WorldWideScience

Sample records for sladowych stezen substancji

  1. Właściwości środowiska sąsiedzkiego jako czynnik chroniący/ryzyka używania przez młodzież substancji psychoaktywnych. Przegląd badań

    Science.gov (United States)

    Pisarska, Agnieszka

    2009-01-01

    Streszczenie Przedmiotem artykułu jest przegląd prac badawczych dotyczących związku między cechami środowiska sąsiedzkiego a używaniem przez młodzież substancji psychoaktywnych. W pierwszej części pracy opisano sposoby definiowania obszaru środowiska sąsiedzkiego, w drugiej scharakteryzowano podstawy teoretyczne badań, w trzeciej – metody pomiaru cech środowiska sąsiedzkiego, a w czwartej przedstawiono wynik badań. Najczęściej przywoływanymi w badaniach teoriami, wyjaśniającymi związek między środowiskiem sąsiedzkim a zachowaniem młodzieży były teoria społecznej dezorganizacji oraz teoria kapitału społecznego. Odwoływano się ponadto do mechanizmów wpływu środowiska sąsiedzkiego na młodzież, takich jak: mechanizm norm i kolektywnej skuteczności, mechanizm zasobów instytucjonalnych, mechanizm relacji rodzinnych, mechanizm poczucia wspólnoty ze społeczności lokalną oraz model kolektywnego stylu życia. Najpowszechniej wykorzystywanym źródłem informacji o cechach środowiska były dane ze spisu powszechnego dotyczące społecznej i demograficznej charakterystyki mieszkańców. Stosowano również takie metody pomiaru, jak obserwacje w terenie, analiza dokumentacji oraz ankiety i wywiady z osobami badanymi, młodzieżą i rodzicami młodych ludzi. Wyniki badań potwierdziły, że cechy środowiska sąsiedzkiego mają bezpośredni i pośredni wpływ na sięganie przez młodzież po papierosy, alkohol i narkotyki. Stwierdzono, że znaczącym czynnikiem ryzyka jest charakterystyczna dla niekorzystnych środowisk łatwa dostępność substancji psychoaktywnych. Czynnikami chroniącymi są bezpieczeństwo w sąsiedztwie, kontrola społeczna oraz dostępność zasobów instytucjonalnych. Zaproponowane przez badaczy modele teoretyczne, odnoszące się do wpływu środowiska sąsiedzkiego na zachowanie młodzieży, wyznaczają obiecujące obszary badań. Zebrane dotychczas wyniki wskazują, że w działaniach profilaktycznych

  2. Motywy zażywania i typologia użytkowników nowych substancji psychoaktywnych na podstawie badania sondażowego i analizy forów internetowych w ramach projektu I-TREND

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Dorota Wiszejko-Wierzbicka

    2016-06-01

    Results: The study showed that the motives, context of use, style of language as well as expected effects of NPS are differentiating factors among users. Basing on these factors, in the process of qualitative analysis of Internet forums six different types of users were distinguished: 1 experts and scientists, 2 experimenters, 3 kamikaze, 4 newcomers, 5 supermen and 6 empathic party goers. Within each of the groups of NPS (stimulants, psychedelics, synthetic cannabinoids the users of different types are dominant.

  3. Dual diagnosis in psychoactive substance abusing or dependent persons [Podwójna diagnoza u osób uzależnionych lub szkodliwie używających substancji psychoaktywnych

    OpenAIRE

    Badura-Brzoza, Karina; Błachut, Michał; Jarząb, Magdalena; Gorczyca, Piotr; Hese, Robert Teodor

    2013-01-01

    Background. There has been noticed a systematic growth of using psychoactive substance (SP) in last years. The co-occurrence of mental and physical disorders related to substance abuse of treated patients is more often a serious problem to medical services. Dual diagnosis (DD) is a clinical term referring to co-morbidity or the co-occurrence in the same individual of a psychoactive substance use disorder and another psychiatric disorder. The aim of the study is to investigate the prevalence o...

  4. Badania stanowiskowe instalacji HHO w układzie z silnikiem spalinowym Volvo Penta D5A T.

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Piotr Dobrzaniecki,

    2016-03-01

    Full Text Available W artykule przedstawiono wyniki badań układu, składającego się z generatora HHO współpracującego z silnikiem spalinowym, wyposażonym w górniczy układ dolotowo-wylotowy. Celem badań była identyfikacja parametrów użytkowych silnika, takich jak moc i moment obrotowy oraz określenie zawartości substancji szkodliwych w spalinach. Na podstawie wyników badań dokonano analizy wpływu generatora na pracę silnika spalinowego.

  5. SZTUCZNE SUBSTANCJE SŁODZĄCE – WYSTĘPOWANIE W ŚRODOWISKU

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Piotr REZKA

    2016-03-01

    Full Text Available W pracy przedstawiono zagadnienie występowania sztucznych substancji słodzących w ściekach oraz ich obecności w środowisku wodnym. Ze względu na zastosowanie w produkcji żywności i napojów o zmniejszonej wartości kalorycznej, związki te pojawiają się w ściekach w coraz większych ilościach. Najczęściej stosowanymi substytutami cukru jest acesulfam K, aspartam, cyklaminian sodu, sacharyna i sukraloza. Każda z tych substancji jest kilkadziesiąt razy bardziej słodka niż standardowy cukier (sacharoza, jednakże praktycznie nie podnoszą one wartości kalorycznej produktu. Dokonano przeglądu literatury, skupiając się na zawartościach rozpatrywanych substancji w ściekach surowych i oczyszczonych. Wykazano, że skuteczność eliminacji tych związków ze ścieków jest niewystarczająca i na skutek tego dochodzi do zanieczyszczenia środowiska wodnego. Przedstawiono w tabeli potwierdzone doniesienia dotyczące obecności tych związków w rzekach, jeziorach i wodach podziemnych. W przypadku gdy w wodzie ujmowanej przez stacje uzdatniania wody obecne są wyżej wymienione związki, w szczególności acesulfam i sukraloza, istnieje ryzyko przedostania się ich do wody przeznaczonej do spożycia, co znalazło potwierdzenie w literaturze. Mimo dostępnych wyników badań nie wykazujących wpływu na ekosystem i zdrowie człowieka, konieczne wydaje się przeprowadzenie badań nad wpływem długotrwałego narażenia organizmów wodnych i organizmu człowieka na działanie sztucznych substytutów cukru.

