WorldWideScience

Sample records for nowotworow rejonu glowy

  1. Malignant neurogenic neoplasms of the head and neck; Zlosliwe nowotwory neurogenne glowy i szyi

    Energy Technology Data Exchange (ETDEWEB)

    Kuczkowski, J.; Starzynska, A. [Akademia Medyczna, Gdansk (Poland)

    1996-12-31

    The authors present 17 cases of malignant neurogenic neoplasms of the head and neck observed in the Department of Otolaryngology in the years 1948-1993. The latest opinions on etiopathology, diagnosis and treatment of these tumors were described. Age and sex of patients, localization of tumor, symptoms histopathology and treatment were analyzed. Progressions of the disease were estimated retrospectively. It has been proved that these tumors develop quickly, give pain and paresthesia. Their diagnosis is very difficult because of their submucosal growth and difficult histopathological interpretation. A characteristic feature of these neurogenic tumors is the ability to give distant metastases. This feature differentiates them from squamous neoplasms, which give mainly nodal metastases. All the patients were subjected to surgery combined with conventional or high voltage radiotherapy. The positive effect of combined chemotherapy in cases of esthesioneuroblastoma is worthy of note. The prognosis in these tumors is often unfavorable. In the group under discussion 13 patients died because of recurrences, two patients are considered to be cured and the remaining 2 patients have had no recurrence for 2 and 3 years. (author) 15 refs, 2 figs, 2 tabs

  2. Strategie radzenia sobie z chorobą nowotworową w okresie chemioterapii = Coping strategies evaluated in oncological patients on chemotherapy treatment

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Bożena Baczewska

    2017-02-01

      1 Katedra Interny z Zakładem Pielęgniarstwa Internistycznego Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Lublinie 2 Katedra Psychoterapii i Psychologii Zdrowia Katolicki Uniwersytet Lubelski im. Jana Pawła II. OTS Lublin 3 Katedra i Zakład Pielęgniarstwa Neurologicznego Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Lublinie 4 Katedra Chirurgii i Pielęgniarstwa Chirurgicznego Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Lublinie       Słowa kluczowe: strategie radzenia sobie z chorobą, choroba nowotworowa, chemioterapia   Key words: strategies for coping with the disease, cancer, chemotherapy     Streszczenie Wstęp. Chemioterapia będąc długim procesem leczenia, niesie za sobą szereg skutków ubocznych. Wiele skutków ubocznych działania cytostatyków wpływa na psychikę człowieka. Pacjent w tym okresie stosuje różne strategie radzenia sobie z chorobą, które pozwalają mu przetrwać trudne chwile. Materiał i metoda. Badaniem objęto 123 pacjentów poddanych chemioterapii Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej w Lublinie. Zastosowano Skalę Przystosowania Psychicznego do choroby nowotworowej Mini-MAC oraz autorski kwestionariusz. Wyniki badań. Respondenci w 55,5% wykazują cechy zaabsorbowania lękowego. Zdecydowana większość pacjentów ukazuje cechy ducha walki (83,61%. Większość badanych (75,02% nie wykazuje objawów bezradności i beznadziejności. Badani w 79,55% stosują zachowania zakwalifikowane do strategii pozytywnego przewartościowania. Częściej styl konstruktywny stosowały kobiety niż mężczyźni. Największe nasilenie stylu destrukcyjnego zanotowano dla osób chorych na nowotwory: narządów rodnych (36,26,  pęcherza (36,26 oraz sutka/piersi (34,71. Jeśli chodzi o styl konstruktywny, zaistniał on w każdym rodzaju choroby nowotworowej. Wnioski. 1. W badanej grupie pacjentów, poddanych chemioterapii dominują strategie ducha walki i pozytywnego przewartościowania, które są składowymi konstruktywnego stylu przystosowania się do choroby nowotworowej. 2. W okresie leczenia chemioterapeutykami u większości badanych występuje strach, będący następstwem możliwości nawrotu choroby nowotworowej. 3. Istnieje związek istotny statystycznie pomiędzy płcią i wiekiem ankietowanych, a funkcjonowaniem psychospołecznym. Kobiety miały wyższe nasilenie stosowania strategii bezradności- beznadziejności. Wraz z wiekiem nasila się zaabsorbowanie lękowe, poczucie bezradności- beznadziejności oraz maleje strategia ducha walki.       Abstract Backgroud. Chemotherapy is a long therapeutic process and as such it is bound to cause numerous side effects of treatment. Many of those adverse effects have impact on human mental condition, and contribute to patient’s mental adjustment to their oncological problems. Material and Methods. The study was carried out in the group of 123 patients on chemotherapy treatment in St. John of Dukla Lublin Regional Oncology Centre. The patients were surveyed by Mental Adjustment to Cancer Scale Mini-MAC, and a questionnaire developed by the author for the purpose of research. Results. The results revealed 55.5% respondents showed features of anxious preoccupation, a considerable majority (83.61% demonstrated fighting spirit, majority  of respondents (75.02% did not show features of helplessness-hopelessness. The respondents (79.55% presented behaviors qualified as positive redefinition strategies. The females were more constructive in that respect than males. The most destructive style was found in the group of patients with cancers affecting reproductive organs (36.26%, urinary bladder (36.26%, and breast cancer (34.71%. Constructive style of behaviors was observed in all types of cancer. Conclusions. 1. Strategies of constructive adjustment to cancer such as fighting spirit and positive redefinition were most frequent in the group of patients on chemotherapy.  2. The majority of patients on chemotherapy showed fear of possible recurrence of cancer. 3. Patient’ sage and gender correlated statistically significantly with psycho-social functioning. Helplessness-hoplessness was more frequently observed in the females. Anxious preoccupation and a sense of helplessness-hopelessness increase with age, and fighting spirit decreases.

