WorldWideScience

Sample records for wiekszym stopniu zlosliwosci

  1. An evaluation of the efficacy and toxicity of the MACOP-B regimen alone and in combination with radiotherapy for advanced, aggressive non-Hodgkin`s lymphoma; Ocena skutecznosci i toksycznosci chemioterapii MACOP-B stosowanej samodzielnie i w skojarzeniu z radioterapia u chorych na zaawansowane chloniaki nieziarnicze o posrednim i wiekszym stopniu zlosliwosci

    Energy Technology Data Exchange (ETDEWEB)

    Skolyszewski, J.; Radkowski, A.; Korzeniowski, S.; Migdal, K.; Rys, J. [Centrum Onkologii, Instytut im. M. Sklodowskiej-Curie, Cracow (Poland)

    1994-12-31

    24 patients with clinically advanced and histologically aggressive non-Hodgkin`s lymphoma received MACOP-B chemotherapy. 18 patients completed the full course of chemotherapy, 9 patients also received consolidation limited-field radiation therapy. Twelve out of 18 eligible patients (66.7%) achieved a complete remission (CR) after chemotherapy, and further 2 patients achieved a subsequent CR after consolidation therapy. Total CR rate was 77.8%. The absolute 3-year survival rate was 33.3% in the group of all 24 patients treated. The results confirm the effectiveness of the MACOP-B regimen for patients with advanced, aggressive non-Hodgkin`s lymphoma. MACOP-B is however toxic, and should be modified, especially for patients older than 60 years of age. (author). 14 refs, 2 figs, 5 tabs.

  2. The Influence of Disintegration of Hard Coal Varieties of Different Metamorphism Grade on the Amount of Sorbed Ethane / Wpływ rozdrobnienia odmian węgla kamiennego o różnym stopniu metamorfizmu na ilości sorbowanego etanu

    Science.gov (United States)

    Żyła, Mieczysław; Dudzińska, Agnieszka; Cygankiewicz, Janusz

    2013-06-01

    Ethane constitutes an explosive gas. It most often accompanies methane realizing during exploitation and mining works. In this paper the results of ethane sorption have been discussed on three grain classes of six selected hard coal samples collected from active Polish coalmines. On the basis of obtained results, it has been stated that the tested hard coals prove differentiated sorption power with reference to ethane. Te extreme amount of ethane is sorbed by low carbonized hard coal from "Jaworzno" coalmine. This sort of coal shows great porosity, and great content of oxygen and moisture. The least amount of ethane is sorbed by hard coal from "Sośnica" coalmine. This sort of coal possesses relatively a great deal of ash contents. Together with the process of coal disintegration, the amount of sorbed ethane increases for all tested coal samples. Between tested coals there are three medium carbonized samples collected from "Pniówek", "Chwałowice" "Zofiówka" coalmines which are characterized by small surface values counted according to model BET from nitrogen sorption isotherms determined at the temperature of 77.5 K. The samples of these three coals prove the highest, from between tested coals, increase of ethane sorption occurring together with their disintegration. These samples disintegrated to 0,063-0,075 mm grain class sorb ethane in the amount corresponding with the sorption quantity of low carbonized coal from "Jaworzno" coalmine in 0.5-0.7 mm grain class. It should be marked that the low carbonized samples collected from "Jaworzno" and Wesoła" coalmines possess large specific surface and great porosity and belong to coal group of "loose" spatial structure. Regarding profusion of sorbed ethane on disintegrated medium carbonized samples from "Pniówek", "Zofiówka", "Chwałowice" coalmines it can be supposed that in the process of coal disintegration, breaking their "compact' structure occurs. Loosened structure of medium carbonized coals results in increasing accessibility of ethane particles to sorption centres both electron donors and electron acceptors which are present on hard coal surface. The surface sorption centre increase may result in formation a compact layer of ethane particles on coal surface. In the formed layer, not only the strengths of vertical binding of ethane particles with the coal surface appear but also the impact of horizontal strengths appears which forms a compact layer of sorbed ethane particles. The surface layer of ethane particles may lead to explosion. Etan jest gazem wybuchowym. Towarzyszy on najczęściej metanowi uwalniającemu się podczas eksploatacji i robót górniczych. W pracy omówiono wyniki badań sorpcji etanu na trzech klasach ziarnowych sześciu wybranych próbek węgli kamiennych pobranych z czynnych polskich kopalń. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że badane węgle wykazują zróżnicowane chłonności sorpcyjne w odniesieniu do etanu. Największe ilości etanu sorbuje niskouwęglony węgiel z kopalni Jaworzno o dużej porowatości oraz dużej zawartości tlenu i wilgoci, a najmniejsze ilości etanu sorbowane są przez węgiel z kopalni Sośnica o stosunkowo dużej zawartości popiołu. Wraz z procesem rozdrabniania węgli wzrasta ilość sorbowanego etanu dla wszystkich badanych próbek węglowych. Wśród badanych węgli znajdują się trzy próbki węgli średniouwęglonych pobrane z kopalń: Pniówek, Chwałowice, Zofiówka, które charakteryzują się małymi wartościami powierzchni wyliczonymi według modelu BET z izoterm sorpcji azotu wyznaczonych w temperaturze 77,5 K. Próbki tych trzech węgli wykazują największy, spośród badanych, przyrost ilości sorbowanego etanu zachodzący wraz z rozdrobnieniem. Próbki te rozdrobnione do klasy ziarnowej 0,063-0,075 mm sorbują etan w ilości odpowiadającej wielkości sorpcji na niskouwęglonym węglu z kopalni Jaworzno będącym w klasie ziarnowej 0,5-0,7 mm. Należy zaznaczyć, że próbki węgla niskouwęglonego pobrane z kopalni Jaworzno i Wesoła mające dużą powierzchnię właściwą i dużą porowatość należą do grupy węgli o "luźnej" budowie przestrzennej. Uwzględniając duże ilości sorbowanego etanu na rozdrobnionych średniouwęglonych próbkach węgla z kopalń: Pniówek, Zofiówka, Chwałowice można przypuszczać, że w procesie rozdrabniania węgla zachodzi rozbijanie ich "zwartej" struktury. Rozluźniona struktura średniouwęglonych węgli prowadzi do zwiększenia dostępności cząsteczek etanu do centrów sorpcji zarówno elektronodonorowych jak też elektronoakceptorowych obecnych na powierzchni węgli kamiennych. Powierzchniowy wzrost centrów sorpcji może prowadzić do utworzenia na powierzchni węgla zwartej warstwy cząsteczek etanu. W utworzonej warstwie występują nie tylko siły pionowego wiązania cząsteczek etanu z powierzchnią węgla, lecz również oddziaływania poziomych sił tworzących zwartą warstwę zaadsorbowanych cząsteczek etanu. Powierzchniowa warstwa cząsteczek etanu może prowadzić do wybuchu.

  3. Weather Risk Management In The Agricultural Sector Of Poland And In The World / Zarządzaniu Ryzykiem Pogodowym Wśród Podmiotów Branży Rolnej W Polsce I Na Świecie

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Michalak Dorota

    2015-08-01

    Full Text Available Prowadzenie gospodarstwa rolnego jest działalnością w dużym stopniu narażoną na ryzyko. Rolnicy codziennie mają do czynienia ze zmianą pogody, plonów czy cen, czego wynikiem są nie tylko wahania dochodów, ale także konieczność ponoszenia nagłych wydatków.

  4. NOWA DUCHOWOŚĆ W PERSPEKTYWIE PODEJŚCIA EKONOMICZNEGO. PRZYCZYNEK DO REINTERPRETACJI PODSTAWOWYCH ZAŁOŻEŃ PARADYGMATU

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Łukasz Kutyło

    2013-12-01

    Full Text Available Podejście ekonomiczne jest często wykorzystywane do badania przemian religijności. Jedną z teorii rozwija­nych na jego grancie pozostaje teoria rynków religijnych. Zgodnie z podstawowym jej założeniem, poziom uczestnictwa w praktykach religijnych wysoki jest na rynkach pluralistycznych, niski zaś na monopolistycznych. Pewnym problemem pozostaje jednak to, że w swych rozważaniach przedstawiciele podejścia ekonomicznego koncentrują się głównie na denominacyjnym wymiarze religijności, w coraz większym stopniu ignorują zaś sferę religijności pozainstytucjonalnej, duchowości. W artykule zaproponowałem redefinicję podstawowych założeń podejścia ekonomicznego, tak by uwzględniało ono zjawiska obecnie pomijane.

  5. Efektywność inwestycyjna indywidualnych kont emerytalnych prowadzonych przez zakłady ubezpieczeń

    OpenAIRE

    Dopierała, Łukasz

    2017-01-01

    Przedmiotem niniejszej rozprawy są zagadnienia związane z zabezpieczeniem przyszłych dochodów w okresie starości. W ramach polskiego systemu emerytalnego istnieją obowiązkowe oraz dobrowolne rozwiązania instytucjonalne dotyczące powyższego problemu. Postępujące starzenie się społeczeństwa sprawia jednak, że obowiązkowy, repartycyjny filar systemu staje się coraz mniej wydolny, a wysokość przyszłych emerytur będzie w coraz większym stopniu zależeć od indywidualnej przezorności członków systemu...

  6. Ocena wybranych elementów środowiska przyrodniczego na zrekultywowanych i zagospodarowanych terenach kopalni siarki „Jeziórko”

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ryszard Czajkowski

    2014-04-01

    Full Text Available Zrekultywowane i zagospodarowane po wyeksploatowaniu siarki tereny Kopalni „Jeziórko” koło Tarnobrzega były przedmiotem oceny udatności wprowadzonych na nie ekosystemów: leśnego, trawiastego oraz wodnego. W ekosystemach leśnych oceniony został w czerwcu 2013 roku stan drzewostanów brzozowego, sosnowego i mieszanego. Stwierdzono, że najwięcej gatunków roślin naczyniowych wniknęło samoczynnie do drzewostanów brzozowych a najmniej do sosnowych. Oprócz gatunków pochodzących z zalesienia rosną też drzewa, które pojawiły się samoczynnie. Są to: topola osika i topola czarna, klon jawor, dąb szypułkowy, jesion wyniosły, robinia akacjowa, lipa drobnolistna, które upodabniają te drzewostany do drzewostanów na terenach pozakopalnianych. Stan zdrowotny jest dobry. Ekosystemy trawiaste, czyli łąki powstałe w wyniku zasiewu, są w najwyższym stopniu zdenaturalizowane i mają wielogatunkowy stan botaniczny. Ekosystemy wodne, jakie stanowią utworzone zbiorniki wodne, wzbogacają różnorodność biologiczną zrekultywowanych terenów swoją ichtio i awifauną. Estetyzują też krajobraz. Wniosek ogólny: istniejące na zrekultywowanym terenie ekosystemy są już w dużym stopniu zrenaturalizowane i upodobnione do ekosystemów występujących poza omawianym terenem.

  7. Paluch koślawy w stopie reumatycznej – leczenie operacyjne i rehabilitacja

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agnieszka Prusinowska

    2011-04-01

    Full Text Available Paluch koślawy jest deformacją stopy często występującą u chorychreumatycznych (ryc. 1. W znacznym stopniu zaburza funkcjępodporową w czasie chodu oraz czynności związane z większymdynamicznym obciążeniem stopy (bieganie, skakanie. Deformacjata nasila ból, który wynika również z niedopasowania obuwia.Usprawnianie chorych z rozpoznaniem reumatoidalnego zapaleniastawów (RZS zawsze jest uzależnione od aktualnego stanu funkcjonalnegopacjenta i przeprowadzonego zabiegu operacyjnego.W artykule opisano mechanizm powstawania typowych zniekształceńprzodostopia w przebiegu RZS oraz przegląd technikoperacyjnych stosowanych w leczeniu palucha koślawego (ryc. 2.Autorzy skoncentrowali się na przedstawieniu usprawniania pokorekcji palucha koślawego z wykorzystaniem zarówno metod stosowanychw celu zmniejszenia obrzęków pooperacyjnych, jak i stabilizacjiskorygowanego chirurgicznie stawu. Do metod tych zaliczasię zarówno zabiegi z zakresu fizykoterapii, jak i ćwiczenia czynneze wsparciem kinesiotapingu (ryc. 3.

  8. Koncepcja środowiska symulacyjnego do oceny samoorganizacji trasowania w sieci sensorycznej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Krzysztof Stankiewicz

    2015-04-01

    Full Text Available Techniki Internetu Rzeczy (IoT – Internet of Things oraz komunikacji bezpośredniej Maszyna do Maszyny (M2M - Machine to Machine coraz mocniej wpływają na strukturę i funkcjonalność systemów sterowania stosowanych w maszynach, kształtując przy tym ideę Przemysłu 4.0 (Industry 4.0. Systemy sterowania zgodne z IoT wykorzystują sieci komunikacyjne, często o dużym stopniu komplikacji, łącząc poszczególne podzespoły, moduły, elementy wykonawcze i sensory. W artykule przedstawiono zagadnienie symulacji samoorganizacji ścieżek komunikacyjnych (trasowanie, routing w złożonej sieci sensorycznej monitorującej działanie krążników przenośnika taśmowego. Poszczególne sensory tworzące sieć są niezależne i wyposażone w elektroniczny układ pomiarowy oraz transmisyjny MTU (Measuring and Transmitting Unit. W celu utworzenia i optymalizacji ścieżek transmisyjnych, w proponowanej strukturze komunikacyjnej, zaproponowano algorytm klasy SA (Swarm Algorithm bazujący na zachowaniu roju.