  6. Podmioty wykonujące działalność leczniczą a odpady medyczne

    OpenAIRE

    Marzena Furtak-Niczyporuk

    2017-01-01

    Wstęp. Z wykonywaniem działalności leczniczej wiąże się powstawanie odpadów medycznych, w tym także niebezpiecznych odpadów medycznych o właściwościach zakaźnych. Czynnik zagrożenia w kontekście tych odpadów wynika bezpośrednio z zawartości patogenów chorobotwórczych, co jest związane z zawartością tkanki organicznej, czynników infekcyjnych typu biologicznego, jak bakterie, wirusy, grzyby, oraz niebezpiecznych substancji chemicznych pochodzących z przeterminowanych lek...

  7. Nowoczesna farmakoterapia kardiologiczna w świetle nowych wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego z 2013 roku

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Filip M. Szymański

    2013-09-01

    Full Text Available W bieżącym roku Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne (European Society of Cardiology, ESC opublikowało nowe wytyczne dotyczące diagnostyki i leczenia nadciśnienia tętniczego, postępowania u chorych ze stabilną cho‑ robą wieńcową oraz wytyczne dotyczące chorób układu sercowo-naczyniowego w grupie pacjentów z cukrzycą. Częstość występowania wszystkich tych schorzeń w populacji ogólnej jest bardzo wysoka. W codziennej praktyce klinicznej lekarze, niezależnie od wykonywanej specjalizacji, bardzo często spotykają się z pacjentami z nadciśnie‑ niem tętniczym, cukrzycą czy chorobą wieńcową. Aby leczyć pacjentów zgodnie z najnowszymi zaleceniami, lekarze praktycy muszą stale pogłębiać swoją wiedzę. W kontekście publikacji nowych wytycznych szczególnie istotne jest zapoznanie się z wprowadzanymi zasadami dotyczącymi farmakoterapii – właśnie w stosunku do leczenia farma‑ kologicznego obserwowane w ostatnich latach zmiany są najbardziej dynamiczne i w bardzo wysokim stopniu wpły‑ wają na sposób postępowania z pacjentami. Niektóre ze stosowanych w kardiologii grup farmaceutycznych zyskują na znaczeniu, inne powoli zastępowane są nowymi substancjami. W obecnych wytycznych pozycja inhibitorów konwertazy angiotensyny, blokerów receptora angiotensynowego, statyn oraz kwasu acetylosalicylowego w lecze‑ niu oraz prewencji incydentów sercowo-naczyniowych została umocniona. Jednak w przypadku wymienionych grup leków bardzo istotny jest wybór substancji, która będzie spełniać oczekiwania dotyczące zarówno skuteczności działania, jak i bezpieczeństwa terapii. Poniższa praca, poza podsumowaniem najnowszych wytycznych ESC, pokazuje dowody naukowe potwierdzające skuteczność kliniczną takich substancji, jak ramipril, telmisartan, ator‑ wastatyna czy rosuwastatyna, u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego.

  8. Ocena profilu bezpieczeństwa stosowania preparatu AMOKSIKLAV QUICKTAB w praktyce ambulatoryjnej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Brygida Adamek

    2011-12-01

    Full Text Available Wstęp: Połączenie amoksycyliny i kwasu klawulanowego wywiera efekt bakteriobójczy w stosunku do wielu szczepów bakteryjnych. Amoksiklav QUICKTAB, połączenie tych substancji w postaci tabletki ulegającej rozpadowi w jamie ustnej, jest nową formą leku. Celem badania była ocena profilu bezpieczeństwa i tolerancji stosowania tego preparatu w praktyce ambulatoryjnej w populacji polskiej. Materiał i metoda: W retrospektywnym badaniu obserwacyjnym odnotowano dane z przebiegu ambulatoryjnego leczenia dorosłych pacjentów preparatem Amoksiklav QUICKTAB. Zebrano dane demograficzne oraz anamnestyczne: rozpoznanie choroby, zastosowany schemat terapeutyczny, schorzenia towarzyszące, ewentualną realizację wizyty kontrolnej, subiektywną ocenę tolerancji leczenia i zakres realizacji terapii. Odnotowano dane dotyczące zdarzeń niepożądanych wiązanych z leczeniem. Otrzymane dane poddano analizie statystycznej za pomocą programu Statistica 9.0 PL. Wyniki: W 76% przypadków Amoksiklav QUICKTAB zastosowano z powodu infekcji górnych dróg oddechowych, w ponad 8% wszystkich przypadków była to kolejna kuracja antybakteryjna. Najczę- ściej zalecano stosowanie 2×1000 mg przez 7 dni. Wizytę kontrolną zalecono u ponad 70% leczonych, czę- ściej u starszych pacjentów. Dziewięćdziesiąt procent chorych podczas wizyty kontrolnej deklarowało zażywanie leku zgodnie z zaleceniem. Większość chorych tolerowała preparat bardzo dobrze lub dobrze. Działania niepożądane odnotowano u niespełna 2% chorych, w połowie przypadków miały łagodne nasilenie; nie stwierdzono działań innych niż uprzednio opisane. Wnioski: Preparat Amoksiklav QUICKTAB w mocach 650 mg i 1000 mg jest lekiem bezpiecznym. Nie powoduje działań niepożądanych innych niż uprzednio stwierdzone dla takiej kombinacji substancji czynnych. Leczenie było dobrze tolerowane przez większość chorych, na ocenę tolerancji wyraźnie wpływają późniejszy wiek chorych i

  9. Rola wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 w etiopatogenezie i leczeniu zaburzeń psychicznych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Tomasz Pawełczyk

    2010-12-01

    Full Text Available Wielonienasycone kwasy tłuszczowe (WKT omega-3 są niezbędne do prawidłowego rozwoju i funkcji ośrodkowego układu nerwowego. Stanowią istotny element strukturalny neuronalnych błon komórkowych oraz są źródłem aktywnych biologicznie substancji, które pełnią złożone funkcje sygnałowe oraz uczestniczą w przekazywaniu informacji wewnątrz komórek. Zaburzenia metabolizmu lipidów i WKT obserwuje się w przebiegu wielu zaburzeń i chorób psychicznych: schizofrenii, zaburzeń afektywnych, zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, autyzmu i innych. Dysfunkcje te mają podłoże genetyczne i wraz z innymi nieprawidłowościami przyczyniają się do zwiększenia podatności na wystąpienie objawów psychopatologicznych danego zaburzenia. Ponadto dieta mieszkańców większości krajów europejskich nie zapewnia wystarczającej ilości WKT omega-3, które należą do substancji egzogennych, tj. niesyntetyzowanych w wystarczającej ilości w organizmie ludzkim. Co więcej, w przebiegu wielu zaburzeń psychicznych dochodzi do nadmiernej utraty długołańcuchowych WKT za pośrednictwem procesów ekscytotoksyczności i stresu oksydacyjnego, co dalej przyczynia się do uszczuplenia dostępnej puli WKT. W przypadku schizofrenii liczne badania eksperymentalne i kliniczne doprowadziły badaczy do sformułowania hipotezy wyjaśniającej rozwój tej choroby w oparciu o występowanie dysfunkcji metabolizmu lipidów. W pracy przedstawiono przegląd aktualnego piśmiennictwa oraz wyniki oryginalnych badań przeprowadzonych przez autorów zajmujących się problematyką zaburzeń metabolizmu WKT u chorych z wymienionymi wyżej zaburzeniami psychicznymi.