  3. The widening of the possibilities of surgery treatment of the oral and oropharynx cancer making use of the musculocutaneus flaps for reconstruction; Poszerzenie mozliwosci chirurgii ablacyjnej nowotworow jamy ustnej i gardla srodkowego przy zastosowaniu platow skorno-miesniowych unaczynionych

    Energy Technology Data Exchange (ETDEWEB)

    Osmolski, A.; Kus, J.J.; Frenkiel, Z. [Centrum Medyczne Ksztalcenia Podyplomowego, Warsaw (Poland)

    1994-12-31

    84 patients with oral and oropharynx cancer were treated between 1985 and 1993. Radical treatment (surgery with radiotherapy) was applied in 38 patients (45%). In 59 cases (70%) the reconstruction with flaps was necessary. In 31 patients the tongue flap was used, in 18 cases pectoralis major myocutaneous flap was used, in 6 patients pedicle skin flap was used and in 1 case the full-thickness skin graft was applied. The authors believe the tongue flap is good for reconstruction in the early stadium of cancer, and the resection of advanced cancer requires the application of the myocutaneous flap supplied with blood vessels 9 refs, 2 tabs

  4. Psychologiczne trudności, wsparcie społeczne oraz radzenie sobie ze stresem u rodziców dzieci z chorobą nowotworową

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ewelina Chrapek

    2016-03-01

    Full Text Available Choć w leczeniu chorób nowotworowych u dzieci odnotowano znaczące postępy, a tym samym realnie wzrosły szanse na przeżycie nieletnich pacjentów, jest to wciąż sytuacja kryzysowa nie tylko dla chorego, lecz także dla jego rodziny. Rodzice stają bowiem w obliczu szeregu wyzwań, dotyczących m.in. stałej opieki nad dzieckiem, inwazyjnego i długotrwałego leczenia, problemów finansowych, jak również trudności natury psychologicznej. Zgodnie z klasyfikacją DSM-IV nowotwór zdiagnozowany u dziecka może być przeżyciem o charakterze traumatycznym i prowadzić do wystąpienia objawów stresu pourazowego. Te i inne symptomy zaburzonego funkcjonowania emocjonalnego dziecka mogą z kolei poważnie zagrażać adaptacji rodziców do nowej sytuacji. Celem artykułu jest analiza wyników badań dotyczących psychologicznych trudności rodziców dzieci chorych onkologicznie oraz wsparcia społecznego, które te osoby otrzymują, i stosowanych sposobów radzenia sobie w sytuacjach trudnych. Wnioski: Przegląd piśmiennictwa potwierdził zwiększone ryzyko wystąpienia objawów psychopatologicznych o obrazie depresji, lęku i traumy w omawianej grupie rodziców. Analiza wyników badań wykazała zależność poziomu nasilenia objawów od szeregu zmiennych, w tym od czasu, który upłynął od momentu diagnozy dziecka. Uzyskane dane podkreślają znaczenie wsparcia i umiejętności radzenia sobie ze stresem dla funkcjonowania emocjonalnego matki lub ojca podczas choroby dziecka. Stanowi to podstawę do ważnych działań praktycznych, ze szczególnym uwzględnieniem planowania terapii dla tej grupy rodziców.

