WorldWideScience

Sample records for czy odroczona pallatywna

  1. Widmowa aktualizacja marksizmu czy spektralna bujda

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jędrzej Brzeziński

    2016-03-01

    Full Text Available Artykuł jest krytyczna interpretacją Widm Marksa Jacquesa Derridy. Obok przedstawienia krytycznych odczytań Eagletona czy Negriego, próbuję pokazać nie tylko filozoficzną jałowość propozycji Derridy, ale także niezdolność do wywiązania się z politycznych i etycznych obietnic, które składa.

  2. Czy jesteśmy „ludzkim zoo”?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Katarzyna Wrzesińska

    2016-08-01

    Full Text Available Are we "human zoo"? Review: The Invention of Race. Scientific and Popular Representation, N. Bancel, T. David, D. Thomas (ed., Routlege: New York-Abington, 2014, ss. 320. The book under review is a collection of articles presenting the functioning of the idea of the human race in the scientific, social and cultural backgrounds. The main purpose is to demonstrate how the concept of race have circulated from the late 18th century in scholarship as well as in popular reception. Thus the authors focus their attention on the so-called ethnological expositions (such as Negro or Eskimo Villages organized on the occasion of world‘s fairs, today known as “human zoo.” On the social level, this helped support the conviction of the supremacy of the white race.     Czy jesteśmy  „ludzkim zoo”? Recenzja: The Invention of Race. Scientific and Popular Representation, N. Bancel, T. David, D. Thomas (ed., Routlege: New York-Abington, 2014, ss. 320. Recenzowana praca zawiera zbiór artykułów poświęconych przedstawieniu funkcjonowania koncepcji podziału ludzkości na rasy na szerokim tle: naukowym, społecznym i kulturowym. Główny cel stanowi zobrazowanie procesu cyrkulacji idei rasy – od ujęć naukowych począwszy od końca XVIII w. aż do ukazania problemu na płaszczyźnie odbioru masowego. Tu obiektem zainteresowań badawczych stały się tzw. ekspozycje etnologiczne (np. wioski murzyńskie, eskimoskie organizowane przy okazji wystaw światowych, określane dzisiaj mianem „ludzkich zoo”. Płaszczyzna ta przyczyniła się do utrwalenia w świadomości społecznej poczucia supremacji białej rasy.

  3. Kolory poezji (Na przykładzie poezji lirycznej Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agnieszka Rydz

    2016-06-01

    Full Text Available The article presents the category of colour in modern Polish poetry, and based on an interpretation of Ewa Górecka’s book, Konstatnego Ildefonsa Gałczyńskiego gry barwą z wyobraźnią i kulturą [Colours as Konstanty Ildefons Gałczyński’s Play with Imagination and Culture]. The colour palette in Gałczyński’s poetry includes golden, silver, green, blue, red and black. Culture was an inspiration for the poet, but he didn’t avoid entering into dialogue with it, establishing the meanings of colours in his writing. The colours present in Gałczyński’s lyric poetry also indicate the changes in his poetic language. The way in which the poet uses them in his early works differs from their use in those created after 1945.

  4. La Educación Pikler-Lóczy : cuando educar empieza por cuidar

    OpenAIRE

    Herrán Izagirre, Elena

    2013-01-01

    El sistema educativo que Emmi Pikler y su equipo establecen en el Instituto Lóczy en Budapest demuestra durante más de 60 años que el desarrollo sano y armónico de bebés y niños pequeños privados de familia y criados en institución es posible. Crea un entorno óptimo, humano y físico, para promover el desarrollo integral de la primera infancia en situación de crianza colectiva, en base a dos ejes: el establecimiento de una relación vincular privilegiada con un adulto estable que dispensa a cad...

