WorldWideScience

Sample records for rozwoju raka jajnika

  1. Wpływ bisantracykliny WP 631 na komórki raka jajnika

    Gajek, Arkadiusz

    2016-01-01

    Rak jajnika stanowi szósty najczęściej rozpoznawany nowotwór złośliwy w populacji kobiet na świecie. Stale utrzymująca się wysoka umieralność z powodu tej choroby, będąca najwyższą wśród nowotworów żeńskich narządów płciowych związana jest niewątpliwie z brakiem metod skutecznego wczesnego rozpoznawania. W większości przypadków choroba ta wykrywana jest w zaawansowanym stadium (III, IV), kiedy rokowanie dla pacjentek jest zdecydowanie mniej korzystne w porównaniu z wczesnymi ...

  2. Die spore van Raka: oor herskrywing en kanonisering

    Raka is die beliggaming van die donker dierlikheid, van onbeheerste drif en sinnelikheid en. […] Koki, simbool van die onvertroebelde gewete van sy volk.” Lindenberg e.a. (1973: 50) se interpretasie impliseer dat Raka oor die ...

  3. Tutoring szkolny jako koncepcja i metoda wsparcia rozwoju ucznia

    Drozd, Ewa; Zembrzuska, Agnieszka

    2013-01-01

    Celem artykułu jest dokonanie opisu koncepcji i metody tutoringu szkolnego w odniesieniu do kilkuletnich doświadczeń programu Kolegium Tutorów realizowanego przy wsparciu lokalnych władz oświatowych. Tutoring ma korzenie akademickie jako zindywidualizowana metoda pracy studenta z profesorem, jego istotą jest otwarcie na potrzeby drugiego człowieka i wspieranie w rozwoju. Można wskazać kilka źródeł filozoficznych, które dookreślają czym współcześnie jest tutoring (sokratejski dialog, filozofia...

  4. Wybrane zachowania zdrowotne oraz czynniki ryzyka raka piersi w grupie pielęgniarek województwa lubelskiego i podkarpackiego = Selected health behaviours and risk factors of breast cancer in nurses group from Lublin and Subcarpathian provinces

    Ewa Smoleń

    2016-07-01

    Department of Development in Nursing, Faculty of Health Sciences, Medical University, Lublin   Słowa kluczowe: rak piersi, zapobieganie, ryzyko zachorowania, pielęgniarki. Key words: breast cancer, prevention, risk, nurses.   Streszczenie Wstęp. Do najważniejszych czynników ryzyka zachorowania na raka piersi zalicza się: płeć żeńską, wiek powyżej 64 r.ż., mutacje genowe, rozpoznanie nowotworu piersi u dwóch lub więcej krewnych I stopnia, przebyty rak piersi oraz zmiany w piersi. W profilaktyce raka piersi ważne znaczenie obok badań przesiewowych ma podejmowanie prozdrowotnych zachowań zdrowotnych, zmniejszających ryzyko zachorowania. Cel pracy. Ocena zachowań zdrowotnych pielęgniarek w zakresie profilaktyki raka piersi oraz ryzyka rozwoju chorób nowotworowych w badanej grupie kobiet. Materiał i metody. Badania przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego w grupie 184 pielęgniarek województwa lubelskiego i podkarpackiego. Zastosowano kwestionariusz ankiety własnej konstrukcji. W analizie statystycznej posłużono się testem χ2 Pearsona. Wyniki. U ponad połowy respondentek w rodzinie notowano wystąpienie nowotworu, a u co dziesiątej był to nowotwór piersi. Jedna dziesiąta pielęgniarek deklarowała rozpoczęcie miesiączkowania w 12 r.ż. Większość pielęgniarek deklarowała karmienie naturalne w okresie macierzyństwa. Średnia wieku pierwszej wizyty u ginekologa to 20 lat. Ponad połowa badanych pielęgniarek deklarowała prawidłową masę ciała oraz podejmowanie aktywności fizycznej. Wykazano niewielkie różnice istotne statystycznie w poszczególnych zachowaniach w obu badanych grupach pielęgniarek. Wnioski. Zagrożenie wystąpieniem nowotworów piersi u badanych pielęgniarek związane było w głównej mierze z rodzinnym obciążeniem nowotworowym oraz wczesnym rozpoczęciem menstruacji, co zalicza się do czynników niepodlegających modyfikacji. Brak aktywności fizycznej oraz występowanie otyłości to czynniki

  5. Profilaktyka, monitorowanie i leczenie raka gruczołu krokowego na podstawie aktualnego przeglądu literatury urologicznej

    Tomasz Ząbkowski

    2009-03-01

    Full Text Available Wśród nowotworowych przyczyn zgonów w Polsce rak stercza zajmuje trzecie miejsce, po raku płuc i żołądka. W Stanach Zjednoczonych jest na pierwszym miejscu. W Unii Europejskiej z powodu raka gruczołu krokowego umiera każdego roku ponad 85 000 mężczyzn. Dotyka on często mężczyzn w sile wieku, a długi i złożony proces jego leczenia negatywnie wpływa na efektywność i stabilność życiową. W początkowym stadium choroba przebiega często bezobjawowo, co powoduje, że mężczyźni nie są świadomi zagrożenia i nie podejmują czynności profilaktyczno-leczniczych. Uwzględniając wymienione zagrożenia, celowe jest podjęcie działań zmierzających do uruchomienia systemu profilaktyki, leczenia i monitorowania chorych z rakiem gruczołu krokowego, co będzie stanowić gwarancję utrzymania wymaganego poziomu stanu zdrowia. Funkcjonowanie takiego systemu oparte jest na podstawach naukowych. Jeden z jego elementów to opracowanie wskaźników (funkcji zdrowia i zachorowań pacjentów płci męskiej z uwzględnieniem ich struktury wiekowej. Realizując pracę badawczą, autorzy artykułu starali się umiejscowić podjęty problem profilaktyki i leczenia raka gruczołu krokowego na tle istniejących już osiągnięć naukowych. Dokonano pogłębionej analizy opracowań w aspekcie rozwiązań praktycznych. Zauważono, że dotyczą one dwóch zasadniczych obszarów, odnoszą się do badań podstawowych i rozwiązań aplikacyjnych.

  6. Prawidłowa ciąża u pacjentki po operacji oszczędzającej płodność z powodu raka jajnika w stopniu IC i guza o granicznej złośliwości po stronie przeciwnej

    Miłosz Wilczyński; Marian Szpakowski; Joanna Lutosławska; Stanisław Łukaszek; Marek Kucharski; Jacek R. Wilczyński2,6

    2010-01-01

    Serous ovarian cancer prevalence increases with age, and the highest morbidity is reached in women intheir seventies. However, this neoplasm is also diagnosed in women in reproductive age.Fertility sparing surgery is performed in women affected by early stage and low-grade ovarian cancer (IA accordingto FIGO). The patients’ desire to have children forces surgeons to attempt conservative surgery in moreadvanced stages of ovarian cancer. We present a case of a 19-year-old patient who underwent ...

  7. Prawidłowa ciąża u pacjentki po operacji oszczędzającej płodność z powodu raka jajnika w stopniu IC i guza o granicznej złośliwości po stronie przeciwnej

    Miłosz Wilczyński

    2010-02-01

    Full Text Available Serous ovarian cancer prevalence increases with age, and the highest morbidity is reached in women intheir seventies. However, this neoplasm is also diagnosed in women in reproductive age.Fertility sparing surgery is performed in women affected by early stage and low-grade ovarian cancer (IA accordingto FIGO. The patients’ desire to have children forces surgeons to attempt conservative surgery in moreadvanced stages of ovarian cancer. We present a case of a 19-year-old patient who underwent conservativesurgery because of IC epithelial ovarian cancer with borderline tumour on the contralateral ovary. The operationwas followed by 6 cycles of adjuvant chemotherapy. 43 months after treatment the patient gave birth and inthat time no evidence of recurrence was detected.

  8. Rewitalizacja jako element polityki równoważenia rozwoju funkcjonalno-przestrzennego

    Hanna Borucińska–Bieńkowska

    2018-04-01

    Full Text Available Transformacja społeczno-gospodarcza w Polsce, w ciągu ostatnich dekad, spowodowała wiele różnorodnych zjawisk, w tym także na płaszczyźnie rozwoju funkcjonalno-przestrzennego. Procesy rewaloryzacji, modernizacji, renowacji budynków mieszkalnych i obiektów budowlanych, a także rewitalizacji obszarów funkcjonalnych pełnią istotną rolę w kształtowaniu polityki zrównoważonego rozwoju miast oraz gmin. Przywracanie dawnych wartości estetycznych, kulturowych, a także materialnych obiektów oraz całych zespołów budynków, układów urbanistycznych i ruralistycznych wystąpiło w kraju, ze szczególną atencją, na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku. Procesy te odgrywają znaczącą rolę, nie tylko w przywracaniu świetności dawnych obiektów i założeń urbanistycznych, ale także w kształtowaniu świadomości lokalnych społeczności, dotyczącej wartości środowiska materialnego minionych lat, w tym również z lat 60 i 70 XX wieku. Artykuł porusza zagadnienia związane z procesem rewitalizacji mającymi wpływ na kształtowania równoważenie rozwoju terenów zurbanizowanych. Podkreślić należy, że dla ww. działań istotne jest wskazanie kierunków komunikacji społecznej oraz zakresu współodpowiedzialności za program rewitalizacji samorządów i lokalnych społeczności.

  9. Uwarunkowania rozwoju przedsiębiorczości na przykładzie miasta Szczecin

    Klóska, Rafał

    2005-01-01

    W artykule sprecyzowano czynniki determinujące powstawanie przedsiębiorstw w Szczecinie i scharakteryzowano wybrane działania władz lokalnych na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w mieście. Liczba ponad 60 tys. przedsiębiorstw prowadzących działalność gospodarczą w Szczecinie wydaje się być wystarczająca dla tej aglomeracji. Dalsze zakładanie i funkcjonowanie mikro i małych przedsiębiorstw zależy nie tylko od szans i zagrożeń stwarzanych przez rynek, lecz także od pomocy i wsparcia udzielanego...

  10. Ścieżki rozwoju miast województwa łódzkiego

    Guz, Jagoda

    2016-01-01

    Problematyka badawcza rozprawy doktorskiej koncentruje się na zagadnieniach związanych z geografią osadnictwa, a w szczególności na kwestiach związanych z rozwojem miast i czynnikami ich rozwoju. Rozwój miast w Polsce aż do początków XX w. pozostawał pod wpływem polskiej kultury o charakterze szlachecko-ziemiańskim. Główne ogniwa sieci osadniczej Polski zostały uformowane w okresie średniowiecza. Od II połowy XIII w. polskie miasta kształtowane były na wzór zachodni – miała miejsce lokacj...

  11. Gry planszowe jako narzędzie wspomagania rozwoju wczesnych kompetencji matematycznych

    Krzysztof Cipora

    2013-09-01

    Full Text Available Poziom kompetencji matematycznych ma bardzo duże znaczenie dla osiągnięcia sukcesu edukacyjnego, wpływa również znacząco na jakość i poziom życia w wieku dorosłym. Niski poziom kompetencji matematycznych może być dla jednostki bardziej dotkliwy niż deficyty w zakresie czytania. Największe możliwości wspierania rozwoju kompetencji matematycznych pojawiają się na początku edukacji, gdyż z czasem deficyty te się pogłębiają. Liniowo zorganizowane gry planszowe z kolejno ponumerowanymi polami stanowią interesujące narzędzie wspomagania kompetencji matematycznych u dzieci. Pomagają wykształcić odpowiednią reprezentację liczebności, a efekty interwencji z ich wykorzystaniem wykraczają poza poprawę w zadaniach, które przypominają bezpośrednio trenowane umiejętności. W pracy przedstawiono przegląd wyników badań nad skutecznością takiej interwencji oraz propozycję zastosowania ich na polskim gruncie. Co więcej, interwencje z ich wykorzystaniem można przeprowadzić w krótkim czasie i przy niewielkim wkładzie finansowym.

  12. Scanning in Thyroid Cancer; Exploration des tumeurs de la thyroide; Ispol'zovanie radioizotopov pri issledovanii raka shchitovidnoj zhelezy; Exploracion de los tumores tiroideos

    Bauer, Franz K [Radioisotope Centre, University of Southern California School of Medicine, Los Angeles, CA (United States)

    1959-07-01

    methode qui permette de suivre l'evolution de la maladie. (author) [Spanish] La exploracion de los tumores de la tiroides reviste interes para: 1. El diagnostico preoperatorio de los nodulos tiroideos; 2. La localization de metastasis del cancer de tiroides; 3. El tratamiento de los enfermos tiroidectomizados, con metastasis del cancer de la tiroides. El autor describe el aspecto de los nodulos tiroideos en el centelleograma y proporciona algunos resultados preliminares obtenidos con el empleo del fosforo radiactivo y con el recuento externo de los nodulos < inactivos > mediante un contador Geiger-Mueller. El autor describe asimismo la localizacion de las metastasis del cancer de la tiroides, destacando, especialmente, el empleo de la hormona tirotropica. Ese metodo ha permitido comprobar que las tres cuartas partes de los enfermos que padecen de tumores metastaticos de la tiroides tienen metastasis activas. Estudia detalladamente la tecnica de la ablation de los restos glandulares que suelen quedar despues de la tiroidectomia total, asi como el tratamiento de las metastasis. La exploracion de las metastasis constituye el mejor medio para observar la evolucion de la enfermedad. (author) [Russian] Primenenie radioizotopov v issledovanii raka shchitovidnoj zhelezy rekomenduetsya v sleduyushchikh sluchayakh: 1. Predoperatsionny j diagnoz uzelkovogo utolshcheniya shchitovidnoj zhelezy; 2. Lokalizatsiya metastazov raka shchitovidnoj zhelezy; 3. Lechenie bol'nykh s udalennoj shchitovidnoj zhelezoj, no s metastazami, obrazovann{sup m}i rakom ehtoj zhelezy; Opisyvaetsya vliyanie uzelkovykh utolshchenij shchitovidnoj zhelezy na etsiitigrammu. Soobshchaetsya o nekotorykh predvaritel'nykh rezul'tatakh opredeleniya < kholodnykh > utolshchenij pri pomoshchi radioaktivnog o fosfora i naruzhnogo primeneniya schetchika Gejgera-Myullera. Opisyvaetsya lokalizatsiya metastazov raka shchitovidnoj zhelezy i v osobennosti ispol'zovanie dlya ehtoj Deli gormona perednej doli gipofiza. S pomoshch

  13. Psychospołeczne uwarunkowania wczesnego wspomagania rozwoju dziecka przebywającego z matką w izolacji penitencjarnej

    Ilona Fajfer-Kruczek

    2016-12-01

    Full Text Available Rozwój jednostki i jego uwarunkowania znajdują się w kręgu zainteresowań medycyny, psychologii, pedagogiki i socjologii. Pobyt dziecka z matką w izolacji penitencjarnej jest szczególną, trudną sytuacją społeczną. Z jednej strony umożliwia prawidłowy rozwój dziecka w wieku 0–3 lat, z drugiej niesie za sobą szereg zagrożeń. Celem artykułu jest ukazanie uwarunkowań rozwoju dziecka przebywającego z matką w izolacji więziennej w kontekście społecznym, a także w świetle wybranych teorii psychologicznych. W pracy przedstawiono specyfikę odbywania kary pozbawienia wolności przez kobiety będące matkami oraz aspekty prawne, formalne i resocjalizacyjne odnoszące się do matki, dziecka i diady matka–dziecko. Przyjmuje się, że przywięzienne domy matki i dziecka stanowią formę wczesnego wspomagania rozwoju dziecka w trudnej sytuacji skierowania matki do zakładu karnego. Szczegółowo opisano standardy pobytu matek z dziećmi w takich placówkach (pomieszczenia mieszkalne, rekreacyjne i terapeutyczne, warunki socjalne – jako formy zabezpieczenia podstawowych i specyficznych potrzeb kobiet i dzieci. Skupiono się na zobrazowaniu czynników środowiskowych wspomagających i chroniących prawidłowy rozwój dziecka oraz relację matki z dzieckiem, takich jak obecność personelu penitencjarnego (wychowawcy, psychologowie i personelu medycznego (lekarze, pielęgniarki. Zaprezentowano zasoby (norma intelektualna, wysoka motywacja do realizowania się w roli matki i obciążenia (deficyty w funkcjonowaniu w rolach społecznych, niska samoocena, brak poczucia kompetencji czy instrumentalne traktowanie dzieci kobiet skazanych za przestępstwo oraz metody oddziaływań resocjalizacyjnych, edukacyjnych i terapeutycznych. Ważnymi aspektami omawianych oddziaływań są kształtowanie właściwej relacji matki z dzieckiem, budowanie kompetencji rodzicielskich i ciągła weryfikacja stanu relacji przez kadr

  14.  Znaczenie dorobku naukowego Profesor Elżbiety Burzym dla rozwoju nauki i praktyki rachunkowości w Polsce

    Irena Sobańska

    2014-04-01

    Full Text Available  Celem artykułu jest przypomnienie znaczenia dorobku naukowego Profesor Elżbiety Burzym dla rozwo-ju teorii rachunkowości, badań naukowych w tej dyscyplinie oraz praktyki rachunkowości w Polsce. Przedmiotem artykułu są definicje, tezy, poglądy i koncepcje teoretyczne systemu rachunkowości oraz systemu rachunku kosztów formułowane przez Profesor Burzym, które stanowią znaczący wkład w rozwój teorii rachunkowości w Polsce. W artykule objaśniono na przykładzie z literatury skutki roz-wiązywania problemów rachunkowości z perspektywy proceduralno-formalnej, a nie merytorycznej, która dominowała w opracowaniach naukowych Profesor Burzym.

  15. Raportowanie banków na temat zrównoważonego rozwoju według standardów Global Reporting Initiative

    Ana Novokmet

    2016-09-01

    Full Text Available Rachunkowość zrównoważonego rozwoju, z jej ostatecznym produktem – raportami społecznej odpo-wiedzialności, jest nową dziedziną rachunkowości i koncentruje się na ocenie i monitorowaniu działań w zakresie zarządzania firmą, ochrony środowiska i integracji społecznej oraz interakcji z otoczeniem. Wśród kilku standardowych ram, firmy na całym świecie często wybierają wytyczne Sustainability Re-porting Global Reporting Initiative (GRI. Od roku 2000 wytyczne GRI ewoluowały i obecnie jest do-stępna czwarta ich generacja. Celem tego artykułu jest ocena raportowania społecznego w ramach zinte-growanych raportów w sektorze bankowym na przykładzie UniCredit Group, która działa w 15 krajach. Raportowanie zrównoważonego rozwoju stanie się obowiązkowe w Unii Europejskiej dla dużych firm, notowanych na giełdach spółek i jednostek interesu publicznego (na przykład banków ze średnim za-trudnieniem co najmniej 500 pracowników, począwszy od roku 2018 (dla działalności w 2017 r.. Wniniejszym artykule skoncentrowano się na krytycznej analizie treści raportu społecznego banku.

  16. Underground Tourist Routes in the Context of Sustainable Development / Podziemne Trasy Turystyczne W Procesie Zrównoważonego Rozwoju

    Wieja, Tomasz; Chmura, Janusz; Bartos, Maciej

    2015-09-01

    residence patterns that have emerged over centuries. Well - preserved and protected excavations are the relics of the past, are part of the cultural heritage and become a rich source of knowledge about history. Ostanie lata przyniosły rozwój skoncentrowany na maksymalizacji zysków ekonomicznych i politycznych. Doprowadził on do kryzysów środowiskowych, społecznych, a nawet gospodarczych. Przyczyniło się to do powstania koncepcji zrównoważonego rozwoju. Jest to dążenie do poprawy jakości życia przy zachowaniu równości społecznej, bioróżnorodności i bogactwa zasobów naturalnych. Bardziej świadome i aktywne społeczeństwo ma do odegrania kluczową rolę w zrównoważonym rozwoju. Z jednej strony jest regulatorem wpływu gospodarki na środowisko, zaś z drugiej kapitał społeczny zapewnia ciągłość wizji rozwoju i planowania jej realizacji. Ochrona zabytkowych podziemi bardzo dobrze wpisuje sie w proces zrównoważonego rozwoju. Zachowane i udostępnione zabytkowe podziemia są częścią dziedzictwa kulturowego i mają za zadanie zachowania wartości historycznych, kulturowych, przyrodniczych, a także użytkowych. W ostatnich latach obserwuje się intensywny rozwój działań zmierzających do wykorzystania zabytkowych podziemi do celów użytkowych. Problem rewitalizacji zabytkowych podziemi, a więc przywracanie "do życia" starych wyrobisk, jest bardzo skomplikowanym procesem przywracania pierwotnych funkcji nieczynnym lub zdegradowanym obiektom podziemnym. W procesie projektowania bardzo ważne są działania zgodnie z procesami naturalnymi obowiązującymi w przyrodzie. Zabezpieczane i adaptowane podziemia muszą w rezultacie działań człowieka być "przyjazne" i akceptowane przez użytkowników, będąc elementem ochrony dziedzictwa kulturowego człowieka, a więc częścią składową zrównoważonego rozwoju. Problemy techniczne występujące przy adaptacji zabytkowych podziemi są nie tylko praktycznym zastosowaniem nauki, ale tak

  17. Wpływ wybranych cech społeczno–demograficznych na zachowania zdrowotne w zakresie profilaktyki raka piersi w populacji kobiet pracujących z makroregionu lubelskiego

    Urszula Jolanta Bojakowska

    2015-09-01

        Słowa kluczowe: rak piersi, profilaktyka, zachowania zdrowotne. Key words: breast cancer, prophylaxis, health behaviors.   Streszczenie Wprowadzenie i cel pracy Rosnąca liczba zachorowań na raka piersi oraz negatywne następstwa choroby stały się jednym z największych wyzwań w dziedzinie opieki zdrowotnej w skali całego świata. Celem pracy była analiza wpływu wybranych cech społeczno – demograficznych na zachowania zdrowotne w zakresie profilaktyki raka piersi wśród kobiet pracujących w makroregionie lubelskim. Materiał i metody. Narzędziem badawczym była ankieta własnego autorstwa, skonstruowana wyłącznie na potrzeby badania. Obejmowała ona 34 pytania z zakresu wiedzy i zachowań zdrowotnych kobiet. Badania przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego. Wyniki. Większość kobiet (70,8% uważała, że najlepszą metodą wykrywania raka piersi jest badanie mammograficzne. Kobiety mieszkające w dużym mieście znacznie częściej uczęszczały na kontrolne wizyty lekarskie, których celem było zbadanie piersi, niż mieszkanki wsi. Kobiety z wyższym wykształceniem rzadziej deklarowały umiejętność samobadania piersi, a tylko 31,4% wykonywała badanie regularnie. Kobiety z wyższym wykształceniem (40% rzadziej korzystają z badania USG i badania mammograficznego, a mieszkające w dużym mieście częściej niż pozostałe.   Wnioski. Znaczna część badanych kobiet nie korzysta regularnie z kontrolnych wizyt lekarskich, których celem jest badanie piersi. Większość kobiet potrafi wykonać samobadanie piersi, jednak mieszkanki dużych miast przeprowadzają badanie z większą regularnością. Kobiety z badanej grupy wiedzą kiedy i jak często należy wykonywać badanie mammograficzne. Mieszkanki dużych miast częściej korzystają z badań profilaktycznych, a z wyższym wykształceniem rzadziej niż pozostałe.    Summary   Background and aim Growing number of breast cancer cases and negative succession of the disease

  18. Ocena rozwoju fizycznego i stanu odżywienia dzieci rozpoczynających edukację w szkole podstawowej o profilu sportowym

    Zbigniew Krenc

    2013-12-01

    Full Text Available Wprowadzenie: Szkoły sportowe odgrywają ważną rolę w promowaniu istotnego dla zdrowia ruchu, w jego najbardziej aktywnej formie, czyli sportu wyczynowego. Cel pracy: Celem podjętych badań była próba określenia, na podstawie oceny stanu odżywienia oraz rozwoju fizycznego, potencjału zdrowotnego dzieci rozpoczynających edukację w szkole podstawowej o profilu sportowym. Materiał i metody: Badania przeprowadzono u dzieci rozpoczynających naukę w szkołach podstawowych, w tym u 41 uczniów ze szkoły sportowej i 46 ze szkoły powszechnej. U wszystkich badanych wykonano pomiary antropometryczne (wzrostu, masy ciała oraz grubości fałdów skórno-tłuszczowych. Wyniki: Pod‑ stawowe parametry rozwoju fizycznego (wzrost, masa ciała, BMI nie wykazywały istotnych statystycznie różnic w obu analizowanych grupach uczniów. U dzieci ze szkoły sportowej częściej niż w grupie kontrolnej występowała wysokorosłość (wzrost powyżej 95. centyla, a także otyłość (BMI powyżej 95. centyla. Niedobór masy ciała (poniżej 5. centyla, niskorosłość (poniżej 5. centyla oraz niedożywienie (BMI poniżej 5. centyla obserwowano wyłącznie u uczniów ze szko‑ ły sportowej. Grubość fałdów skórno-tłuszczowych w okolicy podłopatkowej, nad talerzem biodrowym i na podudziu była istotnie statystycznie mniejsza u dzieci ze szkoły sportowej. Wnioski: Analiza podstawowych parametrów rozwoju fizycznego nie wykazywała istotnych różnic w obu badanych grupach uczniów, chociaż skrajne wartości tych parame‑ trów częściej były obserwowane u dzieci ze szkoły sportowej. Grubość fałdów skórno-tłuszczowych w okolicy podłopat‑ kowej, nad talerzem biodrowym i na podudziu była istotnie statystycznie mniejsza u uczniów ze szkoły sportowej.

  19. Koncepcja rozwoju Wojewódzkiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Drzonkowie „Farma Zdrowia” = The Concept of Development of Voivodeship Sport and Recreation Centre in Drzonkow “Health Farm”

    Mirosław Mrozkowiak

    2015-08-01

      Słowa kluczowe: sport, rekreacja.   Streszczenie Ośrodek w Drzonkowie zawsze przyciągał mieszkańców nie tylko Regionu Lubuskiego. Z jego bazy treningowej korzystają sportowcy polscy i zagraniczni. Niestety z biegiem lat wskutek stopniowej dekapitalizacji obiektów i licznych zmian organizacyjnych, funkcjonalność Wojewódzkiego Ośrodka Sportu i Rekreacji przestała odpowiadać współczesnym standardom. Struktura organizacyjna i niewydolne zarządzanie nie zahamowały tego procesu.      Ośrodek musi być wielofunkcyjny i powszechnie dostępny. Powinien spełniać oczekiwania mieszkańców nie tylko regionu. Opracowanie szczegółowych założeń modernizacji WOSiR, w zakresie przyszłych funkcji i procesu inwestycyjnego będzie pierwszym krokiem w kierunku naprawy i rozwoju. Krok drugi, to inwestycje własne i wdrożenie partnerstwa społeczno - prywatnego, które pozwoli na szybkie i oszczędne sfinalizowanie zamierzeń.      Wizja rozwoju ośrodka jest możliwa do realizowania dzięki dotychczas dokonanym przedsięwzięciom, których zrealizowanie było możliwe przy wsparciu finansowemu organu założycielskiego, środkom pozyskanym z funduszy pomocowych, sponsorów i działań własnych. Dyrekcja dobrze zaplanowała i wykorzystała środki pomocowe przekazane na modernizację bazy hotelowej i sportowej, jednak zmiany muszą być radykalne.   Keywords: sport, recreation.   Abstract The Voivodeship Sport and Recreation Centre (Wojewódzki Ośrodek Sportu i Rekreacji, WOSiR in Drzonkow has always attracted inhabitant of both Lubusz Voivodeship and other regions of the country. Its sports facilities are used by Polish and foreign sportsmen. Unfortunately, in the course of time, as a result of gradual decapitalization of sports centres and numerous organizational transitions, functions of the Voivodeship Sport and Recreation Centre stopped meeting contemporary standards. Organizational structure and inefficient management did not prevent

  20. Skłonność do unikania i uchylania się od opodatkowania w świetle teorii moralnego rozwoju Kohlberga – zagadnienia etyczne w praktyce rachunkowości

    Sabina Kołodziej

    2016-04-01

    Full Text Available Współczesne służby rachunkowości mają w swoich rękach narzędzia nie tylko umożliwiające ewidencjonowanie operacji gospodarczych w księgach rachunkowych, ale również mogące służyć zarówno do zniekształcania obrazu sytuacji finansowej podmiotu, jak i manipulowania rozliczeniami podatkowymi. Dlatego profesjonaliści w rachunkowości muszą posiąść określoną wiedzę, ale także powinni stać na straży standardów etycznych, co gwarantuje prawidłowość rozliczeń podatkowych oraz sporządzanie informacji wiarygodnej w systemie informacyjnym rachunkowości. Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań analizujących częstość wyboru przez księgowych działań zmierzających do redukcji obciążenia podatkowego, będących skutkiem złamania norm etycznych lub prawnych. Ponadto analizowano związek skłonności do podjęcia decyzji prowadzącej do unikania lub uchylania się od opodatkowania z przedstawioną zgodnie z teorią rozwoju moralnego Kohlberga argumentacją takich działań. Wyniki badań wskazują na większą częstość decyzji obniżających zobowiązania podatkowe w wyniku złamania normy etycznej niż etycznej i prawnej. Stwierdzono również, że skłonność do podejmowania działań nieetycznych (i niezgodnych z prawem jest związana z niższymi poziomami wnioskowania moralnego, co potwierdza ważność postulatu uzupełnienia edukacji księgowych o zagadnienia świadomości i odpowiedzialności etycznej przedstawicieli tego zawodu.

  1. Wpływ wykształcenia oraz aktywności fizycznej rodziców na poziom rozwoju zdolności szybkościowych dziewcząt wiejskich w młodszym wieku szkolnym

    Jarosław Fugiel

    2009-06-01

    Full Text Available Wstęp: Proces rozwoju motorycznego kształtowany jest przez czynniki biogeograficzne, społeczno-ekonomiczne oraz tryb życia, wynika również ze stanu zaawansowania rozwoju somatycznego. Znaczącą rolę przypisuje się zwłaszcza aktywności fizycznej, której poziom różnicowany jest głównie przez takie czynniki jak płeć, wiek,miejsce zamieszkania czy wykształcenie. Poziom aktywności fizycznej znacznie różni się w środowisku miejskim i wiejskim. Sytuacja ta w dużym stopniu wynika z odmiennych warunków socjalno-bytowych, różnic w ilości i dostępności do bazy sportowej oraz niższej świadomości dotyczącej promocji zdrowia. Również wykształcenie rodziców, które wpływa na poziom świadomości dotyczącej kształtowania rozwoju fizycznego potomstwa, jest niższe na wsi w porównaniu do populacji miejskiej. Czynniki te mogą decydować o poziomie i charakterze aktywności fizycznej oraz mogą wpływać na sprawność motoryczną dzieci i młodzieży wiejskiej. Celem pracy była ocena wpływu wykształcenia oraz aktywności fizycznej rodziców na poziom sprawności motorycznej dziewcząt wiejskich z Legnicko-Głogowskiego Zagłębia Miedziowego. Materiał i metody: Materiał do pracy zgromadzono w 1998 r. na terenie Zagłębia Miedziowego. Zbadano 69 dziewcząt w wieku 9 lat z wiejskich szkół okolic Legnicy i Głogowa. Zmierzono wysokość i masę ciała oraz przeprowadzono testy sprawności fizycznej: skok w dal z miejsca, rzut 1 kg piłką lekarską, bieg wahadłowy 10x5m i stukanie w krążki. Informacje na temat wykształcenia rodziców oraz ich aktywności fizycznej w zakresie uprawiania sportu uzyskano za pomocą ankiety. W analizie wykorzystano podstawowe obliczenia statystyczne oraz obliczono test t-Studenta dla grup niezależnych. Wyniki i wnioski: 1. Wykształcenie średnie lub wyższe ojca i matki wpływa na uzyskanie wyższego poziomu rozwoju somatycznego córek. Dziewczęta z tych grup uzyskują r

  2. Planowanie strategiczne kluczowym czynnikiem rozwoju turystyki w regionie

    Majewska, Iwona

    2009-01-01

    Elaborating strategic documents is being perceived as a basis for different initiatives and projects which on the other side stimulate regional and local development in various spheres. Tourism economy is one of the most efficient factor of the local and regional development thanks to its intersector links. It must be also stressed that the tourism economy will have the biggest influence on regional development the less nowadays the tourism potential is being explored. In such situation elaborating professional strategic documents like businessplans, tourism development strategies, tourism product development programmers, feasibility studies plays a key role. Documents containing clear action plans, being a scenario for the next years allow to avoid "ad hoc" actions and at the same time making mistakes that are sometimes very costly. Precisely identified and selected set of objectives and aims allows to concentrate resources on the most important, and, what is crucial, socially accepted actions. In tourism acceptance plays a key role because the whole community participates in tourism development and in image creation that influences directly on attractiveness, number of visitors and economic and social benefits. This is why the strategic planning plays a crucial role in the context of regional and local development.

  3. Psychological aspects of breast conserving therapy (BCT) in early breast cancer; Psychologiczne aspekty leczenia oszczedzajacego chorych na raka sutka

    Jeziorski, A. [Klinika Chirurgii Onkologicznej, Akademia Medyczna, Lodz (Poland)

    1994-12-31

    Psychological and social status of 40 women who underwent BCT in early cancer was compared with 40 women after radical mastectomy. Women in BCT group showed significantly less anxiety about overall body image. The majority of them reported adjustment to work or ability to carry out household tasks. Almost all returned to normal social activities and interpersonal relationships. The majority of patients treated with BCT were fully satisfied in spite of unsatisfactory cosmetic results achieved in some of them and in spite of long duration of combined modality treatment. (author). 11 refs, 1 fig.

  4. WSPÓŁCZESNE TENDENCJE W ROZWOJU FORM REKREACYJNYCH I TURYSTYCZNYCH

    Lubowiecki-Vikuk, Adrian Przemysław; Paczyńska-Jędrycka, Małgorzata

    2010-01-01

    New solutions in the field of recreation and tourism are constantly being researched so as to meet the needs and expectations of a contemporary man. The most frequent factors shaping new trends in recreation and tourism are: demographic factors, economic factors, the style and quality of life, awareness and education, development of technology, pace of applicating new innovations and globalization (including consumerism). In the following publication various forms of recreation and tourism ha...

  5. Współczesne tendencje w rozwoju form rekreacyjnych i turystycznych

    Lubowiecki-Vikuk, Adrian; Paczyńska-Jędrycka, Małgorzata

    2010-01-01

    New solutions in the field of recreation and tourism are constantly being researched so as to meet the needs and expectations of a contemporary man. The most frequent factors shaping new trends in recreation and tourism are: demographic factors, economic factors, the style and quality of life, awareness and education, development of technology, pace of applicating new innovations and globalization (including consumerism). In the following publication various forms of recreation and tourism ha...

  6. O celu i granicach rozwoju moralnego (ON THE PURPOSE AND BOUNDARIES OF MORAL DEVELOPMENT

    Dorota Czyżowska

    2008-12-01

    Full Text Available Lawrence Kohlberg, the father of one of the most significant theories of moral development, assumed a cognitive-developmental perspective in his studies of morality, placing the concept of moral reasoning in the very heart of his research. A key feature in his theory of moral development, with justice as its core component, is the idea of moral universals. The general conception of moral universals has its reflection in a few distinct propositions. In the theory of L. Kohlberg, the concept of moral universals serves as an useful tool for the description of the highest stage of moral development. From this vantage point, development can be seen as a progression in moral reasoning from entirely subjective and culturally determined judgements, beliefs and rules of behaviour to general rules that can be universally applied to all people and all situations. In her paper the authoress would like to present an understanding of moral universals in the context of moral development. She would like to focus on the description of the postconventional stages of moral development with an emphasis on some of the controversies concerning the highest stages of Kohlberg's theory.

  7. O zjawisku alienacji w perspektywie rozwoju teorii krytycznej. Feuerbach - Marks - szkoła frankfurcka

    Malwina Rolka

    2017-01-01

    Full Text Available In my paper I undertake the issue of alienation, that appears at the same sources of modern thought and develops according to the growing consciousness of its conditions and consequences. The first articulation of the phenomenon of alienation we can find in the works of Jean Jacques Rousseau, but its conceptual expression was formulated in the philosophy of Georg Wilhelm Friedrich Hegel. The progress of discourse of alienation in the analyses of Ludwig Feuerbach, Karl Marx and the members of Frankfurt School reveals its essence that depends on the elimination of the personal status of individual. The attempts of overcoming the phenomenon of alienation undertaken by mentioned thinkers leaves the problem unresolved, because of the distinctive feature of all these attempts is mediation the conceptions of human being in limited perspective (concerning individual as mere exemplar of species or as a passive result of an external conditions.

  8. Koncepcja automatyzacji Leonarda Torresa y Quevedo jako przyczynek do rozwoju computer science

    Piotr Urbańczyk

    2015-09-01

    Full Text Available The aim of this article is to indicate that the ideas of Leonardo Torres y Que­vedo presented in his short Essays on Automatics constitute essential link between early Babbage’s concepts of analytical engine and modern computer science. These ideas include definition of automatics, classification of automata, theoretical basis for robotics, electromechanical engineering, modern concept of chatbot, the importance of algorithm and last but not least floating point arithmetic.

  9. Budownictwo socjalne na tle zrównoważonego rozwoju miast

    Sikora-Fernandez, Dorota

    2011-01-01

    Social housing has a specific function in the housing stock. It is primarily an instrument used in the system of social assistance, implemented by public authorities. One of the main problems that arise during making decisions about provision of social housing is the problem of localization. Local authorities must answer the question whether it is better to change the destination of the existing housing stock and create social housing within the city, and also derive social ho...

  10. Uwarunkowania sektorowe i perspektywy rozwoju firmy "Litwiński - Transport - Sprzęt - Budownictwo"

    Pociecha, Bernadeta

    2013-01-01

    Streszczenie Analiza otoczenia konkurencyjnego, w którym działa przedsiębiorstwo, dostarcza wielu istotnych informacji o zmieniających się warunkach jego funkcjonowania. Do opracowania adekwatnych koncepcji, podejść i narzędzi zarządzania wykorzystywane są podstawowe etapy procesu zarządzania strategicznego, czyli: analiza strategiczna, projektowanie strategii i jej realizacja. W części empirycznej pracy przeprowadzono, za pomocą metody SWOT, analizę firmy "Litwiński- Tra...

  11. Aksjomaty, prawo naturalne, wartości i paradygmaty we współczesnych koncepcjach rozwoju

    Piontek, Franciszek

    2015-01-01

    Contemporary concepts of development (the process of globalization, sustainable development) can be diversified according to their relation to axioms, natural law, values and paradigms. The subcategories obtained constitute the ground for business ethics. Ethics in business is always needed, however, it can be implemented at-source (as a component of management) or as an end-of-pipe measure. In Poland, constitutional regulations guarantee, indirectly at least, business ethics a...

  12. Produkt turystyczny jako czynnik rozwoju lokalnego gmin w powiatach myślenickim i bocheńskim

    Banasik, Włodzimierz; Molenda, Marcin

    2009-01-01

    Tourism, next to telecommunication and computer science, is one of the most dynamically developing branches of economic activity and it brings significant profits. World Tourism and Travel Council has been pointing out the fact that while judging the economic effects of tourism, not only the direct revenue from this branch should be taken into account, but also all kind of side effects, which influence the economic development. During past years in Poland, the responsibility burden of tourist development was moved from national to the level of local government, which began to be an independent economic entity, responsible for its actions and managing the municipality's economy. Development strategy began to be one of the essential documents in the process of planning and prediction of the development direction of territorial structure and tourist product. Not only is it the most comprehensive compendium of the information concerning the region, but also it points out its strengths and prospects, identifies the weaknesses and threats and determines targets and execution schedule.

  13. Perspektywy rozwoju gospodarstw jabłoniowych w Polsce na tle wybranych krajów UE

    Pizło, Wojciech

    2014-01-01

    The area of orchards is increasing in Poland systematically since 1990. The most important horticulture development factors are: knowledge and skills of growers, proper selection of crop varieties and selection of optimal market needs. The aim of this paper is to assess the development of Polish fruit growing, especially apple on the background of selected European Union countries. This publication utilized a method of documenting that is based on collecting and analyzing literature of the su...

  14. Nuclear and radiation techniques - state of art and development trends; Techniki jadrowe i radiacyjne - stan obecny oraz kierunki rozwoju

    Chmielewski, A.G. [Institute of Nuclear Chemistry and Technology, Warsaw (Poland)

    1995-12-31

    The state of art and development trends of nuclear and radiation techniques in Poland and worldwide have been presented. Among them the radiometric gages, radiation technologies, radiotracer methods and measuring systems for pipeline and vessels, brightness control have been described and their applications in industry, agriculture, health and environment protection have been shown and discussed. 35 refs, 1 fig.