  5. Doświadczanie choroby nowotworowej przez pacjentów z chorobami psychicznymi: schizofrenią oraz dużą depresją – doniesienie wstępne

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Piegza

    2011-12-01

    Full Text Available Wstęp: W codziennej praktyce psychiatrycznej mamy do czynienia z chorymi psychicznie, którzy także cierpią na scho‑ rzenia onkologiczne. Uwagę autorów pracy zwraca odmienne przeżywanie choroby nowotworowej przez chorych psy‑ chicznie, które ma polegać na hierarchizacji problemów onkologicznych poniżej innych, związanych z chorobą psy‑ chiczną czy z innymi obszarami funkcjonowania czy zainteresowań. Cel: Celem pracy była ocena przeżyć związanych z chorobą nowotworową występującą u dwóch osób ze schizofrenią i jednej z dużą depresją. Autorzy pracy odwołują się do koncepcji Antoniego Kępińskiego dotyczącej postrzegania ciała przez chorych psychicznie, także w odniesieniu do układu czasoprzestrzeni. Metoda: Metodą pracy była ocena przeżyć związanych z chorobą nowotworową dokonana na podstawie swobodnej rozmowy z chorymi. Wyniki: Badane osoby w swobodnej rozmowie spontanicznie nie poruszyły kwestii choroby nowotworowej, a nakierowanie ich na ten temat nie spowodowało zmiany dotychczasowego przebiegu rozmowy ani stanu emocjonalnego pacjentów – nastąpił powrót do tematów wyjściowych w rozmowie. Wnioski: W cięż‑ kich chorobach psychicznych, jakimi są schizofrenia i duża depresja (endogenna, występuje odmienne postrzeganie pro‑ blemów ciała, niż ma to miejsce u osób nieobciążonych chorobą psychiczną.

  6. Labour Market Developments in the Maritime Industry of the South Baltic Region

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Bernacki Dariusz

    2014-03-01

    Full Text Available Dwa główne cele badań, to analiza stanu gospodarki morskiej i zatrudnienia w Rejonie Południowego Bałtyku oraz zidentyfikowanie sektorów gospodarki morskiej wykazujących potencjał dla rozwoju i określenie wpływu, jaki będzie to miało na zatrudnienie i wymagane kwalifikacje zawodowe, a także na możliwości wymiany międzyregionalnej pracowników. Badania porównawcze przeprowadzono dla czterech nadmorskich regionów UE, a mianowicie Meklemburgii-Przedpomorza Przedniego(D, województw: Zachodniopomorskiego i Pomorskiego (PL oraz Regionu Kłajpedy (LT. Wskazano na perspektywy rozwoju gospodarczego poszczególnych segmentów gospodarki morskiej i ustalono związany z tym wpływ na rynki pracy w poszczególnych regionach. Analiza porównawcza poszczególnych segmentów gospodarki morskiej Rejonu Południowego Bałtyku umożliwiła zidentyfikowanie różnic w możliwościach ich rozwoju i w efektach popytu na pracę i na kwalifikacje zawodowe dla każdego z regionów. Zjawisko zróżnicowanego potencjału rozwoju rynków pracy w wyróżnionych segmentach gospodarki morskiej w ujęciu międzyregionalnym przedstawiono w formie wielokryterialnych macierzy prognoz popytu na pracę.

  7. Financial Structure of Mining Sector Companies During an Economic Slowdown /Struktura Finansowania Przedsiębiorstw W Sektorze Górniczym I Wydobywczym W Okresie Spowolnienia Gospodarczego

    Science.gov (United States)