  5. Czy szpital psychiatryczny jest (nadal instytucją totalną?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Błażej Kmieciak

    2017-06-01

    Full Text Available Pół wieku temu Erving Goffman sformułował koncepcję szpitala psychiatrycznego jako instytucji totalnej. Zdaniem badacza w miejscu tym personel w pełni panuje nad pacjentem: jego czasem, życiem prywatnym, możliwością poruszania się. Szpital psychiatryczny to miejsce szczególne. Na jego terenie leczone są schorzenia, których objawów często nie potrafimy dostrzec i właściwie ocenić. Jest to również placówka unikalna pod kątem prawnym. Do oddziału psychiatrycznego – w pewnych okolicznościach – można przyjąć pacjenta bez jego zgody; można tam także zastosować przymus bezpośredni. W Polsce od 20 lat funkcjonuje ustawa o ochronie zdrowia psychicznego, której zapisy stoją na straży praw człowieka chorego/zaburzonego psychicznie. Celem ustawy było wprowadzenie standardów broniących praw i wolności pacjenta oddziału psychiatrycznego. W dokumencie uwzględniono ponadto zasady stosowania przymusu bezpośredniego wobec osób leczonych na oddziałach psychiatrycznych i pensjonariuszy domów pomocy społecznej, zasady przymusowego przyjęcia pacjenta do szpitala psychiatrycznego, zasady ochrony praw pacjenta szpitala psychiatrycznego (w tym kompetencje sądu opiekuńczego i Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego oraz zasady dotyczące tajemnicy informacji związanych z pacjentem doświadczającym zaburzeń psychicznych. Warto rozważyć, czy pojawienie się podobnych dokumentów sprawia, że szpital psychiatryczny traci charakter totalny. Być może kluczowe są raczej elementy promujące konkretne formy relacji między personelem a pacjentem. Jakie zatem aspekty prawno-społeczne powinna uwzględniać odpowiedzialna polityka ochrony zdrowia psychicznego?

  6. Łokieć tenisisty - czy jest to tylko problem lokalny? = Tennis elbow - is it only a local problem?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marcin Siedlaczek

    2015-12-01

    • 3.      Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Bydgoszcz, Polska   Correspondence: mgr Marcin Siedlaczek ul. Monte Cassino 55 85-791 Bydgoszcz tel. 604631227 Marcinsied@o2.pl   Streszczenie Łokieć tenisisty jest jedną z najczęstszych dolegliwości rozpoznawanych w obszarze stawu łokciowego. Pomimo tak powszechnego występowania wiele pytań związanych z tą jednostką pozostaje niewyjaśnionych. Doniesienia dotyczące efektywności różnych form terapii również zdają się być niejednoznaczne. Celem pracy jest przybliżenie globalnych zależności występujących w ciele, które mogą wpływać na dolegliwości pacjentów oraz próba odpowiedzi na pytanie, czy zawsze należy szukać przyczyny w miejscu bólu.  Zwrócić uwagę należy na fakt, iż współczesna anatomia bardziej dzieli niż łączy, a co za tym idzie często pośrednie i bezpośrednie zależności pomiędzy nawet blisko położonymi strukturami są w badaniu czy analizie pomijane.   Abstract Tennis elbow is one of the most common disorders diagnosed in the elbow area. Despite such prevalence, lot of questions associated with this disease still remains unexplained. Reports about the effectiveness of treatment also seems to be not clear. The aim of the work is to familiarize with global relationships in a body, that can influence the disorders of patients and attempt to answer the question of whether we should always look for the pain cause in painful localization. We should pay attention to the fact, that classic anatomy divides rather than connect. Because of this fact, therapists often ignore direct and indirect relationships between even closely located structures.   Słowa kluczowe: łokieć tenisisty, powięź.   Key words: tennis elbow, fascia.

  7. Numerical model of the catchments of the oziąbel and wołczyński strumień rivers - Wołczyn municipality

    Science.gov (United States)

    Olichwer, Tomasz; Wcisło, Marek; Staśko, Stanisław; Buczyński, Sebastian; Modelska, Magdalena; Tarka, Robert

