40m od wlotu wielokrotnie przewyższają poziom realny.

  13. Plan Zadań Ochronnych dla obszaru Natura 2000 Dąbrowy Ceranowskie PLH 140024 w świetle gospodarki leśnej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Michał Falkowski

    2015-06-01

    Full Text Available Praca przedstawia projekt Planu Zadań Ochronnych dla obszaru Natura 2000 Dąbrowy Ceranowskie PLH140024, w którym przedmiotami ochrony są siedliska przyrodnicze: 9170 Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio- -Carpinetum i 91I0* Ciepłolubne dąbrowy (Quercetalia pubescenti-petraeae. Celem pracy jest utrzymanie lub odtworzenie właściwego stanu przedmiotów ochrony, który to obowiązek wynika z art. 6(1 Dyrektywy Rady 92/43/EWG zwanej Dyrektywą Siedliskową [Dyrektywa... 1992]. Jest to dokument planistyczny sporządzany na okres 10 lat, będący narzędziem ochrony tego obszaru, a ściślej przedmiotów ochrony znajdujących się w jego obrębie. Stan zachowania grądów w obszarze został określony jako zły (U2. Z kolei stan dąbrów świetlistych oceniono jako niezadawalający (U1. W przypadku grądów brak jest odpowiedniej ilości martwego drewna, nie występują wszystkie fazy rozkładu drzew stojących i leżących kłód. Dla dąbrów ciepłolubnych głównymi zagrożeniami są proces sukcesji oraz wzrastające zacienienie runa. Głównym celem Planu Zadań Ochronnych dla siedliska 9170 jest zachowanie dotychczasowej (około 10% w skali obszaru jego powierzchni oraz poprawa jego struktury i funkcji. W przypadku siedliska przyrodniczego 91I0* celem jest zachowanie dotychczasowej (około 70% w skali ob -szaru powierzchni siedliska, poprawa warunków świetlnych, powstrzymanie procesu sukcesji oraz eliminacji gatunków obcych ekologicznie i geograficznie.

  14. Farmakogenetyczne uwarunkowania lekooporności w padaczce

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Alicja Kozera-Kępniak

    2013-06-01

    Full Text Available Padaczka jest jedną z najczęstszych chorób ośrodkowego układu nerwowego, występującą u około 1% populacji na świecie. Charakteryzuje się występowaniem nawracających napadów o różnej symptomatologii. Szacuje się, że u 30% pacjentów mimo prowadzonego właściwego leczenia przeciwpadaczkowego nadal występują napady drgawkowe. Jest to tak zwane zjawisko lekooporności. W Polsce problem ten dotyczy około 100 000–120 000 chorych. Czynnikami predysponującymi do wystąpienia padaczki lekoopornej są: ujawnienie się choroby przed 1. rokiem życia, duża częstotliwość napadów przed rozpoczęciem leczenia oraz zmiany strukturalne mózgu, w tym wady rozwojowe kory mózgowej. Niekontrolowane napady padaczkowe pogarszają jakość życia chorych, zwiększając ryzyko urazów, wpływając negatywnie na samopoczucie fizyczne oraz funkcjonowanie psychospołeczne. Chociaż znane są potencjalne czynniki ryzyka, to nadal nie wiadomo, dlaczego u dwóch pacjentów z tym samym rodzajem padaczki lub tym samym typem napadów skuteczność leczenia lekami przeciwpadaczkowymi może być skrajnie różna. Wśród możliwych przyczyn tego zjawiska wymienia się czynniki genetyczne, zmieniające właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne stosowanych leków. Do grupy tych czynników zalicza się: genetycznie uwarunkowany polimorfizm niektórych enzymów mikrosomalnych (CYP2C9, CYP2C19, glikoproteiny P, białka MRP (multidrug resistance-associated protein oraz zaburzenia funkcji farmakodynamicznych receptorów GABA (GABAA i kana- łów jonowych. Wydaje się, że badania nad mechanizmami lekooporności mogą skutkować wprowadzeniem nowych strategii terapeutycznych. Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie wpływu powyżej wymienionych czynników genetycznych na brak skuteczności leczenia w padaczce.

  15. Lewetiracetam i leczenie padaczki w szczególnych sytuacjach klinicznych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Karol Jastrzębski

    2013-12-01

    Full Text Available Padaczka (epilepsia to przewlekłe i częste schorzenie neurologiczne, wymagające długotrwałego stosowania leków przeciwpadaczkowych. Liczne i złożone objawy tego skomplikowanego procesu patofizjologicznego są wynikiem różnych zaburzeń funkcji mózgu. W leczeniu padaczki nie występuje jeden standardowy sposób postępowania. Głównym i podstawowym celem leczenia padaczki jest całkowita kontrola napadów i zminimalizowanie objawów niepożądanych spowodowanych terapią lekami przeciwpadaczkowymi. Ogromne znaczenie ma indywidualne dopasowanie leku do każdego pacjenta. Lek powinien być dostosowany do typu napadu lub zespołu padaczkowego, czę- stości i ciężkości napadów. Pojawienie się leków nowej generacji dało im pewną przewagę w stosunku do leków starszej generacji. Jednym z dostępnych na rynku leków przeciwpadaczkowych jest lewetiracetam, występujący w postaci podłużnych tabletek. Można go stosować w monoterapii u pacjentów od 16. roku życia z nowo rozpoznaną padaczką, w leczeniu napadów padaczkowych o początku ogniskowym z wtórnym uogólnieniem lub bez wtórnego uogólnienia. Lewetiracetam można również dodawać do terapii innymi lekami przeciwpadaczkowymi, w leczeniu m.in. napadów padaczkowych o początku ogniskowym z wtórnym uogólnieniem lub bez wtórnego uogólnienia u dzieci od 1 miesiąca życia, drgawek mioklonicznych (u pacjentów w wieku powyżej 12 lat z młodzieńczą padaczką miokloniczną czy pierwotnych uogólnionych napadów toniczno-klonicznych u pacjentów powyżej 12 lat z idiopatyczną padaczką uogólnioną. Lek ten między innymi pomaga w stabilizowaniu aktywności elektrycznej w mózgu i zapobiega napadom.

  16. Odmienności terapii poznawczo‑behawioralnej w leczeniu osób zzespołem Aspergera

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Monika Gajdzik

    2012-03-01

    Full Text Available Spektrum zaburzeń autystycznych to grupa zaburzeń neurorozwojowych charakteryzujących się deficytami w zakresie funkcjonowania społecznego, komunikacji oraz powtarzalnymi wzorcami zachowań. W obrazie klinicznym zespołu Asper‑ gera, oprócz trudności dotyczących funkcjonowania społecznego, dominują deficyty językowe przede wszystkim w zakresie pragmatyki, czyli używania języka w kontekście społecznym, semantyki, czyli rozpoznawania różnych znaczeń tego same‑ go słowa, oraz prozodii, czyli rytmu, intonacji i modulacji mowy. Zaburzenia funkcji poznawczych leżące u podłoża obja‑ wów, zwłaszcza w zakresie „teorii umysłu”, pozwalają łatwiej zrozumieć naturę charakterystycznych trudności i deficytów. Decydują one o specyfice pracy terapeutycznej z pacjentem z zespołem Aspergera, ale również stanowią o jej trudności, choć z drugiej strony będą jednym z głównych celów oddziaływań terapii. Terapia poznawczo‑behawioralna ukierunkowa‑ na jest na zmianę dysfunkcjonalnego sposobu myślenia będącego wynikiem zniekształceń poznawczych, błędnych przekonań lub deficytów poznawczych. W przypadku osób z zespołem Aspergera istnieje konieczność modyfikacji i dostosowania technik terapeutycznych do specyficznego profilu poznawczego tej grupy pacjentów. Podstawowe obszary oddziaływań terapii poznawczo‑behawioralnej w zespole Aspergera to deficyty w zakresie relacji społecznych i rozpoznawania emocji oraz ich konsekwencje. Negatywne emocje przeżywane w obliczu braku rozumienia tego, co się dzieje w otoczeniu, i poczucia bycia nierozumianym często manifestują się zachowaniami impulsywnymi i agresywnymi. Na podejmowane decyzje terapeutyczne wpływa również obecność dodatkowych rozpoznań, takich jak zespół nadpobudliwości psychoruchowej, zaburzenia lękowe, zaburzenia depresyjne, zaburzenia zachowania czy też zaburzenie obsesyjno‑kompulsyjne.

  17. Zastosowanie termografii w diagnostyce wielomiejscowego zespołu odruchowego typu I u 42-letniego chorego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Józef Mróz

    2014-03-01

    Full Text Available Wielomiejscowy zespół odruchowy typu I jest jednostką chorobową o nie w pełni poznanym patomechanizmie i przebiegu. Charakteryzuje się silnym bólem dystalnej części kończyny, obrzękiem, dysfunkcją naczynioruchową i upośledzoną sprawnością. Objawy te występują po urazach, operacjach na klatce piersiowej, po zawale serca, po udarze, uszkodzeniu nerwów obwodowych, rzadziej w przebiegu zakrzepicy żylnej lub tętniczej. Mechanizm powstawania choroby jest niejasny. Na pierwszy plan wysuwają się zaburzenia funkcji autonomicznego układu nerwowego. Bólowi i obrzękowi kończyny w przypadkach o typowym przebiegu towarzyszą: zaburzenia naczynioruchowe, ograniczona bólem ruchomość oraz wzmożona wrażliwość na ucisk i zmiany temperatury otoczenia. W przebiegu zespołu wyróżnia się trzy okresy: I – ostry, II – dystroficzny, III – atroficzny. Poza postacią odruchową zespołu występuje postać porażenna (po udarze i toksyczna (polekowa. U większości chorych zwracają uwagę labilność emocjonalna, hiperreaktywność oraz tendencja do stanów lękowych i depresji. Przydatne w rozpoznaniu są badania obrazowe. Skuteczność leczenia zależy od okresu, w którym ustalono rozpoznanie i podjęto terapię. W leczeniu farmakologicznym stosuje się leki przeciwbólowe oraz hamujące układ współczulny. Dobre efekty przeciwobrzękowe i przeciwzapalne, a także stymulację uwapnienia kości uzyskuje się po zastosowaniu: zmiennego pola magnetycznego niskiej częstotliwości, lasera niskoenergetycznego, masażu wirowego kończyn, ćwiczeń indywidualnych zajętej kończyny. W pracy przedstawiono przypadek 42-letniego mężczyzny z wielomiejscowym zespołem odruchowym typu I, u którego diagnozę postawiono dopiero w zaawansowanym II okresie choroby. Zastosowane leczenie farmakologiczne i fizykoterapeutyczne po 3 miesiącach doprowadziło do znaczącej poprawy, którą dobrze obrazuje badanie termograficzne.

  18. Zakrzepowa plamica małopłytkowa – diagnostyka i leczenie

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jolanta Korsak

    2013-12-01

    Full Text Available Zakrzepowa plamica małopłytkowa (thrombotic thrombocytopenic purpura, TTP początkowo charakteryzowała się pentadą objawów: małopłytkowością, niedokrwistością hemolityczną mikroangiopatyczną, zaburzeniami układu nerwowego, niewydolnością nerek i gorączką. Jednak u 35% chorych z rozpoznaniem TTP nie stwierdza się wszyst‑ kich tych dolegliwości: nie występują u nich objawy neurologiczne, zaburzenia funkcji nerek oraz gorączka. Obec‑ nie zakrzepową plamicę małopłytkową rozpoznaje się na podstawie małopłytkowości i niedokrwistości mikroangiopatycznej. Diagnostyka obejmuje badanie morfologiczne krwi obwodowej wraz z rozmazem, badanie czynności nerek i oznaczenie aktywności LDH. Pomocne w rozpoznaniu jest oznaczenie aktywności metaloprote‑ azy ADAMTS13 i miana przeciwciał anty-ADAMTS13. W terapii w pierwszym rzucie stosuje się plazmaferezę lecz‑ niczą – powinna ona zostać przeprowadzona nawet wtedy, gdy diagnoza jest niepewna. Plazmafereza usuwa mul‑ timery ULvWF i nabyte przeciwciała skierowane przeciw ADAMTS13. Przetoczenie osocza nie jest tak efektywne jak plazmafereza, lecz może być stosowane tymczasowo. Efekt leczenia oceniany jest na podstawie unormowa‑ nia się aktywności LDH oraz ustąpienia małopłytkowości, niedokrwistości i zmian neurologicznych. Inną możli‑ wością terapeutyczną jest podawanie glikokortykosteroidów oraz immunoglobulin. U niektórych chorych korzystne może być wykonanie splenektomii. Ostatnio stosuje się także rytuksymab – powoduje on redukcję miana inhibitora ADAMTS13 i wzrost aktywności enzymu. Po leczeniu rytuksymabem odnotowano remisje kliniczne w przypad‑ kach, w których zawiodły inne metody terapii.