  10. Modulowanie funkcji układu cholinergicznego w leczeniu schizofrenii – dziś i jutro

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Frątczak

    2013-06-01

    Full Text Available W ostatnim czasie rośnie zainteresowanie rolą układu cholinergicznego w patogenezie schizofrenii. Od wielu lat obserwowano zaburzenia funkcji tego układu, głównie w postaci efektów niepożądanych wywołanych lekami przeciwpsychotycznymi. Postrzeganie układu acetylocholiny ewoluuje, co wynika z założenia, że wpływ na przekaźnictwo w jego obrębie może nie tylko wywoływać albo eliminować wspomniane objawy niepożądane, ale też bezpośrednio modyfikować symptomatologię schizofrenii. Celem niniejszego artykułu jest przegląd aktualnego piśmiennictwa dotyczącego nowych opcji modulowania funkcji układu cholinergicznego. Obecnie badania koncentrują się na poszukiwaniu selektywnych agonistów i allosterycznych modulatorów receptorów muskarynowych, które mogą redukować ryzyko skutków ubocznych tradycyjnej terapii przeciwpsychotycznej i jednocześnie mieć swój własny terapeutyczny potencjał antypsychotyczny. Zastosowanie substancji mniej selektywnych nie prowadzi do takich korzyści. W kręgu zainteresowań psychofarmakologów pozostają również modulatory receptorów nikotynowych α4β2 i α7, które korzystnie wpływają między innymi na funkcjonowanie poznawcze chorych na schizofrenię, co potwierdzono w wielu niezależnych badaniach. Jak wiadomo, u większości pacjentów mimo leczenia utrzymują się objawy negatywne, deficyty poznawcze, często też resztkowe objawy pozytywne. Z klinicznego punktu widzeniaistotne pozostają także objawy niepożądane, które bardzo często komplikują leczenie, ograniczają możliwości terapeutyczne i pogarszają współpracę chorego w farmakoterapii. Badania nowych, bardziej selektywnych substancji cholinergicznych dają nadzieję na udoskonalenie terapii schizofrenii poprzez zwiększenie skuteczności i wyeliminowanie objawów niepożądanych.

  11. Changes of Diagnosis Criteria for Gambling-Related Disorders and Psychoactive and Behavioral Addictions

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Iwona Niewiadomska

    2017-01-01

    Full Text Available Autorki poruszają kwestię zmian w kryteriach diagnostycznych dotyczących zaburzeń związanych z hazardem oraz uzależnień chemicznych i czynnościowych w literaturze przedmiotu. Prezentują też krótki przegląd kolejnych edycji podręczników międzynarodowych klasyfikacji, zarówno Diagnostics and Statistical Manual of Mental Disorders – DSM, jak i The International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems – ICD. W artykule przedstawiona jest również dyskusja badaczy na temat umiejscowienia zaburzeń związanych z hazardem w klasyfikacjach diagnostycznych. DSM-V umiejscawia zaburzenie hazardowe w kategorii „zaburzenia używania substancji i nałogów” (ang. Substance-Related and Addictive Disorders, DSM-V, w podkategorii „zaburzenia niezwiązane z substancjami” (ang. Non-Substace Related Disorders, DSM-V. Natomiast według nadal obowiązującego ICD-10, zaburzenie hazardowe pozostaje w obszarze zaburzeń kontroli i impulsów, pod nazwą „hazard patologiczny”.

  12. ANALIZA ZANIECZYSZCZENIA GLEBY ZAKŁADAMI PRZEMYSŁOWYMI NA PODKARPACIU

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Galina KALDA

    2016-03-01

    Full Text Available W artykule prezentowano źródła zanieczyszczenia i zagrożenia gleby w województwie podkarpackim. Czynnikami wpływającymi na stan chemiczny gleb, jest stopień uprzemysłowienia terenu, natężenie ruchu drogowego, gęstość zaludnienia, struktura powierzchniowa miasta, gospodarka odpadowo-ściekowa, mikroklimat oraz rodzaj i gatunek gleb. Zakłady przemysłowe oraz komunikacja emitują najwięcej pyłowych i gazowych zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego. Emisja zanieczyszczeń gazowych i pyłowych nie wywołuje bezpośrednio widocznych skutków w zmianach profilów glebowych, ale ich pośrednie oddziaływanie może mieć duży wkład. W województwie podkarpackim występują liczne zakłady przemysłowe, które są potencjalnym zagrożeniem dla środowiska glebowego. Największa ilość zanieczyszczeń dostaje się do gleby wraz ze ściekami, pyłami, gazami oraz ciekłymi i stałymi odpadami, generowanymi przez przemysł. Zanieczyszczenia te zawierają głównie metale ciężkie czy sole. Poważnym źródłem zanieczyszczeń gleb mogą być występujące na Podkarpaciu zakłady dużego oraz zwiększonego ryzyka, w których przerabiane są w instalacjach produkcyjnych ogromne ilości substancji niebezpiecznych. Zagrożeniem jest także magazynowanie substancji toksycznych oraz ich transport. W artykule pokazana zawartość metali ciężkich w glebach Podkarpacia w 2011-2014 latach, zawartość gazów i pyłów emitowanych z zakładów przemysłowych, ilość gruntów zdegradowanych oraz zdewastowanych na Podkarpaciu. Pokazano, że stan gleby w województwie podkarpackim jest na ogół dobry. Jednak występują tu gleby zakwaszone, wymagające nieraz natychmiastowego wapnowania, oraz gleby zanieczyszczone substancjami chemicznymi. Grunty zdewastowane oraz degradowane powstawały głównie w wyniku działalności górnictwa oraz kopalnictwa surowców. W województwie podkarpackim dotyczyło to głównie gruntów z teren

  13. [Neighbourhood characteristic as risk-protective factor related to substance use by youth Review of the contemporary research.