    2012-10-01

    The article presents a numerical model designed for determining groundwater dynamics and water balance of the catchments of the Oziąbel (Czarna Woda) river and the Wołczyński Strumień river in Wołczyn region. Hydrogeological mapping and modelling research covered the area of 238.9 km2. As a result of measurements performed in 2008-2009, flows were determined in major rivers and water table positions were measured at 26 points. In the major part of the area described, the water table, lying at the depth of 1.5-18.7 m, has unconfined character, and the aquifer is built of Neogene (Quaternary) sands and gravels. In the area under study, groundwaters are drawn from 6 wells with total withdrawal of 6133 m3/d. The numerical modelling was performed with the use of Visual Modflow 3.1.0 software. The area was partitioned by a discretization grid with a step size l = 250 m. The conceptual model of the hydrogeological system is based on hydrological data gathered over a period of one year, data from HYDRO bank database, cross-sections and maps. The boundaries of the modelled hydrogeological system were established on the watersheds of the Wołczyński Strumień river and the Oziąbel river, apart from the areas where they run together. The modelled area was extended (271.5 km2) around the Wołczyński Strumień river catchment to achieve a more effective mapping of the anthropogenic impact on its balance and the hydrodynamic system of the catchment area. The structure is characterised by the occurrence of one or rarely two aquifers separated by a pack of Quaternary clays. The investigation produced a detailed water balance and its components.

  8. Bilans w warunkach utraty kontynuacji działalności– zasada ostrożności czy treść ekonomiczna

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ewa Walińska

    2009-10-01

    Full Text Available Przedmiotem rozważań w niniejszym artykule są obecnie obowiązujące zasady sporządzania bilansu przedsiębiorstwa, które straciło zdolność do kontynuacji działalności z powodu postępowania upadłościowego. Bilans likwidacyjny rozpoczyna ostatni cykl życia przedsiębiorstwa – zakończenie jego działalności. W tym okresie zmieniają się cele działalności gospodarczej: jedynym celem staje się sprzedaż jego majątku. Brak zasady kontynuacji działalności przedsiębiorstwa upoważnia, zdaniem autorów, do odstępstw od pewnych zasad rachunkowości, głównie ostrożności, na rzecz zasady treści ekonomicznej. Takie odstępstwo realizuje zapisaną w prawie bilansowym koncepcję true and fair. W artykule postuluje się przyjęcie do wyceny majątku w bilansie likwidacyjnym wartości zbywczej niezależnie od tego, czy jest ona wyższa, czy niższa od jego wartości księgowej.

  9. Tatarzy Krymscy - naród czy mniejszość etniczna: w poszukiwaniu nowej drogi odrodzenia narodowego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Swietlana Czerwonnaja

    2016-01-01

    Full Text Available The Crimean tatars – a nation or an ethnic minority: in search for a new way of national revival The Russian Empire, increasing its aggressive expansion to all sites of the world, conquered the Crimean Khanate in 1783. This Khanate was the only one of its kind link connecting the European (Christian and Asian (Islamic civilizations. It was the state of high multilateral culture with strong – in the beginning of the New Times – secularism trends and democratic bases of social and political life (there was no serfdom, the equality of rights existed on the high level, tolerance with regard to religious and ethnic communities dominated, and these communities-minorities co-existed and developed on the Peninsula – in the Tatar Crimea – in the peace. Within the framework of the Crimean Khanate the process of ethnic genesis of the Crimean-Tatar people as an ethnic-cultural subject was completed, although many differences of tribal origin and regional character remained within this unity and expressed in the heterogeneity of the anthropologic types, of every-day life’s tradition and of dialects spread between the Tatars living in the North Crimean steppe, in the Mountains (highland and on the South Coast of the Peninsula. That ethnic community (Crimean Tatars was a nation in the modern meaning of this word, it had its own state, intellectual elite, high organization and culture. The destruction of this state-nation by the Russian Empire and the systematic genocide if the Crimean Tatars during next two centuries, reached its culmination in the act of the total deportation on May 18th 1944, are the treasons and international-large crimes. The annexation of the Crimea by the Russian Federation on March 2014 (its tearing away from the Ukrainian state and military occupation means the continuation of this felonious policy, which the Crimean Tatars resist, displaying bravery in the very difficult condition.   Tatarzy Krymscy - naród czy