  19. Farmakoterapia choroby Alzheimera i innych otępień wpraktyce: który lek, kiedy i dla kogo?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marcin Wojtera

    2014-12-01

    Full Text Available Otępienie  – zespół zaburzeń funkcji poznawczych  – negatywnie wpływa na codzienne funkcjonowanie pacjenta, uniemożliwia mu wykonywanie pracy, prowadzi do pełnej zależności od opieki ze strony bliskich lub instytucji. Zespoły otępienne zwykle są konsekwencją toczących się procesów neurodegeneracyjnych albo uszkodzeń naczyniopochodnych w  obrębie ośrodkowego układu nerwowego. Najczęstszą przyczyną otępień jest choroba Alzheimera, nieuleczalna i postępująca. Współczesna medycyna dysponuje jedynie lekami, które działają objawowo i nie wpływają na przyczyny choroby. Leki zarejestrowane do leczenia otępienia w chorobie Alzheimera (inhibitory cholinesterazy i memantyna są dostępne od wielu lat. Większość praktykujących lekarzy zajmujących się tematyką otępień uważa, że dość dobrze zna te preparaty, i często je stosuje. W badaniach klinicznych potwierdzono umiarkowaną skuteczność leków w zakresie wpływu na funkcje poznawcze, zaburzenia zachowania i objawy psychiatryczne towarzyszące otępieniu, a także funkcjonowanie pacjentów. Kontrowersyjna pozostaje kwestia wpływu leków na naturalny przebieg procesu chorobowego toczącego się w  ośrodkowym układzie nerwowym. W  artykule omówiono kliniczne zastosowania dostępnych w  Polsce „leków przeciwotępiennych” i praktyczne zalecenia dotyczące ich wyboru w codziennej pracy klinicznej. Ponadto przedstawiono aktualne rekomendacje odnośnie do zasad zamiany terapii (na inny inhibitor i leczenia skojarzonego (inhibitor i memantyna oraz konieczne środki ostrożności (przeciwwskazania, interakcje lekowe.

  20. ZABYTKI TECHNIKI MIASTA PRZEMYŚLA Z PRZEŁOMU XIX/XX WIEKU

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marek GOSZTYŁA

    2016-05-01

    Full Text Available W drugiej połowie XIX i na początku XX w. w rozwoju przestrzennym Przemyśla znaczącą rolę odegrały trzy główne czynniki: budowa umocnień twierdzy wokół Przemyśla i towarzysząca jej budowa całego systemu koszar i zaplecza logistycznego dla twierdzy w obrębie miasta [1, s. 10], budowa w 1859 r. linii kolejowej łączącej Przemyśl z Krakowem, Wiedniem oraz Lwowem i linii kolejowej łączącej Przemyśl przez przełęcz Łupkowską z Węgrami w 1872 r. [1, s. 16] Trzecim czynnikiem było uchwalenie 23 XII 1891 r. regulacji ulic Przemyśla, która dotyczyła niemal całego miasta [2]. Była to ogólnoeuropejska tendencja związana z okresem nazywanym również drugą rewolucją przemysłową. W Przemyślu wyznaczono nową sieć komunikacyjną drogową i kolejową, nowoczesne na ówczesne standardy place targowe, wybudowano wiadukty drogowe, infrastrukturę techniczną tj. stację i sieć wodociągową, elektrownię i sieci kanalizacyjne. Budowle inżynierskie wybudowane w tamtym okresie służyły miastu aż do końca XX wieku, a inwestycje drogowe, architektoniczne po pracach modernizacyjnych i konserwatorskich włączone do współczesnych miejskich funkcji są świadkami rozwoju przestrzennego ośrodka. Zabytkowa infrastruktura stanowi dodatkową wartość kulturową organizmu miejskiego.

  1. Zespół jelita nadwrażliwego – podstawowe zasady rozpoznawania i leczenia

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Andrzej Żelowski

    2013-09-01

    Full Text Available Zespół jelita drażliwego to przewlekłe i nawracające zaburzenia czynności jelit, charakteryzujące się bólami zwią‑ zanymi z wypróżnieniami oraz zmianą konsystencji lub częstości oddawania stolca. Stanowi poważny problem społeczny, ponieważ jest jedną z najczęstszych chorób przewodu pokarmowego. Etiopatologia schorzenia nie została dokładnie poznana i najpewniej jest wieloczynnikowa. Do rozważanych czynników patologicznych zali‑ cza się skład flory bakteryjnej jelita, nadwrażliwość trzewną, traumatyczne przeżycia, zaburzenia w zakresie funkcji serotoniny. W celu rozpoznania zespołu jelita drażliwego konieczne jest zastosowanie odpowiednich kryteriów dia‑ gnostycznych – aktualnie obowiązują kryteria rzymskie III. Szczególną uwagę trzeba zwrócić na możliwe występo‑ wanie objawów choroby organicznej lub obciążenie rodzinne rakiem jelita grubego. Pomimo wpływu na komfort życia zespół jelita drażliwego nie wpływa na czas przeżycia i nie wiąże się z poważnymi powikłaniami. Leczenie schorzenia powinno być zindywidualizowane, z uwzględnieniem sytuacji społecznej pacjenta. Należy także ocenić wpływ choroby na jakość życia. Leczenie farmakologiczne warto połączyć z edukacją chorego, a w niektórych przy‑ padkach z psychoterapią. Zalecane leczenie farmakologiczne zespołu jelita drażliwego obejmuje stosowanie 2–3 leków i powinno być nastawione na zniesienie lub złagodzenie najbardziej dokuczliwych objawów. Do stoso‑ wanych leków zaliczają się m.in. leki rozkurczowe, przeciwbiegunkowe, antagoniści receptora 5-HT3, agoniści receptora 5-HT4, antybiotyki, probiotyki, leki przeciwdepresyjne, leki psychotropowe. Obecnie trwają badania kli‑ niczne dotyczące zastosowania nowych substancji w leczeniu zespołu jelita drażliwego.

  2. „O czym nie można mówić, o tym trzeba milczeć”? – obszary językowo tabuizowane w tekstach prasowych z okresu żałoby narodowej po śmierci Józefa Piłsudskiego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marta Rogalska

    2014-04-01

    Full Text Available “Whereof one cannot speak, thereof one must be silent” – areas tabooed linguistically in press texts during the national days of mourning after Józef Piłsudski’s death This article discusses issues concerning press text taboo during the national days of mourning after Józef Piłsudski’s death. The source of the material are texts printed in the daily press dated 13.05-19.05.1935. The article discusses both taboo on the formal plane (euphemisms of death and its various aspects, and taboo on a semantic plane (taboo subjects, as well as relationship between taboo and censorship (individual and institutional/public. Its aim is to collect and to analyse euphemisms connected with mourning in the press discourse in the 1930s, especially euphemisms of lexemes: corpse and death. The article discusses also the rhetorical function of taboo subjects defined in connection with Marshal Piłsudski’s death.   „O czym nie można mówić, o tym trzeba milczeć”? – obszary językowo tabuizowane w tekstach prasowych z okresu żałoby narodowej po śmierci Józefa Piłsudskiego Artykuł omawia zagadnienie tabu w czasie żałoby narodowej po śmierci Józefa Piłsudskiego. Materiał stanowią teksty prasowe drukowane na łamach dzienników (zróżnicowanych światopoglądowo w dniach 13.05.1935-19.05.1935 r. Omówione zostaje zarówno tabu w planie wyrażania (eufemizmy śmierci i obszarów z nią związanych, jak i tabu w planie treści (tematy tabu, a także relacje między tabu i cenzurą (wewnętrzną i zewnętrzną. Celem artykułu jest zebranie i analiza eufemizmów związanych z żałobą, szczególnie eufemizmów leksemów trup i śmierć, w dyskursie publicystycznym lat 30. XX w. oraz omówienie retorycznych funkcji tematów tabu wyznaczanych w związku ze śmiercią marszałka Piłsudskiego.

  3. Escitalopram w leczeniu zaburzeń psychicznych chorych w podeszłym wieku

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Tomasz Sobów

    2015-07-01

    Full Text Available Farmakoterapia zaburzeń psychicznych u chorych w podeszłym wieku jest często trudna i ograniczona powszechniejszym niż u młodszych chorych występowaniem objawów niepożądanych, interakcji lekowych oraz koniecznością brania pod uwagę współchorobowości, nie tylko psychiatrycznej, ale przede wszystkim – somatycznej. Te aspekty, razem z wieloczynnikową patogenezą zaburzeń i znaczną w wielu badaniach odpowiedzią placebo, prowadzą do względnie niższych wskaźników efektywności klinicznej leczenia. Właściwy wybór leku, uwzględniający jego skuteczność i bezpieczeństwo, jest zatem kluczowy dla sukcesu terapii. Escitalopram to obiecujący lek dla starszych chorych. Jego znaczna selektywność farmakodynamiczna, korzystny profil farmakokinetyczny, w tym stosunkowo niewielki potencjał wchodzenia w interakcje lekowe, oraz dość rzadkie wywoływanie poważnych objawów ubocznych spowodowały – wraz z zadowalającymi wynikami badań klinicznych – częste i z korzyścią dla pacjentów stosowanie escitalopramu w zaburzeniach nastroju (także w tzw. organicznych i zaburzeniach lękowych, a ostatnio jako leku korygującego zaburzenia zachowania towarzyszące otępieniu, takie jak pobudzenie, agresja czy psychoza. Dodatkowym ważnym aspektem stosowania escitalopramu jest łatwość podawania (jedna dawka na dobę oraz dostępność postaci w kroplach, która może być szczególnie użyteczna dla chorych z problemami w połykaniu, przyjmujących wiele leków, karmionych poprzez gastrostomię czy z zaburzeniami funkcji poznawczych.

  4. Method for Virtual Prototyping of Cabins of Mining Machines Operators / Metoda Wirtualnego Prototypowania Kabin Operatorów Maszyn Górniczych

    Science.gov (United States)

    Tokarczyk, Jarosław

    2015-03-01

    Method for virtual prototyping of cabins of mining machines operators is presented in the light of anthropotechnical assessment criteria. Anthropotechnical criteria and design of models of anthropometric features, which are used for assessment of design solutions in the aspect of safety criterion, are divided and discussed. Developed virtual prototyping method for assessment of cabin of underground locomotive operator was used. Initial simulation was made with use of Finite Element Method. W artykule przedstawiono metodę wirtualnego prototypowania kabin operatorów maszyn górniczych w świetle antropotechnicznych kryteriów oceny. Dokonano podziału i omówiono kryteria antropotechniczne. Przedstawiono definicję kryterium urazu głowy HIC (ang. Head Injury Criterion) oraz prawdopodobieństwo wystąpienia urazu głowy w funkcji wartości parametru HIC. Zaprezentowano budowę modeli cech antropometrycznych, dedykowanych do oceny rozwiązań konstrukcyjnych w aspekcie kryterium bezpieczeństwa wraz z opisem statycznych i dynamicznych cech antropometrycznych. Omówiono proces tworzenia wirtualnego odpowiednika manekina do testów zderzeniowych, tzw. modelu ATB (ang. Articulated Total Body). Podano odniesienia do norm dotyczących konstrukcji chroniących operatorów przed spadającymi przedmiotami. Przedstawiono schemat metody wirtualnego prototypowania kabin operatorów w aspekcie kryterium bezpieczeństwa. Zastosowano opracowaną metodę wirtualnego prototypowania do oceny kabiny operatora lokomotywy dołowej. Omówiono główne elementy składowe modelu obliczeniowego. Zadanie rozwiązano przy użyciu metody elementów skończonych. Przedstawiono wstępne wyniki symulacji, tj. obliczono parametr HIC dla zadanych warunków brzegowych. W podsumowaniu zaprezentowano główne cele wirtualnego prototypowania kabin operatorów dla kryterium bezpieczeństwa. Zwrócono uwagę na uniwersalność zastosowanej metody.