    Science.gov (United States)

    Pisarska, Agnieszka

    2009-01-01

    Przedmiotem artykułu jest przegląd prac badawczych dotyczących związku między cechami środowiska sąsiedzkiego a używaniem przez młodzież substancji psychoaktywnych. W pierwszej części pracy opisano sposoby definiowania obszaru środowiska sąsiedzkiego, w drugiej scharakteryzowano podstawy teoretyczne badań, w trzeciej - metody pomiaru cech środowiska sąsiedzkiego, a w czwartej przedstawiono wynik badań. Najczęściej przywoływanymi w badaniach teoriami, wyjaśniającymi związek między środowiskiem sąsiedzkim a zachowaniem młodzieży były teoria społecznej dezorganizacji oraz teoria kapitału społecznego. Odwoływano się ponadto do mechanizmów wpływu środowiska sąsiedzkiego na młodzież, takich jak: mechanizm norm i kolektywnej skuteczności, mechanizm zasobów instytucjonalnych, mechanizm relacji rodzinnych, mechanizm poczucia wspólnoty ze społeczności lokalną oraz model kolektywnego stylu życia. Najpowszechniej wykorzystywanym źródłem informacji o cechach środowiska były dane ze spisu powszechnego dotyczące społecznej i demograficznej charakterystyki mieszkańców. Stosowano również takie metody pomiaru, jak obserwacje w terenie, analiza dokumentacji oraz ankiety i wywiady z osobami badanymi, młodzieżą i rodzicami młodych ludzi. Wyniki badań potwierdziły, że cechy środowiska sąsiedzkiego mają bezpośredni i pośredni wpływ na sięganie przez młodzież po papierosy, alkohol i narkotyki. Stwierdzono, że znaczącym czynnikiem ryzyka jest charakterystyczna dla niekorzystnych środowisk łatwa dostępność substancji psychoaktywnych. Czynnikami chroniącymi są bezpieczeństwo w sąsiedztwie, kontrola społeczna oraz dostępność zasobów instytucjonalnych. Zaproponowane przez badaczy modele teoretyczne, odnoszące się do wpływu środowiska sąsiedzkiego na zachowanie młodzieży, wyznaczają obiecujące obszary badań. Zebrane dotychczas wyniki wskazują, że w działaniach profilaktycznych i

  14. Non-Steroid Anti-Infflamatory Drugs in Municipal Wastewater and Surface Waters/ Niesteroidowe Leki Przeciwzaplane W Ściekach Mieskich I Wodach Powierzchniowych

    Science.gov (United States)

    Płuciennik-Koropczuk, Ewelina

    2014-09-01

    Rady (2013/39/EU) w zakresie substancji priorytetowych w dziedzinie polityki wodnej, umieściła na liście obserwacyjnej trzy substancje farmaceutyczne, wśród których wymieniany jest diklofenak. Ciągle jednak nie ustalono limitów dotyczących wprowadzania substancji farmaceutycznych do środowiska.

  15. Oporność wielolekowa związana z aktywnym usuwaniem leków z komórek drobnoustrojów

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agata Jarmuła

    2011-01-01

    Full Text Available Oporność wielolekowa jest poważnym problemem w leczeniu infekcji bakteryjnych i grzybiczych. Jednym z głównych mechanizmów oporności jest aktywne usuwanie leków z komórki. U bakterii eksport substancji toksycznych z komórek odbywa się za pośrednictwem białek należących do pięciu rodzin: MFS, SMR, ABC, RND i MATE. Substratami pomp mogą być m.in. antybiotyki, chemioterapeutyki i detergenty. Geny oporności na te związki mogą się umiejscawiać na chromosomach bądź elementach ruchomych (plazmidy, transpozony, integrony. Obecność genów oporności na elementach ruchomych umożliwia bakteriom łatwe ich przekazywanie z komórki do komórki i rozprzestrzenianie oporności wielolekowej. Obecnie trwają badania nad związkami wykazującymi działanie inhibicyjne względem transporterów wyrzutu leków. Białka warunkujące wielolekooporność występują również u grzybów. Należą głównie do rodziny transporterów ABC, do podrodziny PDR. Białka te są powszechnie badane u drożdży [i]Saccharomyces cerevisiae[/i].

  16. Mechanizmy regulacji odpowiedzi immunologicznej w zwierzęcym modelu alergicznego kontaktowego zapalenia skóry [Mechanisms involved in the regulation of immune response in animal model of allergic contact dermatitis

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Strzępa

    2014-09-01

    Full Text Available Streszczenie Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry jest klasycznym przykładem późnej reakcji nadwrażliwości typu IV, którą mediują limfocyty efektorowe CD4+ Th1. Rozwój alergicznego kontaktowego zapalenia skóry (ACD jest następstwem ekspozycji na działanie małocząsteczkowych substancji (hapteny. Obecnie ACD jest jedną z najczęstszych chorób zawodowych. Występowanie alergii kontaktowej na co najmniej jeden czynnik w krajach Europy Zachodniej i Ameryki Północnej dochodzi do 19,5% dla różnych grup wiekowych. Klasyczna egzematyczna postać ACD manifestuje się jako rumień, naciek, nadmierne rogowacenie, obrzęk i pęcherze, którym towarzyszy świąd. Modelem zwierzęcym ACD jest reakcja nadwrażliwości kontaktowej (CS. Składa się ona z dwóch następujących po sobie etapów: indukcja (faza aferentna i wywołanie (faza eferentna. W trakcie pierwszego kontaktu z haptenem powstają swoiste limfocyty efektorowe (Tef, które są rekrutowane do miejsca ponownej ekspozycji na hapten. W tym artykule przedstawiono mechanizmy immunologiczne leżące u podstaw ACD, opierając się na modelu CS.

  17. Inhibition of glycoxidative modification of proteins by some substances of natural origin / Substancje Pochodzenia Naturalnego o Najsilniejszych Właściwościach Hamujących Proces Glikooksydacji

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Grzebyk Ewa

    2016-03-01

    Full Text Available Wstęp: Zaawansowane końcowe produkty glikacji (AGE i zaawansowane produkty utleniania białek (AOPP są głównymi produktami glikooksydacji u pacjentów z cukrzycą. Cel: Celem pracy było zidentyfikowanie substancji naturalnego pochodzenia o najsilniejszych właściwościach hamujących proces glikooksydacji spośród suplementów diety i leków dostępnych bez recepty na polskim rynku farmaceutycznym. Metody: Albumina wołowa (BSA, witamina C (VC, aminoguanidyna (A, kwercetyna (Q i zielona herbata (GT były badane in vitro podczas procesów glikacji, utleniania i glikooksydacji. Zmniejszenie stężenia AGE i AOPP w porównaniu z kontrolą dodatnią przyjęto jako marker efektywności zachodzących procesów. Wyniki: Tworzenie AGE było zredukowane w 72% przez VC i w co najmniej 43% przez pozostałe substancje w procesie glikacji. Stężenie AOPP było obniżone o 99% przez VC i w przynajmniej 40% przez pozostałe substancje badane w procesie utleniania. W przebiegu glikooksydacji tworzenie AGE/AOPP było obniżone odpowiednio w 61% przez Q w 97% przez A i przynajmniej o 49%/88% przez pozostałe substancje. Wnioski: Badane substancje wykazały zdolności hamujące glikację, utlenianie i glikooksydację białek w różnym stopniu w zależności od zastosowanego stężenia.