  10. The occurence of rare and protected plant species on the peat bog near Lake Bikcze (Łęczyńsko-Włodawskie Lakeland

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Pogorzelec

    2012-12-01

    Full Text Available This paper presents the results of a pilot field study, conducted in July 2007, designed to make floristic evaluation of the peat bog area adjacent to the western shore of Lake Bikcze (Łęczyńsko-Włodawskie Lakeland. The main aim of the study was to confirm the occurrence of populations of rare and legally protected plant species in this area and to identify, on a preliminary basis, habitat conditions in their stands. The occurrence of populations of the following strictly protected plant species: Betula humilis, Salix lapponum, Salix myrtilloides, Carex limosa, Drosera intermedia, Drosera rotundifolia, Dactylorhiza incarnata; and partially protected species: Menyanthes trifoliata, has been confirmed in the studied peat bog. Both an investigation of abiotic factors, conducted in situ, and an analysis of the species composition of the flora in terms of habitat preferences of particular groups of taxa have shown that the described rare plant species find suitable conditions for their growth and development in the studied peat bog.

  11. Inżynierowany jedwab pajęczy: inteligentny biomateriał przyszłości. Część I

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Florczak

    2011-06-01

    Full Text Available Unikalne właściwości nici pajęczej, takie jak wytrzymałość, rozciągliwość, energia pękania (wiązkość, biokompatybilność oraz biodegradowalność spowodowały intensywny rozwój technologii biomateriałów opartych na białkach jedwabiu pajęczego. Postęp badań naukowych był hamowany przez długi czas brakiem metod pozyskiwania odpowiedniej ilości materiału. Przełomem technologicznym było opracowanie strategii biologii molekularnej, które doprowadziło do stworzenia warunków do produkcji inżynierowanych pajęczych białek jedwabiu (IPJ. Strategia ta polega na konstruowaniu sztucznych białek jedwabiu, których sekwencje oparte są na motywach konsensusowych białek naturalnych. Ponadto białka inżynierowane genetycznie, można skonstruować tak, aby nadać im „nowe” funkcje. Strategia białek hybrydowych zakłada, iż IPJ są rdzeniem, nośnikiem, nadającym strukturę, do którego można dołączyć (na poziomie DNA sekwencję nadającą funkcję np. rozpoznającą receptory komórkowe, enzymy, wiążącą metale, cukry i inne. Obecnie prowadzone są intensywne badania, które z jednej strony skupiają się na ustaleniu szczegółowej budowy i zrozumieniu procesu tworzenia się jedwabnej nici w naturze, a z drugiej strony próbuje się udoskonalić metody produkcji IPJ. Dzięki zdobytej wiedzy i rozwojowi powyższej technologii inżynierowany jedwab stanie się „inteligentnym” biomateriałem przyszłości, a otrzymywany na skalę przemysłową wywoła rewolucję biotechnologiczną.

  12. Stanisław Bułak-Bałachowicz. Postać, która mogła połączyć narody byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego, a jednak ich nie połączyła

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Joanna Gierowska-Kałłaur

    2017-12-01

    Full Text Available Stanisław Bułak-Bałachowicz. He who could have united the nations of the former Grand Duchy of Lithuania, yet did not Revered, fluent in all Borderland languages, an excellent soldier; Stanisław Bułak-Bałachowicz, back when he was a subordinate of Nikolai Yudenich, tried to rename the unit under his command to the "People's Army", or in other words, the Territorial or National Army. The territorial understanding of "Belarusness", in conjunction with the nearly atavistic antibolshevism of Bałachowicz, were a great asset in Józef Piłsudski's new political combination. Piłsudski decided to benefit from Savinkov's idealistic approach for his own purpose. The Russian Political Committee, Bałachowicz's troops and the statements of Vyacheslav Adamovich (father were to support the establishment of Belarus for Belarusians. Not under Kaunas and Berlin, nor a Soviet one. A “Third Belarus”. A Belarus friendly towards Poland. Following discussions with Savinkov, the builder of the "Third Russia", Piłsudski engaged himself after 6 March 1920 (Millerand Note in supporting (inter alia financially the Russian Political Committee. Based on the agreement of the Polish Supreme Command with B.V. Savinkov, all Russian formations on the Polish territory were subordinated politically to B. Savinkov. On 27 August 1920, on the orders of the Supreme Command, Bałachowicz entered a secret agreement with Savinkov. They both were also to seek convening the Constituent Assembly, providing land for the people and democracy, and to create a Union of Nations (i.e., a federation. In the event of Bałachowicz's unit succeeding "deeper into Russian territory", the local government and the administrative board were to be founded on his authority. This is how Bułak-Bałachowicz was to become the executor of the first phase of Piłsudski's new "concept for Belarus".   Stanisław Bułak-Bałachowicz. Postać, która mogła połączyć narody byłego Wielkiego Ksi