  15. Kierunki rozwoju dystrybucji dóbr konsumpcyjnych w globalizującym się świecie

    Reformat, Beata

    2004-01-01

    The paper presents the basic strategy of distribution in the context of globalization processes in the world. The problem of globalization is discussed in aspect of trends in distribution development on consumer goods market. This market is the fastest developing one. The activity of companies on the foreign markets is more difficult than in the local markets. The global producers present a proactive attitude in their relationships based upon intensive and long term cooperation and domination...

  16. Women’s health behaviors and selected determinants in breast cancer prevention / Zachowania zdrowotne kobiet i wybrane ich determinanty w profilaktyce raka piersi

    Ślusarska Barbara

    2016-06-01

    Full Text Available Introduction. Breast cancer is the most common malignant cancer in women in Poland. Health behaviors concerning lifestyle and breast self-examination (BSE constitute a significant element of early prevention.

  17. Papillomavirus infection and prognosis in patients with cervical cancer treated with irradiation; Zakazenie wirusem Papilloma a rokowanie u chorych na raka szyjki macicy leczonych napromienianiem

    Szostek, S.; Klimek, M.; Urbanski, K.; Pudelek, J.; Kojs, Z.; Karolewski, K.; Jakubowicz, J.; Zgorniak-Nowosielska, I. [Collegium Medicum, Uniwersytet Jagiellonski, Cracow (Poland)]|[Centrum Onkologii, Instytut im. M. Sklodowskiej-Curie, Cracow (Poland)

    1994-12-31

    The frequency of HPV infections in the group of 39 patients with cervical cancer after radiotherapy has been assessed. HPV infections were observed in 61.5% of patients, 67% of them were infected with type HPV 16/18. There were 7 patients with mixed type of infection (HPV 16/18 and 31/33/35). It was confirmed, that HPV positive patients have lower total and disease-free 3-years survival. It appears, that HPV infection may be an additional prognostic factor. (author). 10 refs, 2 figs, 1 tab.

  18. Three cases of cancer in the cysta of breast dysplasia; Trzy przypadki raka w scianach torbieli sutka u chorych na lagodna dysplazje gruczolu sutkowego

    Piotrowski, P; Wesolowska, E [Centrum Onkologii, Instytut im. M. Sklodowskiej-Curie, Warsaw (Poland)

    1994-12-31

    Three cases of breast cancer treated at Memorial Cancer Center in Warsaw developed in the wall of bening cysts. All cases were submitted to the routine diagnostic procedures: clinical examination, X-ray mammography, ultrasonography and fine needle biopsy. In 2 cases the performed procedures did not manage to identify the malignant character of the lesions. That is why we suggest to extend the routine diagnostic performances with the pneumocystomammography in future. (author). 6 refs, 2 figs.

  19. Aksjomaty, prawo naturalne, wartosci i paradygmaty we wspolczesnych koncepcjach rozwoju/Axioms, Natural Law, Values and Paradigms in Contemporary Concepts of Development

    Franciszek Piontek

    2015-01-01

    Contemporary concepts of development (the process of globalization, sustainable development) can be diversified according to their relation to axioms, natural law, values and paradigms. The subcategories obtained constitute the ground for business ethics. Ethics in business is always needed, however, it can be implemented at-source (as a component of management) or as an end-of-pipe measure. In Poland, constitutional regulations guarantee, indirectly at least, business ethics as a component o...

  20. Conditions For The Development Of Polish Agriculture In The Context Of Globalization And European Integration / Uwarunkowania Rozwoju Polskiego Rolnictwa W Warunkach Globalizacji I Integracji Europejskiej

    Dworak Edyta

    2015-06-01

    Full Text Available Współczesne badania nad świadczeniami (usługami ekosystemów (środowiska potwierdzają rangę i znaczenie środowiska przyrodniczego i jego zasobów dla kształtowania dobrobytu człowieka. Szczególnie mocno akcentują ochronę żywych zasobów przyrody dla zachowania bioróżnorodności, która jest niezbędna dla utrzymania podstawowych procesów ekologicznych oraz zapewnienie trwałości użytkowania tychże zasobów. W efekcie ochrona bioróżnorodności to nie tylko problem przyrodniczy, ale również problem ekonomiczny i społeczny, dobrobytu i jakości życia. Zatem różnorodność biologiczna jest niezbędnym warunkiem zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego zachowania ciągłości procesów przyrodniczych, warunków i jakości życia oraz potencjału gospodarczego.

  1. Accounting for the Inhomogeneity of Deformation in Identification of Microstructure Evolution Model / Niejednorodność Odkształcenia W I Dentyfikacji Modelu Rozwoju Mikrostruktury

    Szeliga D.

    2015-12-01

    Full Text Available The paper deals with the problem of identification of microstructure evolution model on the basis of two-step compression test. Classical interpretation of this test assumes uniform fields of strains, stresses and temperatures in the deformation zone and calculates the coefficients in the model on the basis of force measurements in the second step. In the present paper the inverse approach was applied. Finite element (FE simulations of the compression test were performed and local values of microstructural parameters were determined accounting for the inhomogeneity of deformation. Objective function was formulated as the Euclid norm for the error between measured and calculated forces for various interpass times. Coefficients in the microstructure evolution model were determined by searching for the minimum of the objective function. Optimized model was validated in simulations of plane strain compression tests.

  2. Istota finansowania na zasadach project finance i jego zastosowanie w rozwoju gospodarczym Polski w perspektywie przystąpienia do Unii Europejskiej

    Bujnowicz, Iwona

    2004-01-01

    Project finance has been used for decades in Western countries to found major resource and infrastructure projects in a manner which is satisfactory and beneficial to the sponsors and financiers alike. Central and Eastern Europe represents the next frontier for successful project finance transactions. Project finance refers to the financing of long-term infrastructure, industrial projects and public services based upon a non-recourse or limited recourse financial structure where project debt ...

  3. The review of some chosen approaches to foresee the development of urban areas. (Polish Title: Przeglad wybranych podejsc w zakresie prognozowania rozwoju obszarow miast)

    Radło-Kulisiewicz, M.

    2015-12-01

    The practical importance of Geographical Information Systems in urban planning and managing of urban areas is becoming much more explicit. Managing small cities usually needs simple GIS spatial analysis tools to support planners' decisions. Otherwise, the urban dynamic is bigger and factors affecting changes in city are combined. These analyses are not sufficient and then a need for more advanced and sophisticated solutions can appear. The aim of this article is to introduce popular techniques for urban modelling and underlying importance of GIS as an environment for creating simple models, which let t easy decisions in creating vision of a city be taken. The Article touches on the following issues related to the planning and management of urban space; from the applicable standards concerning materials planning in Poland, through the possibilities that give us network solutions useful at the municipal and country level, to existing techniques in modelling cities in the world. The background for these questions are the Geographical Information Systems (their role in this respect), that naturally fit into this theme. The ability to analyze multi-source data at different levels of detail, in different variants and ranges, predispose the GIS to environmental urban management. While also taking into account social - economic factors, integrated with GIS predictive modeling techniques, allows us to understand dependencies that navigate complex urban phenomena. City management in an integrated and thoughtful manner and will reduce the costs associated with the expansion of the urban fabric and avoid the chaos of urban development.

  4. "Insza prostota szczera, cnotliwa, przystojna; insza prostota co ją głupstwem zowią". O rozwoju jednego ze znaczeń prostoty

    Beata Raszewska-Żurek

    2015-06-01

    Full Text Available The transformation of a meaning of prostota This article is dedicated to the evolution of one of prostota lexeme meaning (and prostoć, prostość as well – its human mental sphere significance. The analysis (definitions and examples expands over the Polish language dictionary since its beginning till modernity. There were two main meanings of a lexeme prostota from the Old Polish till the end of the XVII century – positively characterised straight meaning regarding morality, directly linked to religious attitude and the second one, referring to mental and intelectual ability of individual, negatively regarding its undernormative features. It transformed during the XVIII century – the disredarding meaning disappeared, the first, religious aspect expanded over morality, customs, the way of living, simultanously drifting away from its religious significance. Throught the history of the prostota lexeme there was a short period regarding to a lack of culture and misbehaviour but dissapeared quickly with uprising of a prostactwo lexeme. Since the XIX century the dominating feature of prostota lexeme is being natural in a positive way. Besides the modifications of the lexeme and the transformation of its meanings prostota was mostly referring to positive values, which are the only meanings now.

  5. Obcy gatunkowo pyłek i czynnik chemiczny w indukcji rozwoju zarodków haploidalnych u Lactuca sativa L.

    Piosik, Łukasz

    2014-01-01

    Wydział Biologii Sałata siewna (Lactuca sativa) jest popularną oraz cenną z ekonomicznego punktu widzenia rośliną warzywną. Głównym celem tej pracy było opracowanie efektywnej metody haploidyzacji Lactuca sativa, która byłaby użyteczna dla hodowców sałaty siewnej. Krzyżowanie oddalone oraz chemiczną indukcję prowadzono w warunkach in vivo oraz in vitro. Pyłek wszystkich gatunków należących do Asteraceae, kiełkował na znamionach sałaty już 1h po zapyleniu. Rozwój haploidalnych prazarodk...

  6. Koncepcje Édouarda Séguina i ich znaczenie dla rozwoju pedagogiki osób niepełnosprawnych intelektualnie

    Fetzki, Tomasz

    2011-01-01

    Wydział Studiów Edukacyjnych: Zakład Historii Wychowania Praca ma charakter interdyscyplinarny, historyczno – pedagogiczny. Jej celem była próba stworzenia pierwszej w języku polskim monografii Édouarda Séguina – twórcy pedagogiki osób niepełnosprawnych intelektualnie, zawierającej w miarę pełną biografię Édouarda Séguina, ukazującą jego postać wielowymiarowo, na tle różnych prądów naukowych i społecznych epoki, w której żył, jak też prezentującej w sposób w miarę całościowy oryginalność j...

  7. Wpływ diety na występowanie chorób nowotworowych = The impact of diet on the occurrence of tumor diseases

    Hanna Pudło

    2015-09-01

    3   Słowa kluczowe: dieta, nowotwory, zachorowanie. Key words: diet, cancer, disease.   Streszczenie   Od wielu lat w Polsce obserwuje się szybki wzrost zachorowań na nowotwory. Zachorowalność na nowotwory wzrasta na całym świecie.  Komitet Ekspertów WHO, podsumowując stan wiedzy o epidemiologii nowotworów złośliwych, stwierdził, że znaczna ich część jest wynikiem stylu życia i środowiska. Ocenia się, że ok. 20–30 % wszystkich nowotworów złośliwych to nowotwory dietozależne, w rozwoju których istotne znaczenie mają czynniki żywieniowe. Celem pracy jest analiza żywieniowych czynników występowania nowotworów oraz identyfikacja zagrożeń wynikających z diety. Znajomość czynników ryzyka występowania raka może umożliwić stworzenie zaleceń żywieniowych w terapii antynowotworowej. Liczne badania potwierdzają wpływ diety na powstawanie oraz rozwój choroby nowotworowej dlatego istotna wydaje się profilaktyka chorób nowotworowych poprzez szerzenie wiedzy na temat właściwych zachowań zdrowotnych, w tym również odpowiednich nawyków żywieniowych. Ryzyko występowania raka może być modyfikowane poprzez m. in utrzymanie prawidłowej masy ciała, spożywania odpowiedniej ilości warzyw i owoców, unikanie alkoholu. Należy dążyć do wprowadzania edukacji żywieniowej już u dzieci i młodzieży co może pozwolić na ograniczenie występowania nowotworów dieto zależnych. Badania dowodzą, że osoby z wysokim poziomem wiedzy na temat profilaktyki chorób nowotworowych podejmują korzystniejsze zachowania zdrowotne.   Abstract For many years Poland has seen a rapid increase in the incidence of cancer. The incidence of cancer is increasing worldwide. WHO Expert Committee, summing up the state of knowledge about the epidemiology of malignant tumors, said that much of it is the result of lifestyle and environment. It is estimated that approx. 20-30% of all malignant cancers diet related, the development of which are

  8. Initial estimation of correlation between estrogen receptor status and histopathology, and also some selected prognostic factors in breast cancer patients; Wstepna ocena zaleznosci miedzy stezeniem receptora estrogenow a obrazem histopatologicznym oraz wybranymi wskaznikami rokowniczymi u chorych na raka sutka

    Cwikla, J.; Badowski, J.; Shafie, D.; Gugala, K.; Koziorowski, M. [Wojewodzki Szpital Zespolony, Olsztyn (Poland)

    1996-12-31

    The goal of this study was to assess the correlation between estrogen receptor (ER) status and histopathology findings, likewise to assess some selected prognostic factors in patients with breast cancer. The study was carried out on 126 patients with breast cancer. ER concentration was estimated by the standard biochemical assay (DCC-dextran-coated charcoal assay). The correlation between established risk factors like: lymph node status; age menopausal status and ER status were analysed.The ER yielded in 61% positive results. The mean value of ER in invasive ductal carcinoma was 43.9 fmol/mg protein and the mean value of ER in invasive lobular carcinoma 51.4 fmol/mg protein. The significant statistics negative correlation between ER status of pre-menopausal patients with ductal breast carcinoma and regional lymph nodes involvement was found. There was no difference between ER status and histological type of the cancer. No correlation was found between ER status and age of patients. (author) 32 refs, 2 figs, 2 tabs

  9. Jakość życia pacjentów leczonych systemowo z powodu raka płuca = The quality of life of patients treated with systemic due to lung cancer

    Natalia Gajewska

    2016-12-01

    • The most common and most troublesome symptom within the frameworks of the respiratory system was shortness of breath when climbing stairs.   Key words: lung cancer, quality of life, chemotherapy, symptoms

  10. [History of pedagogy and educational sciences in the Baltic countries from 1940 to 1990. An overview] / Mare Oja

    Oja, Mare, 1960-

    2014-01-01

    Arvustus: History of pedagogy and educational sciences in the Baltic countries from 1940 to 1990. An overview. Hrsg. im Auftrag der Baltic Association of Historians of Pedagogy von Vadim Rõuk und Vidimantas Raudys. Verlag RaKa. Riga 2013

  11. The EU-Georgia Association Agreement: An Instrument To Support The Development Of Georgia Or Lip Service? / Układ Stowarzyszeniowy Ue – Gruzja: Instrument Wsparcia Rozwoju Gruzji Czy Deklaracja Bez Pokrycia?

    Kawecka-Wyrzykowska Elżbieta

    2015-06-01

    Full Text Available 1 września 2014 r. wszedł w życie (częściowo układ stowarzyszeniowy między UE i Gruzją. Jego główną część stanowi „Umowa o pogłębionej i całościowej strefie wolnego handlu”, która przewiduje pełną liberalizację handlu wyrobami przemysłowymi i znaczącą redukcję barier w handlu rolnym. Istotna część umowy jest poświęcona eliminacji regulacyjnych barier dla handlu (np. standardów technicznych. Umowa przewiduje też stopniową i częściową liberalizację handlu usługami, jak też szybką i głęboką eliminację barier w zakresie przepływów kapitałowych. Liberalizacja przepływu pracowników ma bardzo ograniczony zakres. Postanowienia układu stowarzyszeniowego UE-Gruzja są podobne do Układów europejskich podpisanych wcześniej przez państwa Europy Środkowej i Wschodniej, jakkolwiek istotne są też różnice. Oczekuje się, że układ stowarzyszeniowy przyniesie wiele korzyści Gruzji, w tym (a stabilizację jej systemu ekonomicznego i prawnego, czyniąc go w efekcie bardziej przewidywalnym dla inwestorów oraz bardziej przyjaznym dla przedsiębiorców; (b zbliżenie wielu przepisów do tych, które obowiązują w UE, co rozszerzy rynek dla gruzińskich towarów i usług; (c lepsze wdrożenie przepisów ważnych dla biznesu. Krótkookresowe korzyści wynikające z liberalizacji handlu będą skromne dla Gruzji, częściowo z uwagi na otwarty dostęp do jej rynku już przed wejściem Układu w życie. Implementacja Układu będzie się też wiązać z kosztami dostosowawczymi, które są zazwyczaj nieuniknioną metodą wzrostu eksportu na wielki rynek UE.

  12. Płodowy zespół alkoholowy (FAS jako zagrożenie dla rozwoju dziecka = Fetal alcohol syndrom (FAS as threat to a child’s development

    Aneta Sylwia Baranowska

    2016-03-01

    1Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu; Wydział Studiów Edukacyjnych; e-mail: anet.bar@gmail.com   Streszczenie Celem artykułu jest dokonanie charakterystyki płodowego zespołu alkoholowego, będącego konsekwencją spożywania przez matkę alkoholu w trakcie ciąży. Badania eksperymentalne wykazały, że alkohol etylowy przenika swobodnie przez barierę łożyskową z organizmu matki do krwiobiegu płodu, intensyfikując ryzyko powstania tzw. poalkoholowego spektrum zaburzeń rozwojowych (fetal alkohol spectrum disorder, w skrócie FASD. Jednym z nich jest płodowy zespół alkoholowy (fetal alkohol syndrom, przejawiający się u dzieci odmiennością w budowie ciała oraz zaburzeniami funkcjonowania. Bardzo ważna jest jego wczesna diagnoza, a w przypadku jego rozpoznania skuteczna pomoc psychologiczno-pedagogiczna dzieciom nim dotkniętym. Słowa klucze: poalkoholowe spektrum zaburzeń rozwojowych, płodowy zespół alkoholowy, diagnoza, pomoc psychologiczno-pedagogiczna, profilaktyka. Summary The aim of this article is to characterize fetal alcohol syndrom (FAS, which is a consequence of drinking alcohol during pregnancy by a mother. Experimental research has shown that ethanol crosses the placenta barrier between a mother and a child's blood circulation, intensifying the risk of fetal alcohol spectrum disorder, in short FASD. One of the disorder is  fetal alcohol syndrom which manifests itself in difference in body composition and functioning disorders. Early diagnosis is extremely important, as well as effective psychological and pedagogical help for the children diagnosed with FAS. Key words: fetal alcohol spectrum disorder, fetal alcohol syndrom, psycho-pedagogical help, diagnosis, prevention.

  13. Stan i możliwości rozwoju turystyki rowerowej w parkach narodowych Lubelszczyzny / State and development of bicycle tourism in the national parks of the Lublin Region

    Kozieł, Marcin

    2012-12-01

    The article presents the results of surveys sent to managers directly responsible for bicycle tourism in the Polesie National Park and Roztocze. Based on the answers to the questionnaire survey the author of the paper presented information on the rules of access to national parks, tourist sites of the bicycle tourists, quality, functionality and the degree of difficulty and the number of available routes, and the discipline of cycling tourists moving along the designated routes. The managers were asked to determine how the national parks are going to promote cycling and what actions they intend to take (or not) in the near future, managing the national parks. During the field research there have been evaluated the two bike trails (bike trail "Mietiułka" in the Polesie National Park and the bicycle path "Zwierzyniec - Florianka - Górecko Stare" in the Roztocze National Park). Special attention has been paid to: the state of tourism development, marking and passable routes (the type and condition of surface) set out.

  14. Ocena funkcji barku u pacjentek po 50 r.ż. z objawem łopatki skrzydlatej, oraz bez tej dysfunkcji, leczonych z powodu raka piersi. Badanie przekrojowe = Assessment of shoulder function in patients 50 years of age treated for breast cancer. Cross-sectional study

    Anna Włoch

    2016-02-01

    • Siła mięśniowa w wybranych ruchach barku nie różni się pomiędzy pacjentkami po mastektomii z objawem łopatki skrzydlatej,a badanymi po mastektomii bez tego objawu.           Introduction and purpose: Approximately 70,000 women in Poland, lives with at least five years, diagnosed with breast cancer. 40 to 60% of the respondents, 12 months after surgery and adjuvant therapy, has at least one functional problem of the shoulder, which may result from the co-existence winged scapula. Aim of the study was to evaluate the function and range of motion of the shoulder (in patients from the age group 50-59 years, symptom winged shoulder on the left side of the body, which has been acquired surgery. Material and Methods: The material collected in the Department of Rehabilitation Holy Cross Cancer Center in Kielce. Inclusion criteria (age, sex, treatment at Holy Cross Cancer Center > 2 years after surgery, met 32 patients over 50 years of age. Goniometric assessment made to measure range of motion in the joint, Anthropometric examined the range of motion of the shoulder. Dynamometer  was used to assess the strength of selected muscle groups while lifting, protract and retract of the shoulder. Results: The mobility of glenohumeral and scapular joint on the left breast mastectomy was significantly restricted in the movements of flexion (9°, vertical extension (5°, abduction (8.2°, internal rotation (3.4° and external rotation (10.9° compared to the healthy side in the same patients. Muscle strength in selected groups of shoulder muscles differed significantly between the upper limb covered mastectomy with symptom winged scapula and healthy limb of the same patients. Conclusion 1. Mobility of the shoulder patients in the group of 50-59 years after mastectomy symptom winged blades vary the value of bending compared to patients after mastectomy without this symptom. 2. The strength of muscle movements in the selected shoulder does not differ between patients after mastectomy symptom winged blade, and tested after mastectomy without symptoms.

  15. Evaluation of the efficacy of palliative irradiation with high fractionated doses and planned intervals of patients with advanced cancer of the oral cavity and pharynx. Ocena skutecznosci paliatywnego napromieniania wysokimi dawkami frakcyjnymi z planowanymi przerwami chorych na zaawansowanego raka jamy ustnej i gardla

    Skolyszewski, J; Reinfuss, M [Instytut Onkologii, Cracow (Poland)

    1988-01-01

    200 patients, previously not treated, with advanced highly differentiated cancer of the oral cavity and pharynx have been palliatively irradiated in the Oncology Center in Cracow in the years 1976-1985. Megavoltage irradiation with fractionated doses 4-5 Gy up to the dose of 20 Gy to the tumor with 4-5 fractions during 4-7 days has been applied. 64 patients received 20 Gy as simple dose, in 65 cases such dose has been repeated after month. 71 patients have been irradiated for the third time with similar dose after another 1 month interval. Partial regression of 25-50% of the tumor volume has been obtained after the first series of irradiation in 19% of patients and more than 50% in 28% of patients, complete regression in 4% of patients. 15,5% of the total number of patients survived 1 year since the initiation of the irradiation, 5% without symptoms of the neoplasm. Worse prognosis is connected with major advancement of the tumor (T{sub 4}, N{sub 2}), poor general condition, cachexia and alcohol addition. Absence of improvement after the first series of irradiations indicates the non-effectiveness of the treatment. Palliative treatment by irradiation with high fractionated doses and planned interval is a safe and efficacious method. 1 fig., 6 tabs., 14 refs. (author).

  16. Väärtliha tülikatelt pullikestelt / Endel Mets

    Mets, Endel, 1930-

    2007-01-01

    Järvamaal Raka külas asuvast Dairy Trading OÜ-le kuuluvast eksporditavate pullvasikate kogumiskeskusest. Artikli autor koos firma juhtidega tutvusid Hollandi samalaadse kogumiskeskusega, külastasid kahte pullvasikate kasvatajat, noorloomadele spetsialiseerunud tapamaja Vitelcot ning valge ja roosa vasikaliha tootmisele spetsialiseerunud kontserni Pali Group

  17. 09 Van Coller 03.pmd

    Owner

    29 Jul 2010 ... strangeness, awakening in it a drama whose actors are all those assumptions and operations which make the text the work of another period”. Die spore van Raka: Oor herskrywing en kanonisering. (Deel 2). H.P. van Coller en A. van Jaarsveld. H. P. van Coller is hoof van die Departement. Afrikaans ...

  18. Not in My Navy. A Legal Guide to Drug Abuse.

    1984-06-01

    canna- binoids present in marihuana smoke, i.e., A9-tetrahydrocannabinol (THC), cannabinol, cannabidiol , etc., to excrete their metabolic products in...what has been termed the"automatic standing rule." The viability of Jones afterRakas and other cases is unclear, and the Rule will applyJones only to

  19. Akademickie Związki Sportowe jako droga do rozwoju aktywności sportowej wśród studentów śląskich uczelni = University Sports Association as the way to sport activity development among Silesian students

    Anna Mędrak

    2015-11-01

    Abstract Introduction. There are two fundaments of healthy lifestyle philosophy: regular physical activity and proper diet. The development of physical activity among students is determined by many complex factors. We can distinguish certain aspects such as university profile, access to the sport facilities and the opportunity to participate in sport activities which are organized by sport clubs or University Sports Association. The aim of the study. The aim of the study was to analyze the factors that affect self-assessment of students physical activity. The following questions have been asked: 1.Is the choice of the university related to the access to sport activities which are organized by University Sport Association? 2.Does the participating in activities, which are organized by University Sport Association, help in physical development? 3.Is there any relation between the location, time, type, the way of sport activities which are offered by University Sport Association and participating in them? Material and methods. 395 students took part in research: 257 women (18-27 years old (x=20,7 ; SD=1,4 and 108 men (18-26 years old (x=21; SD=1,45. All the students are from five Silesian universities. Method used for the research was the anonymous questionnaire consisting of 37 questions which concerned: the way of the physical activity taken by students, the issue of University Sport Association and the influence of the university profile on physical activity development. The Likert scale was used in 21 questions. Statistical description included descriptive statistics. Degree of difference was defined by ANOVA analysis. Results. Descriptive analysis showed significant dependence between the type of the university and the location of sport facilities (p=0,04. The type of the university has no influence on the factors like: time (p=0,07 and type of sport activities offered by University Sport Association (p=0,39. There is also an important connection between the type of the university and resignation from doing sport (p=0,0002. Mostly – Medical University of Silesia students, least frequently – University of Silesia students. There is dependence between approach to doing sport among students and the type of university (p=0,01. The university which helps the most in sport career is University of Economics in Katowice. Conclusions: 1.Taking the physical activity by student depends on location of the university and sport facilities. 2.The factors such as time and type of sport activities are not related to the type of the university. 3.The type of the university influence the resignation from doing sport by students.   Key  words: physical activity, University Sports Association.

  20. Friends for our children – the role of parents in the organization of supporting the development of children with Down syndrome [Przyjaciele dla naszych dzieci – rola rodziców w organizacji procesu wspomagania rozwoju dzieci z zespołem Downa

    Agnieszka JĘDRZEJOWSKA

    2017-11-01

    Full Text Available https://doaj.org/publisher/metaThe article explains the inclusive education – new system solution for children with Down syndrome in kindergarten. In the following, I would like to elaborate on this in more detail. Parents of children with Down syndrome have established an agreement with the government of Wroclaw. In 2009 the director of the Education Department has introduced a new law. This is an innovation because in groups were included children with homogenous disability (it was common that children with different disabilities went to the same group. In this part I would like to answer the question: Why did parents consider inclusive education? The security of children with Down syndrome is mainly dependent on the relationships among peers with Down syndrome. Based on observation, I would like to present when these children build relationships and when they feel safe. The safety and the happy development of children is dependent mainly from the relationships between peers. On the basis of observations I show causes, conditions of building the relationships among these children.data

  1. Risk factors of schizophrenia development in patients with amphetamines dependence and psychosis (amphetamine-induced psychosis and schizophrenia), and without psychosis [Czynniki ryzyka rozwoju schizofrenii u pacjentów uzależnionych od amfetaminy i jej pochodnych z psychozą (pointoksykacyjną lub schizofrenią) oraz bez psychozy

    Rabe-Jabłońska, Jolanta; Mirek, Marta; Pawełczyk, Tomasz

    2012-01-01

    Aim. Amphetamine and its derivates can induce, usually after many intoxications, schizophrenia-like psychosis. These disorders appeared only in part patients with amphetamine dependence. Aim of the study was to establish prevalence of selective risk factors of schizophrenia development in amphetamine users: 1) with amphetamine – induced schizophrenia – like psychosis, 2) with schizophrenia, and 2) without psychotic symptoms. Material. In the study 3 groups of subjects were included: 30 amphet...

  2. Vibhakti Divergence between Sanskrit and Hindi

    Shukla, Preeti; Shukl, Devanand; Kulkarni, Amba

    Translation divergence at various levels between languages arises due to the different conventions followed by different languages for coding the information of grammatical relations. Though Sanskrit and Hindi belong to the same Indo-Aryan family and structurally as well as lexically Hindi inherits a lot from Sanskrit, yet divergences are observed at the level of function words such as vibhaktis. Pāṇini in his Aṣṭādhyāyī has assigned a default vibhakti to kārakas alongwith many scopes for exceptions. He handles these exceptions either by imposing a new kāraka role or by assigning a special vibhakti. However, these methods are not acceptable in Hindi in toto. Based on the nature of deviation, we propose seven cases of divergences in this paper.

  3. Surgical site infection among patients after colorectal cancer surgery.

    Banaszkiewicz, Zbigniew; Cierzniakowska, Katarzyna; Tojek, Krzysztof; Kozłowska, Elżbieta; Jawień, Arkadiusz

    2017-02-28

    Wstęp: Zakażenie miejsca operowanego występuje u 2,5-22,3% operowanych chorych. Jest ono wykładnikiem jakości leczenia na oddziałach zabiegowych i ma duży wpływ na jego koszt. Materiał i metodyka: Analizie poddano chorych, u których w obserwacji 30-dniowej wystąpiło zakażenie miejsca operowanego. Grupę wyjściową stanowiło 1581 chorych z rozpoznaniem raka jelita grubego poddanych zabiegowi operacyjnemu w jednym ośrodku. Kryteriami wyłączającymi z badania były: brak wiarygodnej dokumentacji leczenia (szpitalnego lub ambulatoryjnego) i zgon chorego przed 30. dniem po operacji bez rozpoznanego zakażenia miejsca operowanego. Analizę statystyczną wykonano przy użyciu programu Statistica 10. Wyniki: Powikłania pooperacyjne wystąpiły u 262 chorych (16,6%). Najczęściej występującym było zakażenie miejsca operowanego (198 pacjentów; 12,52%). Stwierdzono, że wystąpienie tego powikłania zależne było od zaawansowania klinicznego raka, wieku chorych, chorób współtowarzyszących (cukrzyca i choroby kardiologiczne). Ponadto zauważono, że powikłanie to występowało znamiennie częściej u chorych operowanych w trybie pilnym z powodu powikłań oraz u tych, u których wyłoniono stomię jelitową. Nie stwierdzono natomiast zależności wystąpienia tego powikłania od płci chorych i lokalizacji guza nowotworowego. Wniosek: U chorych po operacji raka jelita grubego największe zagrożenie wystąpienia zakażenia miejsca operowanego wystąpiło u chorych po 75. roku życia, obciążonych cukrzycą i chorobami kardiologicznymi, z dużym zaawansowaniem klinicznym raka, operowanych w trybie ostrego dyżuru, u których konieczne było wyłonienie stomii jelitowej (a szczególnie kolostomii).

  4. The Muḍāraba facility : evolution, stasis and contemporary revival.

    Ebrahim, M. S.; Sheikh, M.

    2015-01-01

    The age-old concept of partnership was seen by Muslim jurists from the 8th century Hijra onwards as a sacrosanct commercial arrangement—and, therefore, subjected to a form of fixity which is unparalleled in any other religious tradition. Since the formative period of Islamic law, the limited-liability partnership, or muḍāraba, a specific variation of the over-arching mushāraka partnership, has continued to hold central importance for Muslims. Yet, despite this centrality, it has not been exam...

  5. Uposażenie i działalność gospodarcza klasztoru kanoników regularnych w Trzemesznie do początku XVI wieku

    Dorszewski, Przemysław

    2013-01-01

    Zasadniczym celem niniejszej dysertacji było przedstawienie rozwoju uposażenia i działalności gospodarczej w dobrach klasztoru kanoników regularnych w Trzemesznie od czasów fundacji do początku XVI wieku. Na pierwszym planie ukazano majątek ziemski oraz źródła dochodów, które stanowiły materialną podstawę i służyły zabezpieczeniu długiej żywotności każdej placówki klasztornej w średniowieczu. Przedstawienie rozwoju uposażenia doprowadziło do ustalenia jego faz rozwojowych (określenie uposażen...

  6. Economic Coherency of Polish Regional Space

    Ponikowski, Henryk

    2004-01-01

    Centralnym problemem współczesnego świata są kontrasty poziomu rozwoju między poszczególnymi krajami. Prawidłowości światowego porządku politycznego, gospodarczego i społecznego przekładają się także na dysproporcje rozwoju regionów. Zróżnicowania regionalne wynikają również z wewnętrznego sposobu zorganizowania regionów. Region jako system terytorialny charakteryzuje się zwykle określoną przestrzenną zwartością i zorganizowaniem elementów tworzących ten układ. Tę wewnętrzną zg...

  7. Trendy rozwojowe franchisingu w Polsce i Europie

    Keskin, Milena

    2016-01-01

    Franchising stał się jedną z najpopularniejszych form rozwoju przedsiębiorstw. Dynamiczny proces globalizacji wymaga internacjonalizacji przedsiębiorstw. Okazuje się, że ta forma rozwoju jest koncepcją pozwalającą osiągnąć przewagę konkurencyjną na rynku lokalnym i globalnym. Równocześnie także sama idea franchisingu z biegiem lat ulegała ciągłym przemianom. Celem tej pracy jest przedstawienie bieżących trendów rozwojowych franchisingu w Polsce i Europie na podstawie dostępn...

  8. Cztery kategorie menedżerów projektów

    Ritter, Thomas; Lund Pedersen, Carsten

    2018-01-01

    Niewiele kwestii w większym stopniu przyciąga uwagę kadr zarządzających niż optymalny sposób rozwoju ich organizacji. Niemniej niewielu menedżerów najwyższego szczebla systematycznie pracuje z osobami, które są im niezbędne do zrealizowania rozmaitych szans rozwojowych....

  9. Labour Market Developments in the Maritime Industry of the South Baltic Region

    Bernacki Dariusz

    2014-03-01

    Full Text Available Dwa główne cele badań, to analiza stanu gospodarki morskiej i zatrudnienia w Rejonie Południowego Bałtyku oraz zidentyfikowanie sektorów gospodarki morskiej wykazujących potencjał dla rozwoju i określenie wpływu, jaki będzie to miało na zatrudnienie i wymagane kwalifikacje zawodowe, a także na możliwości wymiany międzyregionalnej pracowników. Badania porównawcze przeprowadzono dla czterech nadmorskich regionów UE, a mianowicie Meklemburgii-Przedpomorza Przedniego(D, województw: Zachodniopomorskiego i Pomorskiego (PL oraz Regionu Kłajpedy (LT. Wskazano na perspektywy rozwoju gospodarczego poszczególnych segmentów gospodarki morskiej i ustalono związany z tym wpływ na rynki pracy w poszczególnych regionach. Analiza porównawcza poszczególnych segmentów gospodarki morskiej Rejonu Południowego Bałtyku umożliwiła zidentyfikowanie różnic w możliwościach ich rozwoju i w efektach popytu na pracę i na kwalifikacje zawodowe dla każdego z regionów. Zjawisko zróżnicowanego potencjału rozwoju rynków pracy w wyróżnionych segmentach gospodarki morskiej w ujęciu międzyregionalnym przedstawiono w formie wielokryterialnych macierzy prognoz popytu na pracę.

  10. Kapitał intelektualny a edukacyjny podyplomowego kształcenia pedagogicznego: jego fenomen i podstawy koncepcyjne

    Eugenia Czernyszowa

    2014-12-01

    Full Text Available W artykule są rozpatrzone oddzielne aspekty fenomenu kapitału intelektualnego, że uogólniają współczesne naukowe wyobrażenia kategorii «kapitał intelektualny»; argumentowano aktualność rozwiązania ujawnionego szeregu przeciwieństw w teorii i praktyce kształtowania podejści do badania zaznaczonego problemu; ujawniono i uogólniono możliwości realizacji konceptualnych zasad rozwoju kapitału oświatowego w systemie podyplomowej edukacji pedagogicznej.

  11. III. PRZEGLĄD PIŚMIENNICTWA

    Symonides, Janusz; Moskwa, Leopold; Gorynia, Marian

    2012-01-01

    Dorota Pyć, Prawo Oceanu Światowego. Res usus publicum, Gdańsk 2011 (rec. Janusz S y m o n i d e s), s. 291-294; Anton D. Rudokwas, Spornyie woprosy uczeniia o priobrietatielnoj dawnosti, Moskwa 2011 (rec. Leopold M o s k w a), s. 294-299; Radosław Pastusiak, Specjalne strefy ekonomiczne jako stymulator rozwoju gospodarczego, Łódź 2011(rec. Marian Go r y n i a), s. 299-301

  12. Fundusze i programy UE wspierające przedsiębiorstwa w perspektywie finansowej 2014-2020

    Sikora-Gaca, Małgorzata

    2014-01-01

    Zadaniem prezentowanej publikacji jest przybliżenie czytelnikom problematyki pozyskiwania oraz rozliczania, przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą w Polsce, wsparcia współfinansowanego głównie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Omówiono istotę funduszy strukturalnych w perspektywie 2014-2020 oraz znaczenie polityk horyzontalnych UE we wniosku o dofinansowanie projektu. Analizie poddano także pomoc publiczną i pomoc de minimis, zakres kwalifikowalności kosztów w...

  13. Realizacja polityki inkorporacyjnej przez carat w XIX i pierwszych latach XX wieku (na przykładzie Guberni piotrkowskiej)

    Mizgalski, Jerzy

    2015-01-01

    Inkorporatsiyna polityka rosyjska w stosunku do ziem polskich pod zaborem rosyjskim stwierdzono we wszystkich obszarach rozwoju gospodarczego, politycznego, społecznego i kulturalnego. Były dwa znaczące fakty, które przyspieszają proces uprzemysłowienia na zachodnim skraju imperium.Pierwszy z nich odbył się w 1877 roku i został wprowadzony przez cara. Odtąd ceł na towary, które zostały przywiezione do Imperium Rosyjskiego, były wypłacane w złocie.Drugim faktem było uruchomienie rosyjskich kol...

  14. Zastosowanie technologii big data w e-biznesie

    Gamrot, Michał

    2015-01-01

    W obecnych warunkach intensywnego rozwoju nowoczesnych technologii funkcjonowanie przedsiębiorstw zyskało nowe cechy i możliwości. Technologie obliczeniowe i elektronicznej wymiany informacji wielorako wpływają na sposoby działania firm. Z jednej strony stanowią narzędzia pomocne do usprawniania pracy przedsiębiorstw, z drugiej zaś mogą być podstawą do tworzenia nowych przedsięwzięć biznesowych. Wnioski zawarte w monografii ukazują konieczność pogłębiania wiedzy na temat zastosowania ...

  15. Środowisko programowe Microstation dla celów GIS

    Kunz, Mieczysław

    2001-01-01

    Praca przedstawia środowisko programowe MicroStation – historię jego rozwoju, strukturę oraz opisuje wybrane aplikacje dla zastosowań GIS/SIT. Na Wydziale BiNoZ UMK jest on stosowany do tworzenia map i systemów GIS dla wybranych obszarów Borów Tucholskich i Kujaw. Paper presents the MicroStation software – the history of its evolution, structure and description of the extension for GIS/SIT applications. Its applied for the map creation and GIS for selected region of Bory Tucholskie and K...

  16. Comparative Analysis of the Level of Knowledge-Based Part of Economies in European Union Countries with Kam Methodology

    Strożek Piotr

    2013-01-01

    The purpose of this article is to identify disparities in the use of knowledge in socio-economic life in the EU countries. This research was conducted with use of the cluster analysis (tools belonging to multidimensional comparative analysis). W artykule przedstawiono klasyfikację terytorialną państw Unii Europejskiej według rozwoju wiedzy gospodarek, która w dzisiejszym świecie traktowana jest jako determinanta międzynarodowej konkurencyjności. Zróżnicowanie to zostało skonstruowane na po...