  18. The Influence of Shale Rock Fracturing Equipment Operation on Atmospheric Air Quality

    Science.gov (United States)

    Bogacki, Marek; Macuda, Jan

    2014-12-01

    specyfiki odwiertu i waha się od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy kW. Przykładowy zestaw urządzeń technologicznych wykorzystywanych w procesie szczelinowania zamieszczono na rysunku 1. Podczas pracy silników do atmosfery emitowane są między innymi następujące substancje: tlenki azotu (NOx), ditlenek siarki (SO2), tlenek węgla (CO), pył PM10, amoniak, benzo(a)piren (B(a)P), benzen, toluen, ksylen, formaldehyd, acetaldehyd, akroleina. Skutkiem emisji mogą być przekroczenia dopuszczalnych, określonych prawem wartości stężeń substancji w powietrzu. W artykule skoncentrowano się na ocenie wpływu na jakość powietrza atmosferycznego emisji substancji pyłowo-gazowych towarzyszących procesowi szczelinowania skał łupkowych. Badania miały charakter modelowy. W oparciu o analizę przebiegu szeregu procesów szczelinowania hydraulicznego wykonywanych na wiertniach zlokalizowanych w Polsce i za granicą zbudowano przykładowy model procesu, który posłużył do wykonania symulacji propagacji zanieczyszczeń emitowanych substancji w powietrzu w zadeklarowanym obszarze obliczeniowym stanowiącym teren o wymiarach 1150 m × 1150 m. Dla urealnienia wyników obliczeń umiejscowiono model badanego obszaru w okolicach Gdańska i przypisano mu charakterystyczne dla tego rejonu parametry meteorologiczne i orograficzne. W środku analizowanego obszaru zlokalizowano teren wiertni o wymiarach 150 m x 150 m. Pole emisji kształtowane było przez 12 silników wysokoprężnych napędzających agregaty pompowe, każdy o mocy 1680 kW. Czas pracy pojedynczego silnika ustalono na 52 godziny w roku (13 zabiegów szczelinowania, każdy trwający 4 godziny). W obliczeniach założono, że podczas trwania szczelinowania wszystkie silniki będą pracowały równocześnie i będą obciążone w 100 %. W artykule dużo uwagi poświęcono poprawnemu zamodelowaniu rzeczywistego pola emisji. Scharakteryzowano parametry techniczne silników oraz zużywanych przez nie paliw

  19. Impact of Panax ginseng and Ginkgo biloba extracts on expression level of transcriptional factors and xenobiotic-metabolizing cytochrome P450 enzymes / Wpływ ekstraktów z Panax ginseng i Ginkgo biloba na poziom ekspresji czynników transkrypcyjnych i enzymów cytochromu P450 metabolizujących ksenobiotyki

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Bogacz Anna

    2016-03-01

    Full Text Available Wstęp: Mimo powszechnego stosowania Panax ginseng i Ginkgo biloba dane dotyczące bezpieczeństwa, a także interakcji pomiędzy preparatami roślinnymi a lekami syntetycznymi są bardzo ograniczone. W niniejszych badaniach założono, iż żeń-szeń oraz miłorząb mogą modulować aktywność i zawartość izoenzymów cytochromu P450 biorących udział w biotransformacji różnych substancji ksenobiotycznych. Cel: Określenie wpływu preparatów roślinnych na poziom ekspresji enzymów CYP i ich czynników transkrypcyjnych. Metody: Szczurom rasy Wistar podawano standaryzowany Panax ginseng (30 mg/kg oraz Ginkgo biloba (200 mg/kg przez 3 do 10 dni. Ekspresję w tkance wątrobowej analizowano za pomocą metody PCR w czasie rzeczywistym. Wyniki: Uzyskane wyniki wykazały spadek poziomu mRNA CYP3A1 (homolog ludzkiego enzymu CYP3A4 po podaniu ekstraktu z żeń-szenia. Ekspresja genu CYP2C6 (homolog ludzkiego enzymu CYP2C9 również uległa obniżeniu. Dodatkowo, obserwowaliśmy wzrost ekspresji CYP1A1 (homolog ludzkiego enzymu CYP1A1 i CYP1A2 (homolog ludzkiego enzymu CYP1A2 po 10 dniach stosowania P. ginseng. Ponadto, ekstrakt z G. biloba spowodował również wzrost poziomu mRNA CYP1A1, CYP2C6, CYP3A1 i CYP3A2 w modelu in vivo. Wnioski: Badania sugerują, że wyciągi roślinne mogą modulować ekspresję czynników transkrypcyjnych i enzymów CYP uczestniczących w metabolizmie ksenobiotyków i chemicznej karcynogenezie.

  20. Ból gardła – kiedy leczenie objawowe jest wystarczające?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Bolesław Kalicki

    2012-07-01

    Full Text Available Ból gardła należy do najczęstszych przyczyn porad lekarskich. Przyczyną bólu gardła jest zazwyczaj stan zapalny rozwijający się na podłożu infekcyjnym. Zapalenia gardła i migdałków w 70‑85% u dzieci i w 90‑95% u dorosłych spowodowane są zakażeniami wirusowymi. Najczęściej są to rinowirusy, koronawirusy, adenowirusy, wirusy Epsteina‑Barr, Coxsackie, herpes simplex oraz wirusy grypy i paragrypy. Bakteryjne zapa‑ lenia gardła zwykle wywoływane są przez paciorkowce beta‑hemolizujące grupy A, głównie Streptococcus pyogenes. Niezależnie od etiologii do zakażenia dochodzi drogą kropelkową oraz przez kontakt z wydzieliną nosogardła osoby chorej. Diagnostyka bólu gardła opiera się na danych z dokładnie zebranego wywiadu oraz badania przedmiotowego. Czasami niezbędne jest wykonanie szybkiego testu w kierunku streptokoków lub badań laboratoryjnych. Odróżnienie zakażeń bakteryjnych od wirusowych ma istotne znaczenie ze względu na narastającą antybiotykooporność i ogólnoświatową tendencję do nadużywania antybiotyków. W pierwszej kolejności należy zastosować leczenie objawowe, wskazane jest stosowanie leków przeciwzapalnych, przeciw‑ bólowych oraz leczenie miejscowe z zastosowaniem substancji przeciwbólowych i zmniejszających stan zapal‑ ny (chlorowodorek benzydaminy, flurbiprofen, salicylan choliny, chlorchinaldol. W przypadku etiologii bak‑ teryjnej antybiotykiem pierwszego rzutu jest fenoksymetylopenicylina, alternatywnie cefalosporyna I generacji lub amoksycylina, zaś w przypadku reakcji uczuleniowych na powyższe antybiotyki – makrolidy.