  13. Aktualne poglądy na znaczenie neutrofilów w reumatoidalnym zapaleniu stawów. Wciąż neutrofile czy może już mikrofagi?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Michał Gajewski

    2011-10-01

    Full Text Available Poglądy na rolę neutrofilów w procesie zapalnym na przestrzeniostatnich lat uległy fundamentalnym zmianom. Neutrofile sąkrótko żyjącymi, finalnie zróżnicowanymi fagocytami. Ponieważw wyniku kontaktu z patogenem ulegają szybkiej aktywacji, nazywanesą często pierwszą linią obrony organizmu. Zaktywowaneneutrofile żyją już bardzo krótko, ulegając apoptozie (kamikazecells. W reumatoidalnym zapaleniu stawów neutrofile mogą byćfagocytowane przez makrofagi, tworząc charakterystyczne komórkiReitera. Ostatnio wykazano, że migracja neutrofilów do tkanekhamuje proces apoptozy, a tym samym ich przedłużająca się aktywnośćmoże skutkować znacznym wydłużeniem czasu trwania procesuzapalnego. Ponadto wykazano, że neutrofile nie są komórkamijedynie biernie odpowiadającymi na zewnętrzne sygnały, aleodgrywają aktywną rolę w inicjacji i regulacji procesu zapalnegopoprzez wydzielanie prozapalnych cytokin, ekspresję receptorówMHC klasy II, a tym samym biorą udział w aktywacji i kontroli aktywnościlimfocytów T. Wykazano istotne znaczenie neutrofilóww patogenezie takich chorób, jak przewlekła obturacyjna chorobapłuc, choroba Behçeta czy zapalenia stawów. Komórki te, w kontekścienajnowszej wiedzy o ich roli, powinny w przyszłości staćsię ważnym celem nowych terapii reumatoidalnego zapaleniastawów.

  14. Catching Up And Falling Behind: Four Puzzles After Two Decades Of Post-Communist Transformation / Doganianie Czy Pozostawanie w Tyle: Cztery Zagadki Po Dwóch Dekadach Transformacji Postkomunistycznej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Norkus Zenonas

    2015-12-01

    Full Text Available Po ponad dwudziestu latach od upadku komunizmu, żaden z byłych krajów bloku komunistycznego nie był w stanie całkowicie dogonić krajów technologiczne przodujących. Jednak, kraje postkomunistyczne można podzielić na dwie grupy: te, którym udało się zmniejszyć lukę w produkcie krajowym brutto (PKB w stosunku do krajów technologiczne przodujących, i te, którym nie udało się tego zrobić. Nasuwa się zatem pytanie, jakie uwarunkowania zadecydowały o powodzeniu lub niepowodzeniu konwergencji? Czy to było wczesne wdrożenie reform rynkowych w stylu Konsensusu waszyngtońskiego; Sąsiedztwo zaawansowanych gospodarczo krajów zamożnych; spokojny, pokojowy przebieg transformacji systemowej; przystąpienie do Unii Europejskiej, zasobność kraju w zasoby naturalne, skala suwerenności państwa przed transformacją lub interakcje między tymi czynnikami (lub inne czynniki? Ze względu na małą liczebność próby (N, analiza statystyczna nie jest odpowiednim narzędziem do testowania tych hipotez. Dlatego w artykule zastosowano jakościową analizę porównawczą identyfikując cztery zagadki w wyjaśnianiu przyczyn powodzenia lub klęski wzrostu doganiającego w krajach postkomunistycznych.