  17. Praktyka samobadania piersi i wykonywanie mammografii w grupie pielęgniarek a zmienne socjodemograficzne

    Ewa Smoleń

    2017-03-01

    Full Text Available Wstęp. Rak piersi nadal stanowi najczęstszy nowotwór złośliwy kobiet w Polsce. Rozpoznanie zmian w piersi podczas regularnego samodzielnego badania piersi oraz badanie mammograficzne to istotne elementy profilaktyki wtórnej nowotworów piersi. Cel pracy. Określenie realizacji profilaktyki wtórnej raka piersi przez pielęgniarki z uwzględnieniem charakteryzujących je czynników socjodemograficznych. Materiał i metody. Badania ankietowe przeprowadzono wśród 184 pielęgniarek województwa lubelskiego i podkarpackiego. Narzędziem badawczym był autorski kwestionariusz ankiety. Uzyskane dane poddano analizie statystycznej z zastosowaniem testu χ2 Pearsona. Przyjęto poziom istotności p<0,05. Wyniki. Pielęgniarki deklarowały najczęściej, iż informacje z zakresu zasad oraz techniki samobadania piersi uzyskały w okresie kształcenia w szkole medycznej, a w mniejszym stopniu z fachowego piśmiennictwa. Jedna trzecia respondentek regularnie wykonywała samobadanie piersi, natomiast połowa badanych wykonywała je niesystematycznie. Nie stwierdzono związku między czynnikami socjodemograficznymi charakteryzującymi respondentki a znajomością zasad samobadania piersi i regularnością jego wykonywania. Co piąta ankietowana pielęgniarka przynajmniej raz miała wykonane badanie mammograficzne. Wnioski. Wiedza i zachowania pielęgniarek w zakresie samobadania piersi i wykonywania mammografii nie odbiegają od prezentowanych przez inne kobiety. Czynniki socjodemograficzne charakteryzujące badane pielęgniarki nie miały wpływu zarówno na wykonywanie samobadania piersi i mammografii jak i na systematyczność badań. Pielęgniarki mają świadomość znaczenia badań profilaktycznych raka piersi, jednak w dużej części nie wykonują ich w ogóle lub robią to niezgodnie z zasadami. Jest to zjawisko niepokojące z powodu funkcji zawodowych, jakie pełnią pielęgniarki, szczególnie w zakresie promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej.

  18. Funkcje wykonawcze a funkcjonowanie dziecka w środowisku przedszkolnym i szkolnym

    Anna I. Brzezińska

    2012-03-01

    Full Text Available Funkcje wykonawcze, jako konstrukt złożony i wielowymiarowy, pełnią doniosłą rolę w procesach samoregulacyjnych jednostki. Zdolność kierowania własnymi myślami i zachowaniem w sposób świadomy, celowy i zaplanowany to czynnik istotny z punktu widzenia gotowości szkolnej dziecka. Istnieją dane, które wskazują, iż poziom funkcji wykonawczych jest silniejszym predyktorem osiągnięć szkolnych aniżeli poziom inteligencji. Rozwój funkcji wykonawczych uwarunkowany jest zarówno biologicznie, jak i środowiskowo. W obliczu trwającej w Polsce dyskusji dotyczącej obniżenia wieku szkolnego szczególnie istotne wydaje się zwrócenie uwagi na szkolne uwarunkowania rozwoju tychże procesów. Celem artykułu jest ukazanie problematyki rozwoju funkcji wykonawczych i ich znaczenia dla funkcjonowania w środowisku przedszkolnym i szkolnym z uwzględnieniem zarówno kontekstu poznawczego, jak i społeczno-emocjonalnego.

  19. Mobbing w miejscu pracy a regulacyjna rola strategii wpływu społecznego

    Malgorzata Gamian-Wilk

    2017-12-01

    Full Text Available Artykuł stanowi przegląd teoretyczny, dotyczący problematyki mobbinguw miejscu pracy z perspektywy przejawów wpływu społecznego. Porównanonegatywne działania, charakterystyczne dla mobbingu, do procesu manipulacji orazdo taktyk wpływu społecznego, pojawiających się w miejscu pracy. Przedstawionoźródła i czynniki ryzyka rozwoju mobbingu, które mogą ułatwiać lub dawać przyzwoleniena  stosowanie taktyk manipulacji. Wykazano, że  w  procesie mobbingu występują takie strategie wpływu społecznego, jak manipulacja w języku i procesiekomunikacji, ostracyzm czy też plotka. Dyskusji poddano regulacyjną rolę negatywnychsposobów oddziaływania i strategii wpływu dla funkcjonowania i przetrwaniagrupy i organizacji, co przyczyniać się może do utrwalania się rozwoju mobbingu.

  20. Rozwój potencjału ludzkiego wyzwaniem bibliotek XXI wieku

    Adamiec-Warzecha Sabina

    2015-12-01

    Full Text Available Na przestrzeni wieków można zaobserwować radykalne zmiany w organizacji bibliotek. Rejestr czynności realizowanych we współczesnych bibliotekach oprócz procesów bibliotecznych zawiera także coraz więcej funkcji pochodzących z różnych obszarów zarządzania. Wśród wielu rozmaitych zadań realizowanych w bibliotekach nie powinno zabraknąć rozwoju potencjału zatrudnianych pracowników. Rozwój potencjału ludzkiego umożliwia osiągnięcie szeregu wymiernych korzyści zarówno dla biblioteki, jak również pracowników. Pozwala bibliotece zaktualizować oraz uzupełnić potencjał ludzki personelu adekwatnie do występujących aktualnie potrzeb. Proces rozwoju potencjału ludzkiego kreuje ponadto biblioteczną wartość naddaną. W praktyce oznaczać to będzie skuteczną mediację oraz efektowne usługi.

  1. Strategy of adaptation in the management system at the Egyptian Universities after Arab Spring Uprising - revolution and aftermath

    Borowski Piotr F.

    2014-12-01

    Full Text Available Artykuł prezentuje wyniki badań dotyczące doboru odpowiedniej strategii rozwoju przez uniwersytety egipskie, w dobie kryzysu politycznego. W Egipcie, po rewolucji roku 2011 i obaleniu prezydenta Mubaraka, nastąpił okres nieprzewidywalnych zmian politycznych, których efektem są ciągłe demonstracje i zamieszki na ulicach dużych miast. W lipcu 2013 roku miały miejsce kolejne niepokoje społeczne, które doprowadziły do upadku prezydentury Morsiego i wprowadzeniu kontroli przez armię. W tak niestabilnym, burzliwym i nieprzewidywalnym otoczeniu uniwersytety poszukują dla siebie właściwej ścieżki rozwoju. Jednym z przyjętych rozwiązań jest stosowana przez Uniwersytety strategia adaptacji, która w Egipcie spotyka się jednakże z silnymi uwarunkowaniami kulturowo-społecznymi

  2. A very special visit from India

    CERN Bulletin

    2011-01-01

    From India to Europe with a single destination in mind: CERN. This was the dream of five young students who convinced their parents to fund their travel costs and their school to organise the trip. Now, of course, they all plan to come back here as physicists. We have no doubt that they'll succeed!   Students, parents and teachers from Varanasi (India) are photographed here with CERN's Mick Storr and John Ellis. Everything was triggered by an electrical engineering course that some of the students were following at their school in Varanasi (India). Eeshan Jaiswal and his friend were involved in a project on electric charges and kept asking me about fundamental particles and how the subatomic world works,” says Dr. Raka Ray Mondal, a physics teacher at the Rajghat Besant High School, who organised the trip. “They were very keen on the project and we all started to get enthusiastic.” The next step was to find a contact person here at CERN but this ...

  3. Rak piersi w ciąży - odmienności procesu diagnostyki i leczenia = Breast cancer during pregnancy - differences in diagnostic and treatment procedures

    Magdalena Sowa

    2016-09-01

    85 -801 Bydgoszcz e – mail: magdalena.sowa@cm.umk.pl         Streszczenie Wprowadzenie: Rak piersi w ciąży jest rozpoznawany stosunkowo rzadko. W ostatnich dziesięciu latach w Europie można zauważyć wyraźną tendencję do odraczania macierzyństwa wśród młodych kobiet. Obecnie średnia wieku kobiet rodzących pierwsze dziecko wynosi 30 lat. Jednym z czynników ryzyka zachorowania na raka piersi jest wiek. Z uwagi na fakt, iż kobiety coraz później decydują się na macierzyństwo, a średnia wieku występowania raka piersi się obniża,  z tą szczególną sytuacją kliniczną lekarzom jak i kobietom przyjdzie się zmagać coraz częściej.  Cel pracy:Celem pracy była próba przybliżenia odmienności procesu diagnostyki i leczenia raka gruczołu piersiowego rozpoznanego w ciąży. Rozwinięcie:Z danych epidemiologicznych wynika, iż rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem u kobiet ciężarnych.Szczególnie niebezpiecznym jest fakt, iż zmiany fizjologicznie zachodzące w organizmie kobiety już od pierwszych tygodni ciąży, mogą maskować pojawienie się guza i znacznie opóźniać wdrożenie procesu diagnostyki.  Choroba nowotworowa rozpoznana w czasie trwania ciąży jest zawsze dramatyczną i ogromnie stresującą sytuacją dla kobiety i jej najbliższych, dlatego proces diagnostyki i leczenia jest silnie zindywidualizowany, zaś maksymalny efekt terapeutyczny z jednoczesną ochroną nienarodzonego dziecka stanowi priorytet działań. Podsumowanie:Decyzje terapeutyczne podejmowane są po uwzględnieniu ogólnego stanu zdrowia pacjentki, stopnia zaawansowania klinicznego nowotworu, wieku ciążowego oraz postulatów samej pacjentki i jej najbliższych.W niniejszej pracy, posługując się metodą analizy piśmiennictwa szczegółowo omówiono odmienności w procesie diagnostyki i leczenia raka piersi u kobiet ciężarnych.   Słowa kluczowe: rak piersi, ciąża, diagnostyka, leczenie   Breast cancer during pregnancy

  4. Franchising as a Way of Creating Entrepreneurship and Innovation

    Lewandowska Lucyna

    2014-09-01

    Full Text Available Artykuł traktuje o franczyzie jako koncepcji prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie uzgodnionego przez strony układu ekonomicznego. Dostarcza informacji o genezie franczyzy, uwarunkowaniach jej rozwoju w świecie i Polsce. Prezentuje udokumentowane tendencje wzrostu polskiego rynku franczyzowego z uwzględnieniem rodzimych i zagranicznych marek franczyzowych. Zwraca uwagę na atuty franczyzy pozwalające jej oprzeć się kryzysom gospodarczym, stymulować rozwój przedsiębiorczości i innowacyjności oraz minimalizować ryzyko biznesowe. Zawiera również komentarze, spostrzeżenia, sugestie i konstatacje na temat efektów synergicznych uzyskiwanych w firmach i całej polskiej gospodarce z tytułu zastosowań franczyzy.

  5. Fundusze i programy Unii Europejskiej wspierające przedsiębiorstwa w perspektywie finansowej 2014-2020

    Sikora-Gaca, Małgorzata; Piechowicz, Michał; Kleinowski, Marcin

    2016-01-01

    Zadaniem prezentowanej publikacji jest przybliżenie czytelnikom problematyki pozyskiwania oraz rozliczania przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą w Polsce, wsparcia współfinansowanego ze środków głównie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w perspektywie finansowej 2014–2020. Stanowi ona selektywne wprowadzenie do wyżej wymienionej tematyki, w możliwie syntetyczny i przystępny sposób, tak aby przekazywane treści były zrozumiałe w szczególności dla osób, które dotychczas nie ...

  6. Uwarunkowania skuteczności działania inkubatorów przedsiębiorczości

    Świeszczak, Krzysztof

    2016-01-01

    Skłonność społeczeństwa do prowadzenia własnej działalności gospodarczej odgrywa istotną rolę w rozwoju krajowych gospodarek. Biorąc pod uwagę charakterystykę jednostek należących do sektora MSP, ich potrzeby oraz bariery, niekiedy uniemożliwiające egzystencję na rynku, warto zwrócić uwagę na konieczność kreowania narzędzi wspomagających przedsiębiorczość. Spośród licznych instrumentów wsparcia jednostek z sektora MSP na szczególną uwagę zasługują inkubatory przedsiębiorczości , których dział...

  7. Energy savings in Polish buildings

    Markel, L.C.; Gula, A.; Reeves, G.

    1995-12-31

    A demonstration of low-cost insulation and weatherization techniques was a part of phase 1 of the Krakow Clean Fossil Fuels and Energy Efficient Project. The objectives were to identify a cost-effective set of measures to reduce energy used for space heating, determine how much energy could be saved, and foster widespread implementation of those measures. The demonstration project focused on 4 11-story buildings in a Krakow housing cooperative. Energy savings of over 20% were obtained. Most important, the procedures and materials implemented in the demonstration project have been adapted to Polish conditions and applied to other housing cooperatives, schools, and hospitals. Additional projects are being planned, in Krakow and other cities, under the direction of FEWE-Krakow, the Polish Energie Cities Network, and Biuro Rozwoju Krakowa.

  8. Święta wojna w Al-Ándalus. Przeobrażenia aktywności dżihadystycznych komórek terrorystycznych w Hiszpanii w latach 1995–2012

    Kosmynka, Stanisław

    2015-01-01

    Europa Zachodnia i Południowa od lat jest jedną ze scen aktywności ekstremizmu dżihadystycznego, zarówno jako obszar przedsięwzięć logistycznych, jak i cel operacji terrorystycznych. Analiza rozwoju tego ruchu na Starym Kontynencie pozwala dostrzec wiele istotnych prawidłowości obrazujących jego ewolucję, sieciowość oraz złożone mechanizmy funkcjonowania. Hiszpania jest w tym kontekście przypadkiem szczególnym, stanowiącym interesujące studium badawcze przeobrażeń komórek terrorystycznych. W ...

  9. Układy zasilania silników spalinowych eksploatowanych w kopalniach węgla kamiennego na przykładzie rozwiązań ITG KOMAG.

    Piotr Dobrzaniecki,

    2017-01-01

    Full Text Available Silniki spalinowe z zapłonem samoczynnym są stosowane w kopalniach węgla kamiennego do napędu maszyn transportowych. Wzrastające wymagania dotyczące poprawy jakości spalin przyczyniły się do rozwoju systemów zasilania silnika. W efekcie zmniejszono zużycie paliwa, zwiększono moc przy jednoczesnym zmniejszeniu masy własnej silnika. W niniejszym artykule przedstawiono przegląd oraz ewolucje systemów zasilania przeznaczonych do silników z zapłonem samoczynnym, uwzględniając jednocześnie problemy eksploatacyjne związane z ich użytkowaniem w podziemnych wyrobiskach węgla kamiennego.

  10. Astma a dym tytoniowy

    Agnieszka Fabisiewicz; Bolesław Kalicki; Anna Grad; Anna Jung; Ludmiła Bartoszewicz; Urszula Pasik

    2009-01-01

    Szacuje się, że około 10-15% dzieci do 10. roku życia ma rozpoznaną astmę oskrzelową. Wdychanie dymu tytoniowego nasila objawy i utrudnia leczenie astmy. Dotyczy to zarówno palenia czynnego, jak i biernego wdychania dymu tytoniowego. Narażenie na dym tytoniowy może przyczyniać się do rozwoju przewlekłych stanów zapalnych dróg oddechowych i w konsekwencji prowadzić do POChP czy powodować zaostrzenia i cięższy przebieg astmy. Negatywne skutki palenia dotyczą także przebiegu ciąży or...

  11. Znaczenie adiponektyny w łuszczycy

    Hanna Myśliwiec; Bożena Chodynicka; Iwona Flisiak; Anna Baran

    2011-01-01

    Łuszczyca jest przewlekłą i nawrotową chorobą skóry dotyczącą1,5–3% populacji. Charakteryzuje się nieprawidłową proliferacjąnaskórka, zaburzeniami immunologicznymi z przewagą aktywnościodpowiedzi typu Th1 oraz złożoną patogenezą. Wykazano zależnośćpomiędzy łuszczycą a otyłością, chorobami sercowo-naczyniowymi,cukrzycą i zespołem metabolicznym. Adipokiny, bioaktywne substancjewydzielane przez tkankę tłuszczową, wywierają szereg działańmetabolicznych i biorą udział w rozwoju wielu chorób. W nin...

  12. Biblioteka akademicka i relacje nadawczo-odbiorcze. Uwarunkowania procesów komunikacyjnych w społeczeństwie informacyjnym

    Małgorzata Bródka

    2017-07-01

    Full Text Available Celem artykułu jest przedstawienie komunikacyjnych uwarunkowań i zależności w społeczeństwie informacyjnym, z uwzględnieniem roli biblioteki akademickiej. Punktem wyjścia jest tradycyjne pojmowanie procesu komunikacyjnego jako z jednej strony sposobu przekazywania informacji, z drugiej, nawiązywania relacji nadawczo-odbiorczych. W horyzoncie rozważań znalazła się analiza funkcjonowania biblioteki w społeczeństwie sieci, i wpływ elektronicznych narzędzi przekazywania informacji na jej działalność. Artykuł ma wskazać powiązania pomiędzy tradycyjnymi i wirtualnymi sposobami porozumiewania się oraz podkreślić rolę komunikacji w przyszłym rozwoju biblioteki.

  13. Szpik kostny – funkcje fizjologiczne i udział w patogenezie reumatoidalnego zapalenia stawów

    Weronika Kurowska

    2010-08-01

    Full Text Available Wyniki badań prowadzonych w ostatnich latach wskazują, żeszpik kostny funkcjonuje nie tylko jako narząd krwiotwórczy, leczrównież jako wtórny narząd limfatyczny, w którym może być zainicjowanaodpowiedź immunologiczna. Dane eksperymentalnei obserwacje kliniczne wskazują, że szpik kostny uczestniczyw rozwoju reumatoidalnego zapalenia stawów, ponieważ jest miejscemakumulacji aktywowanych limfocytów i wytwarzania czynnikówprozapalnych. W artykule opisano w zarysie rolę szpiku kostnegow prawidłowej (fizjologicznej odpowiedzi immunologicznej.Przedstawiono również wyniki badań eksperymentalnych i klinicznych,które potwierdzają udział szpiku kostnego w patogeneziereumatoidalnego zapalenia stawów.

  14. Rola otyłości w patogenezie chorób alergicznych

    Anna Grad

    2009-09-01

    Full Text Available W ostatnich latach wzrosła zachorowalność na astmę i inne choroby alergiczne. Jednocześnie obserwuje się zwiększenie liczby pacjentów z nadmierną masą ciała i podwyższoną wartością wskaźnika wagowo-wzrostowego (BMI. Wydaje się, że mimo odmiennego patomechanizmu astmy i otyłości istnieje wspólne ogniwo patogenetyczne rozwoju tych chorób. Bierze się pod uwagę rolę czynników środowiskowych, dietetycznych, genetycznych i infekcyjnych. Wyniki większości badań epidemiologicznych potwierdzają związek nadwagi i otyłości z ryzykiem wystąpienia astmy zarówno u osób dorosłych, jak i u dzieci. Podkreśla się rolę wysokiej urodzeniowej masy ciała i większych przyrostów masy ciała w pierwszym roku życia. Natomiast występowanie alergicznego nieżytu nosa i alergicznego zapalenia spojówek koreluje ujemnie z masą ciała. Nie obserwowano związku otyłości z częstością występowania atopowego zapalenia skóry. Tkanka tłuszczowa jako narząd endokrynny produkuje dużo różnych cytokin, hormonów, czynników wzrostu. Jest źródłem czynników prozapalnych, między innymi IL-6, TNF-a, TGF-b, leptyny, rezystyny. Leptyna jest produkowana przez adipocyty, jej stężenie koreluje z masą tkanki tłuszczowej, może ona intensyfikować zapalenie oraz odgrywać ważną rolę w rozwoju płuc. Podwyższone stężenie leptyny w surowicy jest uważane za czynnik prognostyczny rozwoju astmy. Adiponektyna ma właściwości przeciwzapalne, jej stężenie maleje w otyłości i koreluje ujemnie ze wskaź- nikiem BMI. W rozwoju astmy u osób otyłych biorą również udział rezystyna, eotaksyna, białko aP2 oraz żeńskie hormony płciowe. Rola czynników genetycznych nie jest do końca poznana. Dotychczas wyodrębniono 4 regiony chromosomalne związane ze zwiększoną podatnością na zachorowanie na astmę i otyłość. Efekt ochronny mają czynniki dietetyczne, takie jak antyoksydanty i mikroelementy. Otyłość pogarsza

  15. Rola otyłości w patogenezie chorób alergicznych

    Anna Grad

    2008-10-01

    Full Text Available W ostatnich latach wzrosła zachorowalność na astmę i inne choroby alergiczne. Jednocześnie obserwuje się zwiększenie liczby pacjentów z nadmierną masą ciała i podwyższoną wartością wskaźnika wagowo-wzrostowego (BMI. Wydaje się, że mimo odmiennego patomechanizmu astmy i otyłości istnieje wspólne ogniwo patogenetyczne rozwoju tych chorób. Bierze się pod uwagę rolę czynników środowiskowych, dietetycznych, genetycznych i infekcyjnych. Wyniki większości badań epidemiologicznych potwierdzają związek nadwagi i otyłości z ryzykiem wystąpienia astmy zarówno u osób dorosłych, jak i u dzieci. Podkreśla się rolę wysokiej urodzeniowej masy ciała i większych przyrostów masy ciała w pierwszym roku życia. Natomiast występowanie alergicznego nieżytu nosa i alergicznego zapalenia spojówek koreluje ujemnie z masą ciała. Nie obserwowano związku otyłości z częstością występowania atopowego zapalenia skóry. Tkanka tłuszczowa jako narząd endokrynny produkuje dużo różnych cytokin, hormonów, czynników wzrostu. Jest źródłem czynników prozapalnych, między innymi IL-6, TNF-a, TGF-b, leptyny, rezystyny. Leptyna jest produkowana przez adipocyty, jej stężenie koreluje z masą tkanki tłuszczowej, może ona intensyfikować zapalenie oraz odgrywać ważną rolę w rozwoju płuc. Podwyższone stężenie leptyny w surowicy jest uważane za czynnik prognostyczny rozwoju astmy. Adiponektyna ma właściwości przeciwzapalne, jej stężenie maleje w otyłości i koreluje ujemnie ze wskaź- nikiem BMI. W rozwoju astmy u osób otyłych biorą również udział rezystyna, eotaksyna, białko aP2 oraz żeń- skie hormony płciowe. Rola czynników genetycznych nie jest do końca poznana. Dotychczas wyodrębniono 4 regiony chromosomalne związane ze zwiększoną podatnością na zachorowanie na astmę i otyłość. Efekt ochronny mają czynniki dietetyczne, takie jak antyoksydanty i mikroelementy. Otyłość pogarsza

  16. Blisko tekstu – lektura krytyczna, dydaktyka uniwersytecka a teorie kulturowe

    Tomasz Cieślak-Sokołowski

    2012-06-01

    Full Text Available Artykuł poświęcony jest próbie opisu miejsca interpretacji tekstu poetyckiego w dydaktyce uniwersyteckiej wobec wyzwań stawianych przez współczesne studia kulturowe. Autor podąża przede wszystkim za diagnozami amerykańskiej badaczki i krytyczki Marjorie Perloff, starając się zrekonstruować zasady, na jakich możliwa jest dziś bliska lektura tekstu poetyckiego. Artykuł zamyka opis dwóch metod aktywizujących uważną lekturę (close reading w perspektywie rozwoju nowych mediów.

  17. Wkład Vladislava Vančury w rozwój czeskiej kinematografii

    WALCZAK, Małgorzata

    2011-01-01

    Autorka opisuje znaczenie Vladislav Vančura dla rozwoju kinematografii czeskiej, która została uznana przez niego za nową sztukę. Przedstawia ona wypowiedzi pisarza na temat filmu i kina zawartego w zbiorze pt. Řád nové tvorby. Autorka podkreśla nowość w podejściu do kinematografii, która opiera się głównie na artystycznym eksperymencie. Wskazuje na fakt, że w opinii pisarza, film jest utworzony przez wielu specjalistów. Vančura bowiem postulował wprowadzenie szkolnictwa filmowego, co korespo...

  18. Współczesna architektura drewniana w poszukiwaniu formy swobodnej

    Michał Golański

    2017-01-01

    Kształtowanie nowoczesnej architektury zgodnej z założeniami zrównoważonego rozwoju wymaga zintegrowanego i synergicznego projektowania zarówno w przypadku noworealizowanych budynków jak i w modernizacji istniejących. Obiekty budowlane powinny wykazywać się nie tylko estetyką, funkcjonalnością i trwałością, lecz również w sposób nieszkodliwy oddziaływać na środowisko, być ekonomicznymi w zużyciu materiałów i energii oraz uwzględniać wszelkie ryzyka z punktu widzenia życia ...

  19. Uczelnia na zagranicznym rynku edukacyjnym – strategia internacjonalizacji szkoły wyższej

    Andrzej Szromnik

    2014-03-01

    Full Text Available Cel: Wyjaśnienie założeń i warunków realizacyjnych internacjonalizacji uczelni jako strategicznego kierunku jej rozwoju, a ponadto przedstawienie uniwersalnych scenariuszy strategicznych ekspansji uniwersytetu za granicą oraz determinantów sukcesu. Metodologia: Artykuł ma charakter koncepcyjny i opiera się na diagnozie oraz analizie na rynku usług edukacji uniwersyteckiej w Polsce. W wyniku studiów literatury specjalistycznej wyodrębniono główne zjawiska warunkujące funkcjonowanie i kierunki zmian szkolnictwa wyższego stanowiące ogólne tło rozważań i projektów szczegółowych. Wnioski: Autor wskazuje strategie uwarunkowania i procedury decyzyjne ekspansji uniwersytetu na zagraniczne rynki edukacji na poziomie wyższym. Akcentuje główne szanse i zagrożenia z tytułu działalności uczelni za granicą. Propozycje mają nie tylko charakter poznawczy, ale także mogą być podstawą ich aplikacji w realiach polskich uczelni. Oryginalność: Działalność uczelni zagranicznych na rodzimym rynku edukacyjnym jest zjawiskiem występujących w wielu krajach. W artykule zaproponowano koncepcję strategii internacjonalizacji uniwersytetu w jej wariancie ogólnym wraz ze szczegółową procedurą analityczno-decyzyjną. W piśmiennictwie fachowym ten aspekt rozwoju uczelni nie został rozwinięty zgodnie z założeniami marketingu międzynarodowego.

  20. Znaczenie witaminy D w chorobach atopowych u dzieci

    Agnieszka Rustecka

    2013-04-01

    Full Text Available Alergia stanowi istotny problem w dzisiejszym świecie. Często jej podłożem jest atopia, czyli uwarunkowana genetycznie predyspozycja do nadmiernej produkcji przeciwciał klasy IgE. Do najczęstszych chorób alergicz‑ nych wieku rozwojowego należą: atopowe zapalenie skóry, astma, alergiczny nieżyt nosa, alergiczny nieżyt spo‑ jówek, alergie pokarmowe i pokrzywki. Udowodniony wpływ na rozwój chorób atopowych mają czynniki gene‑ tyczne, zakażenia wirusowe oraz czynniki środowiskowe. Ostatnio duże zainteresowanie wzbudza rola niedoboru witaminy D (cholekalcyferolu w rozwoju tego rodzaju schorzeń. Witamina D oraz jej aktywne meta‑ bolity i syntetyczne analogi są tradycyjnie stosowane w postaci preparatów doustnych w celu regulowania homeostazy wapniowo-fosforanowej. Witamina D, wytwarzana w skórze z prekursora steroidowego, jest nie‑ aktywnym biologicznie prohormonem. W organizmie ulega dwustopniowej enzymatycznej hydroksylacji (w wątrobie i nerkach do utworzenia głównej aktywnej formy hormonalnej. Biologicznie najwyższą aktywność wykazuje metabolit 1,25(OH2D. W celach diagnostycznych oznacza się stężenie 25(OHD i 1,25(OH2D. Badania wykonane na dużych populacjach wskazują na ścisłą korelację pomiędzy długotrwałym niedoborem witaminy D a zaburzeniami metabolicznymi. Niedobór cholekalcyferolu w surowicy zwiększa ryzyko rozwoju choroby o podłożu autoimmunologicznym lub infekcyjnym. Jego działanie, wykraczające poza gospodarkę mineralną, wynika z pobudzenia pozanerkowego receptora dla witaminy D (VDR. Sugeruje się związek między spożyciem witaminy D przez kobiety w ciąży a ryzykiem wystąpienia chorób atopowych u ich dzieci. W świetle ostatnich badań cholekalcyferol jest czynnikiem immunoprotekcyjnym w chorobach autoimmunologicznych, ogranicza odpowiedź immunologiczną typu Th1 i przesuwa ją w stronę dominacji odpowiedzi typu Th2. Z niektórych przytoczonych publikacji wynika, że w

  1. Problemy medyczne agresji i przemocy w rodzinie u dzieci

    Norbert Dera

    2011-10-01

    Full Text Available Przemoc jest procesem ponadczasowym, wykraczającym poza granice i uwarunkowania etniczne, rasowe, wiekowe, narodowościowe i socjoekonomiczne. Dane CBOS wskazują, że co piąty Polak bije swoje dzieci raz w miesiącu lub częściej. Ponad 25% młodzieży spotyka się z przemocą w swoich rodzinach. Podstawowym problemem, niepozwalającym w pełni oszacować rozmiaru zjawiska, jest niska zgłaszalność przypadków przemocy organom porządkowym – tylko co siódme zdarzenie zgłaszane jest na policję w Stanach Zjednoczonych, w Polsce zgłaszalność jest jeszcze mniejsza. Skutki krzywdzenia dziecka pozostają na długie lata w sferze fizycznej i psychicznej. U dzieci takich obserwuje się zwykle opóźnienie rozwoju mowy, płaczliwość, lękliwość, drażliwość lub obojętność, brak reakcji na uśmiech i głos dorosłych, a także opóźnienie rozwoju motorycznego, zaburzenia snu i łaknienia. Dzieci doznające przemocy znacznie częściej skarżą się na dolegliwości pod postacią bólów brzucha, głowy, zakażeń układu moczowego (z.u.m., urazów, astmy, nawracających infekcji dróg oddechowych (n.i.d.o., wymiotów, moczenia nocnego, zaburzeń miesiączkowania. Zaburzenia emocjonalne wywołane przemocą są określane również jako zespół zaburzeń stresu pourazowego (PTSD. Z punktu widzenia psychiatrycznego u dziecka lub młodocianego doświadczającego długotrwałej wieloletniej traumy dochodzi z czasem do tzw. złożonego zespołu stresu pourazowego (disorders of extreme stress not otherwise specified, DESNOS. Z kolei przeżyte w dzieciństwie traumatyczne wydarzenia związane z problemem alkoholowym rodziców wywołują zespół objawów psychopatologicznych i zaburzeń zachowania o nazwie dorosłe dzieci alkoholików (DDA.

  2. Wpływ prenatalnej ekspozycji na leki z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny na rozwój zaburzeń ze spektrum autyzmu

    Katarzyna Krajewska

    2017-03-01

    Full Text Available Zaburzenia ze spektrum autyzmu są grupą zaburzeń neurorozwojowych charakteryzującą się deficytami w interakcjach społecznych, nieprawidłowościami w komunikacji i powtarzającym się, ograniczonym repertuarem zainteresowań i aktywności. Etiologia autyzmu jest niejasna, choć wyniki badań sugerują interakcję czynników genetycznych i środowiskowych, która prowadzi do nieprawidłowości w neuroprzekaźnictwie i anatomicznej budowie mózgu. Serotonina, neuroprzekaźnik obecny w ośrodkowym układzie nerwowym, obwodowo wykazujący działanie hormonu tkankowego, od dawna budzi zainteresowanie badaczy zajmujących się etiologią zaburzeń ze spektrum autyzmu. Nieprawidłowe przekaźnictwo serotoninergiczne może odgrywać zasadniczą rolę w patofizjologii zaburzeń rozwoju, co sugeruje obserwowane w wielu niezależnych badaniach zwiększone stężenie serotoniny płytkowej u średnio jednej z trzech badanych osób obciążonych zaburzeniami ze spektrum autyzmu. W związku z kluczowym znaczeniem serotoniny dla rozwoju i funkcjonowania mózgu płodu zaczęto uważniej przyglądać się prenatalnej ekspozycji na substancje zmieniające stężenie tego neurohormonu, m.in. inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny. Stanowią one najczęściej stosowaną grupę leków przeciwdepresyjnych na całym świecie, a badania wskazują, że  2–13% ciężarnych w krajach rozwiniętych przyjmuje leki przeciwdepresyjne. Sugerowany (lecz nadal kontrowersyjny związek między prenatalną ekspozycją na  selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny a wystąpieniem zaburzeń ze spektrum autyzmu może wynikać również ze wskazań do stosowania leku, takich jak depresja ciążowa. W artykule przedstawiono wyniki dotychczasowych badań nad związkiem przyjmowania przez kobiety w ciąży selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny z powstawaniem zaburzeń ze spektrum autyzmu.

  3. Astma a dym tytoniowy

    Agnieszka Fabisiewicz

    2009-09-01

    Full Text Available Szacuje się, że około 10-15% dzieci do 10. roku życia ma rozpoznaną astmę oskrzelową. Wdychanie dymu tytoniowego nasila objawy i utrudnia leczenie astmy. Dotyczy to zarówno palenia czynnego, jak i biernego wdychania dymu tytoniowego. Narażenie na dym tytoniowy może przyczyniać się do rozwoju przewlekłych stanów zapalnych dróg oddechowych i w konsekwencji prowadzić do POChP czy powodować zaostrzenia i cięższy przebieg astmy. Negatywne skutki palenia dotyczą także przebiegu ciąży oraz dalszego rozwoju dziecka. Około 30% leczących się na astmę przyznaje się do nikotynizmu lub jest narażonych na bierne palenie. Podobny odsetek palących może występować wśród kobiet w ciąży. Dzieci narażone na dym tytoniowy w środowisku domowym mają większą liczbę zaostrzeń astmy w ciągu roku niż dzieci bez narażenia na dym tytoniowy, a także są częściej hospitalizowane oraz wymagają wyższej średniej dawki glikokortykosteroidów stosowanej w leczeniu profilaktycznym podtrzymującym remisję objawów klinicznych. Udowodniono dodatnią korelację pomiędzy wysokością stężenia metabolitu nikotyny – kotyniny w moczu dzieci a liczbą wypalanych papierosów przez rodziców. Stężenia kotyniny w moczu u osób palących i narażonych na dym papierosowy mają związek z rozwojem patologii układu oddechowego, w szczególności z cięższym przebiegiem i oporniejszym leczeniem astmy. Fizjologia drzewa oskrzelowego pod wpływem dymu tytoniowego jest dodatkowo zaburzona, co ma następstwa w postaci mniejszej odpowiedzi na klasyczne leczenie astmy przy pomocy glikokortykosteroidów i sugeruje konieczność włączania u takich chorych leków antyleukotrienowych celem modyfikacji patologicznego wpływu substancji toksycznych z dymu tytoniowego na drzewo oskrzelowe.

  4. Jak różnicować wymioty u noworodków i niemowląt? Część II. Gastroenterologiczne i alergologiczne przyczyny wymiotów

    Anna Stańczyk-Przyłuska

    2014-03-01

    Full Text Available Najczęstszą przyczyną wymiotów w wieku niemowlęcym są błędy w karmieniu. Ich rozpoznanie wymaga wnikliwej analizy sposobu żywienia oraz przygotowywania posiłków. Optymalne warunki dla takiej oceny stwarza kilkudniowa obserwacja dziecka. Również zaburzenia więzi matki z dzieckiem mogą się istotnie przyczyniać do większej częstości zwracania pokarmu. Znaczna część incydentów wymiotów niemowlęcych nie wynika z zaburzeń chorobowych, a jedynie z fizjologicznej niedojrzałości górnego odcinka przewodu pokarmowego. Refluks żołądkowo-przełykowy uważany jest za zjawisko normalne, o przejściowym charakterze, będące konsekwencją anatomicznej i czynnościowej niedojrzałości przewodu pokarmowego młodszych niemowląt. Leczenia wymagają jedynie te dzieci, u których refluks żołądkowo-przełykowy wywołuje takie objawy kliniczne, jak: zaburzenia rozwoju fizycznego, niepokój, zaburzenia połykania, wheezing, kaszel lub bezdechy, albo prowadzi do rozwoju powikłań, np. zapalenia przełyku, jego zwężenia czy przełyku Barretta. Kolejną najczęściej rozpoznawaną przyczyną wymiotów w wieku niemowlęcym są różne manifestacje kliniczne alergii na pokarmy. Immunologiczna reakcja na białka pokarmowe może wywoływać mniej niż 1% przypadków wymiotów, a ich rozpoznanie powinno zostać potwierdzone w teście eliminacji i prowokacji. Wiele innych chorób przewodu pokarmowego również może prowadzić do wymiotów, m.in. infekcyjne zapalenie żołądka i jelit, nieswoiste zapalenie jelit, nietolerancje pokarmowe, a także cholestaza zewnątrzwątrobowa oraz zapalenie trzustki.

  5. The Use if GIS Tools in Tourism Research on the Example of Wodzislaw Poviat

    Pukowiec, Katarzyna

    2012-01-01

    The activities in name of tourist development in Wodzislaw poviat are the reason to evaluate the tourist land development. The evaluation was prepared on the basis of selected indexes characterizing the level of tourist infrastructure development. It considered: the number of lodgings per km2, the number of restaurants per km2, the amount of additional attractions per km2 and the density of tourist tracks. This database was analyzed by the use of GIS tools. Using GIS software allowed working with large databases and provided the possibility to create a graphic representation of the results. The level of tourist land development is diversified and depends on it function. The cities with the best developed tourist infrastructure are Wodzislaw Slaski, Radlin, Pszow, Rydultowy and town in Odra Valley: Olza, Bukow and Nieboczowy. Pszow, Gorzyce and Godow commons have the biggest density of tourist tracks. Działania na rzecz rozwoju turystyki w powiecie wodzisławskim są powodem do oceny zagospodarowania turystycznego obszaru. Ocenę wykonano w oparciu o wybrane wskaźniki, charakteryzujące stopień rozwoju infrastruktury turystycznej. Uwzględniono: liczbę miejsc noclegowych/km2, liczbę lokali gastronomicznych/km2, liczbę atrakcji dodatkowych/km2 oraz gęstość szlaków turystycznych. Bazę danych o zapleczu noclegowym, gastronomicznym, atrakcjach towarzyszących i szlakach turystycznych poddano analizom przy użyciu narzędzi GIS. Wykorzystanie oprogramowania GIS umożliwiło pracę z dużymi bazami danych i pozwoliło na graficzną prezentację wyników. Stopień zagospodarowania turystycznego obszaru jest zróżnicowany i zależy od pełnionej przez niego funkcji. Najlepiej rozwiniętą bazę turystyczną posiadają miasta Wodzisław Śląski, Radlin, Pszów i Rydułtowy oraz miejscowości w Dolinie Odry: Olza, Buków i Nieboczowy. Największa gęstość szlaków turystycznych występuje w Pszowie oraz w gminach Gorzyce i Godów.

  6. Percepcja klimatu uczenia się w szkole i poczucie zaspokojenia potrzeb a tożsamość uczniów w okresie dorastania

    Aleksandra Kram

    2014-12-01

    Full Text Available W artykule przedstawiono wyniki badania dotyczącego roli klimatu uczenia się i zaspokajania podstawowych potrzeb psychicznych, w ujęciu teorii autodeterminacji, w kontekście procesu formowania się tożsamości. Badaniu poddano 75 uczniów będących w okresie dorastania (13–20 lat, uczących się w gimnazjach i liceach ogólnokształcących, w których realizowany był tutoring. Posłużono się trzema kwestionariuszami: Kwestionariuszem klimatu uczenia się (LCQ, Skalą podstawowych potrzeb psychicznych (BPNS oraz Skalą wymiarów rozwoju tożsamości (DIDS/PL. Wykazano, że spostrzeganie szkoły jako wspierającej autonomię ucznia oraz zaspokojenie potrzeby autonomii pozwala przewidywać większe natężenie podejmowania zobowiązań oraz identyfikacji z nimi, a niższe – eksploracji ruminacyjnej. Zaspokojenie potrzeby kompetencji okazało się natomiast istotne dla identyfikacji ze zobowiązaniami. Wykazano, że poczucie zaspokojenia potrzeb jest mediatorem pomiędzy klimatem uczenia się a wymiarami tożsamości.

  7. Wprowadzenie do antropologii linii. O książce „Lines: A Brief History” Tima Ingolda

    Krzysztof Maj

    2015-12-01

    Full Text Available Tekst niniejszy rozważa, w oparciu o krótką analizę kluczowych wątków książki Lines: A Brief History (2013 Tima Ingolda, zasadność wprowadzenia do dyskursu humanistycznego tytułowej antropologii linii. Za najważniejszą część koncepcji Ingolda uznaje się opisany przezeń zwrot od linearności modernizmu i nowoczesności do spacjalności postmodernizmu i ponowoczesno- ści – na czele z wprowadzoną przezeń opozycją dwóch praktyk poznawczych, trail-following oraz wayfaring, związanych – odpowiednio – z podążaniem do określonego miejsca w z góry zaplanowany sposób i nieskrępowanym wę- drowaniem po jakiejś przestrzeni. Natomiast poprzez osadzenie argumentacji Ingolda w egzemplifikacji nowomedialnej (np. nawigowanie za pomocą Google Maps czy eksplorowanie światów gier wideo czy skojarzenie z szerzej znanymi koncepcjami filozoficznymi i pojęciami teoretycznymi próbuje się pokazać przełomowość Lines: A Brief History dla rozwoju topograficznego nurtu badań kulturowych.