  1. Stres oksydacyjny w patogenezie stwardnienia rozsianego. Nowe możliwości terapeutyczne

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agata Karpińska

    2016-09-01

    Full Text Available Stwardnienie rozsiane to choroba zapalno-demielinizacyjna ośrodkowego układu nerwowego o dotychczas nieznanej przyczynie. W przebiegu stwardnienia rozsianego następuje uszkodzenie osłonki mielinowej komórek nerwowych oraz śmierć neuronów i  oligodendrocytów. W  ostatnich latach zwrócono uwagę, że ogniwem łączącym proces zapalny z neurodegeneracją może być stres oksydacyjny, czyli przewaga tworzenia wolnych rodników nad ich eliminacją przez systemy antyoksydacyjne komórki. Udowodniono, iż stres oksydacyjny ma związek z  patogenezą wielu chorób neurodegeneracyjnych, w tym choroby Parkinsona czy choroby Alzheimera. Wykazano także jego udział w patogenezie stwardnienia rozsianego. W związku z tym zwalczanie stresu oksydacyjnego stało się jednym z nowych celów terapeutycznych. W badaniach przedklinicznych i klinicznych oceniano skuteczność różnych substancji o właściwościach antyoksydacyjnych, m.in. polifenoli, witamin, kwasu α-liponowego czy ekstraktów z Ginkgo biloba, jako potencjalnych leków na stwardnienie rozsiane. Ich skuteczność w modelach zwierzęcych rzadko znajduje odzwierciedlenie w wynikach badań klinicznych, ale wybrane związki są obecnie w trakcie oceny klinicznej. W badaniach zarówno przedklinicznych, jak i klinicznych skuteczny okazał się fumaran dimetylu, zarejestrowany w 2013 roku do leczenia stwardnienia rozsianego. Mechanizm działania tego związku nie został jeszcze w pełni poznany. Wiadomo jednak, że pobudza on naturalny szlak antyoksydacyjny związany z czynnikiem transkrypcyjnym Nrf2, co prowadzi do redukcji nasilenia stresu oksydacyjnego.

  2. „Legalizować czy nie?” – analiza związku pomiędzy stosowaniem kanabinoli a częstością występowania i obrazem klinicznym zaburzeń psychotycznych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marta Gawłowska

    2010-03-01

    Full Text Available Związek pomiędzy zażywaniem kanabinoli a występowaniem zaburzeń psychotycznych jest opisywany od dawna. Udowodniono między innymi, że kanabinole mogą wywoływać przemijające objawy pozytywne, negatywne i poznawcze psychozy u zdrowych osób oraz zaostrzać objawy lub powodować ich nawrót w przebiegu wcześniej rozpoznanych zaburzeń psychotycznych. Jednak nadal niewiele wiadomo o mechanizmach, które powodują powstawanie tych symptomów. Zgodnie z najnowszymi doniesieniami mogą one angażować układy dopaminergiczny, GABA-ergiczny i glutaminergiczny. Ponieważ tylko u części osób zażywających kanabinole rozwijają się objawy psychotyczne, prawdopodobnie substancje te nie stanowią głównego czynnika sprawczego psychozy, lecz mogą stanowić ważny czynnik ryzyka, który przyczynia się do manifestacji jej objawów. Takie wskaźniki, jak dawka, długość stosowania oraz wiek pierwszego kontaktu z kanabinolami, stanowią uznane czynniki modyfikujące przebieg psychozy, jakkolwiek mechanizm tego zjawiska pozostaje w dużym stopniu niejasny. W ostatnim czasie coraz szersze uznanie zyskują nowe hipotezy, zakładające możliwy wpływ kanabinoli na rozwój centralnego układu nerwowego. Istnieją dowody na to, że endogenny układ kanabinoidalny może odgrywać istotną rolę w takich procesach, jak neurogeneza, różnicowanie, dojrzewanie i migracja neuronów, wydłu- żanie aksonów oraz formowanie struktur gleju. Zażywanie kanabinoidów egzogennych, zaburzając działanie układu endokanabinoidalnego oraz zakłócając procesy neurorozwojowe, może stanowić mechanizm, poprzez który ekspozycja na działanie tych substancji w okresie adolescencji zwiększa ryzyko rozwoju schizofrenii lub innych utrwalonych zaburzeń psychotycznych.

  3. Zmiany sprawności funkcji poznawczych w trakcie suplementacji wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi omega-3 w grupie chorych na schizofrenię – przegląd systematyczny

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marta Grancow-Grabka

    2016-09-01

    Full Text Available Deficyt w obszarze funkcjonowania poznawczego jest stałym fenomenem opisywanym w populacji osób z rozpoznaniem schizofrenii – w okresie przedchorobowym, w trakcie pogorszeń, jak również między kolejnymi epizodami. Zaburzenie funkcjonowania poznawczego stanowi niezależny czynnik rokowniczy w schizofrenii. Badania wskazują, że właśnie od tego wymiaru patologii zależą takie wykładniki funkcjonowania pacjentów, jak: wyniki leczenia i rehabilitacji, współpraca w leczeniu, funkcjonowanie zawodowe, rodzinne i społeczne, zdolność do samodzielnej egzystencji oraz jakość życia. Dotychczasowe metody leczenia schizofrenii nie zapewniają wystarczającej poprawy w zakresie tego wymiaru choroby. W okresie ostatnich 25 lat testowano użyteczność wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 jako monoterapii oraz jako augmentacji leczenia przeciwpsychotycznego w schizofrenii. Uzyskane wyniki są niejednoznaczne, choć podkreśla się tzw. pozytywny trend uzyskiwanych wyników w zakresie poprawy objawowej. Stosunkowo rzadko oceniano wpływ suplementacji preparatami wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 na funkcjonowanie poznawcze osób z rozpoznaniem schizofrenii. Korzystny wpływ suplementacji wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi na funkcjonowanie poznawcze ma uzasadnienie teoretyczne. Wśród znanych działań tych substancji mogących wpływać na usprawnienie funkcji poznawczych należy wymienić: działanie immunomodulacyjne w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, poprawę parametrów stresu oksydacyjnego, zmiany w zakresie neurotransmisji oraz wpływ na procesy plastyczności neuronalnej. Celem niniejszej pracy jest przedstawienie systematycznego przeglądu wyników badań dotyczących zmian sprawności funkcjonowania poznawczego u osób z rozpoznaniem schizofrenii będących w trakcie suplementacji wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi omega-3.