    Sierpińska, Maria; Bąk, Patrycja

    2012-12-01

    The global economic crisis that started in 2007 in the area of finance, expanded over the subsequent years to the business sphere, and resulted in a drop of demand and production almost in any field of business activity. Access to foreign sources of finance, especially to loans, has become more difficult and expensive. In such circumstances, enterprises have had to resort more often to their own capital generated by the issue of shares, and to retained profit. Banks have limited their loans for business entities, reduced credit periods, and raised credit margins as well as their levels of collaterals. The McKinsey research into the changes that occur in the structures of sources of finance confirms that the share of equity capital in the structure of financing of non-financial enterprises has visibly grown, and their crediting scopes have been limited all over the European Union as well as in the euro zone. The global tendencies as regards directions of changes in the structure of the sources of corporate financing have also been reflected in Poland. The economic slowdown has resulted in changes in the structures of corporate financing. Mining companies have risen the shares of their equity capital in their general sources of financing. This tendency corresponds to the changes of structure of corporate financing in Poland and Europe. Enterprises have resorted to bank loans to a lesser degree than in times of better market situation. In mining, public companies have increased their crediting, while in private sector the tendency has been reverse. Enterprises tend to use more flexible debiting forms as compared to credits by way of issue of long-term corporate bonds. Mining companies have developed issue programs that are to be implemented over three-year periods. Before, only Katowicki Holding Węglowy [Katowice Mining Holding] had issued bonds. The present publication is an attempt at assessing the changes in the structure of corporate financing within the mining

  8. Zespół Melkerssona‑Rosenthala jako przyczyna nawracającego porażenia nerwu twarzowego u 10‑letniej dziewczynki

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Dorota Szałowska

    2012-11-01

    Full Text Available Nerw twarzowy jest siódmym, parzystym nerwem czaszkowym. Patogeneza schorzeń nerwu VII jest ściśle związana z jego przebiegiem. W każdej grupie wiekowej może wystąpić porażenie nerwu twarzowego – ośrod‑ kowe lub obwodowe. Wśród najczęstszych przyczyn porażenia nerwu VII wymienia się: porażenie idiopatycz‑ ne, porażenie pourazowe, porażenie po infekcji wirusowej, przejście stanu zapalnego na pień nerwu VII ze struktur ucha środkowego, zmiany nowotworowe, a także naczyniowe na przebiegu samego nerwu. Zespół Melkerssona‑Rosenthala jest rzadką przyczyną nawracającego porażenia nerwu twarzowego i choć występu‑ je zazwyczaj między 20. a 30. rokiem życia, to jego wczesne objawy mogą pojawić się w każdym wieku. Występowanie tego zespołu opisywane jest także w populacji pediatrycznej. W nieustalonej do końca etiolo‑ gii zespołu bierze się pod uwagę między innymi czynniki infekcyjne, alergiczne, immunologiczne i genetyczne. W zespole Melkerssona‑Rosenthala występuje charakterystyczna triada objawów klinicznych: nawracający obrzęk tkanek miękkich twarzy, porażenie nerwu twarzowego i bruzdy (pofałdowania na powierzchni języka (lingua plicata. Postać zespołu Melkerssona‑Rosenthala z pełną triadą wymienionych objawów występuje rzadko, najczęściej spotykane są postacie niepełne czy monosymptomatyczne. W pracy przedstawiono przy‑ padek 10‑letniej dziewczynki z nawracającym porażeniem nerwu twarzowego, bruzdami na języku i obrzę‑ kiem wargi, u której na podstawie badania przedmiotowego i podmiotowego rozpoznano zespół Melkersso‑ na‑Rosenthala. Zaostrzeniom choroby towarzyszyły nawracające zakażenia wirusem Herpes simplex.

  9. Występowanie i nasilenie zaburzeń lękowych i depresyjnych u kobiet z rakiem piersi przygotowywanych do leczenia chirurgicznego = Incidence and intensification of anxiety and depressive disorders at women with breast cancer prepared for the surgical treatm