  9. Robin Heart Surgery Robotic System. Challenges in Mechanical Construction, Control System and Stuff Training Before First Clinical Application

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Nawrat Zbigniew

    2014-03-01

    Full Text Available Pojawienie sie w ostatnich dekadach na salach operacyjnych klinik zautomatyzowanych telemanipulatorów wprowadziło nowy standard w chirurgii małoinwazyjnej dzieki poprawie precyzji działania, powtarzalnosci ruchów i procedur, zwiekszenia komfortu pracy chirurga-zdalnego operatora - bardzo istotnego przy czesto długotrwałych zabiegach. Aby osiagnac ten etap wdrozenia klinicznego, biorac pod uwage z jednej strony wciaz istniejace ograniczenia tego typu zabiegów oraz koniecznosc spełnienia bardzo rygorystycznych wymagan certyfikacji samego produktu medycznego o najwyzszym w tym przypadku stopniu inwazyjnosci konieczne jest nie tylko opracowanie samego produktu finalnego spełniajacego wymagania norm lecz równiez certyfikacja całego procesu technologicznego jego wytwarzania. Celem pracy jest przedstawienie przygotowan do badan klinicznych, po fazie testów laboratoryjnych i na zwierzetach samego systemu robota, stanowisk testowych oraz przygotowania kadry dla jego obsługi dla projektu polskiego telemanipulatora chirurgicznego RobinHeart. Przedstawiony został projekt mechaniczny, systemu sterowania oraz stanowisk trenazerów-symulatorów i wybrane elementy modyfikacji podsystemów, powstałe na bazie 12 letnich doswiadczen zespołu i analizy rozwiazan swiatowych, dla najblizszego wdrozeniu robota RobinHeart Vision, przeznaczonego do zdalnej manipulacji torem wizyjnym podczas operacji małoinwazyjnych.

  10. Zakurzone białe kruki – niemieckie roczniki oficerskie (Ranglisty w zbiorach Książnicy Kopernikańskiej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Barbara Centek

    2013-12-01

    Full Text Available Od początku istnienia Prus armia cieszyła się w tym kraju wielkim poważaniem wśród obywateli, a kolejni władcy dbali o to, by jej wartość bojowa wciąż rosła. Jedną z charakterystycznych cech wojskowości pruskiej jest wydawanie co roku wykazu oficerów wszystkich oddziałów wraz z informacjami na temat struktury czy dyslokacji wojska. Przy każdym oficerze znajdowała się nie tylko informacja o jego aktualnym stopniu czy przydziale służbowym, ale także o dacie otrzymania patentu czy posiadanych odznaczeniach.Niniejszy artykuł przybliża specyfikę i dzieje pruskich roczników oficerskich, a także analizuje treść oraz cechy formalne tych woluminów, które znalazły się w posiadaniu Książnicy Kopernikańskiej. Nacisk położono przy tym na ukazanie ich wartości źródłowej dla historyka. Ustalono również drogi, którymi roczniki oficerskie trafiły do zbiorów biblioteki.

  11. Fiscal Policy in the EU Countries Most Affected by the Crisis: Greece, Ireland, Portugal, and Spain

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Krajewska Anna

    2014-09-01

    Full Text Available Światowy kryzys finansowy, który rozpoczął się w latach 2007-2008 w USA wpłynął negatywnie na gospodarkę Unii Europejskiej, a głównie na euro area, czyli w Grecji, Irlandii, Hiszpanii i Portugalii. Te peryferyjne kraje strefy euro wychodzą z recesji i kryzysu finansowego w dużym stopniu dzięki wielkiemu wsparciu finansowemu instytucji międzynarodowych. Na uratowanie tych gospodarek przeznaczono setki miliardów euro. Równocześnie jednak kraje te charakteryzowały się najniższym stopniem fiskalizacji mierzonym udziałem podatków w GDP wśród krajów należących do strefy euro. W referacie podjęta została próba odpowiedzi na następujące pytania:

  12. Two Faces of Anti-crisis Management: from Definitions to Concepts

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Czarnecki Maciej

    2014-05-01

    Full Text Available Zagadnienia związane z kryzysem w przedsiębiorstwie, pomimo iż obecne w literaturze dotyczącej zarządzania od dawna, ciągle w dużym stopniu pozostają niewyjaśnione. Studiując literaturę przedmiotu można dojść do wniosku, iż pojęcie zarządzania antykryzysowego, o ile obecne w literaturze od wielu lat, rozumiane jest na klika możliwych sposobów. Autorzy publikacji proponują usystematyzować podejścia do zarządzania antykryzysowego, wychodzą c od podejść do zrozumienia samej istoty kryzysu (definicji kryzysu. Dochodzą do konkluzji, iż w zależności od sposobu, w jaki rozumie się kryzys (definicji kryzysu, można wyróżnić dwa główne podejścia do zarządzania antykryzysowego: zorientowane na poszukiwanie metod i narzędzi umożliwiających odpowiednio szybkie dostrzeganie symptomów kryzysu, określanie jego przyczyn oraz podejmowanie odpowiednich działań zapobiegawczych i korygujących oraz oparte na budowaniu długotrwałej odporności przedsiębiorstwa na kryzys.

  13. Application of geochemical and ecotoxicity indices for assessment of heavy metals content in soils / Zastosowanie wskaźników geochemicznych i ekotokysycznych w ocenie zawartości metali ciężkich w glebach

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Baran Agnieszka

    2015-06-01

    Full Text Available Celem badań było wykorzystanie wskaźników chemicznych, geochemicznych i ekotoksycznych w ocenie zawartości metali ciężkich w glebach o zróżnicowanym stopniu narażenia na antropopresję. Badania prowadzono na terenie Polski Południowej w województwie Małopolskim. Punkty poboru prób wyznaczono metodą równych kwadratów o boku kwadratu równym 7,5 km przy wykorzystaniu urządzenia GPS (Garmin 62s, dokładność +/- 2 m. Łącznie wyznaczono 76 punktów w których pobrano próby glebowe z poziomu 0-10 cm. Średnia zawartość poszczególnych metali ciężkich w glebach gruntów ornych (GO wyniosła w kolejności malejącej: 107,52 mg Zn; 44,47 mg Ni; 23,23 mg Pb; 12,30 mg Cu; 1,21 mg Cd ∙ kg-1 s.m. Na użytkach zielonych (UZ średnia zawartość metali tworzyła szereg malejący (mg ∙ kg-1 s.m: Zn (428,04 > Pb (76,35 > Ni (20,93 mg > Cu (19,60 > Cd (2,38. W glebach leśnych (L przeciętna zawartość cynku wyniosła 149,33 mg, ołowiu 97,76 mg, miedzi 13,32 mg, niklu 13,03 mg oraz kadmu 2,18 mg ∙ kg-1 s.m. Spośród badanych metali największe wartości wskaźnika Igeo wykazano dla kadmu: 10,05 (UZ; 9,31 (L; 5,54 (GO, co świadczy o ekstremalnym zanieczyszczeniu (klasa 6 gleb tym pierwiastkiem, niezależnie od rodzaju użytkowania terenu. Średnie wartości zintegrowanego współczynnika zanieczyszczenia wyniosły: 2,8 (GO; 5,3 (L oraz 6,4 (UZ. Wartości te świadczą o wysokim stopniu zanieczyszczenia gleb na gruntach ornych oraz ekstremalnie wysokim na użytkach zielonych i lasach. Inhibicja luminescencji Vibrio fischeri w zależności od sposobu użytkowania gleb wyniosła od -33 do 59% (GO, od -48 do 78% (UZ oraz od 0 do 88% (L. Istotnie największą toksycznością charakteryzowały się gleby pobrane z użytków leśnych.

  14. Labour Taxation in Poland Compared to the Other OECD Countries

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Kryńska Elżbieta

    2014-09-01

    Full Text Available Celem opracowania jest identyfikacja wysokości i zróżnicowania opodatkowania pracy, wyrażanego poprzez tzw. klin podatkowy, w Polsce na tle krajów OECD. Identyfikacji tej dokonano na podstawie analizy danych statystycznych zgromadzonych w bazie OECD obejmujących lata 2000-2012. W opracowaniu dokonano interpretacji pojęć kluczowych, takich jak opodatkowanie pracy, klin podatkowy i pozapłacowe koszty pracy. W dalszej części syntetycznie omówiono ustalenia teoretyczne i wyniki badań empirycznych dotyczących skutków opodatkowania pracy dla funkcjonowania rynku pracy, a zwłaszcza jego wpływ na zatrudnienie i bezrobocie. Badania własne objęły analizę porównawczą wielkości klina podatkowego w różnych typach gospodarstw domowych w Polsce i pozostałych krajach OECD w latach 2000-2012. Najważniejszą konstatacją wynikającą z analiz jest, iż w Polsce opodatkowanie pracy w zbyt małym stopniu uwzględnia sytuację materialną osób nisko zarabiających oraz mających nautrzymaniu dzieci. Wyniki przeprowadzonych badań stały się podstawą sformułowania wniosków syntetycznych i rekomendacji dla Polski. Zasugerowano w nich przede wszystkim, by rozważono selektywne obniżenie pozapłacowych kosztów pracy osób nisko zarabiających oraz obciążonych obowiązkami rodzinnymi.

  15. Wpływ czynników społeczno-ekonomicznych na zachowania zdrowotne nastolatków mieszkających w Rybniku

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marcin Dudek

    2016-12-01

    Full Text Available Wstęp. Wpływ czynników społeczno-ekonomicznych na zdrowie od lat jest tematem badań naukowców. Wykazano znaczny wpływ tych czynników na zdrowie populacji. Bezrobocie, niski dochód, migracje oraz status rodziny (pełna, niepełna, rozbita wpływają na zdrowie rodziny i dzieci. Celem pracy było określenie wpływu czynników społeczno-ekonomicznych na zachowania zdrowotne młodzieży zamieszkującej miasto Rybnik. Materiał i metody. Badanie ankietowe przeprowadzono pośród 391 uczniów rybnickich szkół. Poziom majętności rodziny określono za pomocą skali FAS. Za istotny statystycznie przyjęto poziom p<0,05. Wyniki. Badanie wykazało znaczący wpływ statusu rodziny na zachowania zdrowotne, uczniowie z rodzin rozbitych znacznie częściej sięgali po używki, oraz częściej zaniedbywali swoje zdrowie. Podobne wyniki wykazano wśród dzieci migrantów. Status materialny nie determinuje w tak dużym stopniu zachowań zdrowotnych nastolatków. Wnioski. Czynnik społeczno-ekonomiczne silnie determinują zdrowie młodzieży. Szczególnie narażeni na negatywne zachowania zdrowotne są nastolatkowie wychowujący się w rodzinach niepełnych oraz w rodzinach, w których co najmniej jeden z rodziców wyemigrował."

  16. MATERIA ORGANICZNA W WODACH NATURALNYCH – FORMY WYSTĘPOWANIA I METODY OZNACZANIA

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Andżelika PIETRZYK

    2016-06-01

    Full Text Available Ilość materii organicznej jest ważnym parametrem decydującym o stopniu zanieczyszczenia wód naturalnych. Jedynym dobrze zdefiniowanym wskaźnikiem określającym sumę wszystkich organicznych zanieczyszczeń jest ogólny węgiel organiczny (OWO. W artykule omówione zostały metody wykorzystywane do pomiaru OWO oraz formy występowania materii organicznej w różnych typach wód. Zawartość ogólnego węgla organicznego w wodach naturalnych jest zróżnicowana i zależy od następujących czynników: typu i wielkości badanego zbiornika wodnego, położenia geograficznego, temperatury, zasolenia, wartości pH, aktywności mikrobiologicznej oraz charakteru zlewni. Wzrost zawartości ogólnego węgla organicznego w wodach, które ujmowane są w celu zaopatrywania ludności w wodę przeznaczoną do picia wpływa na znaczne zwiększenie kosztów jej uzdatniania. Obecność substancji organicznych, a przede wszystkim substancji humusowych przyczynia się do pogorszenia właściwości organoleptycznych wody m.in. są one odpowiedzialne za występowanie specyficznego smaku i zapachu, a także za ponadnormatywną barwę.

  17. Spuścizna Stefana Balickiego w zbiorach Domu Literatury Biblioteki Raczyńskich

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Alicja Przybyszewska

    2015-12-01

    Full Text Available Celem artykułu jest prezentacja spuścizny Stefana Balickiego (1899–1939 oraz perspektyw badawczych, jakie otwierają materiały źródłowe tworzące zbiór. Archiwalia literackie i biograficzne dokumentujące życie i twórczą aktywność poznańskiego pisarza i pedagoga pochodzą z rodzinnych zbiorów autora Chłopców, które zostały przekazane Bibliotece Raczyńskich w 2003 roku. W spuściźnie Balickiego szczególne miejsce zajmują rękopiśmienne bruliony z wierszami i dzienniki, prowadzone w latach szkolnych oraz w okresie działań wojennych, przed osiedleniem się pisarza w Poznaniu. Archiwalia te stanowią zarazem ważny przyczynek do badań nad początkami twórczości Balickiego, naznaczonej intensywną pracą poetycką, którą pisarz niemal zupełnie porzucił w okresie dojrzałej aktywności literackiej. Bruliony zawierają autografy kilkuset tekstów poetyckich powstałych w latach 1916–1922, w ogromnej większości nieopublikowanych. Ważnym dokumentem pracy zawodowej są nadto dzienniki prowadzone przez Balickiego – pedagoga, nauczyciela poznańskiego Prywatnego Gimnazjum Humanistycznego im. A. Mickiewicza. Spuścizna, do tej pory w niewielkim stopniu dostępna badaczom biografii i twórczości Balickiego, jest też ważnym dopełnieniem archiwaliów dotyczących pisarza, zgromadzonych w innych polskich bibliotekach i ośrodkach dokumentacyjnych.