  4. Podmioty wykonujące działalność leczniczą a odpady medyczne

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marzena Furtak-Niczyporuk

    2017-06-01

    Full Text Available Wstęp. Z wykonywaniem działalności leczniczej wiąże się powstawanie odpadów medycznych, w tym także niebezpiecznych odpadów medycznych o właściwościach zakaźnych. Czynnik zagrożenia w kontekście tych odpadów wynika bezpośrednio z zawartości patogenów chorobotwórczych, co jest związane z zawartością tkanki organicznej, czynników infekcyjnych typu biologicznego, jak bakterie, wirusy, grzyby, oraz niebezpiecznych substancji chemicznych pochodzących z przeterminowanych leków lub leków cytotoksycznych bądź cytostatycznych. Dlatego postępowanie z tymi odpadami nabiera szczególnego znaczenia w kontekście przeciwdziałania zakażeniom i chorobom zakaźnym. Materiał i metody. Celem pracy było zobrazowanie gospodarki odpadami medycznymi w podmiotach leczniczych, na podstawie wyników z kontroli, które przeprowadziła Państwowa Inspekcja Sanitarna. Badania w pracy wykonano przy zastosowaniu metody badania dokumentów. Materiał badawczy obejmował wyniki 1045 kontroli w zakresie gospodarowania odpadami medycznymi w podmiotach leczniczych. Wyniki. Z materiału badawczego obejmującego wyniki 1045 kontroli podmiotów leczniczych, przeprowadzone w ciągu ostatnich 5 lat, stwierdzono nieprawidłowości w 71 podmiotach. W większości nieprawidłowości dotyczyły transportu oraz stanu i warunków pomieszczeń przeznaczonych do czasowego magazynowania odpadów medycznych. Dlatego prawidłowe gospodarowanie odpadami medycznymi wymaga zapewnienia bieżącego system nadzoru sanitarno-epidemiologicznego w podmiotach leczniczych, na każdym etapie postepowania z odpadami, co jest najbardziej skuteczną metodą zapewnienia bezpieczeństwa dla pacjentów i personelu. Wnioski. Podstawą gospodarowania odpadami medycznymi w podmiotach leczniczych musi być przestrzeganie rygorystycznych zasad higieny poprzez zapewnienie bieżącego przestrzegania procedur sanitarno-epidemiologicznych oraz szkolenia personelu, zarówno medycznego jak i

  5. Dopalacze – nowe zagrożenie zdrowia młodzieży

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Karolina Kierus

    2011-12-01

    Full Text Available Pomimo nowelizacji Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii dopalacze nie zniknęły całkowicie z polskiego rynku i życia młodzieży, gdyż nadal dostępne są w sprzedaży wysyłkowej. Obecnie Internet proponuje młodemu człowiekowi przynajmniej osiem polskojęzycznych stron e-sklepów, oferujących tanią wysyłkę zamówionych towarów do Polski. Skład dopalaczy nie jest w pełni poznany, gdyż podlega stałej ewolucji. Postać, pod jaką występują, to najczęściej susze roślinne (typu Spice, tabletki (party pills, proszki, sprzedawane jako produkty kolekcjonerskie, nienadające się do spożycia przez ludzi. Zażywanie ich polega na paleniu w skrętach, lufkach, fajkach wodnych, przyjmowaniu doustnym oraz w inhalacjach donosowych. Zawierają one zarówno syntetyczne substancje chemiczne, jak i susze bądź sproszkowane nasiona roślin znanych z silnych działań psychostymulujących czy halucynogennych. Efekt działania dopalaczy imituje skutki zażycia popularnych narkotyków, takich jak: marihuana, opium, amfetamina czy ecstasy. Przy długotrwałym stosowaniu dopalacze, podobnie jak inne środki psychostymulujące, mogą powodować uzależnienie, a także być wstępem do eksperymentowania z tzw. twardymi narkotykami. Oprócz działań pobudzających, relaksujących, halucynogennych czy empatogennych powodują wiele działań niepożądanych zarówno z grupy zaburzeń psychicznych, jak też istotnych zaburzeń somatycznych, prowadzących nawet do poważnych zaburzeń świadomości, zaburzeń oddychania czy napadów drgawkowych bezpośrednio zagrażających życiu. Rozpoznanie kliniczne zatrucia dopalaczami ustala się na podstawie objawów klinicznych oraz wywiadu wskazującego na zażycie nieznanej substancji. Z uwagi na brak swoistych odtrutek leczenie pozostaje jedynie objawowe, ma podtrzymywać podstawowe czynności życiowe. Wskazane jest przeprowadzenie konsultacji psychologicznej i/lub psychiatrycznej, a w uzasadnionych

  6. Składniki tworzyw sztucznych zaburzające funkcje układu nerwowego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Konrad Andrzej Szychowski

    2013-05-01

    Full Text Available Rozwój przemysłu chemicznego spowodował opracowywanie nowych związków chemicznych niewystępujących w środowisku naturalnym. Substancje te spełniają różnorodne funkcje, takie jak obniżenie palności, zwiększenie plastyczności czy poprawienie rozpuszczalności innych substancji. Wiele związków wchodzących w skład tworzyw sztucznych, kosmetyków nowej generacji, aparatury medycznej, opakowań spożywczych oraz innych produktów codziennego użytku, z łatwością uwalniają się do środowiska naturalnego. Liczne badania wykazały, że substancje, takie jak: ftalany, BPA, TBBPA oraz PCB charakteryzują się znaczną lipofilnością dzięki czemu w łatwy sposób wnikają do żywych komórek oraz akumulują się w tkankach i narządach. Niesie to za sobą zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt. Wymienione związki, ze względu na swoją budowę chemiczną, są zdolne do naśladowania endogennych hormonów np. estradiolu, zaburzając hormonalną homeostazę organizmu. Co więcej substancje te z łatwością pokonują barierę łożyskową oraz barierę krew-mózg i dlatego, jak wykazały liczne badania, zaburzają prawidłowe działanie układu nerwowego już od najwcześniejszych chwil życia. Udowodniono, że związki te wpływają na proces neurogenezy oraz transmisję synaptyczną, a w konsekwencji zaburzają proces kształtowania się płci mózgu, a także procesy uczenia, pamięci, zachowania. Ponadto ich cytotoksyczne i proapoptotyczne działanie może być przyczyną powstawania chorób neurodegeneracyjnych. Praca przedstawia aktualny stan wiedzy na temat oddziaływania ftalanów, BPA, TBBPA, oraz PCB na układ nerwowy.