  15. Zawód przez zawodem – czy wypalenie może objawiać się już na studiach? Badanie populacji polskich studentów medycyny

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Karolina Pieniawska

    2017-06-01

    Full Text Available Wstęp. Zapoczątkowane przez Herberta J. Freudenbergera pojęcie „wypalenie zawodowe” służy do określenia stanu wyczerpania jednostki, spowodowanego przez negatywne czynniki związane z pracą. Do grup zawodowych szczególnie na nie narażonych należą osoby wykonujące zawody związane z zaspokajaniem potrzeb ludzkich. Do tej grupy niewątpliwie należą lekarze, u których wypalenie stanowi poważny problem. Celem naszej pracy była odpowiedź na pytanie, czy objawy towarzyszące temu zjawisku można zaobserwować już u studentów kierunku lekarskiego, podczas ich studiów medycznych. Materiały i metody. Za pomocą autorskiej ankiety internetowej uzyskaliśmy odpowiedź zwrotną od 2388 studentów wydziałów lekarskich z całej Polski, z największym odsetkiem studentów Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Wyniki. Objawy towarzyszące wypaleniu były zgłaszane przez niepokojąco wysoki odsetek studentów, przy czym wzrost częstości ich występowania osiągał w większości przypadków kumulację na VI roku studiów lekarskich. Opinia o studiach lekarskich uległa u większości pogorszeniu po ich rozpoczęciu. Studenci są niezadowoleni ze sposobu prowadzenia zajęć na swoich uczelniach oraz wyrażają obawy o przyszłą pracę w zawodzie. Spory odsetek osób myśli również o wyjeździe za granicę po ukończeniu kierunku. Na pytanie o możliwość ponownego wyboru studiów, prawie 1/3 ankietowanych odpowiedziała, iż nie wybrałaby medycyny po raz kolejny. Wnioski. Niepokojące objawy występujące u studentów wymagają dokładniejszej analizy oraz wprowadzeniu prewencji wypalenia wśród tej populacji.

  16. Teatr czy literatura? O literaturoznawczej teorii teatru

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marta Karasińska

    2007-04-01

    Full Text Available This work undertakes the problem of philological reflection on theatre, placing in the centre of considerations the relations between the word and the stage. Often criticised for its onesidedness, the reflection of specialists in literary studies focuses modern scholars around two leading methodologies - that of semiology and that of phenomenology. In the article the author adduced some selected works of Western theorists - the classic book by Anne Ubersfeld "Reading Theatre", which is a lucid example of "a literary theory of theatre", which in fact ignores the specificity of stage art, and the publications which fo llow the semiological route and are the work of such well-known theatrologists as Erika Fischer Lichte, Keir Elam and Martin Esslin. The philological point of view adopted in these works causes either granting literature a dominant role with respect to theatre, or, in turn, makes it that both disciplines are treated as beings which have been artificially separated, devoid of any relationships. The works mentioned here are the proof of limitations and shortages of the semiological method, which is positively tested exclusively as a tool of the description of a performance and which is always incapable of making over-all attempts to look at a performance and at its semantics.

  17. Czy doping genetyczny zmieni sportowe prawa?

    OpenAIRE

    Kmieciak, Błażej

    2017-01-01

    From time to time the public is informed about the start of the sporting struggles. Championship, Olympics, qualifications and eliminations are events that have become part of individual media centers programs. For many years, during such events there is a discussion about doping. It is widely criticized as an example of violation of fair play principle, which has been present for many generations in sport. This subject was completed in recent years on discussions related to the application o...

  18. Czy Woda Zastapi Olej W Napedach Hydraulicznych

    DEFF Research Database (Denmark)

    Conrad, Finn; Garbacik, Andrzej; Szewczyk, Kazimierz

    1996-01-01

    The paper presents results from research cooperation project on water hydraulic systems versus oil hydraulic systems undertaken between Dept of Control and Engineering Design, DTU and Institute of Heavy Duty Machines, Cracow Univ of Technology.The project has focus on advantages of using pure tap...