  18. Badania wykorzystania przez polskie biblioteki naukowe środków europejskich, grantów ministerialnych i samorządowych oraz dotacji sponsorów w latach 2000-2008

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Aldona Chachlikowska

    2009-01-01

    Full Text Available Badania dotyczące pozyskiwania środków pomocowych przez polskie biblioteki naukowe przeprowadzone zostały w ramach wewnętrznych projektów badawczych Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu. Realizacji projektu podjął się Oddział Prac Naukowych, Wydawniczych i Dydaktycznych BU. Zadanie wykonano od września 2008 do czerwca 2009 roku. Zamierzeniem autorek artykułu było uzyskanie pełnej informacji na temat środków pozabudżetowych pozyskiwanych przez polskie biblioteki naukowe oraz określenie stopnia ich wykorzystania. Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem techniki ankiety. Przygotowany kwestionariusz ankiety wraz z informacją dla respondentów o celu prowadzonych badań skierowano do wszystkich bibliotek uniwersyteckich, bibliotek głównych uczelni technicznych, medycznych, ekonomicznych, bibliotek akademii wychowania fizycznego, uczelni pedagogicznych i rolniczych oraz do bibliotek publicznych posiadających status bibliotek naukowych. Łącznie wysłano 70 ankiet, odpowiedzi udzieliło 38 respondentów. Wskazany w artykule okres 2000-2008 był czasem zwiększonych możliwości uzyskiwania dodatkowych funduszy przez biblioteki. Najczęściej otrzymywane fundusze to dotacje ministerialne, dalej środki sponsorów na działalność podstawową. W poważnym stopniu wspierały biblioteki, głównie biblioteki publiczne, lokalne samorządy. Zauważalne były dotacje wspierające biblioteki przekazywane przez fundacje i środki ofiarowane przez sponsorów na działalność organizacyjną; ewenementem natomiast – subwencje unijne.

  19. BADANIA CZUŁOŚCI MODELU ZBIORNIKA RETENCYJNEGO Z WYKORZYSTANIEM WSKAŹNIKA POJEMNOŚCI INFORMACYJNEJ HELLWIGA

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Kamil Błażej POCHWAT

    2016-05-01

    Full Text Available Projektowanie obiektów retencyjnych jest złożonym procesem inżynierskim. Wymaga on zebrania szczegółowych danych hydrologicznych zlewni i hydraulicznych systemu kanalizacyjnego, które następnie podlegają szczegółowej analizie. Przeprowadzenie pełnej analizy czynników decydujących o niezbędnej pojemności retencyjnej zbiornika często wymaga opracowania szczegółowego modelu obiektu badań, którym jest zbiornik retencyjny. W artykule przedstawiono wyniki badań dotyczące analizy czułości modelu kanalizacyjnego zbiornika retencyjnego wód deszczowych. Wyniki badań pozwoliły na wskazanie parametrów, które w największym stopniu wpływają na wielkość niezbędnej pojemności retencyjnej zbiornika. Zaplanowane analizy wykonano w oparciu o analizę wskaźnika pojemności informacyjnej Hellwiga, natomiast dane niezbędne do analizy uzyskano poprzez symulacje hydrodynamiczne w programie SWMM 5.0. Wykorzystana metodyka jest formalną procedurą doboru zmiennych objaśniających do modelu statystycznego. Jej podstawowym założeniem jest kryterium polegające na wyborze zmiennych objaśniających w taki sposób, aby były one silnie skorelowane ze zmienną objaśnianą, a słabo skorelowane pomiędzy sobą.

  20. Inhibition of glycoxidative modification of proteins by some substances of natural origin / Substancje Pochodzenia Naturalnego o Najsilniejszych Właściwościach Hamujących Proces Glikooksydacji

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Grzebyk Ewa

    2016-03-01

    Full Text Available Wstęp: Zaawansowane końcowe produkty glikacji (AGE i zaawansowane produkty utleniania białek (AOPP są głównymi produktami glikooksydacji u pacjentów z cukrzycą. Cel: Celem pracy było zidentyfikowanie substancji naturalnego pochodzenia o najsilniejszych właściwościach hamujących proces glikooksydacji spośród suplementów diety i leków dostępnych bez recepty na polskim rynku farmaceutycznym. Metody: Albumina wołowa (BSA, witamina C (VC, aminoguanidyna (A, kwercetyna (Q i zielona herbata (GT były badane in vitro podczas procesów glikacji, utleniania i glikooksydacji. Zmniejszenie stężenia AGE i AOPP w porównaniu z kontrolą dodatnią przyjęto jako marker efektywności zachodzących procesów. Wyniki: Tworzenie AGE było zredukowane w 72% przez VC i w co najmniej 43% przez pozostałe substancje w procesie glikacji. Stężenie AOPP było obniżone o 99% przez VC i w przynajmniej 40% przez pozostałe substancje badane w procesie utleniania. W przebiegu glikooksydacji tworzenie AGE/AOPP było obniżone odpowiednio w 61% przez Q w 97% przez A i przynajmniej o 49%/88% przez pozostałe substancje. Wnioski: Badane substancje wykazały zdolności hamujące glikację, utlenianie i glikooksydację białek w różnym stopniu w zależności od zastosowanego stężenia.

  1. Who Needs Holocaust Studies? Writing Structurally, Reading Corporeally

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Paweł Wolski

    2014-01-01

    Full Text Available W artykule bronię tezy głoszącej, że nauka o Zagładzie jako dyscyplina wytwarza szczególne napięcie pomiędzy autorem tekstów należących do tej dziedziny (badaczem i obiektem jego narracji (badań. To napięcie, w pewnym stopniu obecne także w innych dziedzinach humanistycznych pod postacią rewaloryzacji autobiografizmu, narracji somatycznych itp., w przypadku badań nad Zagładą pozostaje w ścisłym związku z zasadniczą modalnością-gatunkiem tego rodzaju pisarstwa – świadectwem – i jego paradoksalnym wymogiem narracyjnego umieszczenia się wewnątrz własnej narracji (obecność zaświadczająca i pozostawania poza nią (zakładana zdolność narratora do spójnej i bezstronnej opowieści. Próbując udowodnić powszechność tego paradoksu w holocaustowych narracjach historiograficznych, literaturoznawczych i innych, dochodzę do wniosku, że staje się on quasi-gatunkowym wyznacznikiem tej dyscypliny, która opierając się na wspomnianym paradoksie (sygnalizowanym m.in. poprzez proliferację kategorii takich jak np. niewypowiadalność dąży do ustanowienia własnego badawczego języka i własnej metodologii. Choć jest to często metodologia i terminologia zbieżna z powszechnie stosowanymi narzędziami badań historiograficznych, literaturoznawczych i innych, to w ramach omawianej dziedziny zyskuje ona status narzędzi osobnych, właściwych jedynie dziedzinie Holocaust studies.

  2. Ocena zdolności dyfuzyjnej płuc i testów czynnościowych układu oddechowego w przebiegu twardziny układowej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ewa Gińdzieńska-Sieśkiewicz

    2010-12-01

    Full Text Available Wstęp: Zmiany chorobowe w przebiegu układowych chorób tkankiłącznej dotyczą wielu narządów. W układzie oddechowym prowadządo nadciśnienia płucnego, objawiającego się obniżeniemtolerancji wysiłku, suchym kaszlem i dusznością. Cel pracy: Próba oceny zmian wybranych parametrów czynnościowychukładu oddechowego w przebiegu twardziny układowej. Materiały i metody: Do badania zakwalifikowano 39 pacjentówspełniających kryteria rozpoznania twardziny układowej. Czasobserwacji wynosił 2–44 miesięcy. W tym czasie przynajmniejdwukrotnie przeprowadzano u chorych badania czynnościoweukładu oddechowego. Do analizy wybrano tylko niektóre parametryczynnościowe, takie jak: całkowita pojemność płuc – TLC, natężonapojemność życiowa – FVC, natężona pojemność wydechowapierwszosekundowa – FEV1, i zdolność dyfuzyjna płuc dla tlenkuwęgla mierzona metodą pojedynczego oddechu – DLCOc – skorygowanado aktualnej wartości hemoglobiny. Wyniki: Największe zmiany spośród wszystkich ocenianych parametrówzarejestrowano w zakresie DLCOc. Był to parametr, któryistotnie statystycznie zmieniał się w trakcie obserwacji. Już napoczątku obserwacji u większości badanych DLCO była obniżonaponiżej dolnej granicy normy, co świadczyło o stopniu zaawansowaniachoroby. Wnioski: Powtarzana ocena DLCO umożliwia określenie zaawansowaniai postępu choroby. Inne oceniane parametry mają mniejszeznaczenie praktyczne.

  3. Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne i pozostałości środków ochrony roślin w sokach brzozowych z terenu rolniczego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Maciej Bilek

    2017-03-01

    Full Text Available Wstęp. drzewne pobierane są wczesną wiosną, zarówno przez indywidualnych konsumentów do bezpośredniego spożycia, jak również jako surowiec do produkcji napojów dla przemysłu spożywczego. W Polsce najpopularniejszym sokiem drzewnym na przestrzeni wieków był i nadal pozostaje sok brzozowy, będący źródłem wielu składników odżywczych. W związku z rozwojem cywilizacji, pogarszającym stan środowiska naturalnego, istnieje coraz większe ryzyko skażenia soków drzewnych przez substancje szkodliwe. Celem niniejszej pracy było oznaczenie zawartości 13 wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych oraz pozostałości 40 środków ochrony roślin w sokach drzewnych. Materiał i metody. Sok brzozowy pobrano z 20 osobników gatunku brzoza zwisła (Betula pendula Roth., rosnących na terenie rolniczym w południowo-wschodniej Polsce. Zawartość wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych oraz pozostałości środków ochrony roślin oznaczono z wykorzystaniem techniki GC/MS. Wyniki. Analiza wykazała obecność śladowych ilości pięciu pestycydów, tzn. metiokarbu, propoksuru, karbarylu, parationu oraz 4,4’-DDD. W sokach brzozowych odnotowano także zawartość lekkich, wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych, tj. fluorenu, fenantrenu, pirenu, chryzenu, oraz w sokach pojedynczych osobników: antracenu, benzo[a]antracenu i acenaftylenu. Wnioski. Biorąc pod uwagę obowiązujące normy, soki brzozowe pochodzące z terenów rolniczych nie stwarzają ryzyka zdrowotnego pod względem zawartości pozosta- łości środków ochrony roślin oraz wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych, należy jednak spodziewać się znacznego zagrożenia dla zdrowia konsumentów w przypadku pobierania soków brzozowych z terenów o bardziej intensywnym stopniu antropopresji.

  4. Oświecenie w Chorwacji – zmiana paradygmatu? Od zubażającego monomitu do wyzwalającej polimityczności

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Boguska

    2017-10-01

    Full Text Available The Enlightenment in Croatia – the change of paradigm?: From impoverished monomyth to liberated polymyth The paper is an attempt at a synthetic presentation of the discourse that took place in twentieth-century literary studies on the idea of the Enlightenment in Croatia. The author recognizes the model of conservative and Catholic Enlightenment centered on the North of the country, which is constructed in these studies, as a variant that impoverishes the reality of the 18th century, and propounds (referring to the Otto Marquard’s idea about the necessity that all communities are rooted in many histories to extend the reflection on the Enlightenment in Croatia also to its south Dalmatian and Dubrovnik variant. She proposes to study the Enlightenment in non-Western countries to a lesser extent through the prism of socio-political and economic determinants, and more by tracking mental history and cultural flows. Such a mental path allows redefining the Enlightenment in Croatia focusing on its cosmopolitanism and liberalization.   Oświecenie w Chorwacji – zmiana paradygmatu? Od zubażającego monomitu do wyzwalającej polimityczności Artykuł jest próbą syntetycznej prezentacji dyskursu, jaki się toczył w dwudziestowiecznych opracowaniach historycznoliterackich nad ideą oświecenia w Chorwacji. Autorka uznaje skonstruowany na ich łamach model konserwatywnego i katolickiego oświecenia, którego centrum stanowiła Północ kraju, za wariant zubażający osiemnastowieczną rzeczywistość i postuluje (powołując się na marquardowską myśl o konieczności trwania społeczeństw w wielu historiach rozszerzenie refleksji na temat oświecenia w Chorwacji o jego południowy, dalmatyńsko-dubrownicki wariant. Przedkłada również propozycję badania oświecenia w krajach niezachodnich w mniejszym stopniu przez pryzmat uwarunkowań społeczno-politycznych oraz gospodarczych, w większym zaś poprzez śledzenie historii mentalnej oraz

  5. Krioterapia ogólnoustrojowa zmniejsza aktywność fibrynolityczną krwi u chorych na reumatoidalne zapalenie stawów i osób z chorobą zwyrodnieniową stawów

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Julita Istrati

    2010-06-01

    Full Text Available W reumatoidalnym zapaleniu stawów (RZS istnieje podwyższoneryzyko występowania zawału serca i innych powikłań ze strony układukrążenia. W aktywnym RZS stwierdza się ponadto stan pobudzeniaukładu krzepnięcia i fibrynolizy, co w pewnym stopniu tłumaczyczęstsze incydenty sercowo-naczyniowe. Celem przeprowadzonychbadań było sprawdzenie, czy powszechnie uznana za bezpieczną,ogólnoustrojowa krioterapia stosowana w fizykoterapii RZS możezaburzać chwiejną równowagę układu hemostatycznego. Wykonanobadania wybranych parametrów układu krzepnięcia i fibrynolizyu 46 pacjentów z RZS oraz 20 pacjentów z chorobą zwyrodnieniowąstawów (OA, poddanych 10 cyklom leczenia w komorze kriogenicznej(w temperaturze –120°C przez 3 min. Stwierdzono, że taka terapianie powoduje hamowania odczynu ostrej fazy u chorych na RZS– stężenie białka C-reaktywnego (CRP we krwi nie uległo zmianie.Zaobserwowano natomiast zmiany w układzie fibrynolitycznymw postaci zmniejszenia stężenia tkankowego aktywatora plazminogenu(t-PA w osoczu i zwiększenia stężenia kompleksów plazminy––antyplazminy (PAP (p < 0,05 u chorych na RZS, a także zmniejszeniastężenia t-PA i zwiększenia stężenia inhibitora aktywatoraplazminogenu (PAI-1 (p < 0,05 u chorych na OA. Pomimo brakujakichkolwiek negatywnych objawów klinicznych związanych z tymizmianami autorzy uważają, że terapia chorych na RZS w komorzekriogenicznej może zaburzać równowagę w układzie hemostazy–fibrynolizy i u niektórych pacjentów może zwiększać ryzyko zakrzepicyi powikłań sercowo-naczyniowych.