  5. Profilaktyka, monitorowanie i leczenie raka gruczołu krokowego na podstawie aktualnego przeglądu literatury urologicznej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Tomasz Ząbkowski

    2009-03-01

    Full Text Available Wśród nowotworowych przyczyn zgonów w Polsce rak stercza zajmuje trzecie miejsce, po raku płuc i żołądka. W Stanach Zjednoczonych jest na pierwszym miejscu. W Unii Europejskiej z powodu raka gruczołu krokowego umiera każdego roku ponad 85 000 mężczyzn. Dotyka on często mężczyzn w sile wieku, a długi i złożony proces jego leczenia negatywnie wpływa na efektywność i stabilność życiową. W początkowym stadium choroba przebiega często bezobjawowo, co powoduje, że mężczyźni nie są świadomi zagrożenia i nie podejmują czynności profilaktyczno-leczniczych. Uwzględniając wymienione zagrożenia, celowe jest podjęcie działań zmierzających do uruchomienia systemu profilaktyki, leczenia i monitorowania chorych z rakiem gruczołu krokowego, co będzie stanowić gwarancję utrzymania wymaganego poziomu stanu zdrowia. Funkcjonowanie takiego systemu oparte jest na podstawach naukowych. Jeden z jego elementów to opracowanie wskaźników (funkcji zdrowia i zachorowań pacjentów płci męskiej z uwzględnieniem ich struktury wiekowej. Realizując pracę badawczą, autorzy artykułu starali się umiejscowić podjęty problem profilaktyki i leczenia raka gruczołu krokowego na tle istniejących już osiągnięć naukowych. Dokonano pogłębionej analizy opracowań w aspekcie rozwiązań praktycznych. Zauważono, że dotyczą one dwóch zasadniczych obszarów, odnoszą się do badań podstawowych i rozwiązań aplikacyjnych.

  6. Potrzeby i możliwości rehabilitacji chorych na stwardnienie rozsiane w Polsce

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Andrzej Potemkowski

    2015-08-01

    Full Text Available Specyfika stwardnienia rozsianego sprawia, że rehabilitacja pacjentów cierpiących na tę chorobę jest jednym z najtrudniejszych zadań rehabilitacji neurologicznej. Liczne objawy stwardnienia rozsianego znacznie obniżają jakość życia około 40 000 chorych żyjących w Polsce. Choć rehabilitacja nie zmniejsza istotnie częstości rzutów ani nie zatrzymuje progresji choroby, to – jeśli jest odpowiednio, nowocześnie prowadzona – poprawia nie tylko obiektywne wskaźniki, lecz także subiektywne samopoczucie i samoocenę, a w rezultacie daje możliwość wytworzenia pozytywnego obrazu siebie. Potrzeby polskich chorych są duże, ale dostępność rehabilitacji (zarówno ambulatoryjnej, jak i  stacjonarnej jest wysoce niesatysfakcjonująca. W związku z tym powinno się optymalizować jakość rehabilitacji prowadzonej przez chorych samodzielnie, w warunkach domowych. Duże znaczenie mają zatem wiedza pacjenta na temat wpływu rehabilitacji na chorobę i możliwych form leczniczych, jak również świadomość skutków zaniechania tej formy leczenia. Stwardnienie rozsiane, niezależnie od postaci, prowadzi do niepełnosprawności i obniżenia jakości życia, a to ogranicza samodzielność, niesie ze sobą ryzyko utraty pracy, utrudnia samoobsługę i swobodę w zakresie aktywności dnia codziennego. Istotna staje się rola rehabilitacyjnych zespołów terapeutycznych (specjaliści neurologii i rehabilitacji plus fizjoterapeuta, które powinny istnieć w każdej poradni diagnostyki i leczenia stwardnienia rozsianego. Ustalenie przez taki zespół ubytków funkcji oraz określenie celów i planu postępowania pozwoliłyby na zmniejszanie skutków postępu choroby.

  7. Zastosowanie programów komputerowych w rehabilitacji neuropsychologicznej dysfunkcji poznawczych u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ernest Tyburski

    2013-06-01

    Full Text Available W obrazie klinicznym stwardnienia rozsianego (łac. sclerosis multiplex, SM na funkcjonowanie chorych wpływają – poza objawami neurologicznymi – współwystępujące objawy neuropsychologiczne, do których zalicza się zaburzenia emocjonalne i dysfunkcje poznawcze oraz czynniki osobowościowe. Dysfunkcje w sferze procesów uwagi, funkcji wykonawczych czy pamięci mają wpływ na zmniejszenie zdolności adaptacyjnych, które są kluczowe dla jakości życia chorych. W badaniach dużych grup klinicznych udowodniono obecność dysfunkcji poznawczych u 40–65% pacjentów. Najczęściej na SM zapadają osoby młode, u których dysfunkcje ruchowe i zaburzenia poznawcze mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie, a często też stają się przeszkodą w podejmowaniu zadań życiowych. Dlatego też istnieje potrzeba opracowania nowych i skutecznych programów rehabilitacyjnych dla tej grupy chorych. Rehabilitacja neuropsychologiczna pacjentów z SM obejmuje różnego rodzaju oddziaływania, których celem jest leczenie dysfunkcji poznawczych. W pracy neuropsychologa coraz częściej jako narzędzie terapeutyczne wykorzystuje się programy komputerowe służące do treningów poznawczych. Podstawą dla tego typu oddziaływań są dowody świadczące o zmianach neuroplastycznych u osób ze stwardnieniem rozsianym. Największe efekty terapeutyczne osiąga się jednak dzięki współpracy zespołu interdyscyplinarnego, w którego skład powinni wchodzić neurolog, psychiatra, neuropsycholog oraz rehabilitant. W Polsce uzyskanie takiej pomocy przez pacjentów z SM jest nadal bardzo trudne. Przykładem obrazującym skuteczne zastosowanie rehabilitacji neuropsychologicznej za pomocą programów komputerowych jest studium przypadku chorego ze stwardnieniem rozsianym.

  8. Alemtuzumab – nowy lek w terapii postaci rzutowej stwardnienia rozsianego. Pierwsza czy druga linia leczenia?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jacek Zaborski

    2015-11-01

    Full Text Available Alemtuzumab jest humanizowanym przeciwciałem monoklonalnym skierowanym przeciwko glikoproteinie CD52, powodującym deplecję (eliminację krążących limfocytów T i B. Proces odtwarzania obu populacji limfocytów przebiega odmiennie, co prowadzi do zaburzeń w układzie odpornościowym. Zmiany te skutkują zmniejszeniem aktywności procesu chorobowego. Skuteczność alemtuzumabu została potwierdzona w trzech badaniach klinicznych: jednym fazy drugiej – CAMMS223 oraz dwóch fazy trzeciej – CARE-MS I i CARE-MS II. W badaniach tych wykazano skuteczność kliniczną podawanego dożylnie alemtuzumabu u chorych z postacią rzutową stwardnienia rozsianego. Komparatorem był podawany podskórnie interferon beta-1a. W CAMMS223 i CARE-MS I wykazano istotny wpływ alemtuzumabu na spadek wskaźnika rzutów w porównaniu z interferonem, a w CAMMS223 i CARE-MS II – wpływ na zwolnienie narastania niesprawności. Terapia z zastosowaniem alemtuzumabu nie była wolna od istotnych działań niepożądanych, które należały do trzech zasadniczych grup: działania niepożądane bezpośrednio związane z podawaniem leku, ciężkie infekcje oraz zaburzenia autoimmunologiczne (samoistna plamica małopłytkowa, zaburzenia funkcji tarczycy i nefropatia. Terapia alemtuzumabem może być zarówno skuteczna, jak i bezpieczna, jednakże pod warunkiem zachowania właściwego programu monitorowania działań niepożądanych.

  9. Mechanizmy patogenetyczne stwardnienia bocznego zanikowego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Joanna Iłżecka

    2012-12-01

    Full Text Available Stwardnienie boczne zanikowe (SLA jest chorobą neurozwyrodnieniową, w której dochodzi do uszkodzenia neuronów ruchowych. Patogeneza SLA jest prawdopodobnie wieloczynnikowa, kompleksowa i nie do końca poznana. Mogą w niej uczestniczyć takie mechanizmy, jak: stres oksydacyjny, toksyczność kwasu glutaminowego, dysfunkcja mitochondriów, stres siateczki wewnątrzplazmatycznej, agregacja białek, dysfunkcja cytoszkieletu, zaburzenia transportu aksonalnego, udział komórek glejowych, neurozapalenie, dyskrazja kwasu mlekowego, czynniki genetyczne. Istotną przyczyną stresu oksydacyjnego w SLA są mutacje genu dysmutazy nadtlenkowej 1 (SOD1 prowadzące do zmienionej aktywno- ści enzymu i jego toksyczności. Zmutowany enzym SOD1 bierze udział w reakcjach zapalnych aktywowanych astrocytów i mikrogleju w rdzeniu kręgowym chorych na SLA. Mechanizmy stresu oksydacyjnego i toksyczności glutaminianu są ze sobą sprzężone. Śmierć motoneuronów następuje wskutek aktywacji kaspaz i drogi apoptozy, a uszkodzenie funkcji mitochondriów uczestniczy w tym procesie. Zmiany patomorfologiczne w obrębie siateczki wewnątrzplazmatycznej występują już we wczesnej fazie choroby i wskazują, że stres tej struktury odgrywa istotną rolę w mechanizmie neurodegeneracji w SLA. W chorobie tej występują także nieprawidłowości cytoszkieletu dotyczące neurofilamentów. Zgodnie z hipotezą dyskrazji kwasu mlekowego dysregulacja kanału mięśniowo-neuronalnego kwasu mlekowego prowadzi do stresu komórkowego, toksyczności i postępującego zwyrodnienia. Istotną funkcję w patogenezie SLA mogą także pełnić mutacje genetyczne innych białek niż SOD1.

  10. Limfocyty Th17 w patogenezie doświadczalnego modelu stwardnienia rozsianego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Dagmara Wójkowska

    2011-07-01

    Full Text Available Limfocyty Th17 są stosunkowo niedawno opisaną subpopulacją limfocytów pomocniczych T (Th, charakteryzującą się wytwarzaniem cytokiny IL-17 (IL-17. Badania nad tymi limfocytami rzuciły nowe światło na patogenezę stwardnienia rozsianego (SM i jego doświadczalnego modelu – eksperymentalnego autoimmunizacyjnego zapalenia mózgu i rdzenia kręgowego (experimental autoimmune encephalomyelitis, EAE. Limfocyty te wykazują znaczne podobieństwo do limfocytów Th1, a dziewicze limfocyty CD4+ różnicują się w kierunku fenotypu Th17 pod wpływem stymulacji ściśle określonego zestawu cytokin. Powstawanie mysich limfocytów Th17 indukują cytokiny TGF-β oraz IL-6 lub IL-21. Komórki Th17 produkują różne chemokiny, m.in. IL-17A/F, IL-21 i IL-22. Udokumentowano, że neutralizacja IL-17 zmniejsza objawy choroby EAE. Głównym mediatorem stanu patologicznego w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN indukowanego przez limfocyty Th17 jest cytokina IL-17A. Do najlepiej scharakteryzowanych funkcji IL-17A należy indukcja wytwarzania neutrofilowych chemokin ELR+ CXC, tj. CXCL1 i CXCL2. Ponadto limfocyty Th17 mogą sprzyjać rozwojowi EAE poprzez aktywację neutrofili wewnątrz szpiku kostnego, co w konsekwencji prowadzi do mobilizacji niedojrzałych monocytów do krwiobiegu i rozwoju zapalenia w ośrodkowym układzie nerwowym. Rosnąca liczba danych płynących z badań nad SM i EAE potwierdza istotny udział limfocytów Th17 w patogenezie tej choroby, a poznanie dokładnej roli tych limfocytów wymaga dalszych badań – ich wyniki mogą być użyteczne w opracowywaniu nowych metod terapii SM.