  8. The role of vitamin D in the development of autoimmune diseases

    Katarzyna A. Lisowska

    2017-08-01

    Full Text Available Witamina D, poza istotną rolą w utrzymaniu homeostazy wapnia i metabolizmie kostnym, odgrywa ważną rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego. Niedobór witaminy D wiąże się z wieloma niekorzystnymi dla zdrowia skutkami, włączając w to m.in. osłabienie odporności, czego skutkiem jest zwiększona podatność na zakażenia wirusowe, bakteryjne oraz grzybicze. W artykule opisano podstawy metabolizmu witaminy D oraz jej rolę fizjologiczną, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu na komórki układu odpornościowego. Ze względu na jej istotną rolę w regulacji odpowiedzi zapalnej oraz wytwarzaniu cytokin zwraca się uwagę na jej rolę w rozwoju chorób o podłożu autoimmunologicznym, takich jak cukrzyca typu 1, toczeń rumieniowaty, reumatoidalne zapalenie stawów, stwardnienie rozsiane, nieswoiste zapalenia jelit, łuszczyca, bielactwo, czy twardzina, w których witamina D ma potencjalne szerokie zastosowanie zarówno w prewencji, jak i wspomaganiu działań terapeutycznych.

  9. The role of vitamin D in the development of autoimmune diseases.

    Lisowska, Katarzyna A; Bryl, Ewa

    2017-08-28

    Witamina D, poza istotną rolą w utrzymaniu homeostazy wapnia i metabolizmie kostnym, odgrywa ważną rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego. Niedobór witaminy D wiąże się z wieloma niekorzystnymi dla zdrowia skutkami, włączając w to m.in. osłabienie odporności, czego skutkiem jest zwiększona podatność na zakażenia wirusowe, bakteryjne oraz grzybicze. W artykule opisano podstawy metabolizmu witaminy D oraz jej rolę fizjologiczną, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu na komórki układu odpornościowego. Ze względu na jej istotną rolę w regulacji odpowiedzi zapalnej oraz wytwarzaniu cytokin zwraca się uwagę na jej rolę w rozwoju chorób o podłożu autoimmunologicznym, takich jak cukrzyca typu 1, toczeń rumieniowaty, reumatoidalne zapalenie stawów, stwardnienie rozsiane, nieswoiste zapalenia jelit, łuszczyca, bielactwo, czy twardzina, w których witamina D ma potencjalne szerokie zastosowanie zarówno w prewencji, jak i wspomaganiu działań terapeutycznych.

  10. Diagnoza bez rozwiązania – Agamben i Esposito

    Mateusz Burzyk

    2015-04-01

    Full Text Available Artykuł problematyzuje sposób, w jaki Giorgio Agamben rozprawia się z paradygmatem teologii politycznej w swoim cyklu Homo sacer. Autor porównuje koncepcje Agambena z tymi, które w ostatnich latach zaproponował Roberto Esposito – myśliciel, który wydaje się mieć wiele wspólnego z Agambenem. W rzeczywistości jednak, wybierając inną strategię intelektualną, idee Esposita mogą zostać użyte jako krytyczne narzędzia przeciwko niektórym aspektom projektu Agambena (np. przeciwko koncepcji profanacji. Wbrew deklaracjom Agambena oraz bezprecedensowego zasięgu i głębi jego studiów (a raczej: właśnie z powodu tychże, nie jest on w stanie zaproponować drogi wyjścia z reżimu teologii politycznej. Autor stara się udowodnić powyższą tezą, analizując terminologiczny poziom koncepcji Agambena, kierunek rozwoju jego myśli oraz sposób prowadzenia przez niego badań genealogicznych. W efekcie projekt Homo sacer zaczyna przypominać niemy język tego, co impolityczne.

  11. Lenin w Anglii

    Mario Tronti

    2016-06-01

    Full Text Available Lenin w Anglii to słynny tekst Trontiego otwierający pierwszy numer czasopisma Classe operaia, założonego po tym, jak Tronti wraz ze współpracownikami zerwał ze środowiskiem pierwszego operaizmu skupionego wokół Quaderni Rossi. To właśnie w tym tekście Tronti sformułował słynny „kopernikański zwrot w marksizmie”, zgodnie z którym punktem wyjścia analizy rzeczywistości społecznej i historii kapitalizmu powinna być walka klasy robotniczej, a nie prawa rozwoju kapitału. Do zdefiniowania zwrotu popchnęła Trontiego przedstawiona w tekście diagnoza sytuacji włoskiej klasy robotniczej w latach 60. Kontrowersyjne tezy Trontiego i jego radykalna postawa wpłynęły znacząco na dyskusje prowadzone na radykalnej włoskiej lewicy i na działania wielu aktywistów w latach 60. i 70.

  12. Potrzeba wychowania do informacji przesłaniem krajowej konferencji naukowej nt.: "Biblioteka w świecie cyfrowym. Kultura – edukacja – wychowanie informacyjne", (Sucha Beskidzka, 17 maja 2013

    Batorowska Hanna

    2014-06-01

    Full Text Available Przedstawiono kolejną naukową inicjatywę Instytutu Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie związaną z podejmowaniem problemów współczesnego bibliotekarstwa, lokalności bibliotek i działań na rzecz rozwoju społeczeństwa informacyjnego. Temat przewodni czwartej ze zorganizowanych w Suchej Beskidzkiej konferencji brzmiał: Biblioteka w świecie cyfrowym. Kultura – edukacja – wychowanie informacyjne. Zorganizowana została dla środowiska pedagogicznego i bibliotekarskiego w celu przybliżenia zagadnień kultury informacyjnej, zagrożeń generowanych przez cywilizację technologiczną, kształtowania dojrzałych zachowań informacyjnych, rozwijania świadomości informacyjnej młodych internautów, wychowania do racjonalnego i etycznego korzystania z informacji, stosowania nowoczesnych technologii w działalności bibliotecznej i informacyjnej oraz tworzenia bibliotek cyfrowych i cyfrowych repozytoriów wiedzy.

  13. Wpływ informatyzacji Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu na zmiany organizacyjne i rozwój usług bibliotecznych

    Piotr Karwasiński

    2015-12-01

    Full Text Available W artykule omówiono zagadnienia związane z procesami informatyzacji Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu. W celu dokładnego scharakteryzowania przemian, prócz rysu historycznego, przedstawiono obszary, które wyraźnie poprawiły jakość pracy personelu i obsługę czytelników oraz przyczyniły się do poznania, upowszechniania i wdrażania nowoczesnych rozwiązań technologicznych. Zaprezentowano proces zmian w zakresie funkcjonowania systemu biblioteczno-informacyjnego Horizon i współpracy z narodowym katalogiem centralnym NUKAT. Opisano etapy rozwoju elektronicznej przestrzeni informacyjnej, w tym budowania elektronicznych zasobów wiedzy i tworzenia narzędzi do ich obsługi i wykorzystania w procesach wyszukiwania źródeł informacji. Zaprezentowano Bibliotekę Uniwersytecką jako partnera w aranżowaniu instytucjonalnych platform cyfrowych do deponowania i udostępniania dorobku intelektualnego społeczności naukowej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wskazano także funkcjonalność zaprojektowanych i wdrożonych innowacyjnych usług wirtualnych pakietu Libsmart, optymalizujących funkcjonowanie Biblioteki Uniwersyteckiej.

  14. Związki między reumatoidalnym zapaleniem stawów a zakażeniami układu moczowego

    Ewa Pater

    2011-12-01

    Full Text Available Ryzyko rozwoju zakażenia układu moczowego (ZUM u chorych nareumatoidalne zapalenie stawów (RZS jest większe niż w podobnejpopulacji osób zdrowych. W pracy na podstawie wybranychdanych z piśmiennictwa przeanalizowano zależności między RZSa ZUM (tab. I. Na wyraźnie częstsze występowanie ZUM u chorychna RZS wpływają zaburzenia immunologiczne wynikające z samejchoroby oraz leczenie modyfikujące przebieg choroby lekami syntetycznymii biologicznymi.Występowanie ZUM w istotny sposób wpływa na zwiększonąumieralność chorych na RZS. W pracy przedstawiono równieżhipotezę łączącą patogenezę RZS z ZUM wywołanym przez Proteusmirabilis. Szybkie rozpoznanie i leczenie ZUM ma u chorychna RZS bardzo istotne znaczenie z uwagi na zwiększone ryzykowpływu przewlekania się procesu chorobowego na rozwój amyloidozyoraz zwiększone ryzyko zgonu z powodu ZUM.

  15. Korzystny wpływ kwasów omega-3 na rozwój dziecka = The beneficial effect of omega-3 acids on child development

    Agnieszka Pluta

    2016-07-01

    Zakład Pielęgniarstwa Społecznego Collegium Medicum w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu         Keywords: child development, omega-3acids, supplementation. Słowa kluczowe: rozwój dziecka,  kwasy omega-3, suplementacja.     Abstract   Fatty acids are one of the determinants of normal development of the child. A special role is attributed to omega-3 acids. Representative of this group of acids include alpha-linolenic acid, eicosapentaenoic acid and docosahexaenoic acid. The paper presents the biological activity of omega-3 with a particular focus on their impact on child development.       Streszczenie   Kwasy tłuszczowe są jednym z determinantów prawidłowego rozwoju dziecka. Szczególną rolę przypisuje się kwasom omega-3. Przedstawicielami tej grupy kwasów są kwas alfa-linolenowy, dokozaheksaenowy oraz eikozapentaenowy. W pracy przedstawiono aktywność biologiczną kwasów omega-3 ze szczególnym uwzględnieniem ich wpływu na rozwój dziecka.

  16. Innovation Levels in the Economies of Central and Eastern Europe

    Krajewski Stefan

    2014-09-01

    Full Text Available Wchodząc do Unii Europejskiej, kraje Europy Środkowo-Wschodniej (CEEC uzyskały szanse na przyspieszone przekształcenie się w społeczeństwa oparte na wiedzy, mające nowoczesne, proinnowacyjne gospodarki, które swoją siłę i konkurencyjność budzą na rozwoju rodzimej myśli technicznej. Osiągnięcie tego wymaga jednak dużego wysiłku i radykalnych oraz głębokich zmian w porównaniu ze stanem dotychczasowym: sformułowania nowych priorytetów oraz celów strategicznych i sposobów ich realizacji (w tym strategii innowacyjnych, dokonania realokacji zasobów finansowych i rzeczowych, rozbudowy i unowocześnienia infrastruktury społecznej i technicznej. Są to wyzwania trudne, ale ich skuteczna realizacja jest niezbędna, aby CEEC uniknęły marginalizacji i stały się równoprawną częścią UE.

  17. Demontaż systemu oświaty czy jego przemiana? Analiza Paktu dla edukacji Związku Nauczycielstwa Polskiego

    Danuta Uryga

    2013-03-01

    Full Text Available Artykuł dotyczy dyskusji na temat szkolnictwa publicznego, toczącej się z udziałem Związku Nauczycielstwa Polskiego, który w 2011 r. ujął swoje stanowisko w dokumencie programowym Pakt dla edukacji. Kontekstem tej dyskusji są trudności, jakich doświadcza oświata samorządowa, a przede wszystkim zróżnicowanie poziomu nakładów na edukację i towarzyszące mu zjawiska likwidacji szkół oraz przekazywania ich innym podmiotom. Dokument przedstawiony przez ZNP odnosi się do tych zagadnień, zawiera przy tym zarówno szczegółowe postulaty zmian, jak i ogólne wizje rozwoju oświaty. Artykuł przybliża treść Paktu dla edukacji, szczególną uwagę poświęca zaś zawartemu w nim wizerunkowi oświaty publicznej i jego politycznemu wymiarowi.

  18. Różnice deklarowanej częstości samokontroli stanu zdrowia u osób pracujących w zawodach medycznych i pozamedycznych = The difference between the declared frequency of self-health monitoring carried out by representatives of the medical and the non-medical professions

    Grzegorz Józef Nowicki

    2016-05-01

    3. Katedra i Zakład Pielęgniarstwa Pediatrycznego, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny w Lublinie     dr n. o zdrowiu Grzegorz Józef Nowicki1, dr hab. n. med. Ewa Rudnicka-Drożak2, dr hab. n. o zdrowiu Barbara Ślusarska1, mgr Honorata Piasecka1, dr hab. n. o zdrowiu Danuta Zarzycka3, mgr Magdalena Brodowicz-Król3   1. Zakład Medycyny Rodzinnej i Pielęgniarstwa Środowiskowego, Katedra Onkologii i Środowiskowej Opieki Zdrowotnej, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 2. Przychodnia Lekarza Rodzinnego, CRH ŻagielMed, ul. Onyksowa 12, 20-582 Lublin 3. Katedra i Zakład Pielęgniarstwa Pediatrycznego, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny w Lublinie     Słowa klucze: profilaktyka, zachowania kontroli zdrowia, osoby pracujące Key words: prevention, behavior health checks, people working   Streszczenie Wstęp: Uczestnictwo w populacyjnych badaniach profilaktycznych oraz regularne samobadanie narządów to zachowania zdrowotne zmierzające do wczesnego wykrycia chorób. Cel pracy: Określenie różnic w zakresie deklarowanej samokontroli stanu zdrowia (uczestnictwo w programach profilaktyki i samobadania narządów pomiędzy osobami wykonującymi zawód medyczny i pozamedyczny. Materiał i metody: Badania przeprowadzono wśród 598 dorosłych osób pracujących, wykonujących zawody medyczne i pozamedyczne. Narzędziem badawczym był kwestionariusz ankiety własnego autorstwa. Wyniki: Uzyskane wyniki badań wskazują, że osoby wykonujące zawód niemedyczny istotnie częściej deklarowały uczestnictwo w Ogólnopolskim Programie Profilaktyki Chorób Odtytoniowych (w tym POChP oraz w Ogólnopolskim Programie Profilaktyki Raka Jelita (p<0,001 niż badani wykonujący zawód medyczny. Natomiast kobiety, które wykonywały zawód medyczny, istotnie częściej deklarowały uczestnictwo w Ogólnopolskim Programie Profilaktyki Raka Szyjki Macicy oraz częściej wykonywały  samobadanie piersi. (p<0,001. Wnioski: Istnieje

  19. Terapia dociskiem w zaburzeniach przetwarzania sensorycznego = Clamp therapy in disorders of sensory processing

    Katarzyna Strojek

    2015-11-01

    2. Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Bydgoszcz, Polska   Adres do korespondencji: dr n. med. Agnieszka Radzimińska Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy Katedra Fizjoterapii ul. Techników 3, Bydgoszcz e-mail: agnieszka.radziminska@gmail.com     Streszczenie   Zaburzenie przetwarzania sensorycznego (SPD – Sensory Processing Disorder tzw. dysfunkcja integracji sensorycznej ma miejsce, gdy mózg nieprawidłowo analizuje bodźce docierające z ciała lub środowiska zewnętrznego. Metoda integracji sensorycznej to jedna z ważniejszych metod wykorzystywanych w pracy z dziećmi z zaburzeniami w rozwoju. W pierwszej kolejności kierowana jest do dzieci z trudnościami w uczeniu się. Może być także wykorzystana jako forma profilaktyki ewentualnych trudności w uczeniu się oraz stymulacja rozwoju dzieci prawidłowo rozwijających się. Głównym zadaniem stymulacji układu dotykowego stosowanej w terapii SI (SI – Sensory Integration jest dostarczanie dziecku przez terapeutę różnych bodźców dotykowych na określonych częściach ciała. Dziecko odpowiada na pytania terapeuty dotyczące struktury bodźca zewnętrznego, lokalizacji ciała, nazywa doznania odbierane w trakcie i po zastosowaniu bodźca. Układ dotykowy ma silne powiązanie z układem westybularnym. Dziecko z dysfunkcją przedsionkową może nie czuć się bezpiecznie, zarówno fizycznie, jak i emocjonalnie. W skład terapii dociskowej, stosowanej w metodzie integracji sensorycznej, wchodzi masaż dociskowy oraz stosowanie kamizelek i kołder dociążających. Masaż dociskowy poprawia czucie powierzchowne i głębokie, przyczyniając się do zwiększenia bezpieczeństwa emocjonalnego dziecka, ponieważ pomaga dziecku zorientować się, w jaki położeniu znajdują się jego poszczególne części ciała.   Summary   Sensory processing disorder occurs when the brain incorrectly analyzes the stimuli coming from the body or

  20. Przyczynek do postrzegania struktury współczesnego systemu rachunkowości

    Irena Sobańska

    2018-03-01

    Full Text Available Głównym celem artykułu jest objaśnienie procesu ewoluowania elementów systemu rachunkowości organizacji gospodarczej pod wpływem zmian zachodzących w różnicach informacji oczekiwanych przez odbiorców wewnętrznych i zewnętrznych. Dla zrealizowania tego celu przedstawiono zamęt regu- lacyjny w obszarze rachunkowości i jego skutki dla rozwoju systemów rachunkowości w praktyce w Polsce oraz przeanalizowano zmiany w potrzebach informacyjnych interesariuszy w kontekście wprowadzanych zmian w sprawozdaniach finansowych, zintegrowanych raportach biznesowych i zmian w stosowanych metodach rachunkowości zarządczej w organizacjach społecznie odpowiedzialnych. Następnie przedsta- wiona została autorska propozycja nowej struktury systemu rachunkowości odpowiadająca jego współczesnej funkcjonalności w warunkach obecnego poziomu rozwoju globalizacji, zmierzającego w kierun- ku zrównoważonej gospodarki oraz szereg wniosków ogólnych wynikających z przedstawionych rozwa- żań. W propozycji nowej struktury przyjęto, że system rachunkowości organizacji społecznie odpowie- dzialnej powinien być zbudowany z podsystemu rachunkowości biznesowej, emitującego zintegrowany raport biznesowy (sprawozdanie finansowe + raporty niefinansowe i wewnętrzne raporty dla zarządu oraz podsystemu rachunkowości podatkowej, emitującego informacje dla agend podatkowych. W opra- cowaniu artykułu zastosowano analizę treści i opinii autorów wybranych publikacji, metodę analizy dokumentów oraz wiedzę uzyskaną metodą obserwacji bezpośredniej i wyniki badań empirycznych innych autorów. The main goal of the article is to explain the process of evolution of the organization's accounting system elements as a result of changes taking place in information expected by internal and external users. To achieve this goal, regulatory uncertainties in the area of accounting and their consequences for the devel- opment of accounting systems in

  1. Uczestnictwo w lekcjach wychowania fizycznego a rozwój kultury fizycznej po zakończeniu etapu edukacyjnego

    Ewelina Kozłowska

    2015-04-01

    Full Text Available Wprowadzenie i cel pracy: Regularna aktywność fizyczna stanowi integralny element właściwego stylu życia, niezbędny do prawidłowego rozwoju dzieci i młodzieży. Uznaje się ją za najlepszą niefarmakologiczną metodę pierwotnej i wtórnej prewencji większości schorzeń stanowiących współcześnie główną przyczynę śmierci – tzw. chorób cywilizacyjnych. Celem pracy jest określenie związku między uczestnictwem w lekcjach wychowania fizycznego w dzieciństwie a aktywnością ruchową w życiu dorosłym. Materiał i metoda: Badaniem została objęta grupa 937 losowo wybranych pracowników biurowych zatrudnionych na terenie województwa lubelskiego. Zastosowaną metodą badawczą był sondaż diagnostyczny z wykorzystaniem autorskiego kwestionariusza ankiety. Zależność statystyczną pomiędzy aktywnym uczestnictwem na lekcjach wychowania fizycznego a aktywnością ruchową w życiu dorosłym sprawdzano przy użyciu testu χ2 Pearsona. Wyniki: Respondenci systematycznie ćwiczący na lekcjach w-f częściej podejmują czynną formę odpoczynku w życiu dorosłym (p

  2. The position of cooperatives in the new social economy

    Czternasty Waldemar

    2014-05-01

    Full Text Available Dynamiczny rozwój gospodarki rynkowej, szeroko rozumiana globalizacja, kryzys państwa opiekuńczego w Zachodniej Europie itp. powodują potęgowanie się i pojawianie nowych aspektów ubóstwa, marginalizacji, wykluczenia społecznego. Możliwości rozwiązywania narastających kwestii społecznych łączyć należy z ideą ekonomii społecznej zakładającą m.in. ułatwianie uczestnictwa w zatrudnieniu, w dostępie i korzystaniu z wszelkich zasobów, praw, produktów i usług. Możliwości realizacji tych działań wiążą się z funkcjonowaniem pewnej grupy podmiotów wykonujących, obok działalności gospodarczej, misję społeczną. Zaliczyć do nich należy spółdzielnie. Stanowić mogą one alternatywę wobec nastawionych na zysk podmiotów gospodarki komercyjnej. Stąd, jako cel opracowania przyjęto rozpoznanie zależności pomiędzy wzrostem znaczenia ekonomii społecznej w gospodarkach rynkowych (m.in. w Polsce a tempem rozwoju ruchu spółdzielczego, wskazując zarazem na jego kierunki i determinujące go uwarunkowania.

  3. Potencjał zastosowania psychodramy we wczesnej interwencji – studium przypadku

    Dorota Prysak

    2016-12-01

    Full Text Available Wczesna interwencja coraz częściej jest przedmiotem interdyscyplinarnych rozważań dotyczących opieki nad dzieckiem już od pierwszych chwil jego życia. Im wcześniej zostaną podjęte działania przeciwko zagrożeniu niepełnosprawnością, tym większe jest prawdopodobieństwo pełnej skuteczności udzielanej pomocy. Jednym z głównych założeń wczesnej interwencji jest możliwie najszybsze wykrycie zagrożeń rozwojowych. W opracowaniu zwrócono uwagę na okoliczności utrudniające prawidłowy rozwój dziecka i przedstawiono je na podstawie studium przypadku. Choć istnieje wiele metod pomocnych w codziennej praktyce pedagoga specjalnego, wykorzystanie metody psychodramy daje możliwość uchwycenia momentu, gdy należałoby podjąć działania profilaktyczne. Wiedza pedagoga specjalnego w połączeniu z psychodramą pozwala na spojrzenie w przyszłość danego dziecka i zaplanowanie takich działań, które będą najlepsze dla jego rozwoju. Tylko bardzo wczesne wsparcie dziecka zagrożonego niepełnosprawnością i jego rodziny, ze szczególnym uwzględnieniem rodziców, umożliwia prawidłowy rozwój dziecka we wszystkich sferach.

  4. Udział Książnicy Kopernikańskiej w tworzeniu bibliografii narodowej

    Grzegorz Barecki

    2013-12-01

    Full Text Available Od 1 stycznia 2006 roku Wojewódzka Biblioteka Publiczna – Książnica Kopernikańska w Toruniu współtworzy elektroniczną bazę bibliograficzną „Artykuły z gazet i tygodników polskich (MARC21, 2005- ”. Stanowi ona część polskiej bieżącej bibliografii narodowej, wyodrębniła się bowiem z Bibliografii Zawartości Czasopism. Baza dostępna jest bezpłatnie w Internecie pod adresem: http://mak.bn.org.pl/cgi-bin/makwww.exe?BM=26 Wspólną Bazę Prasy w Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu tworzą pracownicy Działu Informacyjno - Bibliograficznego. Obecnie opracowujemy w systemie MAK dwa tytuły: „Tygodnik Solidarność” i „Dziennik Gazetę Prawną”. Od 2006 roku wprowadziliśmy do bibliografii artykułów z gazet i tygodników już 33.998 rekordów bibliograficznych. Stanowi to 1/6 zawartości całej bazy tworzonej przez 14 bibliotek. Więcej opisów od nas stworzyła tylko Biblioteka Narodowa. Baza zawiera 209.404 dokumentów. Odwiedziło ją 599.408 użytkowników. Oznacza to, że ponad 1/3 sprawdzających Bibliografię Zawartości Czasopism korzysta ze Wspólnej Bazy Prasy. Dzieje się tak mimo, że rejestruje ona tylko 25 czasopism. Dowodzi to olbrzymiego zainteresowania naszą bazą i wskazuje na potrzebę dalszego jej rozwoju.

  5. Książki, które zbłądziły pod strzechy – dziewiętnastowieczne edycje dzieł romantyków przechowywane w Bibliotece Wydziału Filologicznego UMK

    Milena Śliwińska

    2011-12-01

    Full Text Available Artykuł prezentuje dziewiętnastowieczne edycje dzieł romantyków, które są przechowywane w Bibliotece Wydziału Filologicznego UMK, powstałej wraz z uformowaniem się toruńskiej polonistyki. Autorka omówiła edycje: Adama Mickiewicza (Zywila. Légende Lithuanienne par Adam Mickiewicz, Paryż 1866; Poezye Adama Mickiewicza, t. 2, Petersburg 1829; Adama Mickiewicza Dziadów część trzecia, Paryż 1833; Poezye Adama Mickiewicza, t. 1, 3, 5–8, Paryż 1838, Wincentego Pola (Kilka kart z krwawego rocznika, Lipsk 1864; Poezye Wincentego Pola, t. I-V (Dzieła Wincentego Pola wierszem i prozą, Seria: I, t. I, III, V, VII, IX, Lwów 1875-1878, Zygmunta Krasińskiego (Niedokończony poemat, Paryż 1862; Listy Zygmunta Krasińskiego do Konstantego Gaszyńskiego, Lwów 1882; Listy Zygmunta Krasińskiego do Adama Sołtana, Lwów 1883, Teofila Lenartowicza (Anioł ziemi. Srebrny śpiew przez T. L., we Lwowie 1870; Album włoskie przez Teofila Lenartowicza, we Lwowie 1870, Konstantego Gaszczyńskiego (Pisma prozatorskie przez Konstantego Gaszyńskiego, Lipsk 1875. Zrekonstruowano również zasady trafiania książek pod strzechy, na które miała wpływ cenzura, majętność odbiorców, trudne warunki rozwoju życia literackiego, rozbicie kultury na emigracyjną i krajową czy też wolnościowe idee zawarte w tekście.

  6. Feminist Aliens, Memoirs from the Margins. A Caribbean “Feminist’s” Experience in Western Feminism

    Andrea Baldwin

    2013-01-01

    Full Text Available Badaczki feministyczne z krajów rozwijających się przez długi czas pisały o napięciu między feminizmami Zachodnimi a feminizmami krajów rozwijających się. Zachodnie feministki często przedstawiają kobiety z krajów rozwijających jako poddaną opresji monolityczną grupę z „trzeciego świata”. W niniejszym artykule zakładam, że władza zakorzeniona w tego rodzaju przedstawieniach niejawnie kategoryzuje kobiety ze świata rozwijającego się jako „inne” i tym samym umożliwia zachodnim feminizmom określanie, czyja wiedza jest odpowiednia w kontekście rozwijania feministycznej epistemologii. Podkreślam również, że dla rozwoju nauki feministycznej konieczne jest uznanie, że feministki z każdego zakątka świata posiadają wiedzę i doświadczenie, które powinny być postrzegane jako wartościowy wkład w feminizm. W swoim artykule stawiam pytanie o to, czy może dojść do zmiany w sposobach wytwarzania wiedzy feministycznej, zmiany umożliwiającej przekroczenie obecnych ograniczeń i wprowadzenie solidarności w praktyki feministyczn.

  7. Rodzicielskie zaangażowanie w naukę gimnazjalistów sprawnych i ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

    Grzegorz Szumski

    2015-12-01

    Full Text Available Artykuł przedstawia wyniki badania sposobów angażowania się rodziców w naukę gimnazjalistów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (SEN i bez takich potrzeb oraz wpływ tego zaangażowania na osiągnięcia szkolne uczniów. Analizując wyniki uzyskane na próbie liczącej ponad 1500 gimnazjalistów, wśród których znalazło się ponad 300 uczniów z SEN, ustalono, że rodzice dzieci z obu grup sięgają z różnym nasileniem po poszczególne sposoby pomagania dzieciom. Rodzice dzieci z SEN zdecydowanie częściej bezpośrednio pomagali swoim dzieciom w odrabianiu zadań domowych, choć wykorzystywanie tej strategii jest ujemnie skorelowane z osiągnięciami szkolnymi uczniów w obu grupach. Uzyskane wyniki przeczą powszechnemu przekonaniu, że uczniowie z SEN wymagają innych sposobów rodzicielskiego wsparcia w nauce niż ich rówieśnicy o prawidłowym rozwoju. Wyniki te mogą mieć praktyczne znaczenie dla kształtowania przekonań rodziców i nauczycieli na temat skutecznych sposób wspierania osiągnięć szkolnych gimnazjalistów.

  8. Ocena zastosowania wybranych metod taksonomicznych do klasyfikacji zjawisk społeczno-gospodarczych

    Barbara Prus

    2017-06-01

    Full Text Available Metody taksonomiczne służą do opisu i klasyfikacji złożonych zjawisk społeczno-gospodarczych wyrażonych przy pomocy licznego zestawu zmiennych. Metody te dają różne wyniki, pomimo przyjętego jednakowego zestawu wyjściowych cech badawczych. Celem pracy było przedstawienie wyników klasyfikacji wielocechowej powiatów województwa małopolskiego przy użyciu trzech metod taksonomicznych oraz dokonanie oceny przeprowadzonego podziału. Do badań przyjęto zestaw zmiennych definiujących warunki rozwoju społeczno-gospodarczego. Ocenie poddano trzy metody taksonomiczne – taksonomii przestrzennej, aglomeracyjną metodę Warda oraz metodę Czekanowskiego. Do oceny wykorzystano mierniki oceny klasyfikacji jednostek: indywidualne, homogeniczności oraz heterogeniczności, obliczone dla wydzielonych w wyniku analizy skupień, a także mierniki poprawności skupień. Obliczenia wykonano w programie Taksonomia Numeryczna. W pracy posłużono się metodą opisowo-porównawczą oraz analizą logiczną. Najlepsze wskaźniki homogeniczności świadczące o poprawności wykonania klasyfikacji otrzymano w przypadku metody Warda. Warunek heterogeniczności został najlepiej spełniony w przypadku metody taksonomii przestrzennej. Najsłabsze mierniki klasyfikacji, zarówno te świadczące o homogeniczności, jak i heterogeniczności, otrzymano po zastosowaniu metody Czekanowskiego. Przeprowadzone badania potwierdziły najlepszą skuteczność w przypadku metody Warda.

  9. WYKORZYSTANIE ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII I CIEPŁA ODPADOWEGO W NISKOTEMPERATUROWYM SYSTEMIE OGRZEWCZO-CHŁODZĄCYM HALI DRUKARNI

    Wojciech BIALIK

    Full Text Available W pracy przedstawiono nowoczesny system ogrzewania hali drukarni oraz pomieszczeń biurowych i socjalnych. Został on zaprezentowany na dwóch schematach oraz omówiony w pierwszej części artykułu. Układ wykorzystuje pompy ciepła ciecz-ciecz oraz powietrze ciecz. Dla pomp ciecz-ciecz dolnym źródłem jest pionowy wymiennik gruntowy składający się z 13 otworów o głębokości 100 m. W opisywanym rozwiązaniu zastosowano także poziomy gruntowy wymiennik ciepła do ogrzewania czerpanego z otoczenia powietrza wentylacyjnego płynącego następnie do rekuperatorów pomieszczeń biurowych i socjalnych. Gruntowe wymienniki ciepła w trakcie ich budowy zostały zaprezentowane na jednym z rysunków. Pomieszczenia biurowe i socjalne ogrzewane lub schładzane są medium płynącym w matach umieszczonych w ścianach oraz w wybranych częściach podłogi. Dla ograniczenia strat ciepła związanych z wentylacją w instalacji zastosowano trzy układy rekuperacji (osobno dla pomieszczeń biurowych, socjalnych i hali drukarskiej. Poprawne działanie systemu zobrazowano w postaci wykresu zmian temperatur we wspomnianych pomieszczeniach. Dla największej centrali wentylacyjnej zamieszczono też przebieg temperatur strumieni powietrza dla wybranych dni. W podsumowaniu zawarto wnioski płynące z dotychczasowej eksploatacji oraz plany dalszego rozwoju systemu.

  10. Niedokrwistość chorób przewlekłych w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów

    Justyna Fryc

    2010-12-01

    Full Text Available Niedokrwistość chorób przewlekłych stanowi jedno z najczęstszychzaburzeń hematologicznych obserwowanych u pacjentówz reumatoidalnym zapaleniem stawów. Stwierdza się ją takżew wielu innych procesach chorobowych, takich jak: nowotwory,choroby zakaźne i zapalne, niewydolność serca czy cukrzyca. Patogenezatego schorzenia nie jest jednak jeszcze w pełni poznana.W procesie rozwoju choroby rolę odgrywają mediatory stanuzapalnego, takie jak czynnik martwicy nowotworów α, interleukiny(IL-1, IL-6 i IL-10. Hepcydyna jest jednym z kluczowych białekw patogenezie niedokrwistości chorób przewlekłych, ponieważhamuje absorpcję żelaza oraz jego uwalnianie z makrofagów.W artykule przedstawiono patogenezę niedokrwistości choróbprzewlekłych u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów.Celem pracy jest także podsumowanie wyników ostatnio prowadzonychbadań dotyczących roli hamowania IL-6 u pacjentówz niedokrwistością chorób przewlekłych w przebiegu reumatoidalnegozapalenia stawów. Wykazano, że blokowanie receptora dlaIL-6 z użyciem tocilizumabu prowadzi do zwiększenia stężeniahemoglobiny w porównaniu z grupą otrzymującą placebo.

  11. Revitalisation As a Force Promoting Spatial Changes in Wrocław/ Idea Rewitalizacji Motorem Przemian Przestrzennych Wrocławia

    Kożan, Aldona

    2015-06-01

    The idea of revitalization, which grew out of the need to repair degraded urban spaces, has taken on a new meaning in the context of contemporary development challenges. The work includes references to the basic programme documents and strategies. It shows regeneration activities carried out in Wrocław in connection with the organization of international events, cultural and sport events, and with the improvement of spatial order. These actions contributed to the revitalization of the image of the city. The paper contains the results of these changes, the complementarity of decisions and their impact on social behaviour. Idea rewitalizacji, wyrosła z konieczności naprawy zdegradowanych przestrzeni miejskich i zniesienia konfliktów społecznych, nabrała nowego znaczenia w kontekście współczesnych wyzwań rozwojowych. Władze Wrocławia opracowały strategię i szereg dokumentów programowych, których efektem są zrealizowane przedsięwzięcia rewitalizacyjne: obiekty stanowiące infrastrukturę techniczną dla realizacji imprez sportowo - kulturalnych (Stadion Miejski Euro 2012, obiekty Hali Stulecia, rozwoju nauki: kampusy uczelni wyższych i obiekty kultury). Rewitalizacji przestrzennej zostały poddane przestrzenie publiczne miasta: ulice i place, modernizacji i rozbudowie podlegały układy i obiekty transportowe: nowy terminal lotniczy, przebudowa Dworca Głównego we Wrocławiu. Działania rewitalizacyjne wpłynęły na nowy wizerunek miasta, podniosły jakość życia i wyzwoliły nowe zachowania społeczne. Praca zawiera wyniki tych przemian, komplementarności podjętych decyzji i ich wpływu na zachowania społeczne.

  12.  O czynnikach kształtujących systemy rachunkowości i kontroli zarządczej. Krytyczny przegląd badań empirycznych

    Joanna Dyczkowska

    2015-12-01

    Full Text Available Z punktu widzenia zachodzących zmian ważne staje się pozyskanie wiedzy o systemach rachunkowości i kontroli zarządczej z perspektywy różnych czynników mogących mieć wpływ na ich kształt. Dla nauki istotne jest prowadzenie szeroko zakrojonych długookresowych badań podstawowych w tym zakresie, odnoszących się zarówno do jednostek sektora prywatnego, jak i publicznego, co może jednoznacznie przyczynić się do stworzenia obrazu o aktualnym stanie systemów rachunkowości i kontroli zarządczej oraz kierunkach ich rozwoju. Celem tego artykułu jest uogólnienie wniosków dotyczących wpływu zróżnicowanych czynników na systemy rachunkowości i kontroli zarządczej. Dlatego analizowano cztery obszary: rodzaj stosowanej strategii, kulturę narodową, niepewność otoczenia oraz zintegrowane systemy informacyjne, których wpływy były najczęściej spotykane w literaturze przedmiotu. Jako metodę zasto-sowano krytyczny przegląd opracowań z dziedziny rachunkowości zarządczej, w tym w szczególności wyników badań empirycznych prowadzonych we wskazanych obszarach i opublikowanych na łamach renomowanych czasopism naukowych. Dokonano także systematyki pojęć w odniesieniu do systemów kontroli zarządczej oraz zdefiniowano czynniki rozważane w artykule. W pracy tej przyjęto też trzy tezy, których prawdziwość udowodniono w toku analizy.

  13. What has changed in France in coastal flood risk management after Xynthia storm

    Cunge Jean

    2014-10-01

    Full Text Available Co zmieniło się we Francji w zarządzaniu ryzykiem powodziowym na wybrzeżach po sztormie Xynthia. W rok po sztormie Xynthia, który w nocy z 27 na 28 lutego 2010 roku w tragiczny sposób dotknął departamenty Vendée i Charente-Maritime francuskiego wybrzeża Atlantyku, władze wprowadziły krajowy plan ograniczania skutków szybkich powodzi (MEDDTL 2011. Dotyczy on także sposobów zarządzania zalewami morskimi. W niniejszym artykule analizowano częściowe wyniki realizacji tego planu oraz jego skuteczności w perspektywie katastrofy Xynthia oraz w świetle innych dramatycznych powodzi przybrzeżnych, które wystąpiły w okresie zimowym 2013/2014 w Bretanii. Jedną z długoterminowych lekcji, która należy wyciągnąć z Xynthii, jest pilna potrzeba całkowitej zmiany gospodarki przestrzennej nadbrzeżnych osiedli, która od ponad dwóch wieków nie miała wiele wspólnego z zasadami zrównoważonego rozwoju. Sam żywioł i jego następstwa objawiły również słabą świadomość ryzyka powodziowego na terenach przybrzeżnych i głęboki brak odpowiedzialności zbiorowej zarówno władz samorządowych, jak i administracji.

  14. Księgozbiór kolekcjonera dzieł sztuki. Słów kilka o bibliotece Seweryna hr. Mielżyńskiego z Miłosławia

    Kamila Kłudkiewicz

    2015-12-01

    Full Text Available Seweryn hr. Mielżyński należał do grona najwybitniejszych kolekcjonerów dzieł sztuki w XIX-wiecznej Wielkopolsce. W pałacu w Miłosławiu posiadał liczący 5000 tomów księgozbiór, który w zapisie testamentowym przekazał bibliotece Towarzystwa Przyjaciół Nauk Poznańskiego. Na podstawie kwerendy i poszukiwań w dziś istniejącym księgozbiorze Biblioteki PTPN udało się odnaleźć 287 tytułów w 368 tomach, pochodzących z biblioteki miłosławskiej Seweryna Mielżyńskiego. Tematyka zachowanych książek wskazuje, że hrabia z Miłosławia oraz jego żona Franciszka zakupywali przede wszystkim współczesną literaturę piękną, a więc książki służące głównie rozrywce, zadumie, przyjemności. Ponadto dużą grupę tematyczną w zachowanym księgozbiorze miłosławskim stanowią prace z zakresu sztuki, architektury i fotografii, obrazujące zainteresowania artystyczne Seweryna Mielżyńskiego i przydatne w jego działalności malarza i fotografa amatora. Osobną grupą były książki z historiografii i historii sztuki, niezbędne w rozwoju kolekcjonerskiej pasji Mielżyńskiego i wykorzystane przez niego w opracowaniu katalogu kolekcji obrazów europejskiego malarstwa dawnego w Miłosławiu.

  15. Nabyta hemofilia A u pacjentki z reumatoidalnym zapaleniem stawów

    Stanisława Bazan-Socha

    2011-12-01

    Full Text Available Nabyta hemofilia jest rzadkim, potencjalnie śmiertelnym, nabytymschorzeniem autoimmunologicznym, z wytworzeniem przeciwciałblokujących aktywność własnych czynników krzepnięcia. Toobniżenie aktywności prowadzi do rozwoju skazy krwotocznej.Najczęściej wytwarzane są przeciwciała przeciwko czynnikowi VIII– określane jako nabyta hemofilia A. W blisko połowie przypadkówma ona charakter pierwotny i nie towarzyszy żadnym innym zmia -nom patologicznym, w 35–40% jest wtórna do innych schorzeńautoimmunologicznych, nowotworowych lub reakcji polekowych,a w 10–15% dotyczy młodych kobiet w okresie połogu. Leczenienabytej hemofilii polega na opanowaniu czynnego krwawienia orazeliminacji z krążenia aktywnego inhibitora.Autorzy przedstawiają przypadek 55-letniej chorej na reumatoidalnezapalenie stawów z nabytą hemofilią typu A (ryc. 1 i 2. Objawy skazykrwotocznej ustąpiły po dożylnym podaniu rekombinowanegoaktyw nego czynnika VII oraz prednizonu i cyklofosfamidu. Celem pracyjest zwrócenie uwagi na występowanie tego schorzenia u pacjentówz chorobami reumatycznymi. Nagłe wystąpienie objawów skazykrwotocznej, a szczególnie krwawień podskórnych, połączonez wydłużeniem czasu częściowej tromboplastyny po aktywacjipowinno budzić podejrzenie nabytej hemofilii. Życie choremu możeuratować jedynie szybka diagnostyka i właściwe leczenie.