  6. Przegląd interwencji w polekowym przyroście masy ciała podczas leczenia klozapiną

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Emilia Urban

    2015-07-01

    Full Text Available Cel i  metody: Klozapina to  atypowy lek przeciwpsychotyczny, stosowany z  wyboru w  schizofrenii lekoopornej. Z przyjmowaniem klozapiny wiąże się prawdopodobieństwo wystąpienia działań niepożądanych w postaci zaburzeń obrazu krwi oraz zaburzeń sercowo-naczyniowych i metabolicznych, takich jak insulinooporność i zaburzenia profilu lipidowego, a  także przyrost masy ciała. Celem niniejszego opracowania jest przegląd badań dotyczących metod (zarówno farmakologicznych, jak i niefarmakologicznych przeciwdziałania przyrostowi masy ciała indukowanemu klozapiną. Wzięto pod uwagę leki przeciwpsychotyczne i inne psychotropowe oraz te regulujące metabolizm i zmniejszające apetyt; poświęconą im część pracy oparto na badaniach grup chorych leczonych klozapiną (informacje z medycznych baz danych. Spośród interwencji niefarmakologicznych na przykładzie kilku grup pacjentów analizowano psychoterapię poznawczo-behawioralną, poradnictwo dietetyczne i programy ćwiczeń fizycznych. Wyniki: Skutecznymi lekami okazały się aripiprazol, topiramat, fluwoksamina i metformina, a u mężczyzn także orlistat. Wykazano przewagę terapii poznawczo-behawioralnej nad wyłączną krótką edukacją żywieniową. Skuteczność interwencji farmakologicznych, psychoterapeutycznych i dietetycznych jest jednak niewystarczająca, gdyż tylko w niewielkim stopniu równoważy przyrost masy ciała. Wnioski: Podjęcie każdej interwencji farmakologicznej powinno zostać rozważone indywidualnie – w kontekście korzyści i działań niepożądanych. Metody niefarmakologiczne, niezależnie od efektu, są polecane w każdym przypadku. Praktyka kliniczna wskazuje na potrzebę przeprowadzenia większej liczby badań i ustalenia algorytmów postępowania związanych z zapobieganiem nadmiernemu przyrostowi masy ciała u osób leczonych klozapiną.

  7. ANALIZA EKSPLOATACYJNA INSTALACJI SŁONECZNEJ PRACUJĄCEJ NA POTRZEBY PRZYGOTOWANIA C.W.U. DLA BUDYNKU WIELORODZINNEGO

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Bożena BABIARZ

    Full Text Available Celem niniejszej pracy jest przeprowadzenie analizy instalacji słonecznych pod kątem eksploatacyjnym. Zasadniczą część opracowania stanowi analiza istniejącej od 2005 r. instalacji słonecznej pracującej dla potrzeb przygotowania ciepłej wody użytkowej dla mieszkańców budynku wielorodzinnego. W pracy wykorzystano rzeczywiste dane eksploatacyjne z dziesięciu lat działania instalacji, udostępnione przez Spółdzielnię Mieszkaniową „ZODIAK” w Rzeszowie. Przeanalizowano koszty przygotowania ciepłej wody użytkowej oraz koszty serwisowe instalacji. Na koszty eksploatacyjne instalacji słonecznych składają się m.in.: koszty zużycia i przygotowania c.w.u., koszty zużycia energii elektrycznej przez pompy obiegowe instalacji słonecznych, oraz koszty serwisowania instalacji. Na podstawie niniejszej analizy można wysnuć szereg wniosków możliwych do wykorzystania w analizach techniczno-finansowych na etapie projektowania inwestycji w odnawialne źródła energii. Przeprowadzona analiza wykazała, iż instalacja słoneczna w znacznym stopniu obniża koszty przygotowania ciepłej wody użytkowej. Koszt przygotowania 1 m3 ciepłej wody użytkowej w analizowanym budynku wielorodzinnym w 2015 r. przy udziale instalacji słonecznej stanowił 67% kosztów podgrzewu ciepłej wody w budynku o podobnej kubaturze wykorzystującym ciepło z miejskiej sieci ciepłowniczej. Pompy obiegowe zastosowane w instalacjach słonecznych charakteryzują się stosunkowo małym zużyciem energii elektrycznej. Koszty serwisowe instalacji są niewielkie i zależą od wielkości instalacji, jej lokalizacji oraz budowy.

  8. Zastosowanie artefaktu świetlika w ultrasonograficznej diagnostyce kamicy moczowej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Małgorzata Placzyńska

    2013-04-01

    Full Text Available Artefakt świetlika jest zjawiskiem stosowanym w diagnostyce ultrasonograficznej przy użyciu kolorowego Dopplera. Obraz artefaktu świetlika zależy w dużym stopniu od ustawienia aparatu. Zwykle uwydatnia się przy niskich częstotliwościach transmitowanej wiązki ultradźwiękowej i wysokich ustawieniach skali Dopplera. Mimo coraz szerszego zastosowania w diagnostyce ultrasonograficznej artefakt ten wciąż pozostaje zjawi‑ skiem mało znanym. Bywa pomocny w rozpoznawaniu kamicy pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, ade‑ nomiomatozy pęcherzyka żółciowego oraz wszelkich zwapnień w innych narządach. Przy jego użyciu można też stwierdzić obecność gazów w jelitach czy metalowych ciał obcych. Najczęściej jednak artefakt migotania wykorzystywany jest do identyfikacji złogów w drogach moczowych. W porównaniu z badaniem radiologicz‑ nym jamy brzusznej i urografią badanie ultrasonograficzne z zastosowaniem artefaktu świetlika pozwala na wykrycie około 80% przypadków kamicy układu moczowego. Charakter struktury złogu, jego chropowa‑ tość i wielkość są najważniejszymi elementami uczestniczącymi w tworzeniu tego zjawiska. Artefakt migota‑ nia umożliwia wczesne wykrycie złogów, które nie dają cienia akustycznego, złogów małych rozmiarów oraz tych zlokalizowanych w moczowodzie. Przypuszcza się, że obecność lub brak migoczącego artefaktu koreluje również ze składem chemicznym kamienia. Badanie ultrasonograficzne z jednoczesnym zastosowaniem arte‑ faktu świetlika powinno być procedurą wstępną w rozpoznawaniu kamicy układu moczowego, monitorowa‑ niu ewolucji złogów oraz ocenie wydalania złogów poddawanych zabiegom ESWL.

  9. Wybrane zaburzenia funkcji poznawczych po udarze mózgu – charakterystyka kliniczna i diagnostyka

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Sabiniewicz

    2015-04-01

    Full Text Available Udar mózgu znacznie zwiększa ryzyko rozwoju zaburzeń poznawczych. Badania wskazują, że jest przyczyną występowania zaburzeń poznawczych u około ⅔ chorych po 65. roku życia. Deficyty powstałe po udarze mózgu mogą obejmować wszystkie obszary codziennego funkcjonowania. Czynnikiem determinującym rodzaj objawów klinicznych jest przede wszystkim lokalizacja, obszar uszkodzenia mózgu. Zaburzenia poznawcze wpływają na efekty leczenia i rehabilitacji oraz jakość życia chorego. Do oceny aktywności kognitywnej stosowane są odpowiednie testy i kliniczno-eksperymentalne próby neuropsychologiczne o różnym stopniu czułości diagnostycznej. Dysfunkcje mogą dotyczyć wielu obszarów poznawczych lub ich izolowanych aspektów. Przebieg kliniczny charakteryzuje łagodna postać zaburzeń poznawczych albo postać rozwinięta, wieloobjawowa, jak w otępieniu naczyniopochodnym. Istnieje potrzeba stworzenia ogólnych zaleceń co do diagnostyki i terapii zaburzeń poznawczych u chorych po udarze mózgu. Praca przedstawia najważniejsze i najczęstsze zaburzenia funkcji poznawczych u pacjentów po udarze niedokrwiennym, charakterystykę kliniczną tych objawów, a także możliwości diagnostyki. Zwrócono uwagę na wzajemny wpływ nastroju podstawowego i funkcjonowania kognitywnego. Ponadto omówiono wpływ czynników kluczowych dla funkcjonowania poznawczego chorego po udarze mózgu na rokowanie. Obraz kliniczny zaburzeń poznawczych po udarze obejmuje objawy ogólnomózgowe i specyficzne. Symptomy nieswoiste są odpowiedzią organizmu na zaburzenie homeostazy układu przez nagły incydent naczyniowy, a charakterystyka symptomów specyficznych zależy od lokalizacji uszkodzenia organicznego.

  10. Effect of Magnesium Addition on Properties of Al-Based Composite Reinforced with Fine NiO Particles

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Zygmunt-Kiper M.

    2014-06-01

    Full Text Available Kompozyt Al(Mg-NiO wytworzono metodą mechanicznej syntezy stosując mielenie składników proszkowych i mechaniczną konsolidację uzyskanego proszku kompozytowego w procesie prasowania próżniowego i wyciskania „na gorąco”. Uzyskano jednorodny materiał charakteryzujący się dużym rozdrobnieniem składników strukturalnych. Próby ściskania w temperaturze 293 K - 773 K wykazały wysokie własności mechaniczne kompozytu. Wyżarzanie próbek w 823 K / 6 godz. spowodowało nieznaczne obniżenie wartości naprężenia uplastyczniającego w zakresie 573 K - 773 K, jednakże w znacznie mniejszym stopniu niż w porównywanym przypadku kompozytu nie zawierającego dodatku magnezu (Al-NiO. który opisano we wcześniejszej pracy. Obserwacje struktury wyjściowych próbek kompozytowych i próbek wyżarzonych w 823 K / 6 godz. wykazały zmiany strukturalne wywołane reakcją chemiczną między osnową kompozytu (Al-Mg a dyspersyjnymi cząstkami zbrojenia (NiO, której skutkiem jest utworzenie silnie dyspersyjnych wydzieleń tlenków typu spinelu, oraz submikronowych ziarn typu Al3Ni. W porównaniu z kompozytem Al-NiO, dodatek magnezu powoduje zwiększenie szybkości reakcji chemicznej, która przejawia się utworzeniem ziarn fazy międzymetalicznej Al3Ni zarówno w materiale wyjściowym - wyciskanym „na gorąco” - jak również w próbkach wyżarzonych w 823 K / 6 godz.

  11. „Legalizować czy nie?” – analiza związku pomiędzy stosowaniem kanabinoli a częstością występowania i obrazem klinicznym zaburzeń psychotycznych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marta Gawłowska

    2010-03-01

    Full Text Available Związek pomiędzy zażywaniem kanabinoli a występowaniem zaburzeń psychotycznych jest opisywany od dawna. Udowodniono między innymi, że kanabinole mogą wywoływać przemijające objawy pozytywne, negatywne i poznawcze psychozy u zdrowych osób oraz zaostrzać objawy lub powodować ich nawrót w przebiegu wcześniej rozpoznanych zaburzeń psychotycznych. Jednak nadal niewiele wiadomo o mechanizmach, które powodują powstawanie tych symptomów. Zgodnie z najnowszymi doniesieniami mogą one angażować układy dopaminergiczny, GABA-ergiczny i glutaminergiczny. Ponieważ tylko u części osób zażywających kanabinole rozwijają się objawy psychotyczne, prawdopodobnie substancje te nie stanowią głównego czynnika sprawczego psychozy, lecz mogą stanowić ważny czynnik ryzyka, który przyczynia się do manifestacji jej objawów. Takie wskaźniki, jak dawka, długość stosowania oraz wiek pierwszego kontaktu z kanabinolami, stanowią uznane czynniki modyfikujące przebieg psychozy, jakkolwiek mechanizm tego zjawiska pozostaje w dużym stopniu niejasny. W ostatnim czasie coraz szersze uznanie zyskują nowe hipotezy, zakładające możliwy wpływ kanabinoli na rozwój centralnego układu nerwowego. Istnieją dowody na to, że endogenny układ kanabinoidalny może odgrywać istotną rolę w takich procesach, jak neurogeneza, różnicowanie, dojrzewanie i migracja neuronów, wydłu- żanie aksonów oraz formowanie struktur gleju. Zażywanie kanabinoidów egzogennych, zaburzając działanie układu endokanabinoidalnego oraz zakłócając procesy neurorozwojowe, może stanowić mechanizm, poprzez który ekspozycja na działanie tych substancji w okresie adolescencji zwiększa ryzyko rozwoju schizofrenii lub innych utrwalonych zaburzeń psychotycznych.