  11. Wprowadzenie

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Józef Pfaff

    2016-07-01

    Full Text Available Niniejszy tom „Zeszytów Teoretycznych Rachunkowości” zawiera wybrane artykuły,które zostały przygotowane na Ogólnopolski Zjazd Katedr Rachunkowości 2016.Tegoroczny Zjazd został zorganizowany przez Katedrę Rachunkowości UniwersytetuEkonomicznego w Katowicach i odbył się w dniach 28–30 września 2016 r. w Katowicachpod hasłem Współczesne problemy i kierunki transformacji rachunkowościi rewizji finansowej.Celem Zjazdu była wymiana poglądów na temat aktualnych problemów dotyczącychteorii i praktyki rachunkowości i rewizji finansowej oraz zacieśnienie współpracymiędzy ośrodkami akademickimi, a także integracja środowiska naukowego.Na Zjazd zostało nadesłanych 80 referatów przygotowanych przez pracownikównaukowo-dydaktycznych z wszystkich ośrodków akademickich w kraju.Problematyka poruszana w nadesłanych referatach koncentrowała się wokół zagadnieńdotyczących: teorii rachunkowości, kierunków zmian regulacji w zakresie rachunkowości i rewizji finansowej, wyceny i polityki bilansowej we współczesnej rachunkowości, informacji sprawozdawczej w kontekście oczekiwań interesariuszy, krajowych i międzynarodowych standardów sprawozdawczości i rewizji finansowej, rachunku kosztów i rachunkowości zarządczej, raportowania społecznej odpowiedzialności biznesu, etyki zawodu księgowego i biegłego rewidenta.Uwzględniając wyniki przeprowadzonych recenzji, artykuły zostały opublikowanew trzech wydawnictwach: w „Zeszytach Teoretycznych Rachunkowości”, w „ZeszytachNaukowych Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach” oraz w dwutomowejmonografii naukowej.Tom 87 (143 „Zeszytów Teoretycznych Rachunkowości” zawiera referaty poruszającetakie problemy współczesnej rachunkowości, jak cele, integracja i użytecznośćsprawozdawczości finansowej, kształtowanie wyniku finansowego, koncepcjerachunkowości zarządczej, audyt wewnętrzny w świetle wybranych teorii oraz

  12.  Wprowadzenie

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Józef Pfaff

    2016-07-01

    wietle wybranych teorii oraz badanie sprawozdań finansowych instytucji kredytowych. Opublikowane artykuły oraz wygłoszone referaty podczas obrad Ogólnopolskiego Zjazdu Katedr Rachunkowości były podstawą do ożywionej dyskusji naukowej i wy-miany poglądów między przedstawicielami poszczególnych ośrodków akademickich i z pewnością stanowią wartościowy wkład w rozwój współczesnej rachunkowości.

  13. Strategie tłumaczy wobec zjawiska obcości kulturowej w przekładach dwudziestowiecznej prozy nowogreckiej na język polski

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Natalia Jędraszak

    2015-09-01

    óre mogą u odbiorcy tłumaczenia wywoływać poczucie obcości. Wybór pomiędzy tymi strategiami zależy od tłumacza oraz jego wizji czytelnika docelowego. Przedmiotem tego artykułu jest analiza przekładów trzech wybranych powieści nowogreckich na język polski, ze szczególnym uwzględnieniem rozwiązań zastosowanych przez tłumaczy w obliczu dwóch głównych problemów tłumaczeniowych, które wynikają z kulturowej specyfiki tekstu: problemów leksykalnych oraz odniesień do wydarzeń historycznych i faktów społecznych, jak również wiedzy, którą te rozwiązania dostarczają nam na temat wyobrażeń tłumaczy o czytelnikach docelowych przekładanych tekstów.

  14. Урбананімічны дыскурс у постсавецкай Беларусі

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Юры [Jerzy] Гардзееў [Gordziejew

    2017-12-01

    Full Text Available Urbanonymic discourse in the post-Soviet Belarus This article attempts to analyze the current state of the Belarusian urban namespace. This toponymic study covers selected Belarusian cities and shows the clash of different discourses and strategies of social memory. Since the mid-nineteenth century state authorities intervened with urban place naming and created a symbolic space of the Belarusian city. During the 20th century names of urban objects were replaced completely. The aim of the paper is to discuss different approaches to the policy of urban place names. Characteristic motivational-semantic features of Belarusian urbanonymic design of the last 25 years are in coexistence with different semantic types, predominance of Soviet street names to the detriment of Belarusian. Thus it should be noted that the policies of current authorities seek to preserve Soviet toponimical heritage. Therefore street names still reflect historical figures and values of Soviet history. On the other hand the formation of the urbanonyms of Belarusian connotation is connected not so much with the decommunization of the urban landscape, but with the process of nomination of streets arising mainly for newly established streets in new districts in the outskirts of towns. No doubt, the only exception is Maladzechna where in the 1990s urban toponymy space had been decommunized. Finally, the article discusses numerous examples of Belarusian toponymic activism.   Dyskurs urbanonimiczny na postsowieckiej Białorusi Artykuł stanowi próbę zarysowania problematyki współczesnego stanu białoruskiego systemu urbanonimicznego. Analiza zbiorów toponimicznych wybranych miast białoruskich ukazuje zderzenie różnych dyskursów i strategii pamięci społecznej. Głównym aktorem, który od połowy XIX w. przez praktyki upamiętniające kreuje przestrzeń symboliczną białoruskiego miasta, jest instytucja państwa. W XX w. pod wpływem czynników pozalingwistycznych nasili

  15. Alergenowo-swoista immunoterapia u dzieci

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Maślany

    2011-10-01

    Full Text Available Alergenowo-swoista immunoterapia (ASI umożliwia leczenie i wpływ na przebieg alergicznych schorzeń IgE-zależnych. W wyniku jej działania następuje indukcja tolerancji alergenu, a w rezultacie – zmniejszenie lub ustąpienie objawów klinicznych alergii. Od daty wydania (1910 r. publikacji Noona, uważanej za przełomową w rozwoju immunoterapii, mija 101 lat. W tym czasie systematycznie poszerzano wiedzę na temat mechanizmów jej działania, wskazań do stosowania ASI oraz formy podawania alergenu. Obecnie stosowane rodzaje ASI pozwalają na zminimalizowanie poważnych objawów niepożądanych, które obserwowano w początkowych próbach terapii. W pracy przedstawiono współczesne poglądy na temat patomechanizmów immunoterapii, zasad jej podawania oraz możliwości stosowania ASI w przypadku schorzeń atopowych. Podstawowym wskazaniem do tej metody leczenia jest brak możliwości wyeliminowania alergenu ze środowiska pacjenta przy dużym prawdopodobieństwie wystąpienia ciężkich objawów klinicznych uczulenia po kontakcie z alergenem. Najlepsze rezultaty osiąga się w przypadku nadwrażliwości na jady owadów błonkoskrzydłych oraz leczenia alergicznego nieżytu nosa, alergicznego zapalenia spojówek, a także astmy związanej z alergią na pyłki traw, drzew, chwastów i roztoczy kurzu domowego. Leczenie monoalergii daje lepszą skuteczność w porównaniu z uczuleniem na wiele alergenów. W wybranych przypadkach przy braku możliwości stosowania farmakoterapii lub jej nieskuteczności można rozważyć użycie ASI u pacjentów z alergią związaną z innymi alergenami. Aktualnie nie jest to metoda zaakceptowana w leczeniu alergii pokarmowej. W pracy przytoczono metaanalizy przeprowadzone w ostatnich latach, oceniające skuteczność dwóch najpopularniejszych obecnie metod immunoterapii – SCIT (śródskórnej oraz SLIT (podjęzykowej – w leczeniu astmy oraz alergicznego nieżytu nosa. Z cytowanych poniżej publikacji

  16. Wybrane farmakokinetyczne interakcje leków w trakcie leczenia padaczki. Część II

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Karol Jastrzębski

    2013-04-01

    ątpliwości, że potrzebne są dalsze badania i obserwacje. W niniejszym artykule przedstawiono krótki przegląd właściwości farmakokinetycznych wybranych leków, a także potencjalne interakcje między nimi. Prawidłowo przebiegające procesy wchłaniania, metabolizmu, dystrybucji i eliminacji leków warunkują odpowiednią skuteczność terapeutyczną. Na powodzenie leczenia mogą także znacząco wpłynąć interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne.

  17. RODZAJE METOD SEKWESTRACJI CO2

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Zofia LUBAŃSKA

    Full Text Available Z pojęciem ochrony środowiska wiąże się bardzo szeroko w ostatnim czasie omawiane zagadnienie dotyczące ograniczenia emisji CO2. Konsekwencją globalnych zmian klimatu wywołanego przez ludzi jest wzrost stężenia atmosferycznego gazów cieplarnianych, które powodują nasilający się efekt cieplarniany. Wzrasta na świecie liczba ludności, a co za tym idzie wzrasta konsumpcja na jednego mieszkańca, szczególnie w krajach szeroko rozwiniętych gospodarczo. Protokół z Kioto ściśle określa działania jakie należy podjąć w celu zmniejszenia stężenia dwutlenku węgla w atmosferze. Pomimo maksymalnej optymalizacji procesu spalania paliw kopalnianych wykorzystywanych do produkcji energii, zastosowania odnawialnych źródeł energii zmiana klimatu jest nieunikniona i konsekwentnie będzie postępować przez kolejne dekady. Prognozuje się, że duże znaczenie odegra nowoczesna technologia, która ma za zadanie wychwycenie CO2 a następnie składowanie go w odpowiednio wybranych formacjach geologicznych (CCS- Carbon Capture and Storage. Eksperci są zgodni, że ta technologia w niedalekiej przyszłości stanie się rozwiązaniem pozwalającym ograniczyć ogromną ilość emisji CO2 pochodzącą z procesów wytwarzania energii z paliw kopalnych. Z analiz Raportu IPCC wynika, iż technologia CSS może się przyczynić do ok. 20% redukcji emisji dwutlenku węgla przewidzianej do 2050 roku [3]. Zastosowanie jej napotyka na wiele barier, nie tylko technologicznych i ekonomicznych, ale także społecznych. Inną metodą dającą ujemne źródło emisji CO2 jest możliwość wykorzystania obszarów leśnych o odpowiedniej strukturze drzewostanu. Środkiem do tego celu, oprócz ograniczenia zużycia emisjogennych paliw kopalnych (przy zachowaniu zasad zrównoważonego rozwoju może być intensyfikacja zalesień. Zwiększanie lesistości i prawidłowa gospodarka leśna należy do najbardziej efektywnych sposobów kompensowania

  18. The Jessica Initiative: An Instrument for Urban Sustainable Development. Examples of Urban Regeneration in Silesia (Poland and Central Moravia (Czech Republic / Inicjatywa Jessica Jako Instrument Wspierania Zrównoważonego Rozwoju Miast. Przykłady Rewitalizacji Obszarów Miejskich Na Śląsku I W Środkowych Morawach