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marta Łuczyk

    2015-05-01

    2 Department of the Internal Medicine with the Unit of Internal Nursing, Department of Health Sciences, Medical University of Lublin   Streszczenie Wstęp. Rozpoznanie choroby nowotworowej piersi wywiera szczególny wpływ na stan psychiczny kobiety. Jedną z negatywnych reakcji emocjonalnych u kobiet po rozpoznaniu choroby nowotworowej są zaburzenia lękowe, którym mogą towarzyszy zaburzenia depresyjne. Cel pracy. Ocena występowania i nasilenia zaburzeń lękowych i depresyjnych wśród kobiet z rakiem piersi oczekujących na zabieg operacyjny. Materiał i metoda. Badania przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego, techniką ankiety z użyciem narzędzi: Szpitalnej Skali Oceny Lęku i Depresji (HADS, Skali wizualno – analogowej zaadoptowanej do oceny lęku, autorskiego kwestionariusza wywiadu. Do badań zakwalifikowano 150 kobiet z rakiem piersi. Wyniki. W grupie chorych z rakiem piersi przygotowywanych do leczenia chirurgicznego u 93 (62,00% osób wystąpiły zaburzenia lękowe, u 24 (19,33% chorych stwierdzono stany graniczne, u 28 kobiet (18,67% nie stwierdzono zaburzeń. Ponad 95% kobiet odczuwało niepokój przed chorobą nowotworową, a 89% badanych deklarowało odczuwanie lęku przed leczeniem chirurgicznym. Stwierdzono występowanie zaburzeń depresyjnych u 24 osób (16,00%, a u 39 (26,00% osób stwierdzono stany graniczne. U 58% (87,00% badanych kobiet nie stwierdzono zaburzeń. Wnioski. U badanych kobiet stwierdzono występowanie zaburzeń lękowych, natomiast w mniejszym stopniu zaobserwowano zaburzenia depresyjne. Prowadzenie badań oceniających występowanie lęku w okresie przedoperacyjnym powinno stać się rutynowym postępowaniem w przygotowaniu chorych do zbiegu operacyjnego. Słowa kluczowe: fobie, zaburzenia lękowe, zaburzenia depresyjne, nowotwory sutka.   Abstract Introduction. Diagnosing cancer of the breast exerts special impact on the mental state of the woman. One of negative emotional reactions at women after diagnosing

  10. Następstwa zdrowotne pracy w narażeniu na leki cytostatyczne w grupie zawodowej pielęgniarek i pielęgniarzy = The health consequences of occupational exposure to cytostatics among nurses

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agnieszka Cieślicka

    2016-09-01

    Agnieszka Cieślicka1, Magda Gębka2, Marcin Rząca3, Katarzyna Kocka4, Agata Pietraszek3, Agnieszka Bartoszek4, Marianna Charzyńska-Gula5   1. Blok Operacyjny, Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 4 w Lublinie 2. Oddział Chirurgii Naczyniowej, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Lublinie 3. Zakład Onkologii, Katedra Onkologii i Środowiskowej Opieki Zdrowotnej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 4. Zakład Medycyny Rodzinnej i Pielęgniarstwa Środowiskowego, Katedra Onkologii i Środowiskowej Opieki Zdrowotnej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 5. Wydział Nauk Społecznych i Humanistycznych, Państwowa Wyższa Szkoła im. prof. Stanisława Tarnowskiego w Tarnobrzegu   Streszczenie Wprowadzenie. Stosowane w leczeniu przeciwnowotworowym leki cytostatyczne działają toksycznie nie tylko na komórki nowotworowe, ale także na zdrowe. Przyjęcie chemioterapii wiąże się z występowaniem u pacjentów licznych, mocno nasilonych objawów niepożądanych. Kontakt z tymi lekami ma także personel. Toksyczne cytostatyki są wchłaniane przez personel drogą wziewną, kontaktową przez skórę, co ma miejsce nie tylko podczas przygotowywania i podawania leków przez personel pielęgniarski ale także przez kontakt z wydzielinami pacjentów. Ich wpływ na zdrowie pielęgniarek i pielęgniarzy nie jest obojętny. Cel. Celem badań było zbadanie następstw zdrowotnych pracy w narażeniu na leki cytostatyczne w grupie zawodowej pielęgniarek i pielęgniarzy. Materiał i metody. Uczestnikami badania były pielęgniarki i pielęgniarze lubelskich szpitali w liczbie 97 osób, podający pacjentom i/lub przygotowujący leki cytostatyczne. Narzędzia badawczym był autorski kwestionariusz ankiety, składający się z 14 pytań. Wyniki. Personel pielęgniarski pracujący w narażeniu na leki cytostatyczne obserwował u siebie następujące objawy: nadmierne łzawienie, suchość spojówek, zaczerwienienie i swędzenie oczu (47%, podra

  11. The Influence of Shale Rock Fracturing Equipment Operation on Atmospheric Air Quality

    Science.gov (United States)