  12. Towards Application of Speech Act Theory to Opinion Mining

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agnieszka Magdalena Pluwak

    2016-12-01

    Full Text Available Towards the Application of Speech Act Theory to Opinion Mining The paper refers to the pragmatics’ perspective on opinion mining in Polish and English, inspired by the discrepancy between the coverage of sentiment analysis and the market demand. An analysis of speech acts expressed in opinion texts reveals that almost half of all opinions include ways of indirect evaluation that might not get extracted while applying traditional methods of sentiment analysis based on direct evaluative vocabulary and polarity lexicons. Coding of sentiment with respect to speech acts could vastly broaden data mining results within an NLP-system.   O zastosowaniu teorii aktów mowy w ekstrakcji danych z tekstów opinii internetowych Jedno z aktualnych zagadnień językoznawstwa komputerowego, jakim jest automatyczne badanie wydźwięku wypowiedzi, nie uwzględniło dotychczas w wystarczającym stopniu pragmatyki językoznawczej, np. aktów mowy Austina (1961 i Searla (1969, a zatem również implicytnych sposobów wyrażania ewaluacji. Tymczasem podejście od pragmatyki ku konstrukcjom przełożonym na reguły programistyczne umożliwiłoby nie tylko szersze spojrzenie na analizę sentymentu, ale też zbliżyłoby automat do sposobu, w jaki odbiera go człowiek. W szczególności chodzi tu sposoby wyrażania (niezadowolenia wykraczające poza poziom leksykalny (bez nacechowanej negatywnie leksyki, typu Nigdy więcej tam nie pójdę. Artykuł prezentuje: 1. aktualne podejścia do analizy wydźwięku w lingwistyce komputerowej, 2. propozycję zastosowania podejścia pragmatycznego, 3. wyniki badania próbki tekstów opinii internetowych pod kątem występowania w nich aktów mowy, 4. propozycję utworzenia reguł ekstrakcji danych na ich podstawie. Zaprezentowane podejście zakłada hipotezę wtórnej oralności, czyli tego, że język opinii jest zapisanym językiem mówionym.

  13. WPŁYW WŁASNOŚCI MODELU OPAD-ODPŁYW NA RELACJĘ POMIĘDZY DOKŁADNOŚCIĄ ODWZOROWANIA ZLEWNI A CHARAKTERYSTYKAMI ODPŁYWU

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marcin SKOTNICKI

    2016-05-01

    Full Text Available W publikacji zaprezentowano wyniki analizy wpływu dokładności odwzorowania zlewni w modelu opad-odpływ na charakterystyki odpływu. Odwzorowanie zlewni odnosi się do sposobu podziału zlewni na zlewnie cząstkowe. Przy użyciu komputerowej wersji modelu opad-odpływ reprezentowanej przez programu SWMM 5.1 opracowano cztery warianty modelu przykładowej zlewni. Do jej odwzorowania w kolejnych wariantach wykorzystano malejącą liczbę zlewni cząstkowych o odpowiednio rosnących powierzchniach. Symulacje opływu wykonano dla opadu blokowego oraz trzech deszczy historycznych. Dla każdego wariantu modelu analizowano zmiany: odpływu szczytowego, czasu jego osiągnięcia oraz współczynnika efektywności Nasha i Sutcliffe’a stanowiącego miarę dopasowania hydrogramu odpływu, wywołane przez zmiany szorstkości zlewni, szorstkości kanałów i kroku czasowego opadu. Stwierdzono, że spadek dokładności odwzorowania reprezentowany przez zwiększenie wielkości zlewni cząstkowych w modelu powoduje wzrost obliczonego odpływu szczytowego i skrócenie czasu jego osiągnięcia. Wielkość zlewni cząstkowych nie wpływa na liczbę pików hydrogramu odpływu. Wpływ zmian parametrów modelu opad-odpływ jest w niewielkim stopniu zależny od analizowanych wariantów odwzorowania zlewni w modelu. Zmiany tych parametrów mogą zostać wykorzystane do kompensacji wpływu zmniejszania dokładności odwzorowania zlewni.

  14. Zaburzenia słuchu w praktyce neurologa

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Maria Konarska-Król

    2014-04-01

    Full Text Available Słuch to jeden z najważniejszych zmysłów człowieka, ściśle związany z narządem słuchu i równowagi. Nagłe lub szybko postępujące upośledzenie słuchu, któremu mogą towarzyszyć szumy uszne, uczucie zatkania ucha czy zawroty głowy, jest dla pacjenta nieprzyjemne i w dużym stopniu obniża jakość jego życia. Wśród przyczyn nagłych zaburzeń słuchu wymienia się przede wszystkim choroby laryngologiczne, ale też zaburzenia krążenia mózgowego, urazy czaszkowo-mózgowe, infekcje wirusowe (wirusy świnki, różyczki, półpaśca i bakteryjne, choroby kości, guzy nerwu VIII, choroby genetyczne, schorzenia o podłożu autoimmunologicznym (np. stwardnienie rozsiane, leki ototoksyczne i wiele innych. Zaburzenia słuchu dzielimy na ośrodkowe i obwodowe, te drugie natomiast – na przewodzeniowe i odbiorcze. Głuchota jest objawem bardzo niepokojącym nie tylko dla pacjenta, lecz także dla neurologa. W jej przypadku kluczową rolę odgrywają: wywiad, badanie przedmiotowe, w tym badanie otolaryngologiczne, neurologiczne i audiologiczne, badanie pobudliwości przedsionków (próby kaloryczne, elektronystagmografia oraz – w zależności od wskazań klinicznych – badania neuroobrazowe, badanie słuchowych potencjałów wywołanych z pnia mózgu, badania laboratoryjne krwi i inne, a następnie podjęcie właściwego leczenia.

  15. Aktualne poglądy na patogenezę i leczenie zespołu zmęczenia w stwardnieniu rozsianym

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Waldemar Brola

    2011-04-01

    Full Text Available Zmęczenie, definiowane jako subiektywne odczucie braku energii do rozpoczynania i podtrzymywania dowolnej aktywności pozostające bez związku z depresją lub osłabieniem siły mięśniowej, jest jednym z najczęstszych i zwykle najbardziej uciążliwych objawów stwardnienia rozsianego (SR. Dotyczy prawie wszystkich chorych, natomiast u ponad połowy jest objawem dominującym. Może występować u chorych ze stosunkowo niewielkimi objawami neurologicznymi i w znacznym stopniu wpływać na jakość życia. Mimo intensywnych badań w ostatnich latach patofizjologia zespołu zmęczenia nie jest w pełni poznana. Za występowanie zmęczenia w SR odpowiedzialne mogą być różne mechanizmy: lokalny zanik kory przedczołowej i jąder podstawy, zmiana aktywności limfocytów B, zaburzenia transmisji glutaminergicznej przez cytokiny prozapalne (TNF-α, IL-1β i IL-6, nieprawidłowe funkcjonowanie osi podwzgórze – przysadka – nadnercza, zaburzenia metabolizmu astrogleju i spadek produkcji dehydroepiandrosteronu (DHEA oraz obniżenie poziomu neuroprzekaźników noradrenaliny i serotoniny. Rozpoznanie zespołu zmęczenia opiera się na wywiadzie, badaniu fizykalnym, przesiewowych badaniach laboratoryjnych i skalach oceniających zmęczenie, np. Skali Ciężkości Zmęczenia (FSS i Skali Oddzia- ływania Zmęczenia (MFIS. Warunkiem koniecznym jest wykluczenie depresji oraz dodatkowych przyczyn organicznych (niedokrwistości, chorób serca, nerek czy niedoczynności tarczycy. Leczenie zmęczenia jest mało skuteczne. Farmakoterapia daje niewielką poprawę, chociaż ostatnie próby z zastosowaniem modafinilu i famprydyny przyniosły obiecujące rezultaty. Zaobserwowano korzystny wpływ ćwiczeń fizycznych, krioterapii i magnetostymulacji. Pomocne są też wsparcie emocjonalne chorego, terapia poznawczo-behawioralna i psychoterapia oraz unikanie czynników mogących nasilać zmęczenie, takich jak gorączka, lęk, depresja, ból, zaburzenia snu

  16. Analiza związków z grupy BTEX powstających podczas termicznego rozkładu żywicy alkidowej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    M. Kubecki

    2012-12-01

    Full Text Available Przydatność danego spoiwa do sporządzania mas formierskich obejmuje z jednej strony ocenę właściwości technologicznych samejmasy i wykonanej z niej formy i jakości otrzymanego odlewu, a z drugiej strony ocenę wpływu tej masy na środowisko naturalnei środowisko pracy. Z pośród mas stosowanych w przemyśle odlewniczym na szczególną uwagę zasługują masy ze spoiwamiorganicznymi. Spoiwa te oparte są na żywicach syntetycznych, które z jednej strony zapewniają uzyskanie przez masę odpowiednichwłaściwości technologicznych i otrzymanie dobrych odlewów, ale z drugiej negatywnie oddziałują na środowisko. O ile w staniewyjściowym żywice te tylko w niewielkim stopniu stanowią zagrożenie zarówno dla ludzi jak i środowiska, to pod wpływem temperaturygenerują bardzo szkodliwe produkty, będące wynikiem ich termicznego rozkładu. W zależności od rodzaju stosowanej żywicy (fenolowoformaldehydowej,mocznikowej, furfurylowej, furfurylowo – mocznikowej, alkidowej pod wpływem temperatury mogą tworzyć sięi uwalniać takie związki jak: alkohol furfurylowy, formaldehyd, fenol, związki z grupy BTEX (benzen, toluen, etylobenzen, ksyleny,a także wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA.Celem pracy było opracowanie metodyki, dobór metod analitycznych oraz określenie optymalnych warunków tworzenia się związkówz grupy BTEX. Emisja tych związków stanowi jedno z podstawowych kryteriów oceny szkodliwości spoiw stosowanych do masformierskich i rdzeniowych. Badania prowadzono na specjalnie zaprojektowanym układzie do termicznego rozkładu substancjiorganicznych w zakresie temperatury 5000C – 13000C w skali laboratoryjnej. Przedmiotem badań była żywica alkidowa stosowana jakospoiwo do mas formierskich. W ramach badań dobrano minimalną ilość adsorbentu, niezbędną do adsorpcji związków uwalnianychw trakcie rozkładu próbki żywicy o masie około 15 mg, a także minimalną ilość rozpuszczalnika

  17. Potencjalna toksyczność klozapiny wynikająca z interakcji

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marcin Siwek

    2015-07-01

    Full Text Available Klozapina to lek podlegający intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu z udziałem izoenzymów cytochromu P450 (głównie 1A2, w mniejszym stopniu 3A4 i 2D6. Łączne stosowanie leków hamujących wymienione izoenzymy, czyli np. ciprofloksacyny, erytromycyny, fluoksetyny lub fluwoksaminy, skutkuje zwiększeniem stężenia klozapiny we krwi pacjenta, co pociąga za sobą wzrost ryzyka pojawienia się bądź nasilenia działań niepożądanych albo powikłań typowych dla leczenia klozapiną. Jednocześnie induktory enzymatyczne (np. rifampicyna, fenytoina, karbamazepina, wyciąg z dziurawca, nikotyna, kanabinole mogą przyczynić się do spadku skuteczności klozapiny, a po nagłym odstawieniu – do ujawnienia się jej toksyczności. Kolejnym aspektem interakcji klozapiny z innymi lekami jest sumowanie się działań niepożądanych wynikających z właściwości farmakodynamicznych. Działanie sedatywne, hipotonizujące, antycholinergiczne, mielotoksyczne czy drgawkorodne klozapiny może zatem się nasilić, kiedy będzie ona łączona z innymi substancjami również powodującymi takie działania niepożądane. Szczególnej uwagi wymaga stosowanie klozapiny w trakcie chorób infekcyjnych. Z jednej strony bowiem niektóre podawane wówczas antybiotyki (np. makrolidy oraz inne leki przeciwbakteryjne (np. fluorochinolony i przeciwgrzybicze (głównie azole mogą – przez hamowanie metabolizmu klozapiny – przyczyniać się do nasilania jej mielotoksyczności. Z drugiej strony może dochodzić do sumowania się działania mielotoksycznego klozapiny i pewnych antybiotyków (klindamycyna, metronidazol czy leków przeciwgorączkowych i przeciwzapalnych (np. ibuprofen, paracetamol, metamizol. Ze względu na wysokie ryzyko interakcji klozapina to lek przeznaczony głównie do monoterapii. Jednak znajomość właściwości farmakokinetycznych i farmakodynamicznych klozapiny i wynikających z nich interakcji pozwala, kiedy