  19. Czas melancholii - czasem przemian (transgresji czy czasem destrukcji?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marek Tański

    2007-11-01

    Full Text Available The main objective of the article is to discuss the time of melancholy. The author tries to triangulate the definition of the time of melancholy with the classic Freud model, concentrating on the role of the back reflects in every activities, lower of feeling and the needs for a system of morał values, untill to the self-assucusation and especially the expectation onto punishment. The starting point of this article has been organized in the model of the constantly repetition of the doubt, including the sceptical oneself-reflection, which does not onto no transgression (the characteristic point of the first stage. The time of melancholy (in the second stage begins in to remind of the time of transgression, including the evaluating of internal area. To see the issue in a broad perspective, the author takes into account the relation between a man and his undertakings, such as: eftorts to be a through man, free from the despair, abandonments of lost object and in necessity to retrieval of oneself.

  20. Dziennikarze obywatelscy czy sprzedawcy rozrywki? Rzecz o Demotywatorach.pl

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agnieszka Barczyk

    2015-11-01

    Full Text Available The Polish Web site called Demotywatory.pl was established in 2008. It is a response to popular in the USA Motivators. Nowadays thousands of Internet users visit this Web site every day. Currently we have to redefine the basic categories: the text, the sender, the recipient. „Demot” is a specific message (interesting picture and intelligent buzzword Anyone can become a virtual publicist and say about important issues. This article tries to answer on the title question.

  1. Materia i przyczynowość - konkrety czy uniwersalia?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Michał Heller

    2011-06-01

    Full Text Available Humean doctrine on causality is well known. Since all our knowledge comes from experience, we are able to know that “B follows A” (B propter A but not that “B is caused by A” (B propter A. All the rest comes from our mental habits. If we limit ourselves only to sensual experience, nothing more can be claimed on causality. However, such a strategy is very far away from what is done in physics. We cannot forget about mathematical structures physics employs for modeling the world. And there are mathematical structures that model what is transparent for sensual perceptions but what is essential for causal interaction. This is also true as far as the Newtonian physics was concerned but to see this more sophisticated philosophy of physics is needed than that Hume had at his disposal. In contemporary physics, causal interactions, as modeled by mathematics, can be drastically different from our everyday imaginations. For instance, causally related events can be space-like separated.

  2. Czy "wihajster" jest nazwą artefaktu? Szkic leksykologiczny

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Sebastian Żurowski

    2015-12-01

    Podstawowym przedmiotem zainteresowania w artykule są cechy wewnątrz- (gramatyka i semantyka i zewnątrzjęzykowe (etymologia, ortografia, pragmatyka wyrażenia wihajster. Ponadto wspomniane są inne wyrażenia odmian (głównie regionalnych języka polskiego, które mają podobne cechy semantyczne. Zapro­ponowana interpretacja semantyczna zakłada, że są to nacechowane synonimy narzędzia, choć część przykładów pokazuje, że użytkownicy języka przypisują im czasem jeszcze szerszy zakres odniesienia. Wykorzystywane do ilustracji toku wywodu przykłady pochodzą przede wszystkim z literatury pięknej. Ich ana­liza pokazuje, że częste w literaturze przedmiotu określanie wihajstra mianem „powojennego neologizmu” jest nieuprawnione – wyrażenie to pojawiło się w języku polskim na pewno przed II wojną światową, a prawdopodobnie jeszcze w XIX wieku. Równie nierzetelne naukowo jest nazywanie wihajstra germanizmem – chyba że germanizm zostanie zdefiniowany nie jako zapożyczenie z języka niemieckiego. Wihajster w istocie jest bowiem wyrażeniem naśladują­cym brzmienie niemieckiej frazy wie heisst er?, ale jednostka ta nie powstała na gruncie języka niemieckiego i nie jest zapożyczeniem zewnętrznym. Można ją traktować jedynie jako zapożyczenie wewnętrzne z gwar do języka ogólnego.