  16. Nijmegen breakage syndrome (NBS

    Chrzanowska Krystyna H

    2012-02-01

    -causing mutations in both alleles of the NBN gene are known. No specific therapy is available for NBS, however, hematopoietic stem cell transplantation may be one option for some patients. Prognosis is generally poor due to the extremely high rate of malignancies. Zespół Nijmegen (Nijmegen breakage syndrome; NBS jest rzadkim schorzeniem z wrodzoną niestabilnością chromosomową dziedziczącym się w sposób autosomalny recesywny, charakteryzującym się przede wszystkim wrodzonym małogłowiem, złożonymi niedoborami odporności i predyspozycją do rozwoju nowotworów. Choroba występuje najczęściej w populacjach słowiańskich, w których uwarunkowana jest mutacją założycielską w genie NBN (c.657_661del5. Do najważniejszych objawów zespołu zalicza się: małogłowie obecne od urodzenia i postępujące z wiekiem, charakterystyczne cechy dysmorfii twarzy, opóźnienie wzrastania, niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim do umiarkowanego oraz hipogonadyzm hipogonadotropowy u dziewcząt. Na obraz choroby składają się także: niedobór odporności komórkowej i humoralnej, który jest przyczyną nawracających infekcji, znaczna predyspozycja do rozwoju nowotworów złośliwych (zwłaszcza układu chłonnego, a także zwiększona wrażliwość na promieniowanie jonizujące. Wyniki badań laboratoryjnych wykazują: (1 spontaniczną łamliwość chromosomów w limfocytach T krwi obwodowej, z preferencją do rearanżacji chromosomów 7 i 14, (2 nadwrażliwość na promieniowanie jonizujące lub radiomimetyki, co można wykazać metodami in vitro, (3 radiooporność syntezy DNA, (4 hipomorficzne mutacje na obu allelach genu NBN, oraz (5 brak w komórkach pełnej cząsteczki białka, nibryny. Małogłowie i niedobór odporności występują także w zespole niedoboru ligazy IV (LIG4 oraz w zespole niedoboru NHEJ1. Rodzice powinni otrzymać poradę genetyczną ze względu na wysokie ryzyko (25% powtórzenia się choroby u kolejnego potomstwa. Możliwe jest

  17. Zespół Aspergera = Asperger syndrome

    Oliwia Beck

    2016-07-01

    Oliwia Beck1,2, Mateusz Łakomski1, Agnieszka Radzimińska3, Magdalena Weber-Rajek3, Walery Żukow4   1Katedra i Klinika Geriatrii, Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, UMK w Toruniu 2Katedra Zdrowia Publicznego, Wydział Nauk o Zdrowiu, Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy UMK w Toruniu 3Katedra Fizjoterapii, Zakład Podstaw Fizjoterapii, Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, UMK w Toruniu 4Uniwersytet Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz     Słowa kluczowe: zespół Aspergera Key words: Asperger syndrome     Abstrakt   Zespół Aspergera - jedno z pięciu ogólnych zaburzeń rozwoju charakteryzujące się poważnymi trudnościami w kontaktach społecznych i ograniczonym, stereotypowym, powtarzającym się repertuarem zainteresowań i aktywności. Autyzm różni się przede wszystkim tym, że mowa i zdolności poznawcze, są znacznie nie naruszone. Zespół ten jest często określana jako ciężka niezręczność. Zespół Aspergera należy do kategorii całościowych zaburzeń rozwoju. W systemie klasyfikacji – DSM-5 – zespół Aspergera nie występuje, natomiast występuje spektrum zaburzeń autystycznych. Do objawów zespołu Aspergera zalicza się: zaburzenia komunikacji werbalnej i niewerbalnej, egocentryzm, upośledzenie umiejętności społecznych, stereotypowość zachowań, zawężenie zainteresowań, problemy z koordynacją. Manifestacja symptomów zmienia się w ciągu życia. Postawienie właściwej diagnozy jest trudne, szczególnie u osób dorosłych. Najczęściej dzieci z zespołem Aspergera nie wymagają leczenia farmakologicznego. Niekiedy zastosowanie leków może być zalecone ze względu na objawy towarzyszące - depresyjne, lękowe, nasilone rytuały, natręctwa. Leki mogą być również stosowane w przypadku nasilonych zaburzeń koncentracji uwagi, impulsywności i nadmiernej ruchliwości, agresji. Sposób dawkowania zwykle nie wymaga ich podawania na terenie szkoły.     Abstract

  18. Łuszczyca paznokci

    Hanna Wolska

    2010-09-01

    Full Text Available Łuszczycowe zmiany paznokciowe występują u około 50% pacjentówz łuszczycą zwyczajną i powyżej 80% osób z łuszczycą stawową. Zmianymogą mieć różnorodny charakter, z czego najczęściej występującymii/lub stwarzającymi największe problemy dla pacjentów są: naparstkowanie,hiperkeratoza podpaznokciowa oraz onycholiza. Mogą oneutrudniać wykonywanie nie tylko czynności dnia codziennego, alenawet pracy zawodowej, a tym samym wpływać wybitnie niekorzystniena jakość życia. Istnieją ponadto dane wskazujące na wyraźnyzwiązek między zmianami paznokciowymi i łuszczycą stawową.Związek ten zaznacza się zwłaszcza przy objęciu procesem zapalnymdystalnych stawów międzypaliczkowych. Nasilone zmiany paznokciowewydają się jednym z głównych czynników ryzyka rozwoju łuszczycystawowej. Stopień zajęcia paznokci określa się najczęściej zapomocą tzw. skali NAPSI, która pozwala na obiektywne porównanieskuteczności poszczególnych terapii. Jest to o tyle istotne, że dotychczasnie ma ujednoliconych metod leczenia przy tej lokalizacji łuszczycy.Wszystkie leki podawane ogólnie, zwłaszcza retinoidy, mogąpowodować poprawę stanu paznokci. Badania kontrolowane nowychpreparatów wskazują na znaczną skuteczność infliksymabu, a obserwacjekliniczne – również adalimumabu. Najczęściej jednak stosuje siępreparaty miejscowe, z których najskuteczniejsze wydają się kortykosteroidy,zwłaszcza w iniekcjach domiejscowych, co może jednakłączyć się z istotnymi działaniami niepożądanymi. Bezpieczniejsze jeststosowanie miejscowych pochodnych witaminy D i witaminy A – kalcypotriolui tazarotenu, ale ich skuteczność zależy w dużej mierze odsposobu aplikacji – pod okluzją czy bez okluzji, czy też w skojarzeniuz miejscowymi kortykosteroidami. Postępowanie u pacjentów z łuszczycąpaznokci nadal pozostaje problemem.

  19. Rodzinne występowanie zespołu Treachera Collinsa – opis 6 rodzin

    Małgorzata Kot

    2009-06-01

    Full Text Available Zaliczany do żuchwowo-twarzowych dyzostoz zespół Treachera Collinsa (TCS jest autosomalnym dominującym zaburzeniem rozwoju czaszki twarzowej. Występuje w populacji ogólnej z częstością 1/50 000 żywych urodzeń. Zespół ten powstaje na skutek wczesnych zaburzeń embriogenezy pierwszego i drugiego łuku skrzelowego. W 40% przypadków stwierdzono rodzinne występowanie zaburzeń, natomiast w 60% choroba ta jest wynikiem mutacji de novo w genie TCOF1, na chromosomie 5q32-q33.1. Gen TCOF1 składa się z 26 eksonów i koduje białko zwane treacle, złożone z 1411 aminokwasów. Opisano około 116 różnych mutacji TCOF1, spośród których najczęstsze są delecje. Obraz kliniczny TCS obejmuje: antymongoloidalne ustawienie szpar powiekowych, rozszczep powiek dolnych, zmniejszenie liczby rzęs, „językowate” owłosienie na policzkach, podniebienie wysoko wysklepione lub rozszczepione, makrostomię, niedorozwój kości jarzmowej oraz żuchwy, niedorozwój ucha zewnętrznego, środkowego, rzadziej wewnętrznego. Pacjenci wymagają wieloetapowego leczenia chirurgicznego, na które składa się: plastyka kości twarzy, rekonstrukcja małżowin usznych, korekcja antymongoloidalnego ustawienia szpar powiekowych, plastyka rozszczepionego podniebienia, plastyka powiek. Poza leczeniem chirurgicznym chorzy wymagają leczenia wielospecjalistycznego z udziałem pediatrów, laryngologów, logopedów i ortodontów. Ponieważ zakres i stopień deformacji obserwowanych w TCS jest rozległy, plan postępowania terapeutycznego powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb pacjenta. W pracy przedstawiono analizę 6 rodzin, w których obserwowano TCS. Autorzy przeanalizowali płeć i stopień pokrewieństwa chorych oraz zmianę nasilenia zaburzeń rozwojowych w kolejnych pokoleniach.

  20. Sprawozdawczość zintegrowana jako nowy obszar badań naukowych w rachunkowości

    Joanna Krasodomska

    2015-06-01

    Full Text Available Celem artykułu jest przedstawienie sprawozdawczości zintegrowanej jako interesującego, nowego obszaru badań naukowych w rachunkowości. Zakłada ona publikację raportu prezentującego, jak przyjęte przez przedsiębiorstwo strategia, zasady zarządzania, wyniki działalności i perspektywy rozwoju prowadzą do tworzenia wartości. W artykule omówiono stanowiące podstawę sprawozdawczości zintegrowanej koncepcje modelu biznesu oraz sześciu kapitałów. Na podstawie dokonanego przeglądu literatury przedstawiono kierunki badań z zakresu sprawozdawczości zintegrowanej, prezentowane w artykułach naukowych indeksowanych w bazach EBSCO i Emerald oraz postulowane przez Międzynarodową Radę ds. Zintegrowanej Sprawozdawczości (International Integrated Reporting Council – IIRC we współpracy ze Stowarzyszeniem Dyplomowanych Biegłych Księgowych (Association of Chartered Certified Accountants – ACCA i Międzynarodowym Stowarzyszeniem Edukacji Rachunkowości i Badań (International Association for Accounting Education & Research – IAAER. Wskazano też tematy opracowań podejmujących ten problem, przyjętych do prezentacji na Kongresie Europejskiego Stowarzyszenia Rachunkowości (European Accounting Association – EAA w Glasgow w kwietniu 2015 r. Analizą objęto również dorobek polskich autorów podejmujących w swoich badaniach problematykę sprawozdawczości zintegrowanej. Przegląd literatury dotyczącej sprawozdawczości zintegrowanej oraz obecnie prowadzonych badań pozwolił na zidentyfikowanie luk badawczych i wskazanie problemów wartych naukowych dociekań. Zaliczono do nich m.in. zagadnienia związane z modelem biznesu, koncepcją wartości, sześcioma kapitałami, jakością i istotnością raportów zintegrowanych, zaspokajaniem przez raporty zintegrowane potrzeb informacyjnych użytkowników oraz rolą księgowych i biegłych rewidentów w opracowywaniu i weryfikacji sprawozdawczości zintegrowanej. 

  1. KONDENSACJA W PRZEGRODZIE ŚCIENNEJ Z KOMPOZYTU WAPIENNO-KONOPNEGO – OCENA MOŻLIWOŚCI WYSTĄPIENIA

    Przemysław BRZYSKI

    Full Text Available Obecność składników organicznych w materiałach budowlanych, decyduje o ich wrażliwości na wilgoć, a dłuższej perspektywie na ich korozję biologiczną, jeśli nie zostaną odpowiednio zabezpieczone przed czynnikami atmosferycznymi. Przegrody powinno się projektować zwracając uwagę na ryzyko wystąpienia powierzchniowej oraz międzywarstwowej kondensacji pary wodnej. W artykule przedstawiono analizę przegrody ściennej, wykonanej z kompozytu wapienno-konopnego. Założono grubość ściany 40 cm oraz po 2 cm tynku po obu stronach. Kompozyt składa się z modyfikowanego spoiwa wapiennego oraz paździerzy konopnych pozyskanych z konopi przemysłowych. Parametry materiału, potrzebne do analizy (współczynnik przewodności cieplnej oraz paroprzepuszczalność wyznaczono doświadczalnie w badaniach własnych. W części analitycznej artykułu przedstawiono obliczenia temperatury powierzchni koniecznej do uniknięcia krytycznej wilgotności powierzchni wewnętrznej ściany oraz określono możliwość wystąpienia kondensacji międzywarstwowej w analizowanej ścianie. Obliczenia wykonano zgodnie z normą PN-EN 13788. Przyjęto warunki brzegowe dla lokalizacji Lublin. Miesiącem krytycznym, w którym przegroda jest najbardziej narażona na kondensację jest styczeń. Z uwagi na dobre parametry termoizolacyjne przegrody, jej budowę ryzyko rozwoju pleśni na wewnętrznej powierzchni ściany nie występuje. Kondensacja wewnętrzna występuje w przegrodzie w okresie grudzień – luty. Natomiast już w marcu zgromadzony kondensat ulega całkowitemu odparowaniu. Przegroda odpowiedniej grubości, wykonana z kompozytu wapienno-konopnego, z uwagi na swoją wysoką paroprzepuszczalność oraz niskie przewodnictwo cieplne nie jest narażona na długotrwałe i niszczące oddziaływanie skraplającej się wewnątrz pary wodnej.

  2. „Samopublikowanie”: stara metoda – nowy sens w dobie e-science

    Piotr Nowak

    2009-01-01

    Full Text Available Poruszane w tekście zagadnienia wiążą się z problematyką budowy nowych systemów informacyjnych w nauce, które w piśmiennictwie określa się mianem e-library, library 2.0, e-science, Web 2.0 etc. Artykuł mówi o koniecznych zmianach zachowań ludzi nauki w zakresie publikowania w kontekście wspomnianych kierunków rozwoju komunikacji naukowej. Autor przewiduje, że budowa nowych systemów informacyjnych spopularyzuje samopublikację (self-publishing tekstów naukowych, która zdynamizuje rozwój repozytoriów o otwartym dostępie (open access. Zjawisko samopublikacji wpłynie także na zmianę metod oceny publikacji naukowych. Ich ocena będzie mogła się dokonywać przez automatyczne obliczanie cytowalności. Stopniem uzyskiwanych cytowań będzie można także parametryzować teksty opublikowane przez autorów w repozytoriach już po pozytywnej ocenie peer review. Ponadto, jak twierdzi autor, zjawisko samopublikacji powinno spopularyzować blogosferę w nauce, a w tym kontekście z pewnością pojawi się nawyk bezpośredniego komentowania wzmianek uczonych o własnych pracach badawczych przez specjalistów reprezentujących te same dyscypliny. Taka wymiana informacji będzie możliwa dzięki rozpowszechnieniu się samopublikacji i powinna w pełni zastąpić organizowanie drogich konferencji naukowych, w których udział bierze najczęściej tylko część środowiska. Autor uważa, że na marginesie zasygnalizowanych zmian pojawią się także zjawiska niepożądane, których przejawem z pewnością będzie „wykluczenie” najstarszych generacji uczonych, z uwagi na niemożność opanowania przez nich nowych technologii.

  3. Problem agresji pacjentów – próba diagnozy, poszukiwanie rozwiązań

    Błażej Kmieciak

    2016-09-01

    Full Text Available Relacja między pacjentem a lekarzem ma szczególny charakter, dotyczy bowiem zagadnień bezpośrednio związanych z intymnością i godnością. Pacjent dzieli się informacjami na temat swoich problemów, a lekarz ma wiedzę i umiejętności, które mogą pomóc w ich rozwiązaniu. W omawianej relacji istnieje więc wyraźna dysproporcja: pacjent musi w pewnym momencie zaufać lekarzowi i podjąć proponowane przez niego działania. Dysproporcja ta przyczyniła się do rozwoju idei praw pacjenta. Zwrócono uwagę, że osobę leczoną trzeba traktować z szacunkiem, a jej godności nie wolno naruszać. Dzięki temu coraz popularniejsze stawało się podejście, zgodnie z którym pacjent jest partnerem w procesie terapeutycznym. W ostatnich latach można jednak zaobserwować niepokojące zjawisko: część pacjentów zmieniła stosunek do lekarzy i traktuje ich wyłącznie jako specjalistów od określonych usług. Osoby leczone mają coraz więcej oczekiwań i żądań, którym czasem towarzyszy agresja słowna i fizyczna. Pojawiają się zatem istotne pytania: Czy wystąpienie zachowań agresywnych wynika z konkretnej przyczyny? Czy tylko pewna grupa pacjentów jest skłonna do podejmowania podobnych działań? Czy od agresji można się uzależnić? W jaki sposób lekarz powinien reagować na przemoc werbalną i fizyczną?

  4.  Spis treści

    Mieczysław Dobija

    2014-04-01

    Full Text Available  Od Zespołu Redakcyjnego ............................................................................... 5 Mieczysław Dobija – Rachunkowość w systemie pomiaru aktywności ekonomicznej państwa – Accounting as part of an economic activity measurement system ............... 7 Renata Dyląg, Ewelina Puchalska – Raportowanie zagadnień środowiskowych i społecznych – Reporting on social and environmental issues .............................................. 23 Jacek Gad – Sprawozdanie z wyniku całościowego jako źródło informacji na temat kapitałowych przychodów i kosztów – doświadczenia polskiego i niemieckiego rynku kapitałowego – Statement of comprehensive income as a source of information on capital income and expenses – experience of Polish and German capital markets...... 47 Piotr Luty – Ocena kondycji finansowej łączących się spółek na przykładzie jednostek z wybranych województw Polski Zachodniej – Assessment of financial position of merging companies based on selected provinces of Western Poland ............................................................................ 69 Irena Sobańska – Znaczenie dorobku naukowego Profesor Elżbiety Burzym dla rozwoju nauki i praktyki rachunkowości w Polsce – The importance of Professor Elżbieta Burzym’s contribution to the development of accounting theory, research and practice in Poland ........................ 83 Arleta Szadziewska – Rachunkowość jako źródło informacji na temat realizacji strategii społecznej odpowiedzialności biznesu – Accounting as a source of information for CSR strategy ............................. 95 Halina Waniak-Michalak – Informacja o pracy wolontariuszy w sprawozdaniach organizacji pożytku publicznego w Polsce – Information on volunteer labour in reports of public benefit organizations in Poland ............................................................................................................ 125

  5. Czynniki ryzyka przewlekłej obturacyjnej choroby płuc u pacjentów leczonych szpitalnie

    Małgorzata Iwanicka-Michałowicz

    2009-06-01

    Full Text Available POChP należy obecnie do najpoważniejszych problemów zdrowotnych na świecie. Najczęstszym czynnikiem, który odpowiada za rozwój POChP, jest palenie tytoniu, zarówno czynne, jak i bierne. Kolejnymi przyczynami warunkującymi rozwój POChP są narażenie zawodowe na pyły, substancje chemiczne, gazy drażniące. Czynnikiem ryzyka jest także wrodzony niedobór α1-antytrypsyny (czynnik genetyczny. Celem pracy była analiza czynników ryzyka warunkujących rozwój POChP. W badaniu wzięło udział 200 osób z rozpoznaniem POChP leczonych szpitalnie w latach 2005-2007. U wszystkich chorych przeprowadzono wywiad według kwestionariusza przygotowanego na potrzeby badania. Wyniki badania poddano analizie statystycznej. W badanej grupie było 76 kobiet (38% i 124 mężczyzn (62%. Średnia wieku mężczyzn wynosiła 66,1 roku, kobiet – 66,4 roku. Głównym czynnikiem ryzyka rozwoju choroby w badanej grupie było palenie tytoniu – stwierdzono je u 170 badanych (85%, przy czym 37,5% chorych było aktualnymi palaczami, a 47,5% byłymi palaczami. Średni czas trwania nałogu w grupie obecnych i byłych palaczy wyniósł 42 paczkolata (rozpiętość 1-160. POChP rozpoznano również u 30 osób nigdy niepalących papierosów (15%. Narażenie na bierne palenie wpracy i/lub wdomu podawało 175 chorych (87,5%. Narażenie na wdychanie szkodliwych substancji w środowisku pracy zgłaszało 150 badanych (75%. W związku z faktem, że nałóg palenia tytoniu jest zjawiskiem bardzo częstym wśród chorych na POChP, konieczne wydaje się zintensyfikowanie działań mających na celu upowszechnianie wiedzy na temat przyczyn i skutków POChP, realizację edukacji antytytoniowej oraz wdrożenie taniej i skutecznej metody badań przesiewowych.

  6. Mechanizmy patogenetyczne IgE-zależne i IgE-niezależne w nadwrażliwości pokarmowej u dzieci i młodzieży

    Maciej Kaczmarski

    2010-12-01

    Full Text Available Według aktualnie obowiązującej terminologii Europejskiej Akademii Alergologii i Immunologii Klinicznej nadwrażliwość organizmu to nieprawidłowa, opaczna i powtarzająca się reakcja na spożyty lub spożywany pokarm, który jest dobrze tolerowany przez osoby zdrowe. Ze względu na mechanizm patogenetyczny dzielimy ją na immunologiczną lub nieimmunologiczną. Do pierwszej grupy należą chorzy z alergią pokarmową, u których objawy chorobowe są wynikiem udziału przeciwciał IgE. Alergicznie na szkodliwy pokarm reaguje około 8% małych dzieci, w większości nadwrażliwość pokarmowa jest u nich wywołana reakcją organizmu na białka mleka krowiego. Za najważniejsze alergeny odpowiedzialne za proces uczulenia i/lub rozwoju nadwrażliwości pokarmowej uważane są: białka mleka krowiego, białka jaja, ryby, skorupiaki, mięczaki, orzechy, soja, pszenica. Klinika alergii pokarmowej jest bardzo bogata. Rozpoznanie nadwrażliwości pokarmowej to trudny i wieloetapowy proces, gdyż nie dysponujemy łatwym, tanim, czułym i swoistym testem ułatwiającym to zadanie. Podstawą rozpoznania alergii jest udowodnienie zależności przyczynowo-skutkowej między spożyciem szkodliwego pokarmu a wystąpieniem objawów. Z metod alergologiczno-immunologicznych dysponujemy możliwością rozpoznawania alergii pokarmowej IgE-zależ- nej i oznaczenia w surowicy IgE całkowitej oraz alergenowoswoistych IgE. Ten mechanizm patogenetyczny reakcji wykrywa się poprzez wykonanie testów skórnych typu prick z alergenami pokarmowymi i/lub powietrznopochodnymi. W odniesieniu do reakcji klinicznych wywołanych mechanizmami IgE-niezależnymi dysponujemy możliwością wykonania płatkowych testów skórnych z alergenami pokarmowymi. W nadwrażliwości pokarmowej nie ma jednego, uniwersalnego testu diagnostycznego. Dla postawienia właściwej diagnozy decydujące znaczenie ma doustna próba prowokacji i eliminacji. Podstawą w leczeniu przyczynowym tej

  7. Niewydolność serca - definicja, klasyfikacja, epidemiologia, objawy i leczenie = Heart failure - definition, classification, epidemiology, symptoms and treatment

    Beata Kowalczyk

    2017-02-01

      Streszczenie   W ciągu ostatnich 50 lat pojawiło się wiele określeń niewydolności serca. Dokonał się również znaczący postęp w postrzeganiu i leczeniu tej choroby. Skuteczność leczenia i rehabilitacji przekłada się na redukcję klasy NYHA i poprawę frakcji wyrzutowej lewej komory serca. Istotnie poprawiło się rokowanie chorych z umiarkowaną i ciężką postacią niewydolności. Kluczem do wczesnego rozpoznania niewydolności serca są jej objawy przedmiotowe i podmiotowe. Niestety pomimo ogromnego rozwoju medycyny niewydolność serca jest nadal poważnym problemem klinicznym, społecznym i ekonomicznym. Liczba zachorowań stale rośnie. W kompleksowej opiece nad pacjentem z niewydolnością serca oprócz leczenia farmakologicznego znaczącą rolę odgrywa odpowiednie przygotowanie chorego do życia z niewydolnością serca. Celem artykułu jest podsumowanie zagadnień definicji, klasyfikacji, epidemiologii, objawów i leczenia niewydolności serca.   Słowa kluczowe: niewydolność serca, definicja, klasyfikacja, epidemiologia, leczenie.     Abstract   In the last 50 years there have been many definitions of heart failure. It has been made significant progress in the perception and treatment of the disease. The effectiveness of treatment and rehabilitation translates into a reduction in NYHA class and improve the ejection fraction of the left ventricle. Significantly improved the prognosis in patients with moderate or severe heart failure. The key to early diagnosis of heart failure are its signs and symptoms. Heart failure unfortunately continues despite the enormous development of medicine is serious clinical, social and economic problem. The number of cases continues to grow. In the comprehensive care of patients with heart failure in addition to pharmacological treatment plays an important role adequate preparation of the patient to live with heart failure. Objectives of this article is a summary of issues of definition

  8. Non-formal Learning And The Acquisition Of Skills – How Does The EU Support Youth Employment? / Edukacja Pozaformalna I Nabywanie Umiejętności – W Jaki Sposób Unia Europejska Wspiera Zatrudnienie Młodzieży?

    Wochowska Małgorzata

    2015-06-01

    Full Text Available W ostatnich latach problem bezrobocia wśród młodzieży w Unii Europejskiej został zidentyfikowany jako palący, zważywszy na to, iż grupa ta została szczególnie dotknięta przez kryzys gospodarczy. W odpowiedzi na kryzys instytucje UE zaprojektowały złożoną siatkę politycznych instrumentów, agencji, programów i inicjatyw, które służyć mają ustanowieniu systemowego podejścia do polityki w zakresie kształcenia i młodzieży w Europie. W 2014 polityka młodzieżowa UE jako jedna z dziedzin interwencji politycznej została podporządkowana nowemu paradygmatowi „gospodarki walczącej z kryzysem”. Także w odniesieniu do edukacji pozaformalnej i nieformalnej oraz pracy z młodzieżą, która prowadzona jest głównie poza systemem edukacji szkolnej, polityka UE znacznie zmieniła cele strategiczne, odchodząc od „rozwoju osobistego i kulturalnego oraz wzmacniania poczucia aktywnego obywatelstwa wśród młodych ludzi” (Program „Młodzież w działaniu” 2006-2013, na rzecz „nabycia umiejętności zawodowych, stworzenia systemów walidacji uczenia się pozaformalnego i większej komplementarności wobec formalnego kształcenia i szkolenia” (Program „Erasmus + Młodzież” 2014-2020. Celem niniejszego artykułu jest analiza porównawcza społeczno-ekonomicznego kontekstu, który określa, w jaki sposób UE projektuje swoje polityki służące redukcji zjawiska bezrobocia wśród młodych ludzi, oraz jak podejście to zmieniło się w świetle instrumentów finansowych w nowym okresie programowania.

  9. Metody badania spontanicznych i spowodowanych lekami przeciwpsychotycznymi zaburzeń ruchowych w schizofrenii

    Olga Kałużyńska

    2013-09-01

    Full Text Available Od dawna wiadomo, że przynajmniej niektóre zaburzenia motoryczne występują u chorych na schizofrenię jeszcze przed podjęciem leczenia lekami przeciwpsychotycznymi istotnie statystycznie częściej niż w populacji ogólnej. Wpro‑ wadzenie leków przeciwpsychotycznych zahamowało jednak ten nurt badań, bowiem od tej pory koncentrowano się wyłącznie na objawach zaburzeń ruchowych powstałych w wyniku stosowania neuroleptyków. W kilku pracach wy‑ kazano również, że niektóre zaburzenia ruchowe są częstsze i bardziej nasilone u krewnych I stopnia osób chorych, lecz rzadsze i mniej nasilone niż u chorych na schizofrenię. Obecnie istnieje wiele narzędzi – skal klinicznych, używa‑ nych w praktyce i badaniach, opartych na obserwacji klinicznej, służących do oceny występowania i nasilenia zabu‑ rzeń motorycznych zarówno spontanicznych, jak i związanych z leczeniem lekami przeciwpsychotycznymi. Najczęściej przy pomocy tych skal ocenia się i monitoruje objawy parkinsonizmu, dystonie oraz akatyzję. Uważa się, że wszyst‑ kie te narzędzia mają jednak wiele wad i nie pozwalają na wykrycie i obiektywny pomiar subklinicznych objawów za‑ burzeń motorycznych. Instrumentalne metody oceny zaburzeń ruchowych (spontanicznych i spowodowanych leka‑ mi przeciwpsychotycznymi pozwalają na wykrycie właśnie subtelnych, słabo nasilonych objawów i dlatego mogą być przydatne przy identyfikacji osób z tzw. stanem wysokiego ryzyka rozwoju psychozy, ocenie występowania dysfunkcji motorycznych u krewnych osób chorych na schizofrenię, a także określaniu stopnia i rodzaju odpowiedzi na leczenie lekami przeciwpsychotycznymi. Większość tych metod wymaga jednak skomplikowanej aparatury i procedury analizy uzyskanych wyników. Jedną z interesujących i stosunkowo łatwych do realizacji metod instrumentalnych wydaje się wieloaspektowa ocena pisma. Zastosowanie nowych metod oceny zaburzeń motorycznych konieczne

  10. Rola wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 w etiopatogenezie i leczeniu zaburzeń psychicznych

    Tomasz Pawełczyk

    2010-12-01

    Full Text Available Wielonienasycone kwasy tłuszczowe (WKT omega-3 są niezbędne do prawidłowego rozwoju i funkcji ośrodkowego układu nerwowego. Stanowią istotny element strukturalny neuronalnych błon komórkowych oraz są źródłem aktywnych biologicznie substancji, które pełnią złożone funkcje sygnałowe oraz uczestniczą w przekazywaniu informacji wewnątrz komórek. Zaburzenia metabolizmu lipidów i WKT obserwuje się w przebiegu wielu zaburzeń i chorób psychicznych: schizofrenii, zaburzeń afektywnych, zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, autyzmu i innych. Dysfunkcje te mają podłoże genetyczne i wraz z innymi nieprawidłowościami przyczyniają się do zwiększenia podatności na wystąpienie objawów psychopatologicznych danego zaburzenia. Ponadto dieta mieszkańców większości krajów europejskich nie zapewnia wystarczającej ilości WKT omega-3, które należą do substancji egzogennych, tj. niesyntetyzowanych w wystarczającej ilości w organizmie ludzkim. Co więcej, w przebiegu wielu zaburzeń psychicznych dochodzi do nadmiernej utraty długołańcuchowych WKT za pośrednictwem procesów ekscytotoksyczności i stresu oksydacyjnego, co dalej przyczynia się do uszczuplenia dostępnej puli WKT. W przypadku schizofrenii liczne badania eksperymentalne i kliniczne doprowadziły badaczy do sformułowania hipotezy wyjaśniającej rozwój tej choroby w oparciu o występowanie dysfunkcji metabolizmu lipidów. W pracy przedstawiono przegląd aktualnego piśmiennictwa oraz wyniki oryginalnych badań przeprowadzonych przez autorów zajmujących się problematyką zaburzeń metabolizmu WKT u chorych z wymienionymi wyżej zaburzeniami psychicznymi.

  11. Zespół Aspergera u osób dorosłych – zbieżność z innymi zaburzeniami, zaburzenia współwystępujące i problemy towarzyszące

    Anna Sławińska

    2014-12-01

    Full Text Available W klasyfikacjach ICD-10 i DSM-IV zespół Aspergera należy do kategorii całościowych zaburzeń rozwoju. Nie w pełni zdefiniowane kryteria diagnostyczne są przedmiotem dyskusji badaczy i klinicystów. W nowym systemie klasyfikacji – DSM-5 – zespół Aspergera nie występuje, pojawiła się za to szeroka jednostka „spektrum zaburzeń autystycznych”. Do najpowszechniejszych objawów zespołu Aspergera zalicza się: zaburzenia komunikacji werbalnej i niewerbalnej, egocentryzm, upośledzenie umiejętności społecznych, stereotypowość zachowań, zawężenie zainteresowań, problemy z koordynacją. Manifestacja symptomów zmienia się w ciągu życia – z powodu wzrastających wymagań społecznych objawy stają się wyraźniejsze w okresie dorastania. Świadomość bycia innym prowadzi do pogłębiającego się wycofania. Postawienie właściwej diagnozy jest szczególnie trudne u osób dorosłych. Wielu pacjentów psychiatrycznych, w których przypadku istnieją duże trudności z ustaleniem rozpoznania, cierpi na – wcześniej niezdiagnozowany – zespół Aspergera. Jego objawy bywają błędnie rozpoznawane jako symptomy zaburzeń osobowości czy schizofrenii. Co więcej, wiele zaburzeń może współwystępować z zespołem Aspergera (np. zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenia afektywne, schizofrenia, zaburzenia odżywiania. Agresja, uzależnienia, myśli i tendencje samobójcze także mogą zaciemniać jego objawy. Podsumowując: istnieje wiele zaburzeń współwystępujących i problemów towarzyszących, które utrudniają rozpoznanie omawianego zespołu u dorosłych.

  12. „Legalizować czy nie?” – analiza związku pomiędzy stosowaniem kanabinoli a częstością występowania i obrazem klinicznym zaburzeń psychotycznych

    Marta Gawłowska

    2010-03-01

    Full Text Available Związek pomiędzy zażywaniem kanabinoli a występowaniem zaburzeń psychotycznych jest opisywany od dawna. Udowodniono między innymi, że kanabinole mogą wywoływać przemijające objawy pozytywne, negatywne i poznawcze psychozy u zdrowych osób oraz zaostrzać objawy lub powodować ich nawrót w przebiegu wcześniej rozpoznanych zaburzeń psychotycznych. Jednak nadal niewiele wiadomo o mechanizmach, które powodują powstawanie tych symptomów. Zgodnie z najnowszymi doniesieniami mogą one angażować układy dopaminergiczny, GABA-ergiczny i glutaminergiczny. Ponieważ tylko u części osób zażywających kanabinole rozwijają się objawy psychotyczne, prawdopodobnie substancje te nie stanowią głównego czynnika sprawczego psychozy, lecz mogą stanowić ważny czynnik ryzyka, który przyczynia się do manifestacji jej objawów. Takie wskaźniki, jak dawka, długość stosowania oraz wiek pierwszego kontaktu z kanabinolami, stanowią uznane czynniki modyfikujące przebieg psychozy, jakkolwiek mechanizm tego zjawiska pozostaje w dużym stopniu niejasny. W ostatnim czasie coraz szersze uznanie zyskują nowe hipotezy, zakładające możliwy wpływ kanabinoli na rozwój centralnego układu nerwowego. Istnieją dowody na to, że endogenny układ kanabinoidalny może odgrywać istotną rolę w takich procesach, jak neurogeneza, różnicowanie, dojrzewanie i migracja neuronów, wydłu- żanie aksonów oraz formowanie struktur gleju. Zażywanie kanabinoidów egzogennych, zaburzając działanie układu endokanabinoidalnego oraz zakłócając procesy neurorozwojowe, może stanowić mechanizm, poprzez który ekspozycja na działanie tych substancji w okresie adolescencji zwiększa ryzyko rozwoju schizofrenii lub innych utrwalonych zaburzeń psychotycznych.

  13. Korzyści karmienia piersią dla matki

    Magdalena Gibas-Dorna

    2012-12-01

    Full Text Available Powszechnie wiadomo, że karmienie piersią pozytywnie wpływa na zdrowie dziecka oraz jego rozwój intelek‑ tualny. światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization, WHO zaleca rozpoczęcie karmienia piersią od pierwszej godziny po porodzie i jego kontynuację przez okres co najmniej 6 miesięcy, a w miarę urozmaicania diety dziecka rekomenduje utrzymanie tego sposobu żywienia mniej więcej do 2. roku życia, traktując mleko matki jako najlepszy jakościowo pokarm uzupełniający. Coraz częściej podkreśla się protek‑ cyjną rolę karmienia naturalnego w rozwoju różnych chorób u matek oraz potencjalne skutki unikania prze‑ dłużonej laktacji. Wydaje się, że korzyści dla matki mają charakter wczesny (podczas połogu oraz długofa‑ lowy. Tuż po porodzie karmienie piersią przyspiesza obkurczanie macicy, zapobiega nadmiernej utracie krwi, chroni przed niedokrwistością z niedoboru żelaza, przeciwdziała wystąpieniu depresji poporodowej, umacnia więź matka – dziecko oraz poprawia zaburzoną w tym okresie jakość snu. Korzyści długofalowe wiążą się z obniżeniem ryzyka wystąpienia niektórych chorób nowotworowych (rak sutka, rak endometrium, rak jajni‑ ka, chorób sercowo‑naczyniowych (choroba niedokrwienna serca, nadciśnienie tętnicze, zaburzeń metabo‑ licznych (cukrzyca, nietolerancja glukozy, otyłość, hiperlipidemia, hiperinsulinemia, reumatoidalnego zapa‑ lenia stawów czy osteoporozy. Przedłużenie okresu laktacji i karmienia piersią ma również wymierną korzyść ekonomiczną i stanowi darmową naturalną antykoncepcję. Poniższa praca podsumowuje aktualny stan wie‑ dzy na temat wpływu karmienia piersią na zdrowie matek karmiących.

  14. Uzależnienie od Internetu (siecioholizm wśród młodzieży licealnej – konsekwencje zdrowotne i psychospołeczne

    Irena Białokoz-Kalinowska

    2011-12-01

    Full Text Available Wstęp: Dynamika rozwoju sfery informatycznej i medialnej we współczesnym świecie zmienia dotychczasowe formy funkcjonowania w życiu codziennym. Przykładem tego zjawiska jest Internet, który – powszechnie dostępny szerokiemu gronu odbiorców od zaledwie 20 lat – wyraźnie już wpłynął na styl życia całego społeczeństwa. Dzieci i młodzież stanowią szczególnie podatną grupę na oddziaływanie Internetu, a nieracjonalne korzystanie z niego może powodować niekorzystne skutki zdrowotne, z uzależnieniem włącznie. Cel pracy: Ocena ryzyka uzależnienia od Internetu wśród młodzieży licealnej. Materiał i metody: Badanie objęło 102 uczniów (43% badanej grupy stanowiły dziewczęta, 57% – chłopcy w wieku 17-19 lat (średnia wieku 18,3. W badaniu wykorzystano test Kimberly Young oraz kwestionariusz w opracowaniu własnym. Wyniki: Do grupy ryzyka uzależnienia od Internetu zakwalifikowano 20% badanych. Ponad 20 godzin tygodniowej aktywności w sieci deklarowało 22% respondentów, przy czym w grupie tej przeważali chłopcy – 78% vs 22% w grupie dziewcząt. Stwierdzono tendencję do zbyt długiego przebywania w sieci kosztem aktywnych form spędzania wolnego czasu i relacji bezpośrednich z rówieśnikami. Analiza form aktywności w Internecie wykazała preferencje zależne od płci. Chłopcy wybierali gry komputerowe 59% i strony o tematyce erotycznej 10%, zaś dziewczęta strony z muzyką 70%, wyszukiwarki internetowe 55%, portale aukcyjne 50% i społecznościowe 50%. U ponad 30% badanych występowały dolegliwości somatyczne związane z pracą przy komputerze. Wnioski: Nieracjonalne korzystanie z Internetu powoduje negatywne skutki w zakresie zdrowia somatycznego i psychospołecznego. Niezbędna jest zatem powszechna edukacja medialna zapobiegająca negatywnym zjawiskom związanym z korzystaniem z Internetu.