  18. Wytwarzanie „winy obojętności” oraz kategorii „obojętnego świadka” na przykładzie artykułu Jana Błońskiego „Biedni Polacy patrzą na getto”

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Tomasz Żukowski

    2014-06-01

    Full Text Available Producing the 'guilt of indifference' and the category of "indifferent witness". A case study of Jan Błoński’s 'Biedni Polacy patrzą na getto' Błoński’s article Biedni Polacy patrzą na getto (1987 is regarded as a milestone for the Polish awareness of the Holocaust. Błoński tried to tackle the issue of the Polish complicity, and his narration updated an important model in the Polish culture. It contained some facts about the wartime reality, but at the same time it overturned much of the knowledge about those times and rendered it mostly transparent. The analysis of Błoński’s article allowed me to elucidate the relation between the catharsis effect and the denial, which appeared as the effect of the article. The paper attempts at answering some important questions: What is the Polish complicity according to Błoński? What are the different perceptions of the relations between Poles and Jews? What is the perception of the majority? How the different opinions on the Polish complicity in the Holocaust are legitimised by the majority? How are they removed and delegitimised at the same time? [The article was prepared with financial support of the NPRH.]   Wytwarzanie „winy obojętności” oraz kategorii „obojętnego świadka” na przykładzie artykułu Jana Błońskiego „Biedni Polacy patrzą na getto” Tekst Jana Błońskiego Biedni Polacy patrzą na getto (1987 uznaje się za przełomowy dla polskiej świadomości zbiorowej dotyczącej Zagłady. Błoński stawia w nim problem polskiej współwiny. Jego narracja aktualizuje ważny wzór polskiej kultury. Zawiera elementy wiedzy o wojennych realiach, a jednocześnie ją unieważnia i czyni w dużym stopniu niewidoczną. Analiza tekstu Błońskiego pozwala uchwycić związek między efektem przełomu i jednoczesnym wyparciem. Autor pyta, w jaki sposób Błoński stawia kwestię polskiej winy, jakie wyobrażenia relacji polsko-żydowskich jej towarzyszą, jaki jest obraz

  19. Postawy rodzicielskie oraz funkcjonowanie emocjonalne rodziców dzieci z przewlekłą chorobą nerek

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Dorota Szałowska

    2013-09-01

    Full Text Available Wstęp: Przewlekła choroba u dziecka, poza oczywistym wpływem na jego zdrowie i psychikę, zmienia też istotnie funkcjonowanie całej rodziny. Celem prezentowanego badania prowadzonego wśród rodziców dzieci z przewlekłą chorobą nerek (PChN była ocena postaw rodzicielskich oraz ocena stanu emocjonalnego rodziców. Materiał: Grupę badaną stanowiło 22 rodziców dzieci z rozpoznaną (przynajmniej 3 miesiące przed przystąpieniem do badania PChN w stadium III i wyższym, leczonych w ośrodku nefrologii dziecięcej o trzecim stopniu referencyjności. Grupę kontrolną stanowiło 20 rodziców dobranych losowo, których dzieci nie chorowały na przewlekłe choroby. Metoda: Do przeprowadzenia badania wykorzystano: 1 ankietę dotyczącą przebiegu choroby u dziecka oraz podstawowych danych epidemiologicznych; 2 kwestionariusz STAI X-1, STAI X-2; 3 skalę Becka; 4 skalę kontroli emocji (Courtauld emotional control scale, CECS; 5 skalę postaw rodzicielskich Mieczysława Plopy. Wyniki: W grupie rodziców dzieci z PChN stwierdzono znamiennie wyższe wartości w teście mierzącym objawy depresyjne i wyższe wartości poziomu lęku w testach mierzących lęk w porównaniu z grupą kontrolną. W skali postaw rodzicielskich w grupie badanej zaob‑ serwowano znacząco wyższe wyniki w zakresie postawy nadmiernie ochraniającej. Stwierdzono w niej także znamiennie ujemną korelację pomiędzy czasem trwania choroby a poziomem lęku u rodzica. Wnioski: Przeprowa‑ dzone badanie wykazało istotnie podwyższony poziom lęku i objawów depresyjnych u rodziców dzieci chorujących na przewlekłą chorobę nerek w porównaniu z rodzicami z grupy kontrolnej. Postawa lękowa u rodziców malała wraz z czasem trwania choroby u dziecka. Rodzice dzieci z PChN istotnie częściej prezentowali ochraniającą postawę wobec dziecka.

  20. Effects of hydrogen peroxide treatment on the germination, vigour and health of Zinnia elegans seeds

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Szopińska Dorota

    2014-06-01

    Full Text Available Znaczące zasiedlenie nasion cynii (Zinnia elegans J acq. p rzez g rzyby, z właszcza przez patogena Alternaria zinniae, często skutkuje pogorszeniem zdolności kiełkowania nasion. W doświadczeniu badano wpływ nadtlenku wodoru (H2O2 na kiełkowanie, wigor i zdrowotność nasion cynii. Testowano dwie próby nasion: próbę I - charakteryzującą się niską zdolnością kiełkowania (39.5% i wysokim poziomem porażenia nasion przez A. zinniae ( 76% o raz p róbę I I - o dznaczającą s ię wysoką zdolnością kiełkowania (87% i wolną od tego patogena. Nasiona traktowano poprzez moczenie w 3%, 6%, 9% i 12% roztworach H2O2 przez 10, 20, 30 i 60 min. Kontrolę stanowiły początkowo nasiona moczone w wodzie destylowanej przez 10, 20, 30 i 60 min, a następnie wyniki wybranych wariantów traktowania porównywano z wynikami uzyskanymi dla nasion nietraktowanych i nasion traktowanych fungicydem, zawierającym 20% karbendazymu i 45% tiuramu. Na nasionach najczęściej identyfikowano grzyby rodzajów Alternaria i Fusarium. Stężenie nadtlenku wodoru w większym stopniu wpływało na jakość nasion cynii niż czas traktowania. Niemniej, zastosowane traktowanie, bez względu na czas jego trwania i stężenie H2O2, korzystnie wpływało na zdrowotność nasion obu prób, znacząco ograniczając ich zasiedlenie przez grzyby. Ponadto, najniższy poziom infekcji przez A. zinniae obserwowano po traktowaniu nasion 6% i 9% roztworem H2O2 przez odpowiednio 60 i 20 min. Nadtlenek wodoru w wyższych stężeniach (9% i 12% negatywnie wpływał na kiełkowanie i wigor nasion, zwłaszcza u próby II. Można wnioskować, że traktowanie nasion cynii nadtlenkiem wodoru skutecznie poprawia ich kiełkowanie głównie u prób silnie porażonych przez patogeny, co oznacza, że powinno być ono poprzedzone oceną zdrowotności nasion.

  1. Kapitał uwagi jako skutek powstania mediów społecznościowych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jędrzej Maliński

    2017-12-01

    powstanie technicznych mediów masowych wyłania się nowy typ kapitału – kapitał uwagi. Jego funkcjonowanie zostaje w jeszcze większym stopniu przekształcone przez powstanie mediów społecznościowych. Choć kapitał uwagi (mierzony w wymiernej liczbie wyświetleń, odwiedzin strony, lajków itd. jest często przekładalny na inne formy kapitału, to sam w sobie jest autonomiczny. Wprawdzie rozwój internetu pozwala nam na szerszy wybór treści, zgodny z naszymi preferencjami, ale nagrody w postaci wyświetleń (czy komentarzy lub ocen trafiają nie tyle do autora materiału, co do osoby, która go udostępniła. Proces ten jest jeszcze wyraźniejszy w przypadku memów, których autorstwa często nawet nie sposób ustalić. Obserwując wyłaniające się w internecie zjawiska, możemy w rezultacie mówić o nowej formie społecznej ekonomii kulturowej.

  2. The soul in the mediaeval Psalter

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Kinga Lis

    2016-06-01

    Full Text Available The soul in the mediaeval Psalter The paper is an attempt to examine what lies at the heart and soul of the mediaeval Psalter in the contemporaneous approach(es to its vernacularisations. In particular, the paper investigates the applications of the mediaeval translation theory in relation to a 12th-century Anglo-Norman, a 15th-century Middle French and four 14th-century Middle English prose Psalter renditions, with a view to locate them within the spirit of the attitude to biblical translations current in the Middle Ages and against the backdrop of the position of the Psalter in the period. In practical terms, the analysis is conducted on the basis of the equivalent selection strategies for rendering four Latin nouns central to the Psalter: anima, animae ‘soul,’ cor, cordis ‘heart’ and, perhaps surprisingly, ren, renis ‘kidney’ and lumbus, lumbi ‘loins’. All cases of variation in this respect are studied closely from intra- as well as extra-textual perspectives in order to establish the possible reasons behind the divergences, as these constitute exceptions rather than the rule, even in apparently heterodox renditions.   Dusza w średniowiecznym Psałterzu Artykuł stanowi próbę bliższego przyjrzenia się podstawowym zasadom średniowiecznego podejścia do tłumaczenia psałterza na języki wernakularne. Przedstawiono w nim analizę zastosowania mediewalnej teorii tłumaczeń w odniesieniu do dwunastowiecznego Psałterza anglo-normandzkiego, piętnastowiecznego Psałterza średniofrancuskiego i czterech czternastowiecznych tłumaczeń Księgi Psalmów na średnioangielski. Celem było wykazanie, w jakim stopniu analizowane teksty odzwierciedlają ówczesne podejście do tłumaczeń biblijnych w kontekście znaczenia psałterza w średniowieczu. Badanie przeprowadzone jest na podstawie doboru ekwiwalentów w tłumaczeniu czterech – niezwykle istotnych z powodu rangi tych tekstów w średniowieczu – łacińskich rzeczownik

  3. Influence of The Metamorphism Grade and Porosity of Hard Coal on Sorption and Desorption of Propane / Wpływ Stopnia Metamorfizmu I Porowatości Węgli Kamiennych Na Sorpcję I Desorpcję Propanu

    Science.gov (United States)

    Dudzińska, Agnieszka; Żyła, Mieczysław; Cygankiewicz, Janusz

    2013-09-01

    ęgla, jego stopnia metamorfizmu, zawartości pierwiastka tlenu, wilgoci i porowatości tych węgli. Największe ilości propanu sorbują węgle niskouwęglone, wysokoporowate o dużej zawartości tlenu i wilgoci. Sorpcja stosunkowo dużych ilości propanu tych węgli (ok. 10 cm3/g) jest wynikiem oddziaływania polarnej powierzchni węgli z cząsteczkami propanu oraz dobrej dostępności wewnętrznej mikroporowatej struktury tych węgli dla cząsteczek badanego sorbatu. Węgle średnio i wysokouwęglone sorbują niewielkie ilości propanu. Węgle te mają zwartą budowę oraz niepolarny charakter powierzchni, ich wewnętrzna struktura porowata jest w niewielkim stopniu dostępna dla cząsteczek propanu w warunkach przeprowadzanych badań. Sorpcja propanu w tym przypadku zachodzi głównie w powierzchniowych porach i na powierzchni węgli. Przeprowadzono również pomiary izoterm desorpcji propanu wykazując nieodwracalny charakter sorpcji. Izotermy desorpcji nie zbiegają się z izotermami sorpcji tworząc otwartą pętlę histerezy. Pozostające w węglu ilości nie desorbującego się propanu są zależne od rodzaju badanego węgla.