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Tarnawska Katarzyna

    2015-06-01

    Full Text Available W artykule przedstawiono ocenę możliwości implementacji narzędzi finansowych funkcjonujących w ramach inicjatywy JESSICA w wybranych dwóch specyficznych, przede wszystkim na ich post-industrialny charakter, ale także z powodu ich odmiennej charakterystyki społeczno-ekonomicznej, regionach Europy Środkowej: na Śląsku i w Środkowych Morawach. Problematyka ta prezentowana jest w kontekście możliwości wspierania zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich położonych w tych regionach poprzez działania mające na celu ich rewitalizację. Na początku zostały zaprezentowane ogólne ramy teoretyczne dla prowadzonych rozważań, oparte na dokonanym przez autorów przeglądzie literatury, kładącej szczególny nacisk na możliwości wykorzystania środków finansowych pochodzących z funduszy spójności Unii Europejskiej, a zwłaszcza instrumentów funkcjonujących w ramach inicjatywy JESSICA, w kierunku rewitalizacji regionów post-socjalistycznych. W rozdziale pierwszym omówiono koncepcję zrównoważonego rozwoju gospodarczego w aspekcie możliwości dokonywania działań w zakresie rewitalizacji ww. regionów, a zwłaszcza na ich ogromny potencjał rozwojowy w tym zakresie oraz na dziedziny i możliwe poziomy implementacji tego rodzaju przedsięwzięć i ich korzystne efekty. W rozdziale drugim zaprezentowano specyficzne cechy procesu rewitalizacji w krajach, regionach i miastach post-socjalistycznych. Rozdział trzeci zawiera skrótowy opis dotychczasowego przebiegu procesów rewitalizacji oraz analizę szczegółowych dziedzin i ram prawnych regulujących możliwości implementacji narzędzi finansowych w ramach inicjatywy JESSICA. Wyszczególniono także najistotniejsze aspekty degradacji rozpatrywanego obszaru, które determinują rodzaj i charakter realizowanych procesów rewitalizacji. W rozdziale czwartym zaprezentowano dotychczasowy przebieg tych procesów oraz zasadnicze problemy związane z ich implementacją (w

  19. The PLUS-MINUS axiological parameter in selected sex-related orientational metaphors in Spanish and its role in interlingual contrastive studies

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Katarzyna Popek-Bernat

    2017-12-01

    Full Text Available The PLUS-MINUS axiological parameter in selected sex-related orientational metaphors in Spanish and its role in interlingual contrastive studies The purpose of this article is to verify the functioning of the PLUS-MINUS axiological parameter in the orientational sexual metaphors which exist in Peninsular Spanish. The initial premise of the investigation is based on the concept proposed by Tomasz P. Krzeszowski (1993, according to which, upon studying image schemas, an additional parameter called PLUS-MINUS should be taken into account. This parameter is considered by Krzeszowski as “directly responsible for the dynamism of the metaphorization processes inherent in the formation of concepts based on the relevant schemata. Among [them are] the concepts of varying degrees of abstraction and of varying degrees of axiological load”. The present paper aims to demonstrate that the inclusion of the PLUS-MINUS parameter is necessary for the correct reconstruction of the picture of particular elements of reality grounded in language. An attempt will be made to try to answer the question of whether the type of orientation is in fact associated with a particular axiological load universally, or whether the axiology connected with the spatial orientation may vary within a single system or two different language systems. In this respect, the final part of the paper will encompass some examples of linguistic manifestations of sex-related orientational metaphors in Spanish with their Polish counterparts.   Parametr aksjologiczny PLUS-MINUS w wybranych hiszpańskich metaforach orientacyjnych związanych ze sferą seksualną oraz jego rola w interlingwalnych badaniach kontrastywnych Celem artykułu jest weryfikacja sposobu funkcjonowania parametru aksjologicznego PLUS-MINUS w metaforach orientacyjnych odnoszących się do aktu seksualnego, funkcjonujących w półwyspowej odmianie języka hiszpańskiego. Punktem wyjścia do rozważań jest koncepcja Tomasza

  20. Zaburzenia odżywiania u młodzieży

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Karolina Kierus

    2012-12-01

    Full Text Available Zaburzenia odżywiania o typie jadłowstrętu psychicznego, jadłowstrętu atypowego oraz bulimii zgodnie z aktu‑ alną wiedzą medyczną należą do poważnych zaburzeń psychicznych występujących u młodzieży w okresie doj‑ rzewania. Na zachorowanie najbardziej narażone są dziewczęta w wieku 14‑18 lat (w przypadku anoreksji, z tendencją do obniżania dolnej granicy wieku. Przyczyną tych zaburzeń jest nie tyle dążenie do uzyskania szczupłej sylwetki, ile zespół wielu czynników wpływających na rozwój emocjonalny dziecka, proces separacji – indywidualizacji, poczucie własnej wartości, akceptacja siebie i swojego ciała. Bardzo istotną rolę w rozwoju zaburzeń odżywiania u młodzieży odgrywają: dysfunkcja systemu rodzinnego, nadmiernie kontrolująca matka, stawiająca wysokie wymagania, oraz charakterystyczne cechy osobowości chorego, między innymi wygórowa‑ na ambicja, perfekcjonizm, silna wola, determinacja w dążeniu do osiągnięcia celu. Objawy jadłowstrętu psy‑ chicznego pojawiają się zazwyczaj skrycie, najczęściej rozpoczynają się od stopniowej rezygnacji z wybranych pokarmów z diety, np. słodyczy, pieczywa, mięsa, wprowadzania zasad „zdrowego żywienia” itp. W początko‑ wej fazie choroby ograniczanie jedzenia pełni funkcję czynnika wzmacniającego, dającego chorej poczucie kon‑ troli, satysfakcji czy nawet sukcesu. Zachowania bulimiczne przez długie miesiące pozostają niezauważone przez otoczenie chorego, gdyż najczęściej nie dochodzi do utraty masy ciała. U ponad połowy osób cierpią‑ cych na anoreksję pojawiają się myśli suicydalne oraz próby samobójcze, znaczna część chorych podejmuje także zachowania autodestrukcyjne. Leczenie pacjentów z zaburzeniami odżywiania jest długotrwałe. Oprócz prawidłowo prowadzonej terapii żywieniowej konieczne są stała opieka psychiatryczna, psychoterapia indywi‑ dualna, psychoedukacja opiekunów oraz terapia

  1. Effects of hydrogen peroxide treatment on the germination, vigour and health of Zinnia elegans seeds

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Szopińska Dorota

    2014-06-01

    Full Text Available Znaczące zasiedlenie nasion cynii (Zinnia elegans J acq. p rzez g rzyby, z właszcza przez patogena Alternaria zinniae, często skutkuje pogorszeniem zdolności kiełkowania nasion. W doświadczeniu badano wpływ nadtlenku wodoru (H2O2 na kiełkowanie, wigor i zdrowotność nasion cynii. Testowano dwie próby nasion: próbę I - charakteryzującą się niską zdolnością kiełkowania (39.5% i wysokim poziomem porażenia nasion przez A. zinniae ( 76% o raz p róbę I I - o dznaczającą s ię wysoką zdolnością kiełkowania (87% i wolną od tego patogena. Nasiona traktowano poprzez moczenie w 3%, 6%, 9% i 12% roztworach H2O2 przez 10, 20, 30 i 60 min. Kontrolę stanowiły początkowo nasiona moczone w wodzie destylowanej przez 10, 20, 30 i 60 min, a następnie wyniki wybranych wariantów traktowania porównywano z wynikami uzyskanymi dla nasion nietraktowanych i nasion traktowanych fungicydem, zawierającym 20% karbendazymu i 45% tiuramu. Na nasionach najczęściej identyfikowano grzyby rodzajów Alternaria i Fusarium. Stężenie nadtlenku wodoru w większym stopniu wpływało na jakość nasion cynii niż czas traktowania. Niemniej, zastosowane traktowanie, bez względu na czas jego trwania i stężenie H2O2, korzystnie wpływało na zdrowotność nasion obu prób, znacząco ograniczając ich zasiedlenie przez grzyby. Ponadto, najniższy poziom infekcji przez A. zinniae obserwowano po traktowaniu nasion 6% i 9% roztworem H2O2 przez odpowiednio 60 i 20 min. Nadtlenek wodoru w wyższych stężeniach (9% i 12% negatywnie wpływał na kiełkowanie i wigor nasion, zwłaszcza u próby II. Można wnioskować, że traktowanie nasion cynii nadtlenkiem wodoru skutecznie poprawia ich kiełkowanie głównie u prób silnie porażonych przez patogeny, co oznacza, że powinno być ono poprzedzone oceną zdrowotności nasion.

  2. Znaczenie parametru number needed to treat w ocenie skuteczności terapii

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Andrzej Potemkowski

    2016-12-01

    Full Text Available Badania kliniczne dostarczają lekarzowi praktykowi nazbyt wielu danych, na których podstawie musi on porównać metody leczenia i wybrać tę potencjalnie najkorzystniejszą dla danego pacjenta. Za jedną z użytecznych miar oceny rezultatów terapii uznano number needed to treat – NNT. Parametr ten określa liczbę osób, które należy poddać jednej interwencji zamiast drugiej, aby zaobserwować różnicę w skuteczności uzyskiwania pożądanego wyniku w określonym horyzoncie czasowym. NNT jest pochodną bezwzględnej zmiany ryzyka lub ryzyka wyjściowego i jego zmiany względnej; obrazuje względną przewagę danego sposobu leczenia. NNT służy przede wszystkim do porównywania wad i zalet alternatywnych interwencji, a ocena tego wskaźnika jest ważna w szacowaniu wartości klinicznej istotnych statystycznie wyników badań klinicznych. Zastosowanie NNT pomaga przewidzieć efekt leczenia pod względem zarówno skuteczności, jak i tolerancji. Ponadto wyniki badań klinicznych przedstawione w formie NNT można przekazać chorym, ich rodzinom oraz instytucjom decydującym o dostępności konkretnego leku. W stwardnieniu rozsianym wyniki badań klinicznych dotyczyły wpływu leków na zmniejszenie rocznego wskaźnika rzutów i redukcję zmian w obrazach rezonansu magnetycznego oraz zahamowania progresji niepełnosprawności. W analizach leków pierwszej linii wartości NNT odniesione do przeciwdziałania rzutom, progresji niepełnosprawności i zmianom w rezonansie magnetycznym istotnie się różnią. Podobne różnice występują w przypadku wartości NNT dla leków drugiej linii czy obecnie wprowadzanych leków doustnych. Dane te pokazują, że w ocenie wyników badań klinicznych nie należy brać pod uwagę jedynie wybranych wskaźników – trzeba analizować je wszystkie w sposób konstruktywnie krytyczny. Podkreśla się także znaczenie NNT jako przejrzystego parametru, który może być wykorzystywany

  3. Zaburzenia depresyjne z ewolucyjnego punktu widzenia

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marcin Piotr Nowak

    2017-06-01

    zaadaptować się do pełnienia innych funkcji.