  15. The statistical geoportal and the ``cartographic added value'' - creation of the spatial knowledge infrastructure

    Fiedukowicz, Anna; Gasiorowski, Jedrzej; Kowalski, Paweł; Olszewski, Robert; Pillich-Kolipinska, Agata

    2012-11-01

    The wide access to source data, published by numerous websites, results in situation, when information acquisition is not a problem any more. The real problem is how to transform information in the useful knowledge. Cartographic method of research, dealing with spatial data, has been serving this purpose for many years. Nowadays, it allows conducting analyses at the high complexity level, thanks to the intense development in IT technologies, The vast majority of analytic methods utilizing the so-called data mining and data enrichment techniques, however, concerns non-spatial data. According to the Authors, utilizing those techniques in spatial data analysis (including analysis based on statistical data with spatial reference), would allow the evolution of the Spatial Information Infrastructure (SII) into the Spatial Knowledge Infrastructure (SKI). The SKI development would benefit from the existence of statistical geoportal. Its proposed functionality, consisting of data analysis as well as visualization, is outlined in the article. The examples of geostatistical analyses (ANOVA and the regression model considering the spatial neighborhood), possible to implement in such portal and allowing to produce the “cartographic added value”, are also presented here. Szeroki dostep do danych zródłowych publikowanych w licznych serwisach internetowych sprawia, iz współczesnie problemem jest nie pozyskanie informacji, lecz umiejetne przekształcenie jej w uzyteczna wiedze. Kartograficzna metoda badan, która od wielu lat słuzy temu celowi w odniesieniu do danych przestrzennych, zyskuje dzis nowe oblicze - pozwala na wykonywanie złozonych analiz dzieki wykorzystaniu intensywnego rozwoju technologii informatycznych. Znaczaca wiekszosc zastosowan metod analitycznych tzw. eksploracyjnej analizy danych (data mining) i ich "wzbogacania” (data enrichment) dotyczy jednakze danych nieprzestrzennych. Wykorzystanie tych metod do analizy danych o charakterze przestrzennym, w

  16. Radomir Konstantinović and “Provincial Philosophy”: Binaries as Borders

    John Kayl Cox

    2017-11-01

    Full Text Available Radomir Konstantinović and Provincial Philosophy: Binaries as Borders This essay is a partial reconsideration of the complex and often-cited work Filozofije palanke (1969 by the Serbian novelist and essayist Radomir Konstantinović. The fiery condemnations of Serbia’s stalled social and intellectual development and its accompanying predilection for barbaric violence are fiercely debated to this day, nearly six years after the death of the author and approaching fifty years since the book’s first publication. One way that Konstantinovic builds his argument is by establishing borders between Serbia, or other societies, and Europe or modernity; three main types of these borders can be expressed as binaries centered on values, time, and geography. The “spirit” or mindset of the palanka, or small Serbian town, can perhaps be rehabilited by converting it into a historically contingent philosophy, which comes to term with the forces of time, evolution, and agency.   Radomir Konstantinović i filozofia prowincjalna. Przeciwstawności jako granice Esej jest cząstkowym spojrzeniem na złożoną i często cytowaną pracę Filozofije palanke (1969 napisaną przez serbskiego powieściopisarza i eseistę Radomira Konstantinovicia. Ostra krytyka opóźnionego rozwoju społecznego i intelektualnego Serbii oraz towarzyszącego mu upodobania do barbarzyńskiej przemocy także dziś – prawie sześć lat po śmierci autora, i prawie pięćdziesiąt lat od pierwszego wydania książki, stanowią temat dyskusji. Jednym ze sposobów, w jaki Konstantinović buduje swoją argumentację, jest ustanowienie granicy między Serbią a innymi społeczeństwami, czy Europą i nowoczesnością. Trzy główne typy tych granic można wyrazić jako przeciwstawności skoncentrowane na wartościach, czasie i geografii. „Duch” lub sposób myślenia palanki, czyli serbskiego pipidówka, może zostać zrehabilitowany poprzez przekształcenie go w historycznie

  17. Depresja u chorych na reumatoidalne zapalenie stawów

    Brygida Kwiatkowska

    2011-04-01

    Full Text Available Depresja jest najczęstszym schorzeniem psychicznym występującymu pacjentów tzw. podstawowej opieki zdrowotnej i stwierdzasię ją u 12,5% chorych, a w przebiegu schorzeń przewlekłych jestroz poznawana wielokrotnie częściej.Do rozwoju depresji w przebiegu schorzeń przewlekłych przyczyniasię wiele czynników, takich jak: predyspozycje genetyczne, predyspozycjepsychiczne, długotrwale utrzymujący się stres orazzwiększenie stężeń cytokin prozapalnych w ośrodkowym układzienerwowym. Ośrodkowy układ nerwowy w wyniku działania cytokinprozapalnych aktywuje wiele zmian w układzie neuroendokrynnymi immunologicznym, określanych jako „zachowanie chorobowe” (sickness behaviour.W reumatoidalnym zapaleniu stawów (RZS depresja występujeu 13–65% chorych, ale tylko u 25% chorych jest rozpoznana. Tak częstewystępowanie depresji jest wynikiem utrzymywania się dużegostężenia cytokin prozapalnych wtym schorzeniu, powodującego zaburzeniaw zachowaniu. Depresja wpływa negatywnie na przebieg RZS,nasilając objawy somatyczne choroby. Z kolei wyniki leczenia depresjisą tym gorsze, im większa jest aktywność RZS, co powoduje zmniejszenieskuteczności leczenia podtrzymującego i zwiększa możliwośćwy stąpienia nawrotów depresji po pierwszym epizodzie. Udowadniato konieczność jednoczesnego intensywnego leczenia obu chorób i ichwczesnego rozpoznania. Rozpoznanie depresji może nastręczać dużotrudności z powodu nakładania się objawów wy stępujących zarównow depresji, jak i w RZS, takich jak: zmęczenie, brak apetytu, zmniejszeniemasy ciała, różnego typu dolegliwości bólowe itp. Nierozpoznanadepresja w przebiegu RZS, poza wpływem na nasilenie objawówchoroby, zmniejsza skuteczność stosowanej terapii, z uwagi na gorsząwspółpracę pacjenta i mniejsze zaangażowanie w leczenie. Zwiększato ryzyko myśli i prób samobójczych oraz skraca czas przeżycia pacjentówchorych na RZS.

  18. Znaczenie diagnostyczne klasyfikacji rozwojowych we wczesnym rozpoznaniu mózgowego porażenia dziecięcego = The diagnostic importance of diagnostic developmental classifications in the early diagnosis of cerebral palsy

    Agnieszka Strączyńska

    2016-01-01

      Streszczenie Skale rozwojowe są powszechnie stosowane w programie wczesnej interwencji. Zaleca się ich stosowanie w ocenie motorycznej niemowląt i małych dzieci, jako podstawowe narzędzia diagnostyczne i prognozujące cel terapii. Badanie neurorozwojowe mają przede wszystkim na celu wykrywanie zagrożenia występowania mózgowego porażenia dziecięcego i innych deficytów wynikających z zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego. W dostępnej literaturze opisano wiele klasyfikacji rozwojowych jednak nie zawsze odznaczają się one wysoką specyficznością i czułością w określaniu poziomu nieprawidłowości. Praca ma na celu przybliżenia cech charakterystycznych poszczególnych testów diagnostycznych z oceną ich rzetelności i trafności zastosowania we wczesnym rozpoznaniu mózgowego porażenia dziecięcego.   Słowa kluczowe: mózgowe porażenie dziecięce, diagnostyka niemowlaków, testy przesiewowe, zaburzenia rozwoju.   Abstract The developmental scales are widely used in the early intervention. It They areis recommended to be for used in the motor assessments  in of infants and young children, as the basic diagnostic tools and forecasting the therapeutic target. The neurodevelopmental examinations are primarily aimed at detecting the risk (risk factors of cerebral palsy and other deficits consequent resulting from disorders of the central nervous system. The literature describes many developmental classifications, however, not always are they are characterized by high specificity and sensitivity in determining the level of disabilities. The paper aims to introduce the characteristics of individual diagnostic tests and simultaneously with evaluation of their reliability and application validity of the application in early diagnosis of cerebral palsy. Keywords: cerebral palsy, developmental disorders, infant diagnostics infants, screening tests.

  19. FARMA MIEJSKA JAKO NOWY SPOSÓB KSZTAŁTOWANIA KAMERALNYCH PRZESTRZENI MIESZKANIOWYCH. ANALIZA SPOSOBÓW I BARIER WDROŻENIA

    Justyna KLESZCZ

    Full Text Available Miejskie rolnictwo pojawiło się w Europie jako odpowiedź na potrzebę bliższego kontaktu z naturą wśród mieszkańców miast, nie tylko w sposób bierny, poprzez wykorzystywanie już istniejących zasobów, lecz również w sposób czynny - jako sposób na kreowanie najbliższego środowiska między innymi dzięki własnoręcznej produkcji żywności. Farmy miejskie stanowią w tym przypadku element łączący miasto z jego "produktywną" alternatywą, tworząc możliwość budowy przestrzeni mieszkalnych o nowej jakości. Wraz z rozwojem rolnictwa miejskiego pojawiły się również nowe formy kształtowania niewielkich osiedli mieszkaniowych opartych na zasadach współużytkowania przestrzeni przez wybraną grupę ludzi lub jako atrakcyjny "dodatek" do ekskluzywnych osiedli w ścisłych centrach miast. Tego typu rozwiązania stwarzają szerokie pole do rozwoju nowych form urbanistycznych, łączących w sobie przestrzenie mieszkaniowe i rekreacyjne miast, jako miejsca integracji międzygatunkowej. Przykład holenderskiego miasta Almere ukazuje sposób kształtowania przestrzeni mieszkalnej człowieka na zasadach współistnienia z naturą w skali makro - poprzez tworzenia całych dzielnic - farm, jak w wypadku nowopowstającej Almere Oosterword. Na tym tle sytuacja Polski nie wygląda dobrze. Analiza samych uwarunkowań prawnych wykazała istnienie barier, które praktycznie uniemożliwiają rozwój krajowych farm miejskich na skalę, jaką znamy z realizacji europejskich.

  20. Rozwój diagnostyki poalkoholowego spektrum zaburzeń rozwojowych – przegląd narzędzi diagnostycznych

    Małgorzata Klecka

    2010-12-01

    Full Text Available Płodowy zespół alkoholowy (fetal alcohol syndrome, FAS, najpoważniejsza konsekwencja działania alkoholu na płód w okresie prenatalnym, został opisany we francuskiej literaturze medycznej przez Lemoine’a w 1968 roku. Pięć lat później Jones i wsp. jako pierwsi wykazali związek pomiędzy nadużywaniem alkoholu przez ciężarne kobiety a specyficznymi cechami wad wrodzonych. Praca ta stanowiła podstawę do dalszych badań nad określaniem kryteriów diagnostycznych. Od tego czasu rozwinięto kilka propozycji diagnostycznych, których celem jest dokładny ogląd szerokiego spektrum fizykalnych i behawioralnych anomalii będących skutkiem prenatalnej ekspozycji na alkohol. Diagnostyka poalkoholowego spektrum zaburzeń rozwojowych (fetal alcohol spectrum disorder, FASD jest wyzwaniem trudnym. Osoby po prenatalnej ekspozycji na alkohol wykazują szeroką gamę objawów, z których większość nie jest specyficzna wyłącznie dla intoksykacji prenatalnej i często manifestuje się w różnorodny sposób w ciągu życia. W Polsce FAS i inne zaburzenia rozwojowe wywołane alkoholem są diagnozowane sporadycznie, a brak dostępu do obiektywnych narzędzi diagnostycznych oraz fachowej literatury w języku polskim sprawia, że diagnoza oparta jest na subiektywnej ocenie badającego – rozpoznania ustalane w różnych ośrodkach mogą się różnić. W efekcie osoby z FASD często pozostają bez prawidłowej diagnozy lub na skutek błędnej diagnozy (np. autyzm, ADHD, zaburzenia zachowania itp. poddawane są nieprawidłowej terapii. Celem niniejszej publikacji jest przedstawienie rozwoju metod diagnostycznych na świecie i w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem 4-stopniowej skali diagnostycznej.

  1. Psychiatria konsultacyjna – historia i współczesność

    Piotr Ścisło

    2014-09-01

    Full Text Available Publikacja ma na celu przybliżenie zagadnienia psychiatrii konsultacyjnej. Prezentuje jej definicję, cele i zadania, działalność edukacyjną oraz historię – od starożytności do czasów nowożytnych, ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju tej dziedziny w Polsce. Na podstawie dostępnego piśmiennictwa przedstawiono funkcjonowanie psychiatrii konsultacyjnej w poszczególnych krajach; szczególny nacisk położono na zasady szkolenia i edukacji. Ponadto wymieniono wyzwania stojące przed omawianą dyscypliną. Jej rozwój wiąże się z rozwojem medycyny, m.in. w dziedzinie transplantologii, onkologii, pandemii chorób zakaźnych i biomedycyny, więc wraz z postępem medycznym będą się pojawiać nowe psychologiczne i emocjonalne wyzwania, które staną się obszarem działań psychiatrii konsultacyjnej. Omówiono jej wpływ na inne dziedziny medycyny: zgłoszone i przeprowadzone konsultacje psychiatryczne znacząco skracają długość pobytu w szpitalu (istnieje bezpośredni związek między czasem zgłoszenia konsultacji a długością hospitalizacji, pomagają obniżyć koszty opieki medycznej, oferują lepszy dostęp do opieki psychiatrycznej, zwiększają wykrywalność chorób psychicznych, których część może stanowić zagrożenie dla życia, oraz wpływają na jakość życia pacjentów. We wnioskach ujęto pięć głównych zadań psychiatrii konsultacyjnej. Są to: diagnostyczna ocena, identyfikacja barier powrotu do zdrowia, identyfikacja ponownego pogorszenia, krótka psychoterapia skoncentrowana na problemie i leczenie farmakologiczne.

  2.  Profesor Zbigniew Messner – naukowiec, dydaktyk, wychowawca

    Anna Kuzior

    2014-07-01

    Full Text Available  Profesor Zbigniew Messner urodził się w 1929 r. w Stryju. Po ukończeniu liceum rozpoczął studia w Wyższej Szkole Ekonomicznej (WSE w Katowicach. Będąc studentem studiów pierwszego stop-nia, rozpoczął pracę jako asystent w Katedrze Rachunkowości WSE w Katowicach. Stopień doktora nauk ekonomicznych uzyskał w 1961 r. Na podstawie oceny dorobku naukowego oraz rozprawy habilitacyjnej w 1969 r. Akademia Ekonomiczna w Katowicach nadała dr. Z. Messnerowi stopień naukowy doktora habilitowanego w zakresie nauk ekonomicznych. Tytuł profesora nadzwyczajnego Zbigniew Messner uzyskał w 1972 r., a profesora zwyczajnego – w 1977 r. Treści zawarte w Jego pracy doktorskiej i rozprawie habilitacyjnej wniosły istotny wkład w rozwój rachunku kosztów. Profe-sor Zbigniew Messner jest autorem licznych publikacji naukowych i dydaktycznych z zakresu rachun-ku kosztów, rachunkowości finansowej, wykorzystania informatyki na potrzeby rachunkowości. W istotny sposób przyczynił się On także do kształcenia i rozwoju kadry naukowej. Wkładał wiele wy-siłku w działania mające zapewnić w skali krajowej wysoką pozycję Katedry Rachunkowości Uniwer-sytetu Ekonomicznego w Katowicach, którą kierował do 2008 r. Oprócz kierowania Katedrą, Profesor Z. Messner pełnił również inne funkcje w macierzystej uczelni, w tym najwyższą – funkcję Rektora Akademii Ekonomicznej w Katowicach. Obok działalności naukowej i dydaktycznej aktywnie uczestniczył w działalności uznanych organizacji środowiskowych, w tym Polskiego Towarzystwa Ekono-micznego i Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, pełniąc w nich zaszczytne funkcje.

  3. Współczesna architektura drewniana w poszukiwaniu formy swobodnej

    Michał Golański

    2017-12-01

    Full Text Available Kształtowanie nowoczesnej architektury zgodnej z założeniami zrównoważonego rozwoju wymaga zintegrowanego i synergicznego projektowania zarówno w przypadku noworealizowanych budynków jak i w modernizacji istniejących. Obiekty budowlane powinny wykazywać się nie tylko estetyką, funkcjonalnością i trwałością, lecz również w sposób nieszkodliwy oddziaływać na środowisko, być ekonomicznymi w zużyciu materiałów i energii oraz uwzględniać wszelkie ryzyka z punktu widzenia życia i zdrowia ludzkiego. Drewno, które należy do najstarszych materiałów budowlanych używanych przez człowieka obecne jest w środowisku zabudowanym od początku historii architektury. Modernizm charakteryzował się stopniowym wypieraniem drewna przez inne materiały budowlane: ceramikę, beton i stal. Fizyczne właściwości, łatwość kształtowania i nieskomplikowany proces produkcji w połączeniu z wyjątkowym potencjałem ekologicznym drewna sprawiają, że po okresie względnego regresu konstrukcje drewniane znów stosowane są na dużą skalę. Kreowanie form złożonych w architekturze współczesnej oraz rozwój cyfrowych narzędzi projektowania sprzęgniętych z komputerową technologią obróbki drewna sprawiają, że projektanci uzyskali nowe możliwości kształtowania obiektów architektonicznych. Architektura krzywoliniowa o swobodnej geometrii (free form design odrzuca kartezjańską geometrię i konwencjonalny język brył euklidesowych. Niniejszy artykuł analizuje obiekty architektoniczne charakteryzujące się formami krzywoliniowymi oraz zastosowaniem drewna jako budowlanego materiału konstrukcyjnego.

  4. “Playing catch up”. The notion of needing to accelerate a country’s progress towards a civilised paradise – the Bulgarian version (a proposed entry for a dictionary of peregrinating ideas

    Grażyna Szwat-Gyłybowa

    2014-11-01

    cultures which indulged in it, only to become doomed to dull, infantile repetition.   "Doganianie". Idea przyspieszonego rozwoju w drodze do cywilizacyjnego raju. Wersja bułgarska Artykuł poświęcony jest prezentacji głównych etapów procesu inkorporowania w tkankę bułgarskiej idei narodowej pojęcia doganiania (przyspieszonego rozwoju, które od połowy XIX wieku pozostaje narzędziem konceptualizacji przez Bułgarów ich (różnie wartościowanego miejsca wśród „narodów cywilizowanych”. „Doganianie” rozumiem jako kulturowo i politycz­nie funkcjonalny wzór rzeczy, który jest konceptem niesamodzielnym, należącym do różnych systemów idei, mającym swój aspekt ekonomiczny, geopolityczny, religijny, psychologiczny, kulturowy. Formuła opóźnienia, zintegrowana z ideą doganiania zagościła w dyskusjach nad statusem Bułgarów jeszcze przed zaistnieniem narodu politycznego. Wraz z rozwojem ruchu narodowego kompleksy otrzymały swój rewers w postaci wiary w możliwość zrównania poziomu cywilizacyjnego z europejskim. Ta linia rozumowania prowadziła od pierwszych fascynacji dorobkiem „oświeconych narodów” w ramach tzw. oświecenia prawosławnego, przez odwzorowywanie dyskursu rosyjskiego po myśl marksistowską (z jej propagandową dominantą w latach 1945–89 i polityki perswazyjne po 1989 roku. Wydaje się, że współcześnie mamy do czynienia z podzwonnym dla związanej z czasowością idei doganiania, która wyczerpała swój potencjał agoniczny a może nawet przyczyniła się do „samozatrucia” absorbujących ją kultur, skazujących się na infantylizację i nudę powtórzeń.

  5. Wpływ eventów sportowych na rozwój turystyki w mieście na przykładzie poznańskich imprez sportowych = The impact of sporting events on tourism development in the city - the case study of Poznan

    Joanna Poczta

    2016-05-01

      Streszczenie Artykuł prezentuje wyniki badań empirycznych przeprowadzonych w Poznaniu podczas trwania trzech ważnych wydarzeń sportowych: 6. Poznań Półmaratonu, „Cavaliady” (zawody jeździeckie oraz Mistrzostw Europy Juniorów w Pływaniu. Postanowiono sprawdzić, które z wydarzeń generuje największy ruch turystyczny w badanej metropolii. Artykuł wskazuje również, jakie zachowania w czasie podróży przejawiają zarówno sportowcy, jak i kibice badanych wydarzeń sportowych. Celem badań była próba wykazania, w jakim stopniu uczestnicy wydarzeń sportowych (zawodnicy oraz kibice podejmują dodatkową aktywność turystyczną w mieście przy okazji udziału w zawodach sportowych (zakupy, wyjście do restauracji itp. oraz czy ranga sportowa imprezy wpływa na częstotliwość tych zachowań i czy turystyka sportowa sprzyja rozwojowi innych form turystyki, np. turystyki kulturowej (wizyta w muzeum, udział w evencie kulturalnym itp.. Analiza zebranych danych pokazała, że odbywające się w Poznaniu imprezy mają wpływ na rozwój turystyki w mieście. Jednak te wydarzenia, które mają niższą rangę sportową, generują większy ruch turystyczny.  Im wyższa ranga imprezy tym bardziej sportowcy i ich kibice koncentrują się na zawodach i rywalizacji. Okazuje się też, że im mniej ciekawych rzeczy dzieje się na zawodach, tym częściej kibice poszukują alternatywnych form zagospodarowania czasu wolnego i mają one większy wpływ na rozwój innych form turystyki– na przykład turystyki kulturowej. Jeżeli zatem władzom zależy na rozwoju turystyki miejskiej, to powinny częściej  organizować imprezy z zakresu sportu masowego. Poznań ma duży potencjał do dalszego rozwoju turystyki sportowej, a ta pozytywnie wpływa też na budowanie wizerunku miasta, kształtowanie postaw turystów i mieszkańców wobec zdrowia i aktywności fizycznej, a przede wszystkim pokazuje miasto jako atrakcyjne turystycznie, z ciekawą ofertą kulturaln

  6. Kompleksowe postepowanie leczenicze nowotowrów gruczołu sutkowego = Comprehensive therapeutic treatments methods of mammary gland carcinoma

    Jan Paweł Mieszkowski

    2015-07-01

    Mieszkowski Jan1, Pastwik Magdalena2, Stejbach Karolina2, Przybyłowicz Magdalena2, Pijankowska Edyta2     1. Uniwersytet Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz, Polska 2. Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Collegium Medicum w Bydgoszczy   Autor do korespondencji: mgr farm. Jan Mieszkowski e-mail mieszkowskijan@gmail.com   Słowa kluczowe: gruczoł sutkowy, kancerogeneza, mammografia, chemioterapia, mastektomia. Key words: mammary gland, carcinogenesis, mammography, chemotherapy, mastectomy.   Streszczenie:             Nowotwory piersi są obecnie najczęściej diagnozowanym nowotworem wśród kobiet na świecie, z liczbą nowo zdiagnozowanych zachorowań w 2012 roku na poziomie 1 670 000 pacjentek.  Wśród zgonów z powodu chorób nowotworowych, nowotwór piersi jest pierwszą, w krajach mniej rozwiniętych i drugą (po nowotworach płuc w krajach rozwiniętych przyczyną zgonów kobiet. W Polsce obserwuje się ciągły wzrost zachorowań na nowotwory piersi. Najczęściej nowotwory piersi wykrywane są u kobiet w wieku 50 - 69 lat, jednak ostatnio obserwowany jest wyraźny wzrost zachorowań u kobiet młodszych.             W ostatnim dwudziestoleciu nowe strategie profilaktyczne pozwalają na wykrywanie rozwoju choroby we wczesnym jej stadium,  zwiększając znacząco szansę pacjentek na dłuższe życie lub wyzdrowienie. Niezmiennie jednak leczenie nowotworów piersi  pozostaje procesem długotrwałym i nie dającym gwarancji na zahamowanie rozwoju zmian chorobowych i wyzdrowienie. Skuteczność terapeutyczna stosowanych metod leczenia jest bardzo zróżnicowana i wymaga każdorazowo indywidualizacji, oraz zastosowania odrębnych strategii leczenia (chirurgia, farmakoterapia, fizjoterapia, psychoterapia, które pozwolą na poprawę ogólnego stanu zdrowia chorego, spowolnienie progresji choroby lub poprawę komfortu życia.             Niniejszy artykuł jest próbą usystematyzowania dostępnych metod diagnostyki i

  7. Programowanie żywieniowe - wpływ odżywiania kobiet w ciąży na zdrowie dziecka = Nutritional programming - the impact of nutrition of pregnant women on the health of their children

    Hanna Pudło

    2016-08-01

    1 Department of Dietetics, School of Public Health, Medical University of Silesia in Katowice   Słowa kluczowe: ciąża, dieta, programowanie żywieniowe, hipoteza Barkera, przewlekłe choroby niezakaźne.   Programowanie żywieniowe to istotna zależność między odżywianiem się kobiet w ciąży, a jakością życia dziecka w przyszłości. Nieprawidłowy bilans energetyczny oraz ilość składników odżywczych w całodziennej racji pokarmowej mogą znacząco wpłynąć na rozwój płodu. Długofalowe badania epidemiologiczne potwierdzają występowanie tzw. “krytycznych okresów” w trakcie rozwoju wewnątrzmacicznego, w których żywienie odgrywa znaczącą rolę. David Barker jako pierwszy opisał zjawisko programowania metabolizmu płodu analizując związek między niską masą urodzeniową a występowaniem chorób sercowo-naczyniowych, insulinooporności, otyłości i cukrzycy typu 2 w wieku dorosłym. Aby wytłumaczyć tą zależność powstało kilka hipotez m.in. “oszczędnego fenotypu” (z ang. thrifty phenotype, która tłumaczy wpływ niedożywienia w okresie ciąży na występowanie zaburzeń funkcjonalnych i strukturalnych komórek beta wysp trzustkowych, nefronów oraz kardiomiocytów. Oporność na insulinę i zaburzenia tolerancji glukozy mogą być programowane podczas tzw.  “ratowania płodu” (z ang. fetal salvage. Długotrwały niedobór energii i składników odżywczych prowadzi do zmian adaptacyjnych, które mają na celu dostarczenie glukozy do mózgu kosztem innych organów. Niska masa urodzeniowa postnatalnie doprowadza  do wzrastania kompensacyjnego w pierwszych dwóch latach życia, co tłumaczy hipoteza „dogonić wzrost” (z ang. catch-up growth. Natomiast niedobór kwasu foliowego zwiększa ryzyko występowania wad cewy nerwowej u dziecka. Dobrze zbilansowana dieta kobiety ciężarnej może zmniejszyć ryzyko rozwoju chorób i poprawić jakość życia dziecka. Wskazane jest opracowanie programów edukacyjnych

  8. Wpływ edukacji zdrowotnej na zachowania zdrowotne dzieci w wieku przedszkolnym w opinii rodziców = Health education influence on health behaviors of preschool children in the opinion of their parents

    Dominik Olejniczak

    2015-09-01

      Streszczenie   Wprowadzenie: Wiek przedszkolny to najlepszy okres rozwojowy do kształtowania nawyków, postaw i umiejętności życiowych. Rodzina i przedszkole to środowiska, w których występuje edukacja zdrowotna dziecka. Od rodziny oczekuje się stworzenia warunków zapewniających bezpieczeństwo i zaspokojenie zdrowotnych potrzeb dziecka, a także organizacji życia zgodnego z zasadami higieny somatycznej i psychicznej. Dziecko przebywa w przedszkolu wiele godzin, zdobywa podstawowe informacje i umiejętności dbania o zdrowie i bezpieczeństwo. Cel pracy: Ocena wpływu edukacji zdrowotnej na zachowania zdrowotne dzieci w wieku przedszkolnym z perspektywy rodziców. Materiał i metody: Badanie zostało przeprowadzone metodą sondażu diagnostycznego. Wykorzystanym narzędziem był autorski kwestionariusz. Grupę badaną stanowiło 105 rodziców w 1. etapie badania oraz 127 rodziców w 2. etapie badania. Wyniki: Większość ankietowanych (76% jest zdania, że wczesna edukacja zdrowotna ma bardzo duże znaczenie dla rozwoju i stanu zdrowia dzieci. Około 77% badanych rodziców jest zdania, że dzieci wykorzystują wiedzę zdobytą w przedszkolu w życiu codziennym. Połowa badanych (52% jest zdania, że zachowania zdrowotne dzieci znacznie się poprawiły po zajęciach z edukacji zdrowotnej. Wnioski: Rodzice doceniają rolę wczesnej edukacji zdrowotnej w rozwoju i zdrowiu dzieci. Edukacja zdrowotna w przedszkolu przyczynia się do wzrostu zainteresowania zdrowiem wśród dzieci. Środowisko rodzinne może mieć pozytywny wpływ na zachowania prozdrowotne dzieci. Część rodzin nie zapewnia dzieciom właściwych warunków do wychowania zdrowotnego, dlatego należy rozważyć implementację działań edukacyjnych skierowanych do osób planujących bądź posiadających dzieci. Należy dążyć do zwiększenia roli osób wykonujących zawody medyczne w promocji zdrowia.   Abstract   Introduction: Preschool is the best period to acquire habits

  9. Production of Short-Lived Radionuclides at the Hahn-Meitner Institute in West Berlin; Production de Radionuclides a Courte Periode a l'Institut Hahn-Meitner de Berlin-Ouest; ПРОИЗВОДСТВО КОРОТКОЖИВУЩИХ РАДИОИЗОТОПОВ В ИНСТИТУТЕ ХАНА-МАЙТНЕРА В ЗАПАДНОМ БЕРЛИНЕ; Produccion de Radionuclidos de Periodo Corto en el Instituto Hahn-Meitner de Berlin Occidental

    Felix, F. W.; Pirrwitz, D.; Szabo de Bucs, E. [Hahn - Meitner-Institut fuer Kern Forschung, Berlin, Federal Republic of Germany (Germany)

    1963-03-15

    la capadidad de produccion del citado Instituto. (author) [Russian] Nachinaja s I960 goda Institut po jdernym issledovanijam Hana-Majtnera proizvodit korotkozhivushhie radioizotopy dlja medicinskih i nauchnyh celej dlja rajona Zapadnogo Berlina. V nastojashhee vremja proizvodjatsja izotopy, primenjaemye obychno v medicine, takie, kak Na{sup 25}, K{sup 42}, Au{sup 198}, a takzhe nekotorye menee rasprostranennye, kak Cu{sup 64}, Zn{sup 69m} i F{sup 18}. Na{sup 24} i K{sup 42} byli polucheny v rezul'tate nejtronnogo obluchenija hloridov i razoslany posle kalibrovki v vide tverdyh veshhestv. Au1 Registered-Sign 8, obluchennyj v forme metalla, upotrebljaetsja dlja implantacii pri lechenii raka. F{sup 19} poluchaetsja v rezul'tate reakcii O{sup 16} (t, n) i obluchenija LiNO{sub 3} Otdelenie F{sup 16} pri pomoshhi ionnogo obmena dalo luchshie rezul'taty, chem opisyvaemye obychno v literature metody. Dlja proizvodstva Cu{sup 64} i Zn{sup 89m} byl razrabotan special'nyj metod jelektroliza dlja jekstragirovanija izotopov, poluchennyh pri pomoshhi reakcii Scilard-Hal'mersa s ftalocianinami. Oba jeti izotopa nahodjat primenenie v medicinskoj diagnostike. Privodjatsja podrobnye dannye otnositel'no oborudovanija i tehniki obluchenija, sposobov proizvodstva i apparatury, kalibrovki poluchennyh izotopov i proizvoditel'noj sposobnosti. (author)

  10. Badanie kliniczne młodego sportowca – punkt widzenia kardiologa sportowego

    Zbigniew Krenc

    2012-07-01

    Full Text Available Aktywność fizyczna stanowi jeden z podstawowych warunków dobrego stanu zdrowia, a w przypadku dzieci i młodzieży także niezbędny element prawidłowego rozwoju somatycznego, psychomotorycznego i funkcjo‑ nalnego. Regularny trening sportowy korzystnie wpływa na stan czynnościowy organizmu, a w szczególności układu krążenia. Z drugiej strony intensywny wysiłek fizyczny może być także mechanizmem spustowym dla zagrażających życiu arytmii u sportowców z nierozpoznaną wcześniej chorobą serca. Fundamentalną rolę w sporcie wyczynowym odgrywają badania sportowo‑lekarskie, zarówno wstępne – przed rozpoczęciem aktywności sportowej, jak i okresowe – w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego. W ocenie stanu zdrowia osoby aktywnej fizycznie szczególne miejsce zajmuje badanie układu krążenia, uwzględniające, poza ukierun‑ kowanym wywiadem, m.in. osłuchiwanie serca w różnych pozycjach ciała, badanie tętna obwodowego, pomiar ciśnienia tętniczego, a także poszukiwanie objawów fenotypowych zespołu Marfana. Badanie przedmiotowe pozwala na ocenę zmian adaptacyjnych układu krążenia zachodzących pod wpływem długotrwałego trenin‑ gu sportowego, z których najbardziej charakterystyczne są powiększenie serca (efekt zwiększenia grubości mięśnia sercowego z poszerzeniem światła lewej komory oraz wolna spoczynkowa czynność serca. Ważna jest także umiejętność identyfikacji objawów wskazujących na organiczną chorobę układu krążenia, która może doprowadzić do nagłej śmierci sercowej. Celem niniejszej pracy jest dostarczenie pediatrom i lekarzom rodzinnym informacji pozwalających na właściwą ocenę fizjologicznych, adaptacyjnych zmian zachodzących w układzie krążenia pod wpływem długotrwałego treningu sportowego, a także ułatwiających identyfikację stanów chorobowych, będących przeciwwskazaniem do sportu wyczynowego.

  11. Aktywność fizyczna w terapii otyłości

    Joanna Zapolska

    2009-03-01

    Full Text Available Otyłość jest chorobą określaną jako patologiczne zwiększenie ilości tkanki tłuszczowej, która w nadmiernej ilości wpływa negatywnie na stan zdrowia, długość życia i sprawność psychofizyczną. Osoby z nadmierną masą ciała, w której zawartość tłuszczu stanowi proporcjonalnie wysoki odsetek, w porównaniu z osobami o niższej masie ciała są fizjologicznie mniej wydolni, a ich potencjał motoryczny jest niższy. W otyłości u osób dorosłych dochodzi przede wszystkim do zwiększenia rozmiarów komórek tłuszczowych. W przypadku dzieci obserwujemy przyrost liczby komórek tłuszczowych, które mogą się przyczynić do rozwoju otyłości w wieku dorosłym, gdyż zwiększenie liczby komórek jest procesem nieodwracalnym. Często rodzice aż do momentu wystąpienia znacznej otyłości nie postrzegają nadmiernej masy ciała dziecka w kategoriach problemu zdrowotnego. Istotna staje się więc rola służby zdrowia w prowadzeniu działań prewencyjnych, skierowanych na działania np. fitness clubów odpowiednio przygotowanych do podejmowania tego typu zadań. Ogólnie przyjęte zasady dawkowania ćwiczeń w treningu zdrowotnym fitness osób dorosłych oraz dzieci i młodzieży są podobne. Różnią się czasem trwania, częstotliwością podejmowania aktywności oraz stosowanymi obciążeniami. Treningi fitness obejmują głównie wytrzymałościowe formy ćwiczeń, takie jak ćwiczenia aerobowe na urządzeniach typu cardio mające za zadanie przede wszystkim uaktywnić i zredukować nadmiar tkanki tłuszczowej. Inną formą zajęć usprawniających powinny być ćwiczenia oporowe uwzględniające stosowanie urządzeń izotonicznych. Należy przy tym zwrócić szczególną uwagę na dobór ćwiczeń, obciążenie oraz kontrolę postępów. Równocześnie zaleca się stosowanie monitoringu zakresów HR każdej sesji treningu aerobowego i oporowego. Jako uzupełnienie proponowane są ćwiczenia gibkościowe wykonywane jako

  12. Aktywność fizyczna u młodzieży ponadgimnazjalnej Zespołu Szkół Chemicznych w Bydgoszczy = Physical activity at school youth team Chemical Schools in Bydgoszcz

    Agnieszka Pluta

    2016-07-01

    2WOZ”GRYF-MED” In Bydgoszcz       Słowa kluczowe: aktywność fizyczna, ruch, młodzież.   Keywords: physical activity, movement, youth.           Abstract Introduction. Physical activity is any body movement necessary for daily life or part of the exercise program. In addition to nutrition is a key determinant of health at every stage of human life. Particularly important in childhood and adolescence, when it is essential for the proper development of both physical, biological and motor. Increased motor activity is beneficial to a number of characteristics not only of physiological and immunological but adaptive as well as the correct course of a number of metabolic and hormonal processes. Material and methods. The study included the number of 100 students in grades Baccalaureate School of Chemical in Bydgoszcz. The work as a research tool used by his own questionnaire and the analysis of reporting forms from the study screening and health surveillance. The aim of this study was to assess physical activity in school youth. Results. Youth male accounted for most of the study group - 54 persons (54.0%. The test young people were divided into two age: 19 years and 20 years. Most were 19 - year olds - 59 persons (59.0%. Conclusions. The level of activity of youth is insufficient. Slightly higher levels of physical activity showed girls deficient weight and rural residents. The lowest level of physical activity presented overweight people.     Streszczenie Wprowadzenie. Aktywność fizyczna to każdy ruch ciała konieczny do codziennego życia lub część programu ćwiczeniowego. Obok odżywiania jest kluczowym czynnikiem determinującym zdrowie na każdym etapie życia człowieka. Szczególnego znaczenia nabiera w dzieciństwie i młodości, kiedy jest niezbędna dla prawidłowego rozwoju zarówno fizycznego, biologicznego jak i motorycznego. Zwiększona aktywność ruchowa wpływa korzystnie na szereg właściwości nie tylko fizjologicznych, ale i

  13. Obraz kliniczny mielopatii szyjnej

    Andrzej Klimek

    2010-03-01

    Full Text Available Mielopatia szyjna zaliczana jest do chorób cywilizacyjnych związanych z wiekiem. Choć jej objawy były znane od dawna, dopiero wprowadzenie badań neuroradiologicznych pozwoliło na potwierdzenie tego schorzenia. Od roku 1928, kiedy to Stookey ogłosił teorię wyjaśniającą powstanie mielopatii szyjnej, następni badacze proponowali własne lub modyfikowali dotychczasowe hipotezy. Obecnie uważa się, że mielopatia szyjna jest wynikiem: 1 bezpośredniego ucisku kości, wyrośli lub zwapnianych tkanek na rdzeń; 2 zmian niedokrwiennych spowodowanych przez ucisk na naczynia zaopatrujące rdzeń; 3 powtarzających się urazów w czasie ruchu prostowania lub zginania szyi. Uważa się, iż do rozwoju mielopatii szyjnej dochodzi, kiedy następuje zwężenie kanału kręgowego o 30%. Rdzeń zostaje wówczas spłaszczony w wymiarze przednio-tylnym. Nieliczne badania anatomopatologiczne prowadzone w tych przypadkach wykazały, że na wysokości uszkodzenia następuje glikoza i demielinizacja rdzenia. Kolumny boczne rdzenia kręgowego są bardziej podatne na ucisk niż przednie czy tylne. Zmiany zwyrodnieniowe o charakterze osteofitów stwierdza się u 90% populacji po 60. roku życia. Początkowymi objawami są bóle głowy i karku, następnie bóle promieniują do barków i ramion, kończyny górne stają się słabsze, chory odczuwa parestezje, głównie w dłoniach. Po pewnym czasie mniej sprawne stają się także kończyny dolne i chory odczuwa je jako sztywne. Chód staje się powolny i niezgrabny. Występują zaburzenia w utrzymaniu moczu. W przebiegu choroby są obserwowane zaniki mięśni, głównie rąk. Stwierdza się upośledzenie czucia głębokiego i wibracji. Charakterystyczne jest wygórowanie odruchów głębokich. Spotykany jest nawet klonus rzepki, a także objaw Lhermitte’a. W diagnostyce różnicowej należy brać pod uwagę szereg chorób, ale decydujące znaczenie mają wyniki badań neuroradiologicznych. Trzeba pami

  14. Neuroprotekcyjne właściwości związków pochodzenia roślinnego: triterpeny pentacykliczne

    Monika Orłowska-Majdak

    2014-12-01

    Full Text Available Ludzki mózg to struktura wykazująca ogromną zmienność w ciągu życia osobniczego. W pierwszym okresie zmiany budowy i czynności spowodowane są procesami rozwoju i dojrzewania. Następnie, dzięki niezwykłej plastyczności synaptycznej, poszczególne ośrodki mózgu przystosowują się do wymagań środowiska, w jakim człowiek funkcjonuje, i do stylu jego życia. Po 40. roku życia włącza się proces zaprogramowanej śmierci neuronów, czyli apoptozy, a w stanie choroby neurony mogą ginąć w procesie nekrozy lub aponekrozy. Neurogeneza na bazie miejscowych albo transplantowanych komórek macierzystych mózgu pełni funkcję naprawczą w powstałych uszkodzeniach, ale może także mieć związek z chorobami psychicznymi i neurologicznymi. U podstaw neuroprotekcji leżą procesy antyoksydacyjne, przeciwzapalne, antyapoptotyczne i przeciwdziałające destrukcyjnemu działaniu jonów wapnia. Wspierającą funkcję w działaniu neuroprotekcyjnym mogą mieć związki pochodzenia roślinnego, podawane w ramach fitoterapii. W ostatnich latach zwrócono uwagę na neuroprotekcyjne właściwości pentacyklicznych triterpenów i ich pochodnych. W pracy omówiono właściwości neuroprotekcyjne kwasu ursolowego, oleanolowego, maslinowego, asjatowego, betulinowego, bosweliowego oraz saponin triterpenowych pozyskiwanych z roślin Bupleurum i Panax ginseng. Saponiny ginseng dodatkowo nasilają neurogenezę w mózgu. Sugeruje się potencjał stosowania wymienionych związków w terapii wielu chorób neurologicznych i psychicznych – z kilkoma zastrzeżeniami: 1 kierunek działania może zależeć od dawki; 2 związki te mogą różnie działać na neurony różnych rodzajów; 3 mogą istnieć niekorzystne interakcje z innymi lekami stosowanymi równocześnie. Większość doświadczeń z użyciem triterpenów wykonano na zwierzętach bądź w hodowlach komórkowych, zagadnienie wymaga więc dalszych badań na ludziach.