  4. Genetyczne przyczyny upośledzenia umysłowego, z którymi neurolog może spotkać się w codziennej praktyce

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Karol Jastrzębski

    2013-06-01

    Full Text Available Upośledzenie umysłowe określane jest jako istotnie niższy od przeciętnego poziom funkcjonowania intelektualnego, występujący łącznie z upośledzeniem w zakresie przystosowania się, wiążący się ze zmianami w ośrodkowym układzie nerwowym. Zamiennie używa się takich terminów, jak: niedorozwój umysłowy, zahamowanie rozwoju umysłowego, obniżenie sprawności intelektualnych, opóźnienie rozwoju umysłowego oraz niepełnosprawność intelektualna, ostatnio zaś mówi się o zaburzeniach w uczeniu się. W latach 90. XX wieku nastąpiły ogromne zmiany w ujęciu upośledzenia umysłowego. Nastąpiło odejście od tradycyjnej, medycznej i biologicznej koncepcji, według której upośledzenie było traktowane jako stan nieodwracalny i wyznaczający niski pułap rozwojowy. Upośledzenie umysłowe jest nie tylko zaburzeniem biologicznym, ale także psychologicznym stanem, do którego dochodzi się w rezultacie nieprawidłowego procesu rozwojowego. Wpływ na ten stan mają: okres prenatalny (naświetlanie promieniami rentgenowskimi, zażywanie przez matkę leków w czasie ciąży, alkohol, dym papierosowy, narkotyki, wirusowe i bakteryjne zakażenia, czynniki immunologiczne, okres perinatalny (wstrząs dla rodzącego się dziecka, uszkodzenia funkcjonowania mózgu, przedwczesny poród, zamartwica, błędy jatrogenne w okresie okołoporodowym oraz okres postnatalny [przebyte choroby zakaźne i powikłania (odra i krztusiec, urazy (wypadki, zatrucia (np. ołowiem oraz zatrucia pokarmowe]. Klasyfikacja upośledzeń umysłowych może być rozmaita, zależy od wybranego kryterium. Najbardziej znana jest czterostopniowa klasyfikacja: 1 upośledzenie w stopniu lekkim, 2 umiarkowanym, 3 znacznym oraz 4 głębokim. Jak wykazano, bardzo ważną rolę w przypadku przyczyn upo- śledzeń umysłowych odgrywają czynniki genetyczne. Wśród czynników genetycznych powodujących upośledzenie umysłowe wyróżnia się zmiany związane z: liczbą lub

  5. „Jak naprawdę pali palacz?” – wyniki wstępne badań topografii palenia populacji palaczy w Polsce

    Science.gov (United States)

    Czogała, Jan; Goniewicz, Maciej Łukasz; Czubek, Agnieszka; Koszowski, Bartosz; Sobczak, Andrzej

    2009-01-01

    ml/s jest aż o 120% wyższa od wartości zalecanej przez ISO (17,5 ml/s). Także wyznaczony średni czas trwania zaciągnięcia wynoszący 1,7 s różnił się od wartości zalecanej przez ISO równej 2s, choć w mniejszym stopniu niż inne parametry (13,2%). Mierzony czas przerw pomiędzy poszczególnymi zaciągnięciami wynoszący średnio 20 s jest aż 3-krotnie niższy od czasu standardowego (ISO), wynoszącego 60 s. Badając zmienność objętości kolejnych zaciągnięć podczas wypalania papierosa stwierdzono, że w miarę występowania kolejnych zaciągnięć następuje spłycenie ich objętości. Wszystkie mierzone parametry topografii palenia charakteryzowały się dużym rozrzutem w obrębie badanej populacji. PMID:19189573

  6. Nijmegen breakage syndrome (NBS

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Chrzanowska Krystyna H

    2012-02-01

    -causing mutations in both alleles of the NBN gene are known. No specific therapy is available for NBS, however, hematopoietic stem cell transplantation may be one option for some patients. Prognosis is generally poor due to the extremely high rate of malignancies. Zespół Nijmegen (Nijmegen breakage syndrome; NBS jest rzadkim schorzeniem z wrodzoną niestabilnością chromosomową dziedziczącym się w sposób autosomalny recesywny, charakteryzującym się przede wszystkim wrodzonym małogłowiem, złożonymi niedoborami odporności i predyspozycją do rozwoju nowotworów. Choroba występuje najczęściej w populacjach słowiańskich, w których uwarunkowana jest mutacją założycielską w genie NBN (c.657_661del5. Do najważniejszych objawów zespołu zalicza się: małogłowie obecne od urodzenia i postępujące z wiekiem, charakterystyczne cechy dysmorfii twarzy, opóźnienie wzrastania, niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim do umiarkowanego oraz hipogonadyzm hipogonadotropowy u dziewcząt. Na obraz choroby składają się także: niedobór odporności komórkowej i humoralnej, który jest przyczyną nawracających infekcji, znaczna predyspozycja do rozwoju nowotworów złośliwych (zwłaszcza układu chłonnego, a także zwiększona wrażliwość na promieniowanie jonizujące. Wyniki badań laboratoryjnych wykazują: (1 spontaniczną łamliwość chromosomów w limfocytach T krwi obwodowej, z preferencją do rearanżacji chromosomów 7 i 14, (2 nadwrażliwość na promieniowanie jonizujące lub radiomimetyki, co można wykazać metodami in vitro, (3 radiooporność syntezy DNA, (4 hipomorficzne mutacje na obu allelach genu NBN, oraz (5 brak w komórkach pełnej cząsteczki białka, nibryny. Małogłowie i niedobór odporności występują także w zespole niedoboru ligazy IV (LIG4 oraz w zespole niedoboru NHEJ1. Rodzice powinni otrzymać poradę genetyczną ze względu na wysokie ryzyko (25% powtórzenia się choroby u kolejnego potomstwa. Możliwe jest

  7. Próba analizy zjawiska konwergencji na przykładzie działań grupy ITI

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Grzegorz Walczak

    2011-05-01

    Full Text Available Konwergencja mediów może zachodzić na wielu płaszczyznach: technologicznej, kulturowej, społecznej, czy też przemysłowej. Proces ten opisuje zmiany występujące zarówno w sferze produkcji, jak i konsumpcji przekazów medialnych. Wspólnym mianownikiem konwergencji – jak zauważają medioznawcy – jest przekaz cyfrowy. Dzięki digitalizacji przekazu analogowego na cyfrowy, różne urządzenia upodabniają się do siebie, świadczą te same usługi i dostarczają tych samych treści swoim odbiorcom. Koncentracja mediów w obrębie jednej grupy kapitałowej pozwala na praktyczne wykorzystanie tego procesu. Dysponując wieloma środkami przekazu można tworzyć różnego rodzaju powiązania między udostępnianą zawartością, a tym samym wypracowywać zupełnie nowy model biznesowy w zakresie produkcji, rozpowszechniania oraz promocji własnych zasobów medialnych. W ITI doskonale zdawano sobie sprawę z korzyści wynikających z właściwego wykorzystania procesu konwergencji. Z tego też powodu systematycznie wkraczano na zupełnie nowe pola podejmowanej działalności. Funkcjonowanie koncernu na rynku medialnym opierało się na kilku zasadniczych filarach: ogólnodostępnej telewizji TVN, kanałach tematycznych, portalu internetowym Onet oraz powiązanych z nim witrynach, a także na platformie cyfrowej „n”. Wszystkie te podmioty wchodziły ze sobą w mniej lub bardziej złożone interakcje. Zawartość produkowana na potrzeby jednego medium „przenikała” do drugiego i wykorzystując jego specyfikę była w pewnym stopniu rozbudowywana. Chodziło o to, aby ten sam produkt medialny można było sprzedawać na wiele zupełnie różnych sposobów. W ten sposób starano się przedłużać życie marki, budować emocjonalne przywiązanie odbiorców do danej zawartości, stosować narrację transmedialną, czy też kontrolować przepływ widowni. Tego typu działalność miała swoje ekonomiczne uzasadnienie, bowiem pozwala

  8. One Culture or Multiple Cultures? The Diversity of Roma People in Poland

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Joanna Talewicz-Kwiatkowska

    2014-12-01

    ększościowych. To większość tworzy warunki i przestrzeń, do których mniejszości muszą się jakoś przystosować. Skutki wspomnianych procesów adaptacyjnych także są różne i zależą od kontekstu zewnętrznego.  W znacznym stopniu wpływa na to postawa danej populacji wobec mniejszości oraz aktualna sytuacja polityczno-ekonomiczna kraju, w którym osiedlają się Romowie. Sposób życia rożnych grup romskich także ma ogromne znaczenie, ponieważ osiadły tryb życia (typowy dla większości europejskich Romów i wpływy zewnętrzne odzwierciedlające się w kulturze i stylach życia również kształtują owe procesy. Zróżnicowanie kulturowe Romów dotyczy nie tylko grup żyjących w różnych państwach. Trzeba podkreślić, iż Romowie od stuleci zamieszkujący dane państwo również nie stanowią jednorodnej grupy w kategoriach kultury własnej. Wcześniejsze procesy migracyjne oraz osiadłby bądź wędrowny tryb życia wywierały ogromny wpływ na owo zróżnicowanie. W Polsce, przy czterech różnych grupach romskich, taka różnorodność rodzi się między Romami karpackimi (Bergitka Roma, góralscy Romowie a tradycyjnie wędrownymi grupami: Polska Roma, Lovara, Kelderari. Niniejszy artykuł opiera się na dostępnych źródłach i dotychczasowych opracowaniach tematu, odwołując się również do badania wykorzystywania funduszy unijnych przez społeczność romską w Polsce, przeprowadzonego przez autorkę w latach 2010-2011.

  9. Continuity and Discontinuity in the Cultural Landscape of the Capital City: Paris and Skopje

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Maciej Falski

    2015-07-01

    okres, w którym samo miasto stało się istotnym składnikiem sfery publicznej i publicznej własności symbolicznej. Wzrost znaczenia miast w Europie wiąże się bez wątpienia z procesem demokratyzacji, zaś stolice Francji i Macedonii są dobrym przykładem tej przemiany, która przestrzeń sprywatyzowaną (feudalną bądź interpretowaną w wymiarze sakralnym (jako ziemia należąca do Boga przekształciła w przestrzeń publiczną, będącą dobrem wspólnym obywateli i/lub dominującego narodu. Najważniejszym agensem w przestrzeni stołecznej okazuje się państwo. To biurokracja państwowa, występująca w charakterze nosiciela woli narodu, decyduje o kształtowaniu wizerunku miasta, wzmacniając te wartości, które wydają się pożądane z perspektywy reprezentowanej grupy. Brak tego czynnika skutkuje, jak w przypadku Skopje, zachowaniem lokalności i/lub przypadkowością realizowanych inwestycji publicznych. W obu omawianych przypadkach mapa i punkty orientacyjne zdradzają najważniejsze kategorie narracji narodowej, a przecież za jej kształt w znacznym stopniu odpowiada właśnie władza centralna.

  10. Ariowie i Turańczycy. Poglądy Franciszka H. Duchińskiego na temat rasy i cywilizacji

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Katarzyna Wrzesińska

    2015-12-01

    should avoid to evaluate them as better or worse.   Ariowie i Turańczycy. Poglądy Franciszka H. Duchińskiego na temat rasy i cywilizacji Tekst jest poświęcony teorii niesłowiańskiego pochodzenia Rosjan. Jej autor, Franciszek H. Duchiński (1816-1893, uzasadniał odmienność cywilizacyjną Rosjan ich innym od pozostałych ludów Europy pochodzeniem rasowym. Ono, jak uważał, zadecydowało o powstaniu funkcjonujących w opozycji dwóch cywilizacji: wschodniej, stworzonej poprzez pierwiastek mongolski, gdzie dominowało bezprawie i despotyzm, oraz zachodniej, powstałej jako wytwór ludów indoeuropejskich, które respektowały wolność i godność człowieka. Duchiński uzasadniał różnice między nimi w większym stopniu czynnikami zewnętrznymi i mentalnymi niż biologicznymi. Nie wartościował ras i cywilizacji, a pojęcia „rasa” nie definiował. Brak ścisłości w tym względzie był charakterystyczny dla XIX-wiecznego piśmiennictwa. Często stosowano zamiennie pojęcia „rasa”, „naród”, „plemię”, „szczep”. Nie uważano też za naganne hierarchizowania ras. Opinie Duchińskiego na temat azjatyckiej despotii nie odbiegały od powszechnie przyjętych w piśmiennictwie polskim XIX w. Dominujący w nim wątek stanowiło przekonanie o odmienności cywilizacyjnej Rosji i Europy i o trwałym pomiędzy nimi antagonizmie. Działalność Duchińskiego miała służyć uświadomieniu opinii zachodnioeuropejskiej zagrożenia jakie płynęło dla Europy ze strony cywilizacji wschodniej oraz roli Polski na przedmurzu chrześcijaństwa łacińskiego. Spostrzeżenia na temat antynomii wspomnianych cywilizacji są i dziś aktualne. Współcześni badacze problemu przeczą rzecz jasna związkom pomiędzy rasą i cywilizacją. Kładą za to nacisk na różnice w sferze wartości, wierzeń, instytucji i struktur społecznych, które decydują o tożsamości cywilizacyjnej. O ile więc można nie godzić się z argumentacją Duchińskiego, to w sferze

  11. A Complex Use of the Materials Extracted from an Open-Cast Lignite Mine

    Science.gov (United States)

    Buryan, Petr; Bučko, Zdeněk; Mika, Petr

    2014-12-01

    produkcji elektryczności w elektrowni o cyklu mieszanym o całkowitej mocy wyjściowej 400 MW. W celu umożliwienia gazyfikacji ciekłych produktów ubocznych gazyfikacji węgla, zainstalowano na drodze przepływu generator gazu, umożliwiający przetwarzanie alternatywnych paliw ciekłych. Skoncentrowany gaz odlotowy zawierający związki siarki odprowadzany jest do instalacji odsiarczającej, gdzie produkowany jest cenny produkt H2SO4, o wysokim stopniu czystości (96%). Węgiel brunatny nadający się do produkcji brykietów jest kruszony, mielony i suszony, następnie przechodzi przez proces brykietowania w odpowiednich prasach, gdzie formowane są brykiety, poprzez ich sprasowanie pod ciśnieniem 175 MPa. Brykiety takie wykorzystywane są powszechnie jako paliwo w gospodarstwach domowych. Drobnoziarniste pyły węgla brunatnego (paliwa pyłowe) wykorzystywane są na skalę komercyjną do produkcji ciepła w paleniskach pyłowych. Pyły węglowe powstają nie tylko w trakcie suszenia węgla po procesie oddzielania w separatorach elektrostatycznych, lecz także w procesie mielenia suszonego węgla w młynach wibracyjnych. Żużel z kotłów w konwencjonalnej elektrowni, popioły z generatorów oraz te osadzające się w instalacji podlegają wysuszeniu, następnie wykorzystywane są jako wysokiej jakości materiał na podłoże w różnorodnych instalacjach. Popioły lotne wykorzystywane są przemyśle budowlanym jako częściowe zamienniki cementu. Po oddzieleni popiołu lotnego, gazy wylotowe kierowane są do instalacji odsiarczania z wykorzystaniem technologii wilgotnego wapienia, w wyniku tego procesu powstaje gips, wykorzystywany, miedzy innymi, w przemyśle budowlanym. Glinki z warstw nadkładu nad pokładami węgla wykorzystywane są powszechnie jako surowiec do produkcji sztucznego kruszywa "Liapor', wykazującego wyjątkowe właściwości termiczne i dźwiękoizolacyjne.