  4. La critique de cinéma comme activité rhétorique

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Dominika Topa-Bryniarska

    2017-12-01

    Full Text Available Film review as a rhetorical activity The paper discusses the discursive construction of persuasiveness in media language. Analysing the corpus consisting of eighty reviews of two French comedies “Intouchables” (2011 and “Qu'est-ce qu'on a fait au Bon Dieu?” (2014, several invariant characteristics of the genre `film review' are established in the light of its deliberative dimension which consists in using various discursive strategies of persuasion submitted to the phatic function based on the principle of movere and delectare. Since the mentioned strategies assume that the discourse aims at influencing the addressees' will and decisions, they reflect some of the persuasive techniques used in advertising discourse, especially with regard to rhetorical means of interpretation, suggestion and evaluation such as colloquial expressions, questions, directive speech acts, collocative pronouns and generic quantifiers. Thus, the issues addressed in the study concern a set of parameters governing the attractiveness of the message in order to reinforce or weaken the recipient's attitude towards the presented object. These parameters stem from shared values and convictions exploring automatic mental triggers connected with the peripheral route of persuasive influence.   Recenzja filmowa jako działanie retoryczne Celem analizy jest przedstawienie dyskursywnego konstruowania perswazyjności w języku mediów. Na bazie korpusu składającego się z osiemdziesięciu recenzji dwóch francuskich komedii „Nietykalnych” (2011 i „Za jakie grzechy, dobry Boże?” (2014 omówiono kilka inwariantnych cech gatunku „recenzji filmowej”, przedstawionych w świetle jej deliberatywności, polegającej na użyciu różnorakich dyskursywnych strategii perswazyjnych, zależnych od fatycznej funkcji języka, działającej w oparciu o reguły movere i delectare. Ponieważ we wspomnianych strategiach zakłada się, że celem dyskursu jest wpływanie na wol

  5. Wybrane farmakokinetyczne interakcje leków w trakcie leczenia padaczki. Część I

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Justyna Kacperska

    2013-04-01

    Full Text Available Padaczka jest jedną z najdłużej znanych chorób. Słowo epilepsia liczy 2500 lat i pochodzi od greckiego epilamvanein, co znaczy ‘atakować’, ‘chwycić’, ‘posiąść’. Napady padaczkowe traktowane były jako wyraz owładnięcia przez demony, złe duchy, w związku z czym padaczkę przez długi czas uważano za „świętą chorobę”. Nie jest to choroba w klasycznym znaczeniu, a raczej skomplikowany proces patofizjologiczny, którego bardzo liczne i złożone objawy są wynikiem różnych zaburzeń funkcji mózgu. Padaczka należy do najtrudniejszych problemów neuroepidemiologicznych. Napady padaczkowe są wyrazem patologicznej czynności różnych obszarów mózgu w przebiegu wielu procesów chorobowych. Źródłem patologicznych wyładowań w klinicznej formie napadu padaczkowego mogą być blizny pourazowe, zmiany uciskowe, zapalne, zwyrodnieniowe, ogniska naczyniopochodne czy zaburzenia rozwojowe. Ogniskiem padaczkowym jest strefa zmienionej tkanki, leżącej między uszkodzeniem a okolicą zdrową. To grupa neuronów generująca okresowo napadową czynność bioelektryczną w formie napadowych wy- ładowań depolaryzacyjnych generujących kliniczny napad padaczkowy. Większość padaczek to zaburzenia pierwotne mózgowe, choć istnieje również wiele procesów pozamózgowych zaburzających homeostazę ustrojową. W leczeniu padaczki nie występuje jeden standardowy sposób postępowania. Celem terapii jest całkowita kontrola napadów i uzyskanie jak najmniejszych objawów niepożądanych podczas leczenia lekami przeciwpadaczkowymi. Wiedza i doświadczenie lekarzy praktyków są najistotniejszym czynnikiem wpływającym na opiekę nad chorym z padaczką. Lek powinien być dostosowany do typu napadu lub zespołu padaczkowego, częstości i ciężkości napadów. Pojawienie się leków nowej generacji dało im pewną przewagę w stosunku do starszych leków. Cechują je: większa swoistość działania, lepsze w

  6. Zaburzenia poznawcze i neurologiczne u potomstwa matek chorych na padaczkę – czynniki ryzyka

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Janusz Wendorff

    2010-12-01

    oceny stosowane przez poszczególnych autorów różnią się istotnie. Nie znane są także w większości mechanizmy wpływu różnych czynników genetycznych i środowiskowych na rozwój funkcji poznawczych u dzieci matek chorych na padaczkę.

  7. Skóra – najważniejszy narząd naszego ciała. dbajmy o nią!

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Adam J. Sybilski

    2012-12-01

    Full Text Available Skóra to najważniejszy i największy narząd naszego ciała, spełniający wiele kluczowych funkcji, które dzieli się na bierne (ochrona oraz czynne (wydzielnicza, czuciowa. Należy o nią dbać nawet wtedy, gdy jest zdrowa, aby zapobiegać jej chorobom. Podstawowa pielęgnacja obejmuje właściwe jej oczyszczanie i nawilżanie. Trzeba ją również chronić przed otarciami i odparzeniami, nie powinno się jej nadmiernie eksponować na pro‑ mieniowanie UV, niską lub wysoką temperaturę, wiatr, a także wysoką wilgoć. Niekorzystne dla skóry są rów‑ nież środki drażniące. Swoista budowa skóry noworodków i niemowląt wymusza stałą, bardzo ostrożną i dokładną pielęgnację skóry zdrowej i szybką reakcję w przypadku wystąpienia nawet niewielkich podrażnień i uszkodzeń. Najbezpieczniejsze są łagodne produkty kosmetyczne, o neutralnym pH, środki czyszczące bez dodatku barwników lub substancji zapachowych. Nie wolno zapomnieć o ochronie przed promieniowaniem słonecznym i stosować regularnie kremy z filtrem. U młodzieży problemem dla skóry mogą być tatuaże, kol‑ czyki, nadmierne opalanie w solariach. Sytuacje te bardzo negatywnie wpływają na skórę i wymagają szcze‑ gólnej pielęgnacji. W codziennej pielęgnacji skóry dorosłych niezbędne jest systematyczne i stałe używanie kre‑ mów dostosowanych do wieku, stanu zdrowia skóry oraz warunków życia. Dbanie o skórę powinno być nawykiem. Przy wyborze preparatów pielęgnacyjnych należy zwrócić uwagę, by były dopasowane do wieku i potrzeb skóry, nie zawierały konserwantów ani substancji zapachowych, ich cena nie obciążała zbytnio budżetu i umożliwiała codzienne stosowanie.

  8. Analysis of The Rayleigh Number in the Area of Steel Rectangular Sections in the Conditions of Stedy and Unstedy Heat Flow/ Analiza Liczby Rayleigha W Obszarze Stalowych Profili Prostokątnych W Warunkach Ustalonego I Nieustalonego Przepływu Ciepła

    Science.gov (United States)

    Wyczółkowski, Rafał

    2014-09-01

    The paper presents the experimental measurements dedicated to the research for the Rayleigh number (Ra) in the area of rectangular steel sections. This problem is associated with the analysis of the free convection which takes place in the heating of sections bundles during the heat treatment. The study was conducted for both steady and transient heat transfer. The values of the Ra number obtained for the tested sections allow to describe the phenomenon of convection on the basis of a very simple criterial dependence. It greatly simplifies the mathematical description of the heat transfer phenomenon in the concerned charges. W artykule przedstawiono wyniki badań eksperymentalnych, których celem było określonie liczby Rayleigha (Ra) dla profili prostokątnch, nagrzewanych w warunkach ustalonej i nieustalonej wymiany ciepła. Analizie poddano trzy rodzaje profili: 40×20 mm, 60×60 mm oraz 80×80 mm. Badania dla warunków ustalonych przeprowadzono w komorze grzewczej stanowiska do pomiarów efektywnej przewodności cieplnej wsadów porowatych. Natomiast badania w warunkach nieustalonych przeprowadzono w elektrycznym piecu komorowym. Charakter zmian liczby Ra w funkcji temperatury, dla obu sposobów nagrzewania jest podobny. W każdym z przypadków, maksymalną wartość parametr Ra uzyskuje w przedziale temperatury około 100÷200°C. Dla profili 80×80 mm parametr ten jest około sześciokrotnie większy w porównaniu z profilami 60×60 mm. W przypadku nieustalonego przepływu ciepła, bezwzględne wartości parametru Ra są o rząd wielkości większe od wartości uzyskanych dla warunków ustalonych. Odnotowane liczby Ra nie przekroczyły wartości 107. Maksymalna wartość tego parametru wyniosła około 1,2×106. Zatem przy nagrzewaniu analizowanych profili, występujacą w ich wnętrzu konwekcję, można traktować jako intensyfikację przewodzenia w wypełniającym je powietrzu. Wyniki przedstawionych badań posłużą do analizy wpływu występującej wewn

  9. Tiamina i jej pochodne w regulacji metabolizmu komórek

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Adam Tylicki

    2011-07-01

    Full Text Available Tiamina (wit. B[sub]1[/sub] od ponad 70 lat cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem biologów, biochemików i lekarzy ze względu na swój udział w głównych procesach biochemicznych i fizjologicznych. Cząsteczka tiaminy składa się z pierścienia pirymidynowego i tiazolowego połączonych mostkiem metylenowym. Jest ona syntetyzowana w komórkach mikroorganizmów, grzybów i roślin, natomiast zwierzęta i ludzie muszą pobierać ją z pożywieniem. W komórkach tiamina występuje w postaci wolnej oraz estrów fosforanowych (mono-, piro- i trifosforanu, a także – co niedawno stwierdzono – w postaci adenozynotrifosfotiaminy. Pirofosforan tiaminy jest koenzymem ponad 20 scharakteryzowanych enzymów związanych z różnymi szlakami metabolicznymi (udział w przemianach katabolicznych prowadzących do syntezy ATP, biosynteza pentoz niezbędnych do budowy nukleotydów, metabolizm aminokwasów i innych związków organicznych. Badania ostatnich lat dowodzą również niekoenzymatycznej funkcji pochodnych tiaminy w regulacji ekspresji genów (ryboprzełączniki u mikroorganizmów i roślin, reakcjach stresowych, transdukcji sygnałów nerwowych, a także w nieznanych dotąd szlakach transdukcji odbierających bodźce związane z niekorzystnymi warunkami środowiska. Niedobory tiaminy są kojarzone z wieloma stanami patologicznymi, takimi jak beri-beri, choroba Parkinsona, Alzheimera, Wernickego-Korsakowa, a także innymi patologiami układu nerwowego i krwionośnego. Dlatego witamina ta jest stosowana jako lek wspomagający w tych przypadkach. Rosnące zainteresowanie wzbudza uzyskiwanie coraz to nowych syntetycznych analogów tiaminy i możliwości ich wykorzystania jako antybiotyków, cytostatyków, herbicydów, czy też farmaceutyków łagodzących stan deficytu tej witaminy. W pracy przedstawiamy aktualny stan wiedzy dotyczący tiaminy i jej naturalnych, a także syntetycznych pochodnych, wskazując na udział tych związków w

  10. Fingolimod w leczeniu stwardnienia rozsianego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marek Juszczak

    2010-09-01

    Full Text Available W chwili obecnej leczenie immunomodulujące stwardnienia rozsianego (łac. sclerosis multiplex, SM polega na podawaniu leków w postaci iniekcji podskórnych, domięśniowych bądź dożylnych. Powoduje to liczne niedogodności dla pacjentów, wobec czego istnieje zapotrzebowanie na wprowadzenie leku doustnego o skuteczności przewyższającej skuteczność leków obecnie stosowanych. Pierwszym tego typu lekiem jest fingolimod (FTY720. Lek ten dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego, a maksymalne stężenie we krwi osiąga po 12-16 godzinach od podania. Mechanizm działania fingolimodu polega na powodowaniu sekwestracji dojrzałych limfocytów w węzłach chłonnych i kępkach Peyera, co zmniejsza ich liczbę we krwi oraz w naciekach limfocytarnych. FTY720 nie upośledza funkcji limfocytów, a zwłaszcza aktywacji limfocytów T. Uważa się, że fingolimod może hamować migrację limfocytów na drodze dwóch niezależnych mechanizmów: pierwszy to zmniejszanie liczby receptorów S1P1 na limfocytach T i osłabienie sygnału do ich migracji, drugi to stałe pobudzanie tych receptorów obecnych na śródbłonku zatok w węzłach chłonnych do wzmacniania bariery ograniczającej migrację limfocytów. Zachęcające wyniki badań klinicznych II fazy umożliwiły zaprojektowanie dwóch dużych badań III fazy, które otworzyły fingolimodowi drogę do rejestracji: FREEDOMS (FTY720 Research Evaluating Effects of Daily Oral therapy in Multiple Sclerosis i TRANSFORMS (Trial Assessing Injectable Interferon versus FTY720 Oral in Relapsing-Remitting Multiple Sclerosis. W zakresie wszystkich klinicznych i rezonansowych punktów końcowych w badaniu FREEDOMS udowodniono przewagę fingolimodu nad placebo. Badanie TRANSFORMS pozwoliło udowodnić, że fingolimod zmniejsza aktywność SM skuteczniej niż interferon β-1a. Dane te potwierdzają, że fingolimod jest obiecują- cym nowym lekiem w terapii SM.