  7. Męska depresja – koncepcja, metody pomiaru i związki z zachowaniami samobójczymi

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jan Chodkiewicz

    2016-03-01

    Full Text Available W artykule przedstawiono koncepcję atypowych objawów depresji występujących u mężczyzn. Ważnym źródłem tej koncepcji były doświadczenia wyniesione z programu diagnozowania i leczenia depresji wprowadzonego na Gotlandii (Szwecja w latach 80. ubiegłego stulecia. Program, skierowany do lekarzy rodzinnych, zmniejszył liczbę zachowań samobójczych wśród kobiet, ale nie wśród mężczyzn. Przyjęto, że jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy może być odmienny obraz depresji u obu płci. Różnice między płciami mogą odpowiadać za to, że depresja u mężczyzn znacznie częściej niż u kobiet pozostaje nierozpoznana i nieleczona, co prowadzi do zwiększenia liczby samobójstw. Wśród dominujących objawów depresji u mężczyzn wyróżniono wzrost impulsywności i zachowań agresywnych, nadużywanie substancji psychoaktywnych (alkohol, narkotyki, nikotyna, podejmowanie zachowań ryzykownych (jazda samochodem pod wpływem alkoholu, przypadkowe kontakty seksualne oraz tłumienie emocji. Jako przyczyna występowania atypowej depresji u mężczyzn najczęściej wymieniane jest rygorystyczne podporządkowywanie się tradycyjnym męskim normom kulturowym. Normy te dotyczą odporności, wytrzymałości, konkurowania, opanowania i tłumienia uczuć oraz konieczności zapewnienia bytu rodzinie. W pracy omówiono najbardziej znane metody badania męskiej depresji – Gotland Male Depression Scale (GMDS Rutza, Male Depression Risk Scale (MDRS-22 Rice’a i współpracowników oraz Masculine Depression Scale (MDS Magovcevic i Addisa – a także przedstawiono wyniki badań prowadzonych z użyciem wspomnianych metod. Artykuł kończą refleksje dotyczące dalszych kierunków badań nad problemem męskiej depresji i opis kontrowersji związanych z omawianą koncepcją.

  8. Chemokiny w patogenezie udaru niedokrwiennego mózgu

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Cisowska-Maciejewska

    2010-06-01

    Full Text Available Chemokiny są cytokinami działającymi na określone subpopulacje leukocytów. Stanowią rodzinę ponad 50 białek o stosunkowo małej masie cząsteczkowej (8-12 kDa. Wyróżniamy kilka grup chemokin: CXC, CC, CX3C, C. Działają one na komórki docelowe za pośrednictwem odpowiednich receptorów C-R, CC-R, CXC-R, CX3C-R. Zidentyfikowano dotąd około 20 receptorów dla chemokin. Wykazano, że z danym receptorem mogą się zwykle wiązać różne chemokiny, a dana chemokina może wykazywać powinowactwo do więcej niż jednego receptora. Chemokiny są zaangażowane w szereg procesów fizjologicznych, m.in. w patogenezę udaru niedokrwiennego mózgu. Zasadnicza rola chemokin polega na ich udziale w rozwoju reakcji zapalnej. Chemokiny odgrywają również kluczową rolę w dojrzewaniu i funkcjonowaniu układu immunologicznego. Ponadto są zaangażowane w patogenezę wielu różnorodnych schorzeń, takich jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, stwardnienie rozsiane, choroba Alzheimera, nowotwory mózgu. Zwiększona ekspresja chemokin w mózgu jest następstwem działania różnorodnych bodźców, takich jak niedokrwienie, uszkodzenie aksonalne czy obecność substancji o działaniu neurotoksycznym. Dotychczas przebadano wiele chemokin pod kątem ich udziału w rozwoju blaszki miażdżycowej w tętnicach szyjnych, zarówno na materiale zwierzęcym, jak i na materiale ludzkim. Oceniano między innymi ekspresję wybranych chemokin w blaszkach miażdżycowych pobranych od pacjentów z krytycznym zwężeniem tętnicy szyjnej wewnętrznej poddanych zabiegowi endarterektomii. Analizowano chemokiny należące do różnych klas o udowodnionym, ale nie do końca zbadanym udziale w patogenezie miażdżycy i jej powikłań (tj. CCL2, CXCL1, CX3CL1, CCL5, CXCL1. Ponadto oceniano stężenie wybranych chemokin we krwi obwodowej oraz ekspresję wybranych chemokin na komórkach jednojądrzastych krwi obwodowej u pacjentów z restenozą i bez niej. Są one

  9. Przestrzeń pożydowska

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Konrad Matyjaszek

    2014-06-01

    Full Text Available The Post-Jewish Space The paper offers a critical analysis of a prevalently used contemporary Polish design strategy of alteration and modification, practiced on the former Jewish districts in Poland. A majority of these districts’ urban substance consists of property once belonging to Polish Jews, and appropriated by non-Jewish Poles during the Holocaust and after 1945. Such property and its urban space are described in Polish language as a ‘post-Jewish’ ones (mienie pożydowskie. The article analyses two parallel cultural processes of contemporary adaptation of this urban space. First of these processes is focused on the concept of Jewish Space, a social idea proposed in 1999 by Diana Pinto. The Jewish Space, envisaged as a cultural and material space of an encounter between European Jews and non-Jews, in its Polish interpretation becomes free from any requirement of a Jewish presence. A social practice resulting from such interpretation differs radically from Pinto’s original idea. The second reviewed process concerns the physical construction of thus defined ‘space of encounter’. Its practice is analysed on an example of Oxygenator, an urban intervention by Joanna Rajkowska, installed in Warsaw in 2007. This work, one of first Polish attempts to create a physical space of encounter, despite of its altruistic principles could not fully go beyond the boundaries of the Polish discourse on the exclusivist ‘dialogue’. Consequently, a cultural vocabulary it allowed remains limited to meanings more likely to result with exclusion than with a possibility of participation.   Przestrzeń pożydowska Artykuł zawiera krytyczną analizę współczesnych strategii zmian oraz modyfikacji w pożydowskich dzielnicach w Polsce. Większość substancji miejskiej w tych rejonach składa się z nieruchomości wcześniej należących do polskich Żydów, a później przywłaszczonych przez Polaków nieżydowskiego pochodzenia podczas