  15. Rola aktywności ruchowej w zapobieganiu zaburzeniom poznawczym

    Andrzej W. Ziemba

    2014-11-01

    Full Text Available Regularna aktywność ruchowa wywołuje szereg zmian adaptacyjnych, zwłaszcza w układzie krążenia i przemianie materii. W licznych pracach na temat pojedynczego wysiłku i wzmożonej aktywności fizycznej pojawia się coraz więcej potwierdzeń ich korzystnego wpływu na kształtowanie funkcji poznawczych. U podstaw mechanizmów związanych z tym wpływem leżą zmiany anatomiczne i funkcjonalne, m.in. zwiększenie przepływu krwi przez mózg, angiogenezy i neurogenezy, objętości istoty szarej w korze czołowej i skroniowej. Wysiłek pobudza wydzielanie czynników troficznych, wśród których dla procesów poznawczych, plastyczności synaptycznej, poprawy szlaków sygnałowych neurogenezy i funkcji naczyniowych kluczowe są czynnik troficzny pochodzenia mózgowego i insulinopodobny czynnik wzrostowy. Aktywność ruchowa wywołuje wzmożoną ekspresję czynnika troficznego pochodzenia mózgowego, co pozytywnie wpływa na procesy energetyczne i aktywuje w mózgu wiele układów energetycznych, które korzystnie modyfikują potencjał synaptyczny przetwarzania informacji ważnych w kształtowaniu funkcji poznawczych. Wysiłek redukuje stan zapalny przez obniżenie we krwi stężenia cytokin prozapalnych, mogących się przyczyniać do rozwoju procesów neurodegeneracyjnych. Redukuje czynniki ryzyka zespołu metabolicznego, a zwłaszcza nadciśnienie i insulinooporność, więc zmniejsza ryzyko wystąpienia zaburzeń czynności poznawczych, poprawia funkcjonowanie mózgu, opóźnia początek i spowalnia rozwój zaburzeń w chorobach neurodegeneracyjnych, a wśród nich w chorobie Alzheimera i chorobie Parkinsona. Za sprawą wymienionych mechanizmów aktywność ruchowa wydaje się niezbędna do zachowania prawidłowych funkcji poznawczych w każdym wieku.

  16. Stages of Geoinformation Evolution Related to the Territories Described in the Bible - from the 3Rd Millennium B.C. to Modern Times

    Linsenbarth, Adam

    2012-09-01

    The paper presents consecutive stages of the evolution of geoinformation related to the territories of the events described in the Bible. Two geoinformation sources are presented: the Bible and non-Bible sources. In the Bible there is much, often some highly detailed information regarding terrain topography. The oldest non-Bible sources are incorporated in the ancient documents, which were discovered in Egypt and Mesopotamia. Some of them are related to the 3rd millen- nium B.C. The further stages are related to the onomasticons and itineraries written by travellers and pilgrims to the Holy Land. The most famous onomasticons include: onomasticons prepared by bishop Eusebius from Caesarea and those pre- pared by St. Jerome. One of the oldest maps of Palestine's territory is the so-called mosaic map of Madaba dated to 565. In the 15th century several Bible maps were edited. The most rapid evolution occurred in the 16th and 17* centuries, when the world famous cartographers such as Mercator and Ortelius edited several maps of Palestine's territory. Cartographers from several European countries edited more than 6,000 maps presenting the Biblical territories and Biblical events. Modem maps, based on detailed topographical surveys, were edited m the second half of the 19* and 20th centuries. W artykule przedstawiono kolejne etapy rozwoju geoinformacji dotyczącej terenówr biblijnych. Omówiono dwa źródła informacji, a mianowicie geoinformacje biblijne i pozabiblijne. W tekstach biblijnych można znaleźć wiele, często bardzo detalicznych informacji topograficznych. Najstarsze źródła pozabiblijne, to starożytne dokumenty odnalezione na terenach Egiptu i Mezopotamii. Niektóre z nich pochodzą z trzeciego milenium przed Chr. Kolejnym etapem geoinformacji były onomastikony oraz dzienniki podróży pisane przez podróżników i pielgrzymów do Ziemi Świętej. Do najbardziej znanych należy onomastikon sporządzony przez biskupa Euzebiusza z Cezarei oraz

  17. Zaburzenia depresyjne z ewolucyjnego punktu widzenia

    Marcin Piotr Nowak

    2017-06-01

    Full Text Available Epizod depresyjny stanowi częste zaburzenie zdrowia psychicznego. Jednak zgodnie z teoriami ewolucji cechy wpływające negatywnie na dostosowanie są usuwane z populacji przez selekcję naturalną, czego w przypadku epizodu depresyjnego się nie obserwuje. W celu wyjaśnienia tego paradoksu zaproponowano ewolucjonistyczne hipotezy depresji: • hipotezę immunologiczną (epizod depresyjny jako przedłużona reakcja na infekcję; • hipotezę przywiązania (objawy depresyjne przypominają zachowanie dziecka odłączonego od matki; • hipotezę pozycji społecznej (osobnikom o niskiej pozycji społecznej nie opłaca się konkurować z dominującymi; • hipotezę nawigacji społecznej (objawy depresyjne pełnią funkcję ruminacji – osoba depresyjna intensywnie myśli nad rozwiązaniem swoich problemów – oraz funkcję motywacji społecznej – są ukierunkowane na uzyskanie pomocy; • hipotezę motywacyjną (duża depresja jest nieadaptacyjna, ale lęk przed nią może chronić przed niebezpieczeństwem, podobnie jak ból ostrzega przed urazem. Pewne sformułowania zawarte w powyższych hipotezach pozostają w sprzeczności ze współczesną syntezą ewolucyjną, m.in. opisują strategie ewolucyjnie niestabilne. Sytuacja ta prowokuje pytania: Jeśli objawy depresyjne stanowią część ludzkiej natury i zwiększają dostosowanie, to czy powinny być leczone? Która z przedstawionych hipotez jest poprawna? Po pierwsze, nawet gdy dana cecha jest naturalna i poprawia dostosowanie, nie musi polepszać stanu klinicznego ani dobrostanu pacjenta. Co więcej, to, że „coś jest”, nie oznacza, że „coś musi być”. W odpowiedzi na drugie pytanie proponuje się mechanizm preadaptacji, w którym dana adaptacja może ulec zmianie, by wypełniać nową funkcję. Objawy depresyjne mogły się pojawić jako część odpowiedzi na infekcję bądź odłączenie dziecka od matki i – w miarę rozwoju społecznego grup ludzkich

  18. Od internacjonalnej do własnej historii – mniejszość białoruska w Polsce

    Wojciech Śleszyński

    2017-12-01

    ideologicznym. Dominowały treści o historii Komunistycznej Partii Zachodniej Białorusi, o trudnej sytuacji białoruskiej w II RP i w latach II wojny światowej, ale z naciskiem położonym jedynie na okres Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. Pierwsze próby przebudowy dotychczasowej wizji świata przez społeczność białoruską zostały podjęte w latach 1980–1981. Zwłaszcza środowiska studenckie próbowały stworzyć alternatywę dla dotychczasowego skomunizowanego, białoruskiego przekazu historycznego. Jednak dopiero stopniowy upadek systemu komunistycznego stał się impulsem do coraz bardziej aktywnego rozwoju mniejszości białoruskiej w Polsce, a co za tym idzie także kreowania własnej, narodowej wizji dziejów. Fundamentem, na którym budowana była pamięć o dziedzictwie, stało się odwoływanie się do Białoruskiej Republiki Ludowej i Wielkiego Księstwa Litewskiego, a nie, jak to miało miejsce w Białoruskiej Socjalistycznej Republice Sowieckiej czy po 1994 r. w Republice Białoruś, zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej.

  19. Przyczyny oraz czynniki sprzyjające występowaniu zespołu wypalenia zawodowego wśród lekarzy zatrudnionych w publicznych sektorach opieki zdrowotnej

    Leszek Solecki

    2017-03-01

    Full Text Available Wstęp. Wypalenie zawodowe jest zjawiskiem wystę- pującym coraz częściej wśród pracowników różnych grup zawodowych. Lekarze stanowią grupę bardzo mocno narażoną na ryzyko wystąpienia zespołu wypalenia zawodowego ze względu na charakter wykonywanej pracy. Opis stanu wiedzy. Praca lekarzy i całego personelu nasycona jest czynnikami stresogennymi, które zlokalizowane są w różnych płaszczyznach. Są to cechy osobowościowe, stosunek do pracy oraz struktura i organizacja pracy zawodowej. Wypalenie zawodowe jest procesem długofalowym, w którym kolejne fazy pojawiają się narastająco. Najczęściej wyróżnia się 12 faz. Warunkiem koniecznym dla rozwoju wypalenia zawodowego jest występowanie przewlekłego stresu. Typowymi źródłami stresu występującymi w zawodzie lekarza mogą być: ponoszenie odpowiedzialności za własne działanie, codzienny kontakt z chorobą, wymóg stałej czujności, konieczność kontaktu zarówno z samym chorym jak i jego rodziną, świadomość braku wpływu na losy pacjentów oddziałów opieki paliatywnej, roszczeniowość i niezadowolenie pacjentów, zmianowość, praca w nocy, brak warunków do leczenia (np. złe warunki lokalowe, brak odpowiedniego sprzętu, niedogodności związane z relacjami z personelem szpitala. Podsumowanie. Wypalenie zawodowe można określić jako stan fizycznego, umysłowego i emocjonalnego wyczerpania, który ujawnia się pod postacią chronicznego zmęczenia. Jednocześnie towarzyszy mu negatywna postawa wobec pracy, ludzi i życia, poczucie bezradności oraz beznadziejności położenia. Na wypalenie zawodowe szczególnie narażeni są lekarze, którzy stawiają sobie wysokie cele, są ambitni, dobrze wykonują swoją pracę, pracują pod presją czasu, często na dyżurach trwających wiele godzin.

  20. Powikłania neurologiczne współistniejące z niewydolnością nerek

    Maria Łukasik

    2010-03-01

    Full Text Available Powikłania neurologiczne w przebiegu niewydolności nerek, zarówno te spowodowane mocznicą, jak i wynikające z jej leczenia, dotyczą ośrodkowego oraz obwodowego układu nerwowego, jak również tkanki mięśniowej i stanowią przyczynę zwiększonej śmiertelności u chorych z niewydolnością nerek. Pacjenci z niewydolnością nerek są szczególnie narażeni na rozwój encefalopatii mocznicowej, encefalopatii nadciśnieniowej, chorób naczyniowych ośrodkowego układu nerwowego bądź zespołów otępiennych. W tej grupie chorych częściej niż w populacji ogólnej rozwijają się mono- i polineuropatie, a choroby nerek należą do częstszych przyczyn zespołu niespokojnych nóg. Pomimo ciągłego postępu terapeutycznego wciąż nie ma skutecznego leczenia wielu tych powikłań, m.in. encefalopatii mocznicowej, miażdżycy, neuropatii czy miopatii. Co więcej, wprowadzenie dializoterapii rozszerzyło spektrum komplikacji o otępienie dializacyjne, krwawienia śródczaszkowe, zespół nierównowagi dializacyjnej, encefalopatię Wernickego i osmotyczną mielinolizę. Leczenie immunosupresyjne stosowane zarówno w chorobach nerek, jak i u chorych po przeszczepie nerki przyczyniło się do rozwoju oportunistycznych infekcji i nowotworzenia w ośrodkowym układzie nerwowym, ponadto niekiedy powikłane jest rozwojem odwracalnej tylnej leukoencefalopatii. Znajomość tych powikłań oraz ścisła współpraca między nefrologami i neurologami mogą przyczynić się do zmniejszenia śmiertelności i poprawy jakości życia chorych z niewydolnością nerek. Należy przy tym pamiętać, że także patologie, które prowadzą do niewydolności nerek (szczególnie choroby układowe tkanki łącznej czy cukrzyca, powodują uszkodzenia ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego, a określenie rzeczywistej przyczyny bywa niemożliwe.

  1. Zaburzenia odżywiania u młodzieży

    Karolina Kierus

    2012-12-01

    Full Text Available Zaburzenia odżywiania o typie jadłowstrętu psychicznego, jadłowstrętu atypowego oraz bulimii zgodnie z aktu‑ alną wiedzą medyczną należą do poważnych zaburzeń psychicznych występujących u młodzieży w okresie doj‑ rzewania. Na zachorowanie najbardziej narażone są dziewczęta w wieku 14‑18 lat (w przypadku anoreksji, z tendencją do obniżania dolnej granicy wieku. Przyczyną tych zaburzeń jest nie tyle dążenie do uzyskania szczupłej sylwetki, ile zespół wielu czynników wpływających na rozwój emocjonalny dziecka, proces separacji – indywidualizacji, poczucie własnej wartości, akceptacja siebie i swojego ciała. Bardzo istotną rolę w rozwoju zaburzeń odżywiania u młodzieży odgrywają: dysfunkcja systemu rodzinnego, nadmiernie kontrolująca matka, stawiająca wysokie wymagania, oraz charakterystyczne cechy osobowości chorego, między innymi wygórowa‑ na ambicja, perfekcjonizm, silna wola, determinacja w dążeniu do osiągnięcia celu. Objawy jadłowstrętu psy‑ chicznego pojawiają się zazwyczaj skrycie, najczęściej rozpoczynają się od stopniowej rezygnacji z wybranych pokarmów z diety, np. słodyczy, pieczywa, mięsa, wprowadzania zasad „zdrowego żywienia” itp. W początko‑ wej fazie choroby ograniczanie jedzenia pełni funkcję czynnika wzmacniającego, dającego chorej poczucie kon‑ troli, satysfakcji czy nawet sukcesu. Zachowania bulimiczne przez długie miesiące pozostają niezauważone przez otoczenie chorego, gdyż najczęściej nie dochodzi do utraty masy ciała. U ponad połowy osób cierpią‑ cych na anoreksję pojawiają się myśli suicydalne oraz próby samobójcze, znaczna część chorych podejmuje także zachowania autodestrukcyjne. Leczenie pacjentów z zaburzeniami odżywiania jest długotrwałe. Oprócz prawidłowo prowadzonej terapii żywieniowej konieczne są stała opieka psychiatryczna, psychoterapia indywi‑ dualna, psychoedukacja opiekunów oraz terapia

  2. Różnorodność manifestacji klinicznych zakażeń Mycoplasma pneumoniae. Obserwacje kliniczne

    Agnieszka Lipińska-Opałka

    2013-12-01

    Full Text Available Zakażenie Mycoplasma pneumoniae stanowi złożony problem kliniczny. Jego najczęstszą manifestacją jest tzw. aty‑ powe zapalenie płuc, charakteryzujące się łagodnym przebiegiem, umiarkowanie podwyższoną temperaturą ciała oraz obecnością niewielkich zmian osłuchowych nad polami płucnymi. Nasilenie objawów zależne jest od wieku pacjenta. U starszych dzieci choroba może przebiegać pod postacią śródmiąższowego lub płatowego zapalenia płuc, czasem z zapaleniem opłucnej, a stany gorączkowe mogą osiągać wyższe wartości. Wspólnym i najbardziej charakterystycznym objawem zakażenia jest suchy, męczący kaszel, utrzymujący się od 4 do 6 tygodni. Poza ukła‑ dem oddechowym zakażenie M. pneumoniae może manifestować się objawami z niemal każdego narządu ludzkiego organizmu. Obserwuje się powikłania neurologiczne, sercowo-naczyniowe, ze strony przewodu pokarmowego, kostno-stawowe i skórne. Mnogość manifestacji klinicznych wynika z faktu, że obok bezpośredniego uszkadzania komórek nabłonkowych bakteria ma zdolność do stymulowania procesów autoimmunologicznych i prozakrzepowych. Diagnostyka zakażenia opiera się głównie na metodach serologicznych. W leczeniu stosuje się makrolidy, a czas trwania terapii wynosi minimum 2 tygodnie. W artykule przedstawiliśmy dwa przypadki zakażenia M. pneumoniae, znacznie różniące się przebiegiem klinicznym. U pierwszego pacjenta główną manifestacją zakażenia było zapale‑ nie płuc, które długo przebiegało z wysoką gorączką, zapaleniem opłucnej oraz obecnością licznych zmian osłu‑ chowych nad polami płucnymi. Dodatkowo występowały objawy ze strony przewodu pokarmowego pod postacią wymiotów i intensywnych bólów brzucha. Z kolei u drugiego pacjenta w przebiegu świeżego zakażenia M. pneumoniae i w obecności innych czynników ryzyka doszło do rozwoju masywnej zakrzepicy żył głębokich.

  3.  Spis treści

    ANNA BARTOSZEWICZ

    2015-03-01

    Rola międzynarodowych kwalifikacji w procesie rozwoju i kształcenia specjalistów ds. rachunkowości zarządczej w Polsce – The role of international management accounting qualifications in the process of education and development of management accountants in Poland .... 137 Z historii rachunkowości / History of Accounting Sławomir Sojak, Monika Kowalska – Księgowość podwójna według Pacioliego i jego włoskich naśladowców z XVI i XVII wieku – Double-entry bookkeeping by Pacioli and his Italian followers in XVI–XVII century ............................................................................................ 155 Konferencje naukowe w dziedzinie rachunkowości i finansów organizowane w 2015 r. przez szkoły wyższe w Polsce – Scientific conferences in the field of accounting and finance held in 2015 by higher education institutions in Poland... ..................................................... 181 Informacja dla autorów ......................................................................................... 185 Instructions for authors.......................................................................................... 195

  4. Роль картотеки «портретів слів» в укладанні словників нового покоління

    Євгенія [IEvheniia] Анатоліївна [Anatoliïvna] Карпіловська [Karpilovs'ka

    2017-12-01

    występowania danego wyrazu w korpusie i bazach tekstów, zwłaszcza w internecie. Informacje te dają możliwość przeprowadzania porównań z tekstami pod kątem występowania nowych słów, wariantów ich pisowni, rozwoju ich semantyki, przebiegu ich konkurencji z innymi sposobami opisu tych samych realiów, procesów czy cech. Kartoteka tego rodzaju, w zestawieniu z korpusem i tekstami, sygnalizuje konieczność uzupełnienia korpusu o pewne rodzaje tekstów, a także potrzebę zmiany oznaczeń umieszczonych w korpusie tekstów – a tym samym pozwala na przygotowanie zweryfikowanego materiału wyjściowego do tworzenia słowników nowego pokolenia.

  5. Dolegliwości bólowe pleców u kobiet w ciąży – doniesienie wstępne = The back pain in pregnant women – a preliminary report

    Anna Bogusława Pilewska-Kozak

    2017-02-01

    Pilewska–Kozak Anna Bogusława1, Stadnicka Grażyna2, Łepecka–Klusek Celina1, Dobrowolska Beata3, Pałucka Klaudia1, Pawłowska-Muc Agnieszka Konstancja4, Kozak Łukasz Adam5       1 Katedra i Klinika Ginekologii i Endokrynologii Ginekologicznej Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytet Medyczny w Lublinie 2 Zakład Podstaw Położnictwa Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytet Medyczny w Lublinie 3 Katedra Rozwoju Pielęgniarstwa Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytet Medyczny w Lublinie 4  Powiatowe Centrum Medyczne w Grójcu Sp. z o. o 5 Oddział Urazowo – Ortopedyczny z Chirurgią Kręgosłupa Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego w Chełmie       Adres do korespondencji: Dr n. med. Anna B. Pilewska-Kozak ul. Aleje Racławickie 23, 20-049 Lublin e-mail: apilewska@poczta.wp.pl tel. 26 118 32 86       Streszczenie   Badaniami objęto 80 kobiet między25. a36. tygodniem ciąży, uczestniczących w zajęciach szkół rodzenia. Wiek kobiet wahał się w granicach od 19 do 42 lat (średnia wieku wynosiła 27,8 ± 4 lata. Wykorzystano kwestionariusz ankiety, własnej konstrukcji oraz wizualną analogową skalę VAS (0 – brak bólu do 10- ból nie do wytrzymania do oceny bólu kręgosłupa. Celem pracy było sprawdzenie czy u kobiet w ciąży występuje ból kręgosłupa oraz w jakich sytuacjach się nasila. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że większości kobiet odczuwała ból kręgosłupa w odcinku lędźwiowym. Wśród sytuacji nasilających dolegliwość najwięcej wymieniało pozycję stojącą, co trzecia siedzącą, a co piąta chodzenie.   Słowa kluczowe: ból kręgosłupa, ciąża     Summary             The study involved 80 women between the 25th and 36th week of pregnancy attending antenatal classes. The age of women ranged from 19 to 42 years old (the age median was 27,8 ± 4 years. The questionnaire of our own design and the Visual Analogue Scale VAS (0 – no pain to 10 - unbearable pain were used to

  6. Styl radzenia sobie ze stresem jako moderator związku lęku z neurotyzmem u osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów

    Michał Ziarko

    2011-06-01

    Full Text Available Lęk stanowi jedną z konsekwencji chorób przewlekłych, w tymreumatoidalnego zapalenia stawów (RZS. Wysoki poziom lękuobniża jakość życia pacjentów, prowadzi do zachowań antyzdrowotnychoraz może wpływać na gorszy przebieg choroby. Związekneurotyzmu z lękiem został dotąd dobrze udokumentowany. Neurotyzmstanowi cechę temperamentu, a więc w niewielkim stopniumożna ją modyfikować. Redukcja kosztów psychicznych ponoszonychprzez osoby o wysokim poziomie neurotyzmu wymagapoznania czynników, które mogłyby ograniczać wpływ neurotyzmuna poziom lęku (czynniki moderujące relację neurotyzm–lęk.Celem badania było określenie zmiennych moderujących relacjępomiędzy neurotyzmem a lękiem.W badaniach wzięło udział 100 osób chorujących na RZS (78 ko -biet i 22 mężczyzn. Zostali oni przebadani za pomocą kwestionariuszymierzących: poziom lęku, style radzenia sobie ze stresemoraz wymiary osobowości. Obliczono współczynniki korelacjir Pearsona pomiędzy mierzonymi zmiennymi oraz wykonano analizęmoderacji związku pomiędzy neurotyzmem a lękiem jakostanem za pośrednictwem stylów radzenia sobie ze stresem.Testowanie interakcji przeprowadzono metodą najmniejszych kwadratówi regresji logistycznej.Ustalono, że istnieje wprost proporcjonalny związek pomiędzyneurotyzmem a lękiem rozumianym jako stan (r = 0,63; p < 0,01(tab. I. Zaobserwowano, że związek ten nie zachodzi w przypadkuosób o wysokim neurotyzmie posługujących się unikowym stylem radzenia sobie ze stresem (R2 = 0,19; F = 7,00; p < 0,001 (ryc. 1oraz u osób poszukujących kontaktów towarzyskich (R2 = 0,22;F = 8,70; p < 0,001 (ryc. 2, tab. II.Wyniki wskazują, że silny neurotyzm zwiększa prawdopodobieństworeagowania podwyższonym poziomem lęku w obliczu pojawiającychsię objawów oraz zagrożeń będących konsekwencjąchoroby. Zaobserwowane zależności potwierdzają hipotezę, żetemperament jest czynnikiem ryzyka w rozwoju zaburze

  7. Nieswoista nadreaktywność oskrzeli w diagnostyce astmy dziecięcej

    Jadwiga Kroczyńska-Bednarek

    2010-09-01

    Full Text Available Nadreaktywność oskrzeli (NO, która odzwierciedla skłonność dróg oddechowych do nadmiernego skurczu w odpowiedzi na różne nieswoiste i swoiste czynniki prowokacyjne, jest ściśle związana z astmą dziecięcą. Występuje u wszystkich dzieci, u których stwierdza się świszczący oddech. Chociaż NO jest przede wszystkim zasadniczą cechą astmy, znaczna część chorych również z innymi alergicznymi i niealergicznymi chorobami układu oddechowego wykazuje zwiększoną odpowiedź oskrzeli na histaminę, metacholinę lub bodźce fizyczne, takie jak wysiłek. Jest ona obecna również u młodych dorosłych osób z całkowitą remisją objawów, którzy „wyrośli” z astmy dziecięcej. Wiadomo, że NO odgrywa zasadniczą rolę w patogenezie astmy i może być wykorzystywana do potwierdzenia rozpoznania choroby, które przy nieobecności NO jest trudne do ustalenia. Nieswoista NO wiąże się z ciężkością i wynikiem przebiegu astmy, a tym samym uznawana jest za końcowy cel działań leczniczych. Wykazano, że bezobjawowa NO stanowi również czynnik ryzyka rozwoju astmy. Pomiar NO, zwłaszcza na bodźce bezpośrednie, jest powszechnie dostępny, dobrze wystandaryzowany i łatwy do wykonania. O ile czułość tych badań w rozpoznawaniu klinicznie istotnej astmy jest bardzo wysoka, o tyle cechuje je mała swoistość. NO oceniana dla czynników działających pośrednio poprzez pobudzanie uwalniania zapalnych mediatorów lub zakończeń nerwowych jest bardziej charakterystyczna dla astmy i ma większe właściwości różnicujące. W pracy przedstawiono przegląd aktualnej wiedzy na temat występowania nieswoistej NO u dzieci i jej przydatności w rozpoznawaniu i monitorowaniu leczenia astmy. Zawiera odpowiedzi na pytania: 1 Dlaczego NO jest czasem bezobjawowa? 2 Kiedy i jak najlepiej mierzyć NO u dzieci?

  8. Piezogeniczne guzki stóp u aktywnych fizycznie dzieci

    Piotr Brzeziński

    2009-03-01

    Full Text Available Skóra stóp sportowców narażona jest na stałe działanie niekorzystnych czynników zewnętrznych, które mogą przyczyniać się do rozwoju schorzeń w jej obrębie. Dosyć często spotykaną jednostką chorobową są piezogeniczne guzki stóp (PN. To przepukliny tłuszczowe, wpuklające się do skóry. Występują u 10-20% społeczeństwa, jako bolesne lub asymptomatyczne grudki lub guzki. Bolesne PN częściej stwierdza się u kobiet niż u mężczyzn. Wśród sportowców głównie spotykane są u maratończyków, siatkarzy. Uraz może zapoczątkować powstanie charakterystycznych guzków. Zmiany występują jako grudki bądź guzki zlokalizowane wzdłuż powierzchni podeszwowej stóp. PN ujawniają się zwykle w okolicy pięty, w momencie gdy pacjent stoi, w pozycji horyzontalnej zanikają. Mogą dotyczyć jednej lub obu stóp. Z reguły są to zmiany mnogie. Nierzadko pacjent odczuwa ból podczas stania czy chodzenia. W przypadku zmian bolesnych nie ma skutecznych metod leczenia. Cel pracy: Celem pracy była ocena występowania PN u aktywnych fizycznie dzieci. Materiał i metody: Badaniem objęto 107 dzieci (dziewczynek i chłopców w średnim wieku 14,5 roku, trenujących koszykówkę, siatkówkę i piłkę nożną, oraz 50 dzieci (dziewczynek i chłopców średnio w wieku 9,5 roku, nieuprawiających aktywnie sportu, stanowiących grupę kontrolną. W grupie sportowców chłopcy stanowili 56,07%, a dziewczynki 43,93%; w grupie kontrolnej odpowiednio 76% i 24% badanych. Wyniki: Występowanie PN stwierdzono u 22,43% sportowców (24 dzieci i u 10% (5 dzieci w grupie kontrolnej. W grupie sportowców w 95,83% zmiany obejmowały okolicę pięty. Również w grupie kontrolnej zmiany skórne w 80% zlokalizowane były na piętach. PN odnotowywano najczęściej u siatkarzy (53,13%i w 91,67% dotyczyły obu stóp. Dolegliwości bólowe zgłaszał tylko jeden chłopiec – sportowiec. Wśród sportowców wywiad w kierunku chorób tkanki łącznej by

  9. Alergia – wzrastające zagrożenie XXI wieku

    Andrzej M. Fal

    2009-09-01

    Full Text Available W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat obserwuje się stały wzrost częstości występowania chorób alergicznych. Schorzenia te stanowią obecnie istotny czynnik ekonomiczny w opiece zdrowotnej krajów rozwiniętych, zarówno w kontekście kosztów leczenia, jak i kosztów społecznych związanych z absencją chorobową i świadczeniami rentalnymi. Badania naukowe wskazują na efekt związany z szkodliwym wpływem środowiska oraz na efekt błędnych zachowań związanych ze zmianą stylu życia, w konsekwencji których dochodzi do rozwoju alergii. W artykule przedstawiono zagrożenia, jakie niosą ze sobą te choroby, w kontekście zdrowia społeczeństwa oraz najczęściej wymieniane przyczyny coraz częstszej zapadalności na choroby atopowe. Autorzy przedstawiają krótką analizę najważniejszych badań epidemiologicznych ostatnich dekad. Analizowane jest narastanie częstości występowania astmy, alergicznego nieżytu nosa, a także anafilaksji ze szczególnym uwzględnieniem reakcji na leki. Dane pochodzą z badań przeprowadzonych w wielu krajach, na różnych kontynentach i dotyczą zarówno osób dorosłych, jak i dzieci. W Midspan family study – badaniu przeprowadzonym w Szkocji, stwierdzono trzykrotny wzrost występowania astmy oraz pyłkowicy w ciągu dwudziestoletniego okresu obserwacji. Podobne wyniki uzyskano wśród młodzieży szkolnej w Sydney, gdzie miał miejsce czterokrotny wzrost zachorowań na astmę i pyłkowicę. W latach dziewięćdziesiątych dwukrotny wzrost występowania tych chorób zanotowano również u dzieci w Izraelu. Podobna tendencja dała się zauważyć w Chinach. Dodatkowo stwierdzono tu, że częstość występowania astmy jest większa na obszarach silnie zurbanizowanych. Ze zwiększonym ryzykiem występowania astmy związane było między innymi: gotowanie potraw przy użyciu gazu, duża wilgotność w pomieszczeniach mieszkalnych oraz używanie poduszek z tworzyw sztucznych. Czynnikiem

  10. Turystyczne wykorzystanie krajobrazu kulturowego w gminie Koronowo = Tourist use of the cultural landscape in Gmina Koronowo

    Ewa Nowicka

    2015-05-01

        Słowa kluczowe: krajobraz kulturowy, turystyka, gmina Koronowo, metoda inwentaryzacji krajoznawczej, szlaki turystyczne.   Key words: cultural landscape, tourism, Gmina Koronowo, sightseeing inventory method, hiking trails.   Zarys treści   Gmina Koronowo jest powszechnie uznawana za teren atrakcyjnego krajobrazu, cenną i interesującą przestrzeń turystyczną. Predyspozycje obszaru do uprawiania różnych form turystyki potwierdza wynik oceny atrakcyjności wizualnej krajobrazu. W artykule scharakteryzowano zasoby krajobrazu kulturowego gminy Koronowo. Uzyskane wyniki wskazują, że niemal każda miejscowość posiada obiekt o dużej wartości historycznej bądź kulturowej oraz walory krajoznawcze. Znaczna ich część znajduje się w Koronowie, z uwagi na wielkość miasta i jego bogatą historię. Powszechna opinia dowodzi, że Zalew Koronowski stanowi największy walor turystyczny gminy Koronowo. Nie ulega wątpliwości, iż jest on najmocniejszym atutem oraz marką turystyczną. Świadczy o tym m.in. wzrost intensywności ruchu turystycznego w sezonie letnim. Na podstawie wyników analizy SWOT stwierdzono, że gmina Koronowo ma nadal nie w pełni wykorzystany potencjał turystyczny. Fakt ten ze względu na przeciętną wielkość presji turystycznej potwierdza potrzebę dalszych działań na rzecz rozwoju turystyki na analizowanym obszarze.   Abstract The gmina (third tier administrative unit of Koronowo is widely regarded an area of attractive landscape, as well as valuable and interesting tourist space. Its suitability for various forms of tourism is confirmed by the assessment of visual attractiveness of the landscape. The article describes the resources of the cultural landscape of Gmina Koronowo. The results indicate that almost every locality has an object of high cultural or historical value as well as sightseeing potential. Most of those objects, however, are located in Koronowo itself, given the size of the town and its rich history

  11. WERYFIKACJA MOŻLIWOŚCI ZASTOSOWANIA WSKAŹNIKA ITS DO OCENY STANU TROFICZNEGO ZBIORNIKA DOBCZYCKIEGO

    Elena NEVEROVA-DZIOPAK

    2016-05-01

    Full Text Available W ostatnich latach problem eutrofizacji stał się powszechny nie tylko w wodach stojących ale także w płynących. Budzi on spore zainteresowanie zwłaszcza gdy zaczyna dotyczyć wód przeznaczonych do zaopatrzenia ludzi w wodę do spożycia. Zbiornik Dobczycki o którym traktuje artykuł jest właśnie takim rezerwuarem. Tu ujmowana jest woda dla mieszkańców Krakowa. W literaturze spotyka się stwierdzenia, że wody zbiornika zawsze były podatne na eutrofizację ze względu na ładunki biogenów które są wnoszone do niego przez Rabę. Problem oceny stopnia eutrofizacji Zbiornika Dobczyckiego został więc podjęty nie tyle ze względów poznawczych, co utylitarnych. Wymagał rzetelnej i szczegółowej analizy danych pomiarowych pochodzących z monitoringu. Do oceny zjawiska eutrofizacji wykorzystano integralny wskaźnik troficzności ITS. Jest on jednym z coraz powszechniej stosowanych obecnie zagregowanych wskaźników. Dostrzeżono że graniczne wartości pojedynczych parametrów niekoniecznie odzwierciedlają stan trofii i uprawniają do wnioskowania o zjawisku eutrofizacji. Zastosowanie wskaźnika ITS wiąże się z wykorzystaniem parametrów takich jak pH i nasycenie wody tlenem, które odzwierciedlają bilans gazowy w wodach, zmieniający się wraz ze zmianą bilansu procesów produkcji i rozkładu materii organicznej. Nie wymaga on więc szczegółowych oznaczeń monitoringowych, przez co może być wykorzystywany jako uniwersalny sposób oceny trofii. W artykule uzasadniono wybór wskaźnika ITS jako metody oceny trofii na podstawie analizy statystycznej danych monitoringu Zbiornika pochodzących z okresu wieloletniego. Uwiarygodniło to ocenę i pozwoliło dostrzec pewne prawidłowości procesu oraz jego dynamikę. Na jej podstawie możliwa jest prognoza prawdopodobnego scenariusza dalszego rozwoju zjawiska. Utrzymujący się w minionych 15 latach stan pograniczny zaawansowanej mezotrofii/eutrofii przy jednoczesnej dobrej

  12. PORÓWNANIE WYBRANYCH WŁAŚCIWOŚCI ZAPRAW ŻYWICZNYCH ZAWIERAJĄCYCH ODPADOWE TWORZYWA SZTUCZNE

    Bernardeta DĘBSKA

    Full Text Available Racjonalna gospodarka odpadami stanowi jeden z priorytetowych kierunków szeroko rozumianej ochrony środowiska. Fakt umiejętnego zagospodarowania odpadów jest także ważny w kontekście zrównoważonego rozwoju społeczeństw. Do odpadów wyjątkowo uciążliwych dla środowiska zaliczyć należy tworzywa sztuczne. Wzrastające nieustannie ilości tego typu odpadów powodują występowanie problemów zarówno ekologicznych, jak i gospodarczych, co związane jest ze słabą biodegradacją tworzyw. Odpady te zaczęto wykorzystywać do produkcji materiałów budowlanych. Badania nad zagospodarowaniem odpadów z tworzyw sztucznych prowadzone są obecnie w różnych ośrodkach naukowych na świecie. W literaturze można znaleźć opisy wykorzystania odpadów m.in. polietylenu i polipropylenu, styropianu, poliuretanów, poliwęglanu, poliamidu, czy poli(chlorku winylu, jako modyfikatorów betonów i zapraw cementowych. W niniejszym artykule przedstawiono wyniki porównania wybranych właściwości czterech serii zapraw żywicznych zawierających różne odpady tworzyw sztucznych tj.: polipropylen (PP, polietylen (PE, piankę poliuretanową (PU oraz ekspandowany polistyren (EPS. Odpady te pochodziły odpowiednio z kubków po jogurtach, pianki podkładowej pod panele, pianki montażowej oraz płyt styropianowych. Zostały one rozdrobnione i stanowiły częściowy zamiennik kruszywa w zaprawach epoksydowych. Zbadano takie właściwości zapraw, jak: wytrzymałość na zginanie i ściskanie, gęstość objętościowa oraz nasiąkliwość. Wskazano materiał odpadowy, umożliwiający otrzymanie zaprawy cechującej się najkorzystniejszymi wartościami oznaczonych parametrów. Na podstawie uzyskanych wyników badań stwierdzono, że nawet przy 20% substytucji piasku odpadami tworzyw sztucznych, można otrzymać kompozyt charakteryzujący się bardzo dobrymi parametrami wytrzymałościowymi oraz niską nasiąkliwością wodą.