  11. Visualization of Multidimensional Data in Purpose of Qualitative Classification of Various Types of Coal / Wizualizacja Wielowymiarowych Danych W Celu Klasyfikacji JAKOŚCIOWEJ RÓŻNYCH TYPÓW WĘGLA

    Science.gov (United States)

    Niedoba, Tomasz; Jamróz, Dariusz

    2013-12-01

    ędzy badanymi zmiennymi wektora X. Współczynniki korelacji liniowej są wyznaczane dla par zmiennych losowych całkowicie niezależnie od pozostałych zmiennych. Cząstkowe współczynniki korelacji liniowej wyznaczane są w oparciu o macierz współczynniki korelacji liniowej z uwzględnieniem roli pozostałych zmiennych w rozważanym równaniu regresji liniowej. W przypadku analizy trzech zmiennych losowych, z których jedna jest traktowana jako zmienna zależna a dwie pozostałe jako niezależne sprowadza się to do wyznaczania współczynników korelacji dla zrzutowanych punktów równolegle do płaszczyzny regresji na ściany układu współrzędnych. Pozwala to wyznaczyć hierarchię (siłę wpływu) zależności zmiennych w rozpatrywanym układzie. Na analizie macierzy współczynników korelacji liniowej oparta jest analiza czynnikowa, która pozwala pogrupować występujące zmienne w tzw. czynniki, które reprezentują połączone wpływy zmiennych na rezultaty rozpatrywanych procesów, czyli przeprowadzić pewną klasyfikację zmiennych. W klasyfikacji typów węgli wyróżnia się wiele typów, z umownym podziałem na węgle energetyczne i koksujące. Dane dotyczące węgla są traktowane zwykle jako niezależne wielkości, przy czym takie podejście nie zawsze jest właściwe. Autorzy zaproponowali nowe rozwiązania w tym zakresie i dokonali wielowymiarowej analizy trzech wybranych typów węgla o różnych właściwościach (węgle typu 31, 34.2 oraz 35), które pochodziły z trzech różnych kopalń zlokalizowanych w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym. Obiektem badań w każdej z tych kopalń był tzw. węgiel surowy, nie poddawany procesom przeróbczym. Dla każdego z węgli dokonano szczegółowej analizy wybranych siedmiu cech, opisujących jego właściwości, których przykładowe wyniki zostały zaprezentowane w tabelach 1-3. Aby dokonać adekwatnej i dokładnej analizy statystycznej zebranych danych konieczna jest wielowymiarowa analiza wybranych cech

  12. New Criteria to Assess Seismic and Rock Burst Hazard in Coal Mines / Nowe Kryteria Dla Oceny Zagrożenia Sejsmicznego I Tąpaniami W Kopalniach Węgla Kamiennego

    Science.gov (United States)

    Mutke, Grzegorz; Dubiński, Józef; Lurka, Adam

    2015-09-01

    niektórych przypadkach również wypadki śmiertelne. Przedstawiono podstawowe parametry sejsmologiczne stosowane w kraju i w świecie do oceny zagrożenia sejsmicznego. Opisano podstawowe zasady metody kompleksowej oceny stanu zagrożenia tąpnięciem, w skład której wchodzi metoda sejsmologiczna bieżącej (pomiarowej) oceny stanu zagrożenia. Od wielu lat, wraz z ciągłym rozwojem bazy aparaturowej i możliwości w zakresie cyfrowej rejestracji sejsmogramów oraz przetwarzania i interpretacji danych pomiarowych wzrasta znaczenie metod sejsmicznych, które są dzisiaj powszechnie stosowane w polskich kopalniach zagrożonych tąpaniami. Ciągła obserwacja zjawisk sejsmicznych indukowanych w trakcie rozwoju procesu eksploatacji pokładów węgla umożliwiła, w oparciu o zgromadzoną bazę danych, opracowywanie nowych kryteriów zagrożenia sejsmicznego oraz zagrożenia tąpnięciem, które winny wyraźnie poprawić efektywność metody sejsmologii górniczej. W artykule przedstawiono nowe kryteria oceny stanu bieżącego zagrożenia tąpaniami zaproponowane do stosowania w polskich kopalniach węgla kamiennego, które prowadzą eksploatację systemem ścianowym. Kryteria te są oparte na wynikach ciągłej rejestracji sejsmologicznej, połączonej z bieżącą analizą zarejestrowanych wstrząsów i obliczaniem wybranych parametrów sejsmologicznych. Parametry te to położenie ognisk wstrząsów w stosunku do wyrobisk eksploatacyjnych, energia sejsmiczna wstrząsów, suma energii sejsmicznej wyzwolona na każde 5m postępu ściany eksploatacyjnej, wartość wagowanego parametru amplitudy prędkości drgań PPVW, moment sejsmiczny M0, indeks energii EI oraz parametr b rozkładu wstrząsów według relacji Gutenberga-Richtera. Wartości powyższych parametrów są określane dla każdej doby lub w przesuwających się co dobę oknach czasowych lub oknach zawierających określoną liczbę wstrząsów, a następnie porównywane, raz na dobę, z ich wartościami

  13. The Influence of Shale Rock Fracturing Equipment Operation on Atmospheric Air Quality

    Science.gov (United States)

    Bogacki, Marek; Macuda, Jan

    2014-12-01

    . Zaadoptowano na potrzeby obliczeń modelowych wskaźniki emisji opracowane między innymi przez Amerykańską Agencję ds. Środowiska, czy Europejską Agencję ds. Środowiska. Obliczenia propagacji w powietrzu zanieczyszczeń pochodzących z analizowanych silników wykonano metodą modelowania matematycznego wykorzystując w tym celu model smugi Gaussa. Wyniki obliczeń pozwoliły na ocenę rozkładu przestrzennego stężeń maksymalnych 1-godzinnych (S1), częstości przekroczeń wartości dopuszczalnej stężeń 1-godzinnych (P(D1)), percentyla 99,8 lub 99,726 ze stężeń 1-godzinnych oraz stężeń średniorocznych (Sa) dla wybranych, najbardziej istotnych z punktu widzenia wpływu na jakość powietrza zanieczyszczeń tj.: NOx (jako NO2), SO2, CO, PM10, benzo(a) pirenu, benzenu, toluenu, ksylenu, formaldehydu, aldehydu octowego oraz akroleiny. Wyniki obliczeń stężeń wybranych substancji w powietrzu na granicy wiertni zestawiono w tabeli 9, natomiast rozkłady przestrzenne stężeń NOx oraz PM10 przedstawiono na rysunkach 3-8. Analiza wyników obliczeń nie wykazała wprawdzie dla analizowanego przypadku występowania przekroczeń obowiązujących w Polsce standardów imisyjnych, ale w przypadku takich zanieczyszczeń jak tlenki azotu (NOx) czy pył PM10 istnieje realne zagrożenie wystąpienia takich przekroczeń, między innymi w sytuacji, gdy łączna moc zainstalowana w silnikach napędzających urządzenia technologiczne w czasie procesu szczelinowania będzie wyraźnie większa niż przyjęta w opisanych badaniach. Wnioski z przeprowadzonych obliczeń wskazują na istotny wpływ na jakość powietrza emisji tlenków azotu (NOx) i pyłu PM10. Ryzyko wystąpienia przekroczeń obowiązujących standardów imisyjnych poza granicą wiertni jest uwarunkowane zarówno czynnikami technologicznymi (łączna moc pracujących silników, parametry spalanego paliwa, zastosowane w silnikach techniki ograniczenia emisji, czas trwania szczelinowania itp.) jak i szeregiem

  14. Influence of the Plow Filling and Thread Angle onto the Plow Head Efficiency / Wpływ Współczynnika Wypełnienia Organu Oraz Kąta Nawinięcia Płata Ślimaka Na Sprawność Ładowania Frezującymi Organami Ślimakowymi

    Science.gov (United States)

    Wydro, Tomasz

    2015-03-01

    Laboratory examinations on the plow heads at various filling rate and material grain-size, as well as various values of worm thread angle of the plow head have been executed. Influence of the worm thread angle and plow head filling onto optimal loading efficiency, has also been tested. Eksploatacja węgla kamiennego w Polsce odbywa się przy zastosowaniu kompleksów ścianowych kombajnowych jak również kompleksów strugowych. Ten drugi z kompleksów jest znacznie mniej rozpowszechniony w Polsce i stosowany do pokładów o miąższości poniżej 1,5 m. Do głównych maszyn i urządzeń ścianowego kompleksu kombajnowego należy zaliczyć maszynę urabiająco - ładującą jaką jest kombajn ścianowy, obudowę zmechanizowaną oraz przenośnik ścianowy. Elementami roboczymi w kombajnie ścianowym są frezujące organy ślimakowe, które mocowane są na ramionach kombajnu. Zadaniem frezujących organów ślimakowych jest realizacja jednocześnie dwóch procesów. Pierwszym z procesów jest frezowanie czyli oddzielanie kawałków węgla od calizny. Drugi proces to proces ładowania urobku, polegający na ciągłym odprowadzaniu urobku na przenośnik ścianowy. Równoległość realizacji pracy tych dwóch procesów, uniemożliwia w warunkach rzeczywistych przeprowadzenie obserwacji procesu ładowania i dokonania jakichkolwiek pomiarów i analiz. Dlatego też, przeprowadzane badania i pomiary opisywane w literaturze zwykle miały charakter modelowy lub stanowiskowy, gdyż tylko takie warunki umożliwiały rozdział tych funkcji organu (Chodura, 1992; Hyong Jong Gol, 1990; Jaszczuk & Tomaszewski, 2004; Krauze, 1997). W związku z powyższym, chcąc bliżej poznać prawa rządzące procesem ładowania, zdecydowano się na rozdzielenie tych dwóch procesów i przeprowadzenie badań laboratoryjnych. Przedmiotowe badania zostały przeprowadzone w laboratorium Katedry Maszyn Górniczych, Przeróbczych i Transportowych AGH. W badaniach uwzględniono wpływ jednego z

  15. Słownictwo kulinarne w chorwackich przysłowiach, porzekadłach, frazeologizmach, przyśpiewkach, formach żargonalnych i ludowych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Adrianna Słabińska

    2016-12-01

    ą ludzie biesiadujący przy stole. Rozmawiając o różnych codziennych sprawach, mówią też o jedzeniu – chwalą, narzekają czy krytykują. Spożywanie posiłków w gronie rodziny, przyjaciół, zarówno w sytuacji codziennej, jak i uroczystej, tworzy specjalny nastrój. Nadarza się okazja do zwierzeń, porad, żartów, wspomnień i życiowych refleksji. Powstają różne powiedzenia, przysłowia, które wzbogacają kulturę danego kraju czy regionu. Nie inaczej jest w Chorwacji. W języku chorwackim istnieje wiele przysłów i porzekadeł związanych z lokalnymi tradycjami kulinarnymi. Część z nich jest powszechnie znana w całym kraju, niektóre tylko na wybranych obszarach. W całej Chorwacji znane są liczne przysłowia w formie nieco zmienionej w warstwie obrazowej. Zaprezentowane w niniejszym artykule przysłowia i porzekadła zaczerpnęłam ze zbioru Josipa Kekeza, uznanego paremiologa chorwackiego. Należy wziąć pod uwagę, iż jest to materiał wybrany, a w słownikach internetowych notowane są jeszcze inne formacje, których nie będę tu omawiać. Obok form chorwackich podaję w nawiasach polski ekwiwalent w tłumaczeniu własnym, oddający sens całej konstrukcji. W dalszej części opisuję przysłowia regionalne oraz przyśpiewki, które ilustrują różnorodność dialektów chorwackich. Przytaczam także obecne w chorwackiej leksyce kulinarnej inne formy językowe, jak żargonizmy i elementy zaczerpnięte z innych języków, aby ukazać jej niezwykłą różnorodność i bogactwo.