    Bogacki, Marek; Macuda, Jan

    2014-12-01

    specyfiki odwiertu i waha się od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy kW. Przykładowy zestaw urządzeń technologicznych wykorzystywanych w procesie szczelinowania zamieszczono na rysunku 1. Podczas pracy silników do atmosfery emitowane są między innymi następujące substancje: tlenki azotu (NOx), ditlenek siarki (SO2), tlenek węgla (CO), pył PM10, amoniak, benzo(a)piren (B(a)P), benzen, toluen, ksylen, formaldehyd, acetaldehyd, akroleina. Skutkiem emisji mogą być przekroczenia dopuszczalnych, określonych prawem wartości stężeń substancji w powietrzu. W artykule skoncentrowano się na ocenie wpływu na jakość powietrza atmosferycznego emisji substancji pyłowo-gazowych towarzyszących procesowi szczelinowania skał łupkowych. Badania miały charakter modelowy. W oparciu o analizę przebiegu szeregu procesów szczelinowania hydraulicznego wykonywanych na wiertniach zlokalizowanych w Polsce i za granicą zbudowano przykładowy model procesu, który posłużył do wykonania symulacji propagacji zanieczyszczeń emitowanych substancji w powietrzu w zadeklarowanym obszarze obliczeniowym stanowiącym teren o wymiarach 1150 m × 1150 m. Dla urealnienia wyników obliczeń umiejscowiono model badanego obszaru w okolicach Gdańska i przypisano mu charakterystyczne dla tego rejonu parametry meteorologiczne i orograficzne. W środku analizowanego obszaru zlokalizowano teren wiertni o wymiarach 150 m x 150 m. Pole emisji kształtowane było przez 12 silników wysokoprężnych napędzających agregaty pompowe, każdy o mocy 1680 kW. Czas pracy pojedynczego silnika ustalono na 52 godziny w roku (13 zabiegów szczelinowania, każdy trwający 4 godziny). W obliczeniach założono, że podczas trwania szczelinowania wszystkie silniki będą pracowały równocześnie i będą obciążone w 100 %. W artykule dużo uwagi poświęcono poprawnemu zamodelowaniu rzeczywistego pola emisji. Scharakteryzowano parametry techniczne silników oraz zużywanych przez nie paliw

  12. Latvian dialects in the 21st century: old and new borders

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Stafecka

    2015-12-01

    órego od 2013 r. badana jest sytuacja socjolingwistyczna gwar na współczesnej Łotwie. Analizowane są przynajmniej trzy gwary w obrębie każdego z dialektów. Pojęcie granicy ma jednak zastosowanie do opisu innych aspektów badań dialektologicznych. Można na przykład mówić o granicy między zachowaniem cech dialektów a wpływami języka literackiego, jak również o granicach podtrzymywania cech gwarowych w mowie użytkowników należących do różnych grup wiekowych. Badaniu poddano także kwestię używania gwar w centralnych i peryferyjnych częściach rejonu ich występowania. Wstępne wyniki sugerują, że ludzie mieszkający dalej od centrum używają gwary częściej – zwłaszcza w komunikacji z członkami rodziny (w tym z młodszego pokolenia, z krewnymi i z sąsiadami. Wstępne wyniki badań wskazują także na zróżnicowaną sytuację poszczególnych dialektów. Na obszarze występowania gwar dialektu środkowego, najbliższego literackiej łotewszczyźnie, niemal zanikło rozgraniczenie między gwarami a językiem literackim, skoro różnicy takiej nie odczuwają sami informatorzy. W dialekcie liwońskim występuje kilka cech dialektalnych, obecnych jeszcze w większym lub mniejszym stopniu w mowie wszystkich pokoleń, jak uogólnienie rodzaju męskiego czy redukcja wygłosu. Jednakże i tutaj język, którym posługują się młodsi użytkownicy, stopniowo traci cechy dialektalne. Inna sytuacja panuje w grupach gwarowych dialektu górnołotewskiego. Gwary seloń­skie z Semigalii wykazują ślady cech dialektalnych (tonalność sylab, nieregularne przesu­nięcia samogłosek itd.; występują one przede wszystkim w mowie starszego pokolenia. Gwarami łatgalskimi z Widzeme posługują się z kolei głównie starsi respondenci, zwykle w gronie najbliższej rodziny; gwar tych praktycznie nie słyszy się natomiast w przestrzeni publicznej. Wiele cech dialektalnych zachowało się tu jednak także w mowie średniego, a nawet młodszego pokolenia