  12. Sorption of Pb2+ Ions from Aqueous Solutions on Organic Wastes (part i) / Sorpcja JONÓW Pb2+ Z ROZTWORÓW Wodnych NA Odpadach Organicznych (CZĘŚĆ I)

    Science.gov (United States)

    Bożęcka, Agnieszka; Sanak-Rydlewska, Stanisława

    2013-12-01

    This article presents the results of the research on the Pb2+ ions sorption from model aqueous solutions on walnut shells, plum stones and sunflower hulls. The effect of various factors, such as the concentration of natural sorbent, the pH, and the temperature was studied. The process of Pb2+ ions sorption on studied sorbents was described by the Langmuir model. The best sorption capacity has been revealed for sunflower hulls. The maximum sorption capacity for this material was 36.9 mg/g. W artykule przedstawiono wyniki badań, które dotyczyły usuwania jonów Pb2+ z modelowych roztworów wodnych za pomocą odpadów organicznych, takich jak: łuski słonecznika, łupiny orzecha włoskiego i pestki śliwek. Dla badanego zakresu stężeń od 6,0-110 mg/dm3 i warunków procesu największą wydajność sorpcji, będącą w zakresie (89,4-96,3)% uzyskano dla łusek słonecznika. W przypadku łupin orzecha włoskiego i pestek śliwek sorpcja jonów Pb2+ jest znacznie niższa a jej wydajność wynosi odpowiednio (60,8-78,7)% i (62,3-81,3)%. Zbadano także wpływ stężenia sorbentu, pH roztworu i temperatury na badany proces sorpcji. Dla wszystkich materiałów optymalne stężenie sorbentu wyniosło 5 g/dm3. Powyżej tej wartości nie obserwowano istotnych zmian w stopniu redukcji jonów Pb2+ (rys.2). We wszystkich przypadkach maksima sorpcji osiągnięto przy pH równym 4,0±0,1 co obrazuje rysunek 3. Obniżenie sorpcji, występujące przy pH poniżej i powyżej wartości 4,0 prawdopodobnie związane jest to z ładunkiem gromadzącym się na powierzchni sorbentu (elektrostatyczne odpychanie i przyciąganie badanych jonów). Wartość pH roztworu determinuje także formę oraz stężenie badanego jonu w roztworze. W roztworach silnie kwaśnych ołów występuje głównie w postaci kationów. Stopniowy wzrost pH prowadzi do tworzenia jonów kompleksowych i strącania go w postaci wodorotlenku. Wykazano również, że ze wzrostem temperatury w zakresie (293-313)K nast

  13. Język rosyjski przełomu lat 20. i 30. XX wieku w krzywym zwierciadle trzech słowników przekładowych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jolanta Mędelska

    2016-12-01

    , zaskakująco skromnie jest w nim reprezentowana leksyka naukowo-techniczna (zaledwie kilka procent zasobów umieszczonych w słownikach moskiewskich. Słownik ten zawiera bardzo dużo słownictwa przestarzałego i regionalnego (np. чаемый, чапыжник, z którego pozostali słownikarze słusznie zrezygnowali. Badane słowniki prezentują fałszywy obraz słownictwa rosyjskiego lat 20. i 30. XX w. Leksykograf kowieński odzwierciedlił leksykę w znacznym stopniu anachroniczną, przebrzmiałą, z innej, bezpowrotnie minionej epoki, słownikarze moskiewscy zaś nadgorliwie wprowadzali polityczną leksykę neologiczną, nierzadko bardzo świeżą, nieutrwaloną, „jednodniową”, przeciążając siatki kodem nowej władzy i naruszając proporcje.

  14. Development of Load Exerted on the Lining of the Shaft After its Liquidation / Kształtowanie Się Obciążeń Obudowy Szybu Po Jego Likwidacji

    Science.gov (United States)

    Konior, Janusz

    2015-03-01

    prawidłowo zlikwidowanym szybie podsadzka winna szczelnie wypełniać rurę szybową do poziomu zrębu, a w przypadku wystąpienia procesu jej osiadania - okresowo uzupełniana. W takim przypadku obciążenie wypadkowe obudowy zlikwidowanego szybu można wyrazić wzorami (12), (13). Jednak w zależności od rodzaju zastosowanego materiału podsadzkowego do likwidacji szybu, jak to wynika z prowadzonych badań ich parametry fizyko-mechaniczne mogą ulegać zmianie w czasie w mniejszym lub większym stopniu. W artykule powołano się na badania górniczych materiałów odpadowych pochodzących z robót dołowych i przeróbczych. Zmianę istotnych parametrów, z punktu widzenia obliczanych wartości obciążenia pionowego i poziomego wywieranego przez podsadzkę na obudowę zlikwidowanego szybu przedstawiono na wykresach 3 i 4. Uwzględnienie tych zmian dla przedstawionego przykładu obliczeniowego wykazało wzrost wielkości parcia podsadzki o około 19%. Ponadto w zlikwidowanych szybach, w których występuje dopływ wody zza obudowy koniecznym jest, aby materiał użyty do likwidacji posiadał wymagany współczynnik filtracji, co obrazuje graficzna interpretacja przykładowych wyników obliczeń przedstawiona na Rys. 6. Nawet prawidłowo dobrany materiał zasypowy (z punktu widzenia wymaganej wartości współczynnika filtracji) może ulegać zmianom uziarnienia w wyniku takich czynników jak: swobodny spadek do szybu w czasie likwidacji, długotrwałe narażenie na oddziaływanie wody, wynoszenie drobnych cząstek gruntu wraz z wodą dopływającą zza obudowy (sufozja) itp. Przykład zmiany współczynnika filtracji związany ze zmianą uziarnienia badanego materiału przedstawia Rys. 7. W wyniku zmiany wartości współczynnika filtracji w czasie może dojść do gromadzenia się wody w podsadzce, co powoduje dalszy wzrost obciążenia poziomego działającego na obudowę szybu i zastosowane w wyrobiskach łączących się z szybem konstrukcje stabilizujące zasyp

  15. Latvian dialects in the 21st century: old and new borders

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Stafecka

    2015-12-01

    órego od 2013 r. badana jest sytuacja socjolingwistyczna gwar na współczesnej Łotwie. Analizowane są przynajmniej trzy gwary w obrębie każdego z dialektów. Pojęcie granicy ma jednak zastosowanie do opisu innych aspektów badań dialektologicznych. Można na przykład mówić o granicy między zachowaniem cech dialektów a wpływami języka literackiego, jak również o granicach podtrzymywania cech gwarowych w mowie użytkowników należących do różnych grup wiekowych. Badaniu poddano także kwestię używania gwar w centralnych i peryferyjnych częściach rejonu ich występowania. Wstępne wyniki sugerują, że ludzie mieszkający dalej od centrum używają gwary częściej – zwłaszcza w komunikacji z członkami rodziny (w tym z młodszego pokolenia, z krewnymi i z sąsiadami. Wstępne wyniki badań wskazują także na zróżnicowaną sytuację poszczególnych dialektów. Na obszarze występowania gwar dialektu środkowego, najbliższego literackiej łotewszczyźnie, niemal zanikło rozgraniczenie między gwarami a językiem literackim, skoro różnicy takiej nie odczuwają sami informatorzy. W dialekcie liwońskim występuje kilka cech dialektalnych, obecnych jeszcze w większym lub mniejszym stopniu w mowie wszystkich pokoleń, jak uogólnienie rodzaju męskiego czy redukcja wygłosu. Jednakże i tutaj język, którym posługują się młodsi użytkownicy, stopniowo traci cechy dialektalne. Inna sytuacja panuje w grupach gwarowych dialektu górnołotewskiego. Gwary seloń­skie z Semigalii wykazują ślady cech dialektalnych (tonalność sylab, nieregularne przesu­nięcia samogłosek itd.; występują one przede wszystkim w mowie starszego pokolenia. Gwarami łatgalskimi z Widzeme posługują się z kolei głównie starsi respondenci, zwykle w gronie najbliższej rodziny; gwar tych praktycznie nie słyszy się natomiast w przestrzeni publicznej. Wiele cech dialektalnych zachowało się tu jednak także w mowie średniego, a nawet młodszego pokolenia

  16. The Change of Structural and Thermal Properties of Rocks Exposed to High Temperatures in the Vicinity of Designed Geo-Reactor / Zmiany właściwości strukturalnych i cieplnych skał poddanych wysokim temperaturom w rejonie projektowanego georeaktora

    Science.gov (United States)

    Małkowski, Piotr; Niedbalski, Zbigniew; Hydzik-Wiśniewska, Joanna

    2013-06-01

    pomiędzy właściwościami termicznymi skał a ich gęstością objętościową. Przy tej samej gęstości ρo współczynnik przewodzenia ciepła dla skał po wyprażeniu może przyjmować wartości w szerokim zakresie od 1 W/m·K do 15 W/m·K, jak również wiele zbliżonych wartości współczynnika λ dla tej samej gęstości objętościowej przed wyprażeniem. Podobnie rzecz się ma z pojemnością cieplną skał oraz z jej dyfuzyjnością ciepła, która także dla tej samej gęstości objętościowej może przyjmować kilkukrotnie różne wartości. Przeprowadzone badania właściwości strukturalnych oraz cieplnych skał karbońskich z rejonu Górnego Śląska, gdzie projektowana jest podziemna gazyfikacja węgla, pokazuje, że wraz z temperaturą zmieniają się one w bardzo szerokim zakresie. Badane skały łupka ilastego, łupka piaszczystego i piaskowca po wyprażeniu zwiększają swoją gęstość objętościową i zmniejszają swoją gęstość właściwą. Największe zmiany wykazują skały iłowcowe, które mogą zwiększyć swoją gęstość objętościową nawet o ponad 20%. Średnie zmiany gęstości dla łupków ilastych wynoszą 9,76%, łupków piaszczystych - 8,19%, a piaskowców - 5,73%. W przypadku gęstości właściwej ρs następuje jej zmniejszenie pod wpływem wysokiej temperatury, w przypadku łupków ilastych i piaszczystych nawet do 6%. Wartości współczynnika przewodzenia ciepła λ skał karbońskich w temperaturach 20°C i 1000°C pokazują wzajemną autokorelację w funkcji logarytmicznej. Oznacza to, że dla wysokich wartości współczynnika λ skał przed wygrzaniem, jego wartość spada po wygrzaniu i na odwrót. Wykonana analiza pokazuje, że nie można wykazać zależności pomiędzy właściwościami termicznymi skał a ich gęstością objętościową, natomiast w pewnym stopniu można skorelować badane parametry termiczne z gęstością właściwą skał. Poddanie skał bardzo wysokim temperaturom mocno zaburza wzajemne

  17. Influence of the Plow Filling and Thread Angle onto the Plow Head Efficiency / Wpływ Współczynnika Wypełnienia Organu Oraz Kąta Nawinięcia Płata Ślimaka Na Sprawność Ładowania Frezującymi Organami Ślimakowymi

    Science.gov (United States)

    Wydro, Tomasz

    2015-03-01

    parametrów konstrukcyjnych organu, a mianowicie kąta nawinięcia płata ślimaka α2 na sprawność ładownia, a także jaki wpływ ma współczynnik wypełnienia organu kw i współczynnik rozluzowania urobku kr, na sprawność ładowania (Wydro, 2011). Po przeprowadzonych badaniach wstępnych przyjęto, że kryteria oceny procesu ładowania będą różne dla organu wyposażonego w ładowarkę kryterium oceny procesu ładowania będzie pobór mocy silnika organu i posuwu, natomiast dla organu bez ładowarki kryterium jego oceny będzie sprawność ładowania. Za sprawność ładowania uznano stosunek pola przekroju pryzmy urobku załadowanego do pola przekroju całkowitego pryzmy urobku przemieszczonego, co szerzej zostało opisane w dalszej części artykułu (Wydro, 2011). Przedmiotowe badania miały na celu, sprawdzenie w jakim stopniu wybrany parametr konstrukcyjny, kąt nawinięcia płatów ślimaka α2 oraz współczynnik wypełnienia organu kw i współczynnik rozluzowania kr urobku mają wpływ na sprawność ładowania i przy jakich ich wartościach organy ślimakowe uzyskują największą sprawność ładowania. Wartości i zakresy tych współczynników, zostały określone na podstawie badań empirycznych. Jak podaje literatura (Hamala & Wydro, 2005; Krauze, 1997) współczynniki przyjmowane są w granicach kw= 0÷1, kr > 1 na podstawie doświadczenia konstruktora dla nowo projektowanych organów ślimakowych. Parametr konstrukcyjny, który został przyjęty do badań, to kąt nawinięcia płatów ślimaka α2 i według literatury (Bednarz, 2003; Krauze, 2000) przyjmuje optymalną wartość w zakresie 19°, a 23°. W związku z powyższym, w przedmiotowych badaniach chciano sprawdzić jaki wpływ na proces ładowania mają kąty poniżej i powyżej wspomnianego zakresu, a także sprawdzenia, czy można określić jakie wartości współczynników kw i kr należy przyjmować podczas określania parametrów konstrukcyjnych i kinematycznych nowego organu nie