  13. RODZAJE METOD SEKWESTRACJI CO2

    Zofia LUBAŃSKA

    Full Text Available Z pojęciem ochrony środowiska wiąże się bardzo szeroko w ostatnim czasie omawiane zagadnienie dotyczące ograniczenia emisji CO2. Konsekwencją globalnych zmian klimatu wywołanego przez ludzi jest wzrost stężenia atmosferycznego gazów cieplarnianych, które powodują nasilający się efekt cieplarniany. Wzrasta na świecie liczba ludności, a co za tym idzie wzrasta konsumpcja na jednego mieszkańca, szczególnie w krajach szeroko rozwiniętych gospodarczo. Protokół z Kioto ściśle określa działania jakie należy podjąć w celu zmniejszenia stężenia dwutlenku węgla w atmosferze. Pomimo maksymalnej optymalizacji procesu spalania paliw kopalnianych wykorzystywanych do produkcji energii, zastosowania odnawialnych źródeł energii zmiana klimatu jest nieunikniona i konsekwentnie będzie postępować przez kolejne dekady. Prognozuje się, że duże znaczenie odegra nowoczesna technologia, która ma za zadanie wychwycenie CO2 a następnie składowanie go w odpowiednio wybranych formacjach geologicznych (CCS- Carbon Capture and Storage. Eksperci są zgodni, że ta technologia w niedalekiej przyszłości stanie się rozwiązaniem pozwalającym ograniczyć ogromną ilość emisji CO2 pochodzącą z procesów wytwarzania energii z paliw kopalnych. Z analiz Raportu IPCC wynika, iż technologia CSS może się przyczynić do ok. 20% redukcji emisji dwutlenku węgla przewidzianej do 2050 roku [3]. Zastosowanie jej napotyka na wiele barier, nie tylko technologicznych i ekonomicznych, ale także społecznych. Inną metodą dającą ujemne źródło emisji CO2 jest możliwość wykorzystania obszarów leśnych o odpowiedniej strukturze drzewostanu. Środkiem do tego celu, oprócz ograniczenia zużycia emisjogennych paliw kopalnych (przy zachowaniu zasad zrównoważonego rozwoju może być intensyfikacja zalesień. Zwiększanie lesistości i prawidłowa gospodarka leśna należy do najbardziej efektywnych sposobów kompensowania

  14. The Technique and Dosimetry of Pituitary Implantation Using Sources of Y{sup 90}; Technique et Dosimetrie de l'Implantation de Sources d'Yttrium-90 dans l'Hypophyse; ДОЗИМЕТРИЯ ИМПЛАНТИРОВАННЫХ В ГИПОФИЗ ИГЛ ИТТРИЯ-90; Dosimetria de la Implantacion de Fuentes de {sup 90}Y en la Hipofisis

    Duggan, Mary H.; Jones, E.; Mallard, J. R. [Department of Physics, Hammersmith Hospital, London (United Kingdom); Joplin, G. F. [Department of Medicine, Postgraduate Medical School, London (United Kingdom)

    1963-03-15

    de implantacion consiste en elegir un tamano y una actividad de la fuente adaptados a las dimensiones de la glandula en cuestion. De esta manera, se procura que el procedimiento sea uniforme en todas las implantaciones. La forma de la glandula y el acceso a ella son tales que la mejor manera de lograr su destruccion completa es implantar dos fuentes, consistentes en varillas de Y{sub 2}O{sub 3} sintetizado (de 1 mm de diametro y de longitud adaptada a las dimensiones de la glandula). La actividad de la varilla se elige tambien convenientemente; en los casos caracteristicos esta comprendida entre 2 y 3 me. Los autores han encontrado experimentalmente la relacion entre la dosis de irradiacion por una parte y la geometria y la actividad por otra. Como absorbedor equivalente al tejido, utilizaron cera Mix D; como detector, una pelicula y como patron, una fuente calibrada de {sup 90}Sr ( que se desintegra formando {sup 90}Y). La memoria examina la validez de este procedimiento. Este trabajo permitio comprobar que la necrosis y la ablacion de la hipofisis requieren dosis que oscitan entre 100 000 y 200 000 rad. (author) [Russian] Udalenija gipofiza putem implantacii ittrievoj igly nahodit vse vozrastajushhee primenenie pri lechenii raka grudnoj i predstatel'noj zhelez,tak zhe kak pri lechenii diabeticheskoj retinopatii, bolezni Kushinga, akromegalii i, vozmozhno, jekzoftal'ma pri bazedovoj bolezni. IttriJ-90 javljaetsja naibolee podhodjashhim izotopom, kogda trebuetsja polnoe udalenie zhelezy, tak kejs on ispuskaet tol'ko beta-chasticy, maksimal'nyj radius dejstvija kotoryh (7 mm) soizmerim o razmerami zhelez. Implantacija v zhelezu sterzhnej standartnoj aktivnosti, nezavisimo ot ih velichiny, nedopustima iz-za standartnogo urovnja dozy, vvodimoj v zhelezy, togda kak cel'ju metoda implantacii javljaetsja vozmozhnost' vybora velichiny i aktivnosti istochnika sootvetstvenno razmeram rassmatrivaemoj zhelezy. Takim obrazom kachestvo metodiki mozhet sovershenstvovat'sja ot

  15. Holistyczne kompetencje zawodowe studentów pielęgniarskich studiów magisterskich = The holistic nursing professional competence of students graduate

    Magdalena Brodowicz-Król

    2016-08-01

    20-954 Lublin   Autor do korespondencji: Magdalena Brodowicz-Król Katedra i Zakład Pielęgniarstwa Pediatrycznego Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytet Medyczny w Lublinie ul. Prof. A. Gębali 6, 20-093 Lublin e-mail: brmagdalena@gmail.com Tel. 662 980 412           Streszczenie Wprowadzenie: We współczesnym pielęgniarstwie umiejętność sprawowania profesjonalnej opieki nad pacjentem przez studentów  szczególnie studiów magisterskich jest istotą procesu kształcenia. Natomiast postrzeganie pacjenta w systemie opieki w sposób holistyczny, a zatem jako indywidualnego podmiotu funkcjonującego co najmniej w wymiarze biologicznym, społecznym, psychicznym, duchowym i kulturowym, zgodnie z zasadami etyki jest jednym z wymiarów profesjonalizmu. W akademickim kształceniu pielęgniarek duże znaczenie przywiązuje się do kształtowania umiejętności pielęgniarskich tworzących możliwość holistycznego traktowania osoby pacjenta. Cel pracy: Określenie kompetencji zawodowych holistycznego postrzegania pacjenta przez studentów I roku studiów magisterskich kierunku pielęgniarstwo. Materiał i metoda: Badania przeprowadzono wśród studentów kierunku pielęgniarstwo Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Wiek ankietowanych mieścił się w przedziałach 21-22 (32,6% i23-38  (67,4% lat. Kobiety stanowiły większość badanych (97,1% zdecydowanie mniejszą grupę stanowili mężczyźni (2,9%. Metodą badawczą, którą zastosowano w badaniu, był sondaż diagnostyczny. Wykorzystanym narzędziem badawczym była Skala Holistycznych Kompetencji Pielęgniarskich (The Holistic Nursing Competence Scale –HNCS. Skala ta ocenia kompetencje pielęgniarskie, składa się z dwóch podskal i zawiera łącznie 36 twierdzeń. Podskala HNCS A zawiera 7 pozycji, ocenia postępowanie pielęgniarskie w życiu codziennym oraz podskala HNCS B zawiera 29 pozycji, ocenia holistyczne kompetencje pielęgniarskie. Drugim narzędziem była Skala Rozwoju Kompetencji Piel

  16. Techniques Which Aid in Quantitative Interpretation of Scan Data; Methodes Facilitant l'Interpretation Quantitative des Scintigrammes; Metody, oblegchayushchie kolichestvennuyu interpretatsiyu dannykh skennirovaniya; Tecnicas Que Facilitan la Interpretacion Cuantitativa de los Datos Centelleograficos

    Charleston, D. B.; Beck, R. N.; Eidelberg, P.; Schuh, M. W. [Argonne Cancer Research Hospital, Chicago, IL (United States)

    1964-10-15

    }hisla schetov na edinicu ploshhadi'' o b legchaet tolkovanie rezul'tatov skennirovanija. Zaregistrirovannye dannye dolzhny vkljuchat' informaciju o tochnom polozhenii d e tekt or a . Na osnovanii dannyh, nakoplennyh v Argonskoj bol'nice po izucheniju raka priborom dlja skennirovanija mozga , byli podschitany procentnye rashozhdenija radioaktivnosti v i z uchaemyh protivopolozhnyh ch astja h golovy. (author)

  17. Wskaźnik palców a budowa ciała i sprawność motoryczna mężczyzn trenujących sporty walki i nietrenujących = The digit ratio 2D:4D and body build and motoric fitness of men training martial arts and non-athletes

    Magdalena Mońka

    2016-12-01

    Magdalena Mońka1, Jadwiga Pietraszewska2   1 Doktorantka na Wydziale Wychowania Fizycznego Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu 2 Zakład Antropologii Fizycznej Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu   Słowa kluczowe: wskaźnik 2D:4D, sporty walki, budowa ciała, sprawność motoryczna Key words: index 2D:4D, martial arts, body build, motoric fitness     mgr Magdalena Mońka, dr hab. Jadwiga Pietraszewska, prof. nadzw.     Streszczenie               Poziom sprawności fizycznej jest uwarunkowany wieloma czynnikami, w tym również budową morfologiczną. Jednym z elementów morfologicznych jest formuła palców 2D:4D, opisująca stosunek długości palca drugiego do palca czwartego. Wskaźnik palców kształtuje się w życiu płodowym, pod wpływem działania hormonów płciowych i pozostaje niezmiennym w dalszym rozwoju osobniczym. Wysoki poziom testosteronu, odzwierciedlający się w niższych wartościach formuły palców, determinuje lepszą zręczność, wytrzymałość i siłę. Ponadto wpływa na zachowania zawodników, zwiększając skłonność do agresji oraz wolę walki i podjęcia ryzyka.   Cel               Celem niniejszej pracy jest ocena powiązań wskaźnika palców 2D:4D z cechami budowy somatycznej oraz poziomem sprawności motorycznej w grupie zawodników sporów walki i osób nietrenujących. Materiał i metody               Materiał badawczy stanowiły pomiary antropometryczne i wyniki prób motorycznych mężczyzn uprawiających sporty walki (n=28 oraz osób nietrenujących (n=30. Badani to studenci Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu w przedziale wiekowym 19-25 lat. U wszystkich badanych zmierzono cechy długościowe, szerokościowe, obwody ciała i fałdy skórno-tłuszczowe oraz długość drugiego (2D i czwartego palca (4D prawej i lewej ręki. Do oceny sprawności motorycznej badanych wykorzystano cztery próby motoryczne: skłon w przód w siadzie, skok w dal z

  18. Wybrane aspekty pracy zawodowej instruktorów fitness = Chosen aspects of professional work of fitness instructors

    Paweł Fryderyk Nowak

    2016-05-01

      Słowa kluczowe: instruktorzy fitness, kompetencje, fitness, promocja zdrowia. Key words: fitness instructor, competencies, fitness sector, health promotion.   Streszczenie Cel Celem niniejszej pracy była charakterystyka wybranych aspektów pracy zawodowej trenerów, instruktorów pracujących w klubach fitness, na podstawie ich opinii, jak i opinii pracodawców branży fitness i wellness. W pracy wyszczególniono charakterystykę zatrudnienia, świadomość celu wykonywanej pracy, pożądane kompetencje oraz satysfakcję z pracy. Materiał i metody W badaniach wzięło udział 144 instruktorów pracujących w klubach fitness, a także 36 pracodawców – właścicieli klubów. Posłużono się metodą sondażu diagnostycznego. Wykorzystanym narzędziem badawczym był autorski kwestionariusz ankiety. Wyniki Pracę trenera, instruktora fitness wykonują osoby młode – (82% z nich nie przekroczyło 35 roku życia. W zawodzie zaobserwować można dużą rotację, o czym świadczy krótki staż pracy instruktorów; aż 77,8% badanych to pracujący w tej branży poniżej 2 lat. Ponad 90% pracujacych w charakterze instruktora fitness ma wykształcenie wyższe (licencjackie bądź magisterskie. Zaledwie 8,33% instruktorów jest zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Według pracodawców branży fitness najważniejszym celem pracy instruktora jest tworzenie długotrwałych relacji z klientami. Tak rozumiany cel pracy jest bliski przede wszystkim młodym pracownikom o krótkim stażu. Pracodawcy przedkładają tzw. twarde kompetencje nad cechy osobowości u pracowników branży fitness. Natomiast najważniejszymi predyspozycjami do zawodu w ocenie instruktorów są charyzma i komunikatywność. Wnioski Pozycja zawodowa trenera instruktora, fitness jest wysoce niestabilna, to rodzaj pracy raczej dodatkowej. Ta sytuacja nie skłania do rozwoju i identyfikacji pracowników z miejscem pracy.   Abstract   Aim The characteristics of selected aspects of fitness

  19. Wpływ prądów TENS średniej częstotliwości na czynność bioelektyczną mięśni prostowników nadgarstka = The influence of mid-frequency TENS currents on bioelectrical activity of the wrist extensor muscles

    Grzegorz Srokowski

    2015-09-01

      Korespondencja: Grzegorz Srokowski, Katedra Fizjoterapii Zakład Kinezyterapii i Masażu Leczniczego, UMK w Toruniu CM im. L. Rydygiera w Bydgoszczy, ul. Techników 3 85 - 810 Bydgoszcz, g.srokowski@gmail.com   Anna Srokowska, Katedra i Zakład Podstaw Kultury Fizycznej, UMK w Toruniu CM im. L. Rydygiera w Bydgoszczy, ul. Świętojańska 20, 85 - 077 Bydgoszcz, a.srokowska@cm.umk.pl     Streszczenie Wstęp: W świecie dynamicznego rozwoju techniki i nauki, z których człowiek czerpie wiele korzyści, łatwo jest spotkać na drodze przeszkody, które są zagrożeniem dla naszego zdrowia oraz prawidłowego funkcjonowania. Cel pracy: Istotnym problemem badawczym jest wpływ poszczególnych zabiegów fizykalnych na konkretną grupę mięśniową. Dzięki badaniom za pomocą EMG możemy skutecznie ocenić skutki terapii po zastosowaniu prądów TENS średniej częstotliwości. Celem pracy była analiza  z wykorzystaniem EMG, wpływu prądów TENS średniej częstotliwości na czynność bioelektryczną mięśni prostowników nadgarstka. Wyniki badań własnych: Szczegółowe wyniki przeprowadzonych badań przedstawiono w tabelach i zilustrowano wykresami. Materiał i metoda: W badaniach uczestniczyło 19 osób, które nie zgłosiły większych dolegliwości ze strony badanej grupy mięśniowej. W grupie badawczej uczestniczy zarówno kobiety jak i mężczyźni. Głównym narzędziem badawczym, które pozwoliło na analizę badań był pomiar za pomocą EMG,  gdzie została oceniona czynność bioelektryczna (rónica potencjałów mięśni w spoczynku, podczas skurczu koncentrycznego w ruchu zgięcia grzbietowego nadgarstka oraz wykonanie próby maksymalnego skurczu dowolnego MVC. Analiza zapisu EMG mięśnia prostownika promieniowego nadgarstka oraz prostownika łokciowego nadgarstka wykazała spadek częstotliwości wyładowań bioelektrycznych mięśnia pod wpływem działania prądów TENS średniej częstotliwości. Wnioski 1. Analiza zapisu EMG mi

  20. Rap jako muzyka tożsamościowa: od czarnego getta do polskiego pop-nacjonalizmu

    Piotr Majewski

    2016-01-01

    ąc różnego rodzaju granice w najmniej oczekiwany sposób. Przykładem tego procesu jest kariera rapu, który powstał na przełomie lat 70. i 80. XX wieku w nowojorskich gettach, a współcześnie jest jednym z najbardziej popularnych gatunków muzycznych w skali globu. Rap jest bowiem nie tylko symbolem rewolucji informatycznej i dominacji zachodnich, kapitalistycznych praktyk biznesowych, lecz także kulturowym narzędziem, za pomocą którego różne grupy, często marginalizowane bądź za takie się uważające, wyrażają własną tożsamość. Zasygnalizowany powyżej fenomen analizuję, posługując się dwoma, skrajnymi na pierwszy rzut oka, przykładami. W pierwszej części artykułu przedstawiam historię powstania i rozwoju kultury hip-hopowej w Stanach Zjednoczonych. Staram się przy tym pokazać, w jaki sposób muzyka rapowa, będąca ważnym elementem tej kultury, pozwoliła marginalizowanej część społeczeństwa na manifestowanie i komunikowanie swoich poglądów, przekonań oraz wartości, stając się „kanałem transmisyjnym” dla różnych ideologii, w tym także ideologii czarnego nacjonalizmu. W drugiej części tego tekstu analizuję twórczość i wypowiedzi medialne Tadeusza „Tadka” Polkowskiego, polskiego rapera, którego postrzegam jako przedstawiciela coraz liczniejszej grupy hiphopowców związanych bądź sympatyzujących z ruchem narodowym. Tworzona przez niego muzyka ma za zadanie nie tylko przywrócić Polakom „pamięć”, a zatem także dumę z ich heroicznej i godnej podziwu przeszłości, lecz także otworzyć oczy na to, co dzieje się w ich „skolonizowanym przez okupantów państwie”.

  1. Odzyskać liberalizm. Recenzja książki Andrzeja Walickiego "Od projektu komunistycznego do neoliberalnej utopii", Warszawa: Universitas 2013

    Małgorzata Fidelis

    2016-01-01

    the original idea of individual freedoms. In this way, the dominant conservative elites in Poland are able to depict human rights and the welfare state as alien to the “Polish” tradition, supposedly exclusively Catholic and socially conservative. Walicki points to the need to recover the rich history of the Polish Left as well as to restore the original meaning and value of liberalism in shaping Polish democracy.   Odzyskać liberalizm. Recenzja książki Andrzeja Walickiego Od projektu komunistycznego do neoliberalnej utopii, Warszawa: Universitas 2013 Recenzja omawia najnowszą książkę Andrzeja Walickiego Od projektu komunistycznego do neoliberalnej utopii (Warszawa: Universitas 2013. Książka to zbiór esejów, wywiadów oraz artykułów naukowych publikowanych przez A. Walickiego zarówno w czasopismach naukowych, jak i popularnych w latach 2001-2012. Tematyka prac dotyczy: historii projektu komunistycznego w szerszej, europejskiej perspektywie; znaczenia i spuścizny destalinizacji w Polsce ze szczególnym naciskiem na to, co sam autor nazywa „polską drogą od komunizmu” po 1956 roku; prawicowej, konserwatywnej polityki w Polsce po roku 1989; polityzacji pamięci komunizmu oraz możliwych dróg rozwoju polskiej lewicy jako niezbędnego elementu zdrowego systemu demokratycznego. Interesująca dyskusja naukowa jest często połączona z autobiograficznymi szkicami autora, który angażował się w życie intelektualne i społeczne powojennej Polski. Andrzej Walicki, prominentny intelektualista i historyk idei, studiował i pracował naukowo na Uniwersytecie Warszawskim do lat osiemdziesiątych, kiedy wyemigrował do Australii, a następnie do USA na Uniwersytet Notre Dame. Z tego punktu widzenia Walicki dostarcza nam wyjątkowego spojrzenia na Polską historię i kulturę, ukształtowanego zarówno przez polską, jak i amerykańską tradycję intelektualną i oba akademickie światy. Siłą książki jest koncentracja autora na roli j

  2. Postawa trenera wobec filozofii karate i jego system wartości, a postawy i systemy wartości jego uczniów = The attitude of the coach to the philosophy of karate and his system of values and attitudes and value systems of its students

    Aleksandra Zienowicz

    2015-09-01

    (2 Uniwersytet Gdański   „O ile rozwój fizyczny jest początkiem karate, o tyle rozwój duchowy jest celem ostatecznym tej sztuki walki.” Sosai Masutatsu Oyama     Streszczenie Wprowadzenie: Problematyka utrzymania równowagi między życiem osobistym a zawodowym, pęd społeczeństwa, nastawienie na „mieć” (por. Gałkowska-Jakubik, 2007 skłania do refleksji na temat roli systemów wartości w życiu człowieka (Matusewicz, 1975. Punktem wyjścia były założenia filozofii karate oraz komercjalizacja tej sztuki walki, która wyłania dwa style: sportowy, skupiony na wyniku, sukcesie oraz styl tradycyjny, który koncentruje się na utrzymywaniu równowagi psychofizycznej, rozwoju duchowym prowadzącym do doskonałości moralnej (Miłkowski, 1983, Budnik, 2005. Cel pracy: Celem przedstawionego badania jest eksploracja systemów wartości trenerów oraz ich uczniów, z uwzględnieniem opinii uczniów na temat swoich wychowawców, w oparciu o praktykowany styl. Materiał i metoda: Uczestnikami badania było 22 trenerów oraz 54 uczniów karate. Analiza wyników skali, stworzonej na potrzeby badania, postawa wobec filozofii (PwF, wyłoniła 11 trenerów, 35 uczniów „sportowych” oraz 11 trenerów, 19 uczniów „tradycjonalistów”. Badanie przeprowadzono wykorzystując skalę wartości schelerowskich (Brzozowski, 1995 Wyniki: Zgodnie z założeniami trenerzy i uczniowie “tradycjonaliści” uzyskali wyższe wyniki na skali wartości moralnych oraz podskali czynnikowej świętości religijnych Wnioski:  „Tradycjonaliści” kierują się ascetycznym wzorem edukacyjnym, który zakłada, że poprzez rozwój fizyczny oraz duchowy dąży się do doskonałości moralnej. Wartości wynikające z duchowości stanowią nierozłączny element dobrego życia.   Słowa kluczowe: karate, wartości, trener-uczeń.   Abstract Introduction: The issue of maintaining the balance between personal and professional lives, society  ofrush, the attitude to "be

  3. Czynnik martwicy nowotworów alfa (TNF-α jako potencjalny osoczowy marker przebiegu stwardnienia rozsianego – badania wstępne

    Magdalena Justyna Kacperska

    2014-07-01

    Full Text Available Stwardnienie rozsiane (łac. sclerosis multiplex, SM zaliczane jest do częstych przewlekłych chorób ośrodkowego układu nerwowego wiążących się z postępującą niepełnosprawnością. Dotyczy zwykle osób pomiędzy 20. a 40.rokiem życia, przy czym dwukrotnie częściej chorują kobiety. Mimo wieloletnich badań nadal bardzo mało wiemy na temat patogenezy tej choroby. Klinicznie można wyróżnić cztery jej postaci, do najczęściej występujących należą postać rzutowo-remisyjna, wtórnie postępująca oraz pierwotnie postępująca. Patogeneza SM jest procesem bardzo skomplikowanym, biorą w nim udział m.in.: uszkodzenie bariery krew–mózg oraz bariery krew – płyn mózgowo-rdzeniowy, wtórny przerost astrogleju, toczący się proces zapalny i szeroko pojęta neurodegeneracja. Szczególną rolę w rozwoju SM, głównie na jego wczesnym etapie, odgrywa proces zapalny, w którym biorą udział różne subpopulacje komórek zapalnych. Dotychczasowe badania wskazują na szczególny udział w tym procesie czynnika martwicy nowotworów alfa (TNF-α zaliczanego do cytokin prozapalnych. Cel badania: Celem niniejszej pracy była analiza stężenia TNF-α w osoczu pacjentów z SM w rzucie i remisji choroby oraz jego korelacja z parametrami klinicznymi przebiegu choroby w celu oceny roli TNF-α jako potencjalnego markera zaawansowania SM. Poszukując najważniejszych producentów TNF-α we krwi chorych z SM, analizowano również związek pomiędzy stężeniem TNF-α w osoczu i liczebnością leukocytów we krwi oraz ich subpopulacji. Materiał i metodyka: W badaniu wzięło udział 37 pacjentów z grup badanych (20 w grupie z rzutem i 17 w grupie z remisją choroby oraz 30 osób z grupy kontrolnej. Od pacjentów pobrano do odpowiednich probówek krew żylną w ilości 4 ml. Wirowano ją (5000 rpm, 20 min, 23ºC, a następnie ostrożnie usuwano górną warstwę z osoczem, zabezpieczano i przechowywano w temperaturze –80ºC do czasu

  4. Wpływ otyłości na wczesne zmiany miażdżycowe u dzieci z młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów

    Barbara Głowińska-Olszewska

    2011-08-01

    Full Text Available Wstęp: Przewlekłe choroby zapalne u dzieci (w tym młodzieńczeidiopatyczne zapalenie stawów – MIZS zostały uznane za jedenz czynników wysokiego ryzyka rozwoju przedwczesnej chorobyukładu sercowo-naczyniowego. Celem pracy była ocena zależnościmiędzy postacią MIZS, aktywnością choroby, czynnikami ryzykaa wczesnymi zmianami miażdżycowymi u dzieci z MIZS.Materiały i metody: Badaniem objęto 37 dzieci (średnia wieku 12,9roku z MIZS rozpoznanym co najmniej rok wcześniej. Grupę kontrolnąstanowiło 26 zdrowych dzieci (tab. I. U wszystkich badanychoznaczono: wskaźnik masy ciała (body mass index – BMI,ciśnienie tętnicze, lipidogram, stężenie białka C-reaktywnego(C-reactive protein – CRP, fibrynogenu oraz insulinooporność(wskaźnik HOMA – homeostatic model assessment, jak równieżoceniono ultrasonograficznie grubość kompleksu IMT (intimamediathickness tętnic szyjnych wspólnych.Wyniki: U dzieci z MIZS w porównaniu z dziećmi zdrowymi wykazanowyższy wskaźnik SDS-BMI: 0,7 vs –0,02, p = 0,02; stężenieCRP: 0,39 vs 0,06 mg/dl, p = 0,008; fibrynogenu: 356 vs 205 mg/dl,p = 0,003; ciśnienie skurczowe krwi: 120 vs 111 mm Hg, p = 0,002;oraz bardziej nasilone zmiany miażdżycowe (IMT: 0,51 vs 0,43 mm,p = 0,001 (tab. II. U 9 dzieci z MIZS i współistniejącą otyłością/nadwagą (24% dzieci chorych stwierdzono wyższy wskaźnikHOMA: 3,4 w porównaniu z dziećmi zdrowymi – 1,8 (p = 0,04 orazszczupłymi dziećmi z MIZS – 1,7 (p = 0,04, jak również większestężenie triglicerydów i wyższą wartość ciśnienia skurczowegokrwi. Dzieci otyłe miały wyższy wskaźnik IMT: 0,54 vs 0,49 mm(p = 0,001 w porównaniu z dziećmi szczupłymi z MIZS (tab. III,ryc. 1. Analiza korelacji wykazała zależności między IMT a BMI(r = 0,32, p = 0,26, IMT a SDS-BMI (r = 0,38, p = 0,007, IMTa HOMA (r = 0,38, p = 0,035, CRP a BMI (r = 0,33, p = 0,009 orazCRP a ciśnieniem skurczowym krwi (r = 0,41, p = 0,004 (ryc. 2 i 3.Wyst

  5. The Modernization of the Energy Sector in Poland vs. Poland's Energy Security / Modernizacja sektora energii w polsce a bezpieczeństwo energetyczne Polski

    Frączek, Paweł; Kaliski, Maciej; Siemek, Paweł

    2013-06-01

    ększenia bezpieczeństwa energetycznego kraju konieczne jest także konsekwentne prowadzenie dalszych działań na rzecz rozwoju alternatywnych technologii energetycznych, co pozwoli na skorzystanie z ewentualnych pojawiających się szans dotyczących różnych opcji. Szczególne miejsce w tych działaniach powinna mieć budowa w Polsce pierwszej elektrowni atomowej. Realizacja tej inwestycji pozwoli na pozyskanie taniej i czystej ekologicznie energii elektrycznej. Istotne jest także odnotowywane znaczące poparcie społeczne dla realizacji tej inwestycji. Podkreślono, że ewentualna zwłoka w pracach służących budowie pierwszej elektrowni atomowej w kraju może przyczynić się do ograniczenia konkurencyjności gospodarki. Ponadto wskazano, że konieczne będą także działania o charakterze edukacyjnym, które uświadomią społeczeństwu skalę wyzwań, jakie stoją przed krajowym sektorem energii, oraz wskażą wpływ upowszechniania konkurencyjnych cenowo źródeł energii na sytuację krajowej gospodarki oraz na utrzymanie i tworzenie miejsc pracy. Działania te przyczynią się do uzyskania poparcia wszystkich uczestników rynku energii dla podejmowania działań na rzecz takiego kształtowania struktury źródeł energii pierwotnej, aby możliwe było uzyskiwanie jak najniższych kosztów wytwarzania energii elektrycznej oraz jednoczesne minimalizowanie konsekwencji ekologicznych prowadzenia gospodarki energetycznej.

  6. Albania by the end of the 17th century and relations with neighbouring nations according to archbishop Pjetër Bogdani´s work "The band of the prophets" (1685

    Ina Arapi

    2015-09-01

    the beginning of the book. In this work, we also find data on Albanian mythology. Cuneus prophetarum occupies a special place in Albanian literature, because it is the first original work of prose, unlike previous writings, which were mainly translations.   Albania u zmierzchu XVII wieku i jej stosunki z państwami sąsiedzkimi według "Oddziału proroków" arcybiskupa Pjetra Bogdaniego (1685 Utwór Pietra Bogdaniego Cuneus prophetarum (Padwa 1685 jest jednym z najważniejszych tekstów starej literatury albańskiej (XVI-XVII wieku, która rozwijała się na potrzeby Kościoła katolickiego i zawierała głównie treści religijne. Znaczna część tego utworu to traktat filozoficzno-teologiczny. Tekst, mimo że ma zasadniczo charakter religijny, odsyła także do kontekstu historycznego, kulturowego i społecznego północnej Albanii, stanowiąc tym samym bezcenne źródło informacji o sposobie życia i funkcjonowania części społeczeństwa albańskiego w tym czasie. Już we wstępie znajdują się ciekawe informacje na temat sytuacji języka albańskiego. Między innymi autor wzywa Albańczyków, by nie dopuścili do degeneracji języka i nauki, wzywa także inne narody, by dbały o rozwój języka. Ta troska o język ojczysty i obawa przed jego zepsuciem wiąże się z pozycją autora, który był świadom sytuacji bardziej niż ktokolwiek inny. W istocie sama praca Bogdaniego udowadnia, że w tym czasie język albański dysponował nie mniejszymi środkami ekspresji niż język włoski. Nie tylko bogactwo form i leksyki, lecz także struktury składniowe wskazują na ówczesny wysoki stopień jego rozwoju i na wysoki stopień świadomości językowej. Jednakże, jak można dostrzec we wstępie, nie podejmowano wysiłków w celu ujednolicenia języka. Rozwijał się głównie wariant literacki, oparty na dialekcie miasta Shkodra. Bogdani próbował również dostosować swój język do tego dialektu. Świadectwem związków autora z włoskimi i chorwackimi

  7. Zespół Metaboliczny cz. II: Epidemiologia zespołu metabolicznego w Polsce i na świecie = Metabolic Syndrome part II: Epidemiology of metabolic syndrome in Poland and in the World

    Paweł Kalinowski

    2016-05-01

    2. Oddział Kardiologii – Pododdział Intensywnego Nadzoru Kardiologicznego, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego, Al. Kraśnicka 100, 20-718 Lublin   Słowa kluczowe: zespół metaboliczny, insulinooporność, choroby sercowo-naczyniowe, choroba niedokrwienna serca Key words: metabolic syndrome, insulin resistance, cardio-vascular diseases, coronary heart disease   Streszczenie Zespół metaboliczny jako czynnik ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych i cukrzycy typu 2, jak pokazują liczne badania, jest znacznie rozpowszechniony zarówno w Polsce jak i w Europie oraz na innych kontynentach. Od lat prowadzone są badania, która definicja zespołu metabolicznego ma najlepszą wartość prognostyczną i diagnostyczną. W zależności od kryteriów stosowanych w różnych definicjach, a także od charakterystyki badanej populacji, częstość występowania zespołu metabolicznego jest różna. Niezależnie od kryteriów jest ona wysoka i wciąż rośnie. Celem pracy było przedstawienie rozpowszechnienia zespołu metabolicznego w Polsce i innych krajach, jako czynnika ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego na podstawie danych dostępnych z piśmiennictwa. Według badań przeprowadzonych w Polsce zespół metaboliczny dotyczy około 20% dorosłej populacji, czyli około 5,8 miliona mieszkańców Polski, częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn. Na świecie problem ten może dotyczyć nawet 33% populacji Stanów Zjednoczonych, 27% populacji Chin, w Europie zawiera się pomiędzy ok. 15% (Francja do około 34 % populacji (Włochy, Finlandia. Zespół metaboliczny wiąże się ze zwiększoną częstością występowania cukrzycy, zdarzeń sercowo-naczyniowych i śmiertelności, według wielu badań 2,5-krotnie zwiększa ryzyko wystąpienia zawału mięśnia serca, powoduje 1,5-krotny wzrost śmiertelności całkowitej i 2-krotny wzrost incydentów sercowo-naczyniowych.   Summary As numerous studies have shown

  8. Środowiskowe Centrum Zdrowia Psychicznego a zadania zdrowia publicznego = Community Mental Health Center in the context of public health care

    Marzena Furtak-Niczyporuk

    2017-02-01

    Streszczenie Wstęp. Wzrastająca liczba osób dotkniętych zaburzeniami psychicznymi, zarówno na świecie, jak i w kraju, karze zwrócić społeczną uwagę na upowszechnienie środowiskowej opieki psychiatrycznej. Powołanie Środowiskowego Centrum Zdrowia Psychicznego mogłoby dostarczyć wszystkich medycznych świadczeń psychiatrycznych w połączeniu z usługami pomocy społecznej na poziomie jednostki samorządu terytorialnego szczebla powiatu.   Cel. Celem pracy była ocena i propozycja sposobu realizacji zadań zdrowia publicznego przez Środowiskowe Centra Zdrowia Psychicznego w Polsce. Zgodnie z założeniami Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego Centrum byłoby zlokalizowane na poziomie jednostki samorządu terytorialnego szczebla powiatu. Dlatego przeprowadzono badania jednostek samorządu terytorialnego, aby zobrazować obecnie podejmowane przez nich działania na rzecz promocji zdrowia psychicznego oraz wsparcia osób z zaburzeniami psychicznymi, a które to samorządy będą wspierały Środowiskowe Centra Zdrowia Psychicznego.    Materiał i metoda. Badania pracowników powiatowych oraz gminnych jednostek samorządu terytorialnego z obszaru województwa lubelskiego w zakresie postępowania z osobami chorymi psychicznie oraz rozwoju środowiskowej opieki psychiatrycznej dokonano na podstawie kwestionariusza ankiety składającego się z 29 pytań.  Druga część badań aktów prawnych pozwoliła na przygotowanie rekomendacji efektywnego realizowania zadań zdrowia publicznego w Środowiskowych Centrach Zdrowia Psychicznego.    Wyniki. Pomoc oferowana osobom dotkniętym zaburzeniami psychicznymi przez jednostki samorządu terytorialnego w większości sprowadza się do wypłacania zasiłków – 71% badanych. Blisko połowa badanych nie posiada wiedzy o sposobach zapobiegania zaburzeniem psychicznych – 47% badanych. Aż 80% badanych nie zna programu zdrowia psychicznego dla jednostki w której pracuje, co oznacza brak takich

  9. Ocena częstości występowania składowych zespołu metabolicznego w grupie pacjentów ze stabilną dusznicą bolesną kwalifikowanych do planowej koronarografii = Assessment of frequency of components of metabolic syndrome in patients with stable angina qualified for planning angiography

    Katarzyna Sawicka

    2016-09-01

    Wstęp. Ze stabilną dusznicą bolesną wiąże się występowanie zespołu metabolicznego. Zespół metaboliczny to zbiór wzajemnie powiązanych czynników metabolicznych takich jak: upośledzona tolerancja glukozy, insulinooporność, hiperinsulinemia, otyłość, zaburzenia lipidowe, nadciśnienie tętnicze. Zespół ten stanowi główną przyczynę rozwoju chorób sercowo-naczyniowych o podłożu miażdżycowym i cukrzycy typu 2. Za rozwój zespołu metabolicznego odpowiedzialne są predyspozycje genetyczne oraz współdziałające czynniki środowiskowe, w tym brak aktywności fizycznej oraz wysokokaloryczna dieta [1]. Materiał i metoda badań. W niniejszej pracy posłużono się metodą sondażu diagnostycznego. Do gromadzenia informacji wykorzystano autorski kwestionariusz ankiety. Ankieta obejmowała 37 pytań, w tym 33 pytania zamknięte i 4 pytania półotwarte, w których istniała możliwość wpisania własnej odpowiedzi przez osoby ankietowane. Pytania pozwoliły na zebranie danych dotyczących cech demograficznych badanej populacji oraz ocenę zasobu wiedzy respondentów na temat poszczególnych składowych zespołu metabolicznego. Wyniki badań.  1. Uzyskane wyniki badań wskazują, że u 70% pacjentów ze stabilną dusznicą bolesną kwalifikowanych do planowej koronarografii występują składowe zespołu metabolicznego. 2. Istnieje zależność pomiędzy miejscem zamieszkania pacjenta, a występowaniem składowych zespołu metabolicznego: u osób mieszkających w mieście częściej występuje zespół metaboliczny. 3. Istnieje zależność pomiędzy stylem życia, a występowaniem składowych zespołu metabolicznego (u 54,5% ankietowanych, którzy prowadzą niezdrowy styl życia, istnieje problem występowania zespołu metabolicznego. 4. Nie istnieje zależność pomiędzy podejmowaniem aktywności fizycznej, a występowaniem składowych zespołu metabolicznego. 5. Nadciśnienie tętnicze jest najczęściej występującą składową zespo

  10. Wybrane elementy stylu życia rodziny a problem nadwagi i otyłości u dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Doniesienie z badań = Selected elements of family lifestyle and the problem of overweight and obesity among young school children

    ANETA SZYMAŃSKA

    2015-12-01

    Aneta Szymańska1, Beata Dobrowolska2, Anna Bogusława Pilewska-Kozak3, Agnieszka Konstancja Pawłowska-Muc4   1 Szpital Neuropsychiatryczny im. prof. M. Kaczyńskiego, Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, Zakład Opiekuńczo-Leczniczy Lublin 2 Katedra Rozwoju Pielęgniarstwa, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 3 Katedra i Klinika Ginekologii i Endokrynologii Ginekologicznej, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 4 Ośrodek Kształcenia Podyplomowego Pielęgniarek i Położnych Radomski Szpital Specjalistyczny im. dr Tytusa Chałubińskiego w Radomiu     Autor do korespondencji: Mgr Aneta Szymańska Szpital Neuropsychiatryczny im. prof. M. Kaczyńskiego Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, Zakład Opiekuńczo-Leczniczy, ul. Abramowicka 2 20-442 Lublin Email: anetaszymanska3@wp.pl   Słowa kluczowe: styl życia rodziny, nadwaga, otyłość, dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Keywords: family lifestyle, overweight, obesity, young school children.     Streszczenie Wstęp. Nadwaga i otyłość dzieci stanowi współcześnie jeden z poważniejszych problemów zdrowotnych, co powinno stanowić wezwanie do wielosektorowych działań m.in. z zakresu promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej obejmujących rodziny dzieci i ukierunkowanych na zmianę stylu życia. Cel. Poznanie i analiza wybranych elementów stylu życia rodzin dzieci z nadwagą i otyłością w wieku wczesnoszkolnym. Materiał i Metoda. Badania przeprowadzono w 2015 roku wśród 75 rodziców (100% dzieci w wieku wczesnoszkolnym z nadwagą lub otyłością, uczęszczających do klas 1-3 szkół podstawowych na terenie dwóch województw: lubelskiego i świętokrzyskiego. Wykorzystano autorski kwestionariusz ankiety. Wyniki. Na podstawie danych zebranych od rodziców, 12% dzieci miało otyłość I stopnia zaś 88% dzieci miało nadwagę. W opinii ponad połowy rodziców - 54,7% (n=41 ich dziecko waży lekko ponad normę. Posiłkiem, kt

  11. Wspomaganie żywieniowe pacjentów geriatrycznych z postępującą sarkopenią = Supporting nutrition in geriatric patients with progressive sarcopenia

    Karina Nowak

    2015-07-01

    ć prawidłowe ilości wszystkich składników odżywczych i witamin. Obniża się wtedy produkcja wolnych rodników, stymuluje biogeneza a także mechanizmy obronne mitochondriów w mięśniach oraz można tym samym zapobiegać apoptozie rabdomiocytów. Istotne ograniczenia dziennego dowozu kalorii są jednak często źle tolerowane przez starsze osoby o prawidłowym wskaźniku masy ciała a badania nad wpływem diety restrykcyjnej na postęp zaniku mięśni i uszkodzeń DNA nadal trwają. Znaczenie w diecie osób z postępującą sarkopenią ma także prawidłowe stężenie witaminy D w surowicy. Istnieją badania wskazujące na to, że niskie stężenie 25-OHD i wysokie stężenie parathormonu (PTH ≥4.0 pmol / litr zwiększają  ryzyko rozwoju sarkopenii u starszych mężczyzn i kobiet [42].   Słowa kluczowe: sarkopenia, dieta, osoby starsze.       Abstract   Introduction. Sarcopenia is progressing with age, loss of muscle tissue that contributes to the deterioration of muscle function by increasing the risk of falls, fractures and severity of disability. In the light of today's scientific reports nutrition may be an important element supporting patients with progressive sarcopenia. Purpose. Presentation of the recent reports of nutritional support for progressive muscle sarcopenia. Materials and methods. Using the keywords: sarcopenia (sarcopenia, nutrition in sarcopenia (nutrition in sarcopenia, vitamin D (vitamin D, the elderly (elderly people, protein diet (protein diets / intake, aging (aging, epidemiology (epidemiology , nutritional status (nutrition status, obesity sarcopenic (sarcopenic obesity, antioxidants (antioxidant, low-calorie diet (low energy diet, skeletal muscle (skeletal muscles, searched electronic full-text Polish and foreign bibliographic databases: Polish Medical Bibliography, EBSCO Web host, Wiley Online Library, Springer Ling, Science Direct, and Medline. Finally, they analyzed 48 publications on sarcopenia over the past 18 years

  12. Applications of Fluorine-18 in Biological Studies with Special Reference to Bone and Thyroid Physiology; Emploi du Fluor-18 dans des Études Biologiques, Notamment sur la Physiologie des Os et de la Thyroïde; ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ФТОРА-18 В БИОЛОГИЧЕСКИХ ИССЛЕДОВАНИЯХ С УДЕЛЕНИЕМ ОСОБОГО ВНИМАНИЯ ВОПРОСАМ ФИЗИОЛОГИИ КОСТЕЙ И ФИЗИОЛОГИИ ПИТОВИДНОЙ ЖЕЛЕЗЫ; Aplicaciones del Fluor-18 en Estudios Biologicos, con Especial Referencia a la Fisiologia del Esqueleto y de la Tiroides

    Anbar, M. [Weizmann Institute of Science (Israel); IAEC Soreq Research Establishment, Rehovot (Israel)

    1963-03-15

    reagenty, mechennye Fie. Aromaticheskie prizhiznennye krasiteli, mechennye R1v,prjamevjalsho' ori izuchenii voprosov pronicaemosti biologicheskih membran. Dlja fiziologicheskih issledovanij, vkljuchajushhih izuchenie raka, polucheny i primenjajutsja antimetabolity, mechennye F{sup 18}, v tom chisle pjati- Ftoristyj uracil i ftoristooroticheskaja kislota. (author)