  16. Modelling of Underground Coal Gasification Process Using CFD Methods / Modelowanie Procesu Podziemnego Zgazowania Węgla Kamiennego Z Zastosowaniem Metod CFD

    Science.gov (United States)

    Wachowicz, Jan; Łączny, Jacek Marian; Iwaszenko, Sebastian; Janoszek, Tomasz; Cempa-Balewicz, Magdalena

    2015-09-01

    , under the specific conditions of the georeactor operations within the time interval of 100 hours and 305 hours. The results of the numerical solution have been compared with the results of experimental results under in-situ conditions. Zaprezentowano wyniki badań modelowych polegających na numerycznej symulacji procesu podziemnego zgazowania węgla. Dla potrzeb realizowanej pracy dokonano wyboru oprogramowania wykorzystywanego do symulacji procesu podziemnego zgazowania węgla. Na podstawie przeglądu literatury zdecydowano, że oprogramowaniem, za pomocą, którego będą realizowane badania modelowe, będzie oprogramowanie informatyczne ANSYS-Fluent. Za jego pomocą przeprowadzano obliczenia numeryczne z zamiarem zidentyfikowania rozkładu zmian stężenia składników gazu procesowego w funkcji czasu trwania procesu zgazowania węgla. Przeprowadzone obliczenia miały charakter predykcji. W oparciu o dane konstrukcyjne georeaktora stosowanego podczas badań na KD Barbara oraz KWK Wieczorek, opracowano model geometryczny oraz wykonano jego dyskretyzację poprzez wygenerowanie odpowiedniej siatki numerycznej w oparciu, o którą wykonywane są obliczenia. Dane dotyczące sposobu zasilania georeaktora oraz parametrów utrzymywanych podczas procesu wykorzystano do definiowania modelu numerycznego. Część danych została uzupełniona w oparciu o źródła literaturowe. Głównym przyjętym założeniem było oparcie symulacji pracy georeaktora o modele opisujące reaktywny przepływ płynu. Składniki gazu procesowego oraz czynnik zgazowujący przemieszczają się wzdłuż kanału zgazowującego symulując zjawiska fizykochemiczne związane z transportem masy i energii oraz zachodzące reakcje chemiczne (wraz z efektem energetycznym). Chemizm procesu zgazowania oparto o równanie kinetyczne, które determinuje przebieg danego typu równania chemicznego zgazowania węgla. W ramach modelu opisano też interakcję gazu z otaczającą warstwą węgla. Opis ten dotyczy

  17. Underground Tourist Routes in the Context of Sustainable Development / Podziemne Trasy Turystyczne W Procesie Zrównoważonego Rozwoju

    Science.gov (United States)

    Wieja, Tomasz; Chmura, Janusz; Bartos, Maciej

    2015-09-01

    residence patterns that have emerged over centuries. Well - preserved and protected excavations are the relics of the past, are part of the cultural heritage and become a rich source of knowledge about history. Ostanie lata przyniosły rozwój skoncentrowany na maksymalizacji zysków ekonomicznych i politycznych. Doprowadził on do kryzysów środowiskowych, społecznych, a nawet gospodarczych. Przyczyniło się to do powstania koncepcji zrównoważonego rozwoju. Jest to dążenie do poprawy jakości życia przy zachowaniu równości społecznej, bioróżnorodności i bogactwa zasobów naturalnych. Bardziej świadome i aktywne społeczeństwo ma do odegrania kluczową rolę w zrównoważonym rozwoju. Z jednej strony jest regulatorem wpływu gospodarki na środowisko, zaś z drugiej kapitał społeczny zapewnia ciągłość wizji rozwoju i planowania jej realizacji. Ochrona zabytkowych podziemi bardzo dobrze wpisuje sie w proces zrównoważonego rozwoju. Zachowane i udostępnione zabytkowe podziemia są częścią dziedzictwa kulturowego i mają za zadanie zachowania wartości historycznych, kulturowych, przyrodniczych, a także użytkowych. W ostatnich latach obserwuje się intensywny rozwój działań zmierzających do wykorzystania zabytkowych podziemi do celów użytkowych. Problem rewitalizacji zabytkowych podziemi, a więc przywracanie "do życia" starych wyrobisk, jest bardzo skomplikowanym procesem przywracania pierwotnych funkcji nieczynnym lub zdegradowanym obiektom podziemnym. W procesie projektowania bardzo ważne są działania zgodnie z procesami naturalnymi obowiązującymi w przyrodzie. Zabezpieczane i adaptowane podziemia muszą w rezultacie działań człowieka być "przyjazne" i akceptowane przez użytkowników, będąc elementem ochrony dziedzictwa kulturowego człowieka, a więc częścią składową zrównoważonego rozwoju. Problemy techniczne występujące przy adaptacji zabytkowych podziemi są nie tylko praktycznym zastosowaniem nauki, ale tak

  18. Cultural Identity of Citizens of Gdańsk from an Ethnolinguistic Perspective on the Basis of Chosen Texts of the Free City of Danzig

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Izabela Olszewska

    2015-06-01

    image of Danzig identities I will consider first of all the following scientific issues after Bartmiński: a the way of defining common identity i.e. “who we are” – autostereotypes; b the ways of linguistic perception and definition of the others i.e. “who they are” – heterostereotypes; c the ways of conceptualization of space and ‘our place in the world’ and the common time in which we live.   Tożsamości kulturowa gdańszczan w ujęciu etnolingwistycznym na przykładzie wybranych tekstów publicystycznych Wolnego Miasta Gdańska W konsekwencji I wojny światowej oraz na mocy postanowień Traktatu Wersalskiego utworzono Wolne Miasto Gdańsk (WMG. Na obraz tożsamości gdańskiej w okresie WMG składały się przede wszystkim następujące grupy etniczne: niemiecka, polska i żydowska. Czy Wolne Miasto Gdańsk było wielokulturowe, czy też niemieckie z mniejszościami polską i żydowską? Czy narodowości żyły obok siebie, czy wspólnie jako gdańszczanie kreowały swoją wspólną rzeczywistość? Czy w odniesieniu do WMG można mówić o jednolitej kulturze/tożsamości gdańskiej? Celem artykułu jest analiza językowego obrazu świata tożsamości gdańszczan w okresie Wolnego Miasta Gdańska, dokonana na podstawie charakterystyki obrazu związków i różnic kulturowych w interpretacji społeczności polskiej. Całkowity obraz tożsamości składa się bowiem z mozaiki mniejszych interpretacji, które dopiero sprowadzone do wspólnego mianownika mogą ułożyć się w całość jednej tożsamości gdańskiej, niejako na zasadzie obrazu wielopodmiotowości zbiorowej. Wzajemne postrzeganie się narodowości zamieszkujących obszar WMG jest punktem wyjścia do rozważań na temat ich tożsamości oraz próbą odpowiedzi na pytanie: czy gdańszczanie widzieli siebie, jako jedną społeczność - gdańską właśnie? Analizowany materiał badawczy to wybrane teksty publicystyki gdańskiej o charakterze kulturalno- społecznym oraz informacyjno

  19. The Influence of Disintegration of Hard Coal Varieties of Different Metamorphism Grade on the Amount of Sorbed Ethane / Wpływ rozdrobnienia odmian węgla kamiennego o różnym stopniu metamorfizmu na ilości sorbowanego etanu

    Science.gov (United States)

    Żyła, Mieczysław; Dudzińska, Agnieszka; Cygankiewicz, Janusz

    2013-06-01

    increasing accessibility of ethane particles to sorption centres both electron donors and electron acceptors which are present on hard coal surface. The surface sorption centre increase may result in formation a compact layer of ethane particles on coal surface. In the formed layer, not only the strengths of vertical binding of ethane particles with the coal surface appear but also the impact of horizontal strengths appears which forms a compact layer of sorbed ethane particles. The surface layer of ethane particles may lead to explosion. Etan jest gazem wybuchowym. Towarzyszy on najczęściej metanowi uwalniającemu się podczas eksploatacji i robót górniczych. W pracy omówiono wyniki badań sorpcji etanu na trzech klasach ziarnowych sześciu wybranych próbek węgli kamiennych pobranych z czynnych polskich kopalń. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że badane węgle wykazują zróżnicowane chłonności sorpcyjne w odniesieniu do etanu. Największe ilości etanu sorbuje niskouwęglony węgiel z kopalni Jaworzno o dużej porowatości oraz dużej zawartości tlenu i wilgoci, a najmniejsze ilości etanu sorbowane są przez węgiel z kopalni Sośnica o stosunkowo dużej zawartości popiołu. Wraz z procesem rozdrabniania węgli wzrasta ilość sorbowanego etanu dla wszystkich badanych próbek węglowych. Wśród badanych węgli znajdują się trzy próbki węgli średniouwęglonych pobrane z kopalń: Pniówek, Chwałowice, Zofiówka, które charakteryzują się małymi wartościami powierzchni wyliczonymi według modelu BET z izoterm sorpcji azotu wyznaczonych w temperaturze 77,5 K. Próbki tych trzech węgli wykazują największy, spośród badanych, przyrost ilości sorbowanego etanu zachodzący wraz z rozdrobnieniem. Próbki te rozdrobnione do klasy ziarnowej 0,063-0,075 mm sorbują etan w ilości odpowiadającej wielkości sorpcji na niskouwęglonym węglu z kopalni Jaworzno będącym w klasie ziarnowej 0,5-0,7 mm. Należy zaznaczyć, że próbki w

  20. The Change of Structural and Thermal Properties of Rocks Exposed to High Temperatures in the Vicinity of Designed Geo-Reactor / Zmiany właściwości strukturalnych i cieplnych skał poddanych wysokim temperaturom w rejonie projektowanego georeaktora

    Science.gov (United States)

    Małkowski, Piotr; Niedbalski, Zbigniew; Hydzik-Wiśniewska, Joanna

    2013-06-01

    pomiędzy właściwościami termicznymi skał a ich gęstością objętościową. Przy tej samej gęstości ρo współczynnik przewodzenia ciepła dla skał po wyprażeniu może przyjmować wartości w szerokim zakresie od 1 W/m·K do 15 W/m·K, jak również wiele zbliżonych wartości współczynnika λ dla tej samej gęstości objętościowej przed wyprażeniem. Podobnie rzecz się ma z pojemnością cieplną skał oraz z jej dyfuzyjnością ciepła, która także dla tej samej gęstości objętościowej może przyjmować kilkukrotnie różne wartości. Przeprowadzone badania właściwości strukturalnych oraz cieplnych skał karbońskich z rejonu Górnego Śląska, gdzie projektowana jest podziemna gazyfikacja węgla, pokazuje, że wraz z temperaturą zmieniają się one w bardzo szerokim zakresie. Badane skały łupka ilastego, łupka piaszczystego i piaskowca po wyprażeniu zwiększają swoją gęstość objętościową i zmniejszają swoją gęstość właściwą. Największe zmiany wykazują skały iłowcowe, które mogą zwiększyć swoją gęstość objętościową nawet o ponad 20%. Średnie zmiany gęstości dla łupków ilastych wynoszą 9,76%, łupków piaszczystych - 8,19%, a piaskowców - 5,73%. W przypadku gęstości właściwej ρs następuje jej zmniejszenie pod wpływem wysokiej temperatury, w przypadku łupków ilastych i piaszczystych nawet do 6%. Wartości współczynnika przewodzenia ciepła λ skał karbońskich w temperaturach 20°C i 1000°C pokazują wzajemną autokorelację w funkcji logarytmicznej. Oznacza to, że dla wysokich wartości współczynnika λ skał przed wygrzaniem, jego wartość spada po wygrzaniu i na odwrót. Wykonana analiza pokazuje, że nie można wykazać zależności pomiędzy właściwościami termicznymi skał a ich gęstością objętościową, natomiast w pewnym stopniu można skorelować badane parametry termiczne z gęstością właściwą skał. Poddanie skał bardzo wysokim temperaturom mocno zaburza wzajemne