  3. Gracz – prosument w cyfrowej rzeczywistości. Rewolucja czy ewolucja?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marcin Krzanicki

    2015-06-01

    Full Text Available Entertainment in the digital world is not only the consumption of content supplied by the manufacturers of game. It is increasingly invitation, or even persuading the players to take part in the creation of the game. Both by its mechanics, or by allowing them to add their own modifications or new content. And there are also creations in junction of the virtual world and the real one. It would seem that the player-prosumer is creation of electronic media, because it is associated with the transition from the culture of reading, to the culture of reading/writing. This approach to the problem, however, is a gross simplification, because the players created content related to games long before the era of Internet and social networks. For many of them the beginnings of virtual entertainment were even regress of creativity (see „classic” RPG games vs. early cRPG games. So more appropriate would be to talk about the digital evolution than a revolution in this field. Evolution involving the emergence of tools that allow gamers to move their own creativity from real to virtual world (easy-to-use in-game editors, game mechanics that allows for almost any creation of game world, game engines allowing to create their own works, etc., as well as those tools that assist in creating content for the needs of non-virtual competitions. The revolution, or maybe significant qualitative jump, took place in the process of distribution of content via new media. It is difficult to imagine the possibilities of getting player-creator-amateur to the number of users, as today, without the existence of the Internet.

  4. Czy „Jedno” Parmenidesa jest jedno? ( Is „One” according to Parmenides One?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jerzy Pawliszcze

    2011-03-01

    Full Text Available The paper aims to defend classical numerical monism against thesis about predicativemonism (Barnes, Curd. The instrumentarium is rich in philological-philosophicalargumentation. The main line is the thesis of Mourelatos about Greek words ongenos, genes suffixes and the argumentation of C.H. Kahn from The thesis onParmenides. Argumentation is also against localistic interpretation of sphericity ofBeing in Parmenides.

  5. Czy Parmenides był ewentystą? (WAS PARMENIDES AN EVENTIST?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Leon Koj

    2005-06-01

    Full Text Available The aim of the article is to present the main theses of Parmenides in a formalized language including 3-argument predicate D as a primitive term. Term D is interpreted as a ternary relation of action between events. Apart from the predicate D, the vocabulary of the proposed language involves the vocabulary of the language of classical propositional logic and basic terms of non-fregean logic: non-fregean identity and quantification bounding propositional variables. This language is explicitly eventistic in its character. It has already found numerous applications in analyses concerning eventistic ontology in a strict line. Realisation of the described project allowed the authors to examine and expose the expressive power of their language. It occurred that the standpoint of ontological monism may be adequately reconstructed in a language including the concept of action between events.

  6. Czy naturalistyczna etyka jest możliwa? (Is Naturalistic Ethics Possible?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Artur Szutta

    2010-12-01

    Full Text Available The paper concerns the possibility of naturalistic ethics. It seems that ethics properly understood must be described as a discipline necessarily focused on evaluation of human action, analyzed in the light of its moral value. Such evaluation, in turn, presupposes an agent who is responsible for his or her actions. The possibility of so understood agent seems not to be possible without agent’s being capable of self-determination in action. According to the naturalistic thesis, however, such freedom is impossible; all human action is causally determined, with no place for ‘sui generis’ causation, and such a thesis must be interpreted as excluding the possibility of responsibility for one’s action. If so, then the concept of naturalistic ethics seems contradictory. Nonetheless, some authors (ex. H. Frankfurt and D. Dennett try to show that the concept of moral responsibility (so crucial to ethics does not necessarily entail freedom understood as ‘sui generis’ causation, and therefore it is compatible with determinism. In this paper I analyze their argumentation with the purpose to assess its conclusiveness. The conclusion I reach is that responsibility postulated by Frankfurt or Dennett is to be understood as merely epiphenomenal, as such it must be treated more like an illusion than a real property of human beings. Therefore, the thesis that naturalistic ethics is a contradictory concept seems to maintain its soundness.

  7. BEZINTERESOWNI PASJONACI CZY dESTRUKCYJNI AMATORZY? CHARAKTERYSTYKA POLSKIEJ „SCENY NAPISOWEJ”

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Kamil Łuczaj

    2014-02-01

    Full Text Available The article presents the results of research into one of the newest phenomena within popular culture, which is the “subtitles scene”. this term refers to creating free subtitles for foreign films and tv series that Poles download from the Internet. We investigated a community, which is engaged in this activity. Research carried  out by an online survey in the beginning of 2013 showed, as it was expected, that it is a group of well-to-do, relatively young people, who have a good educational background and are associated with big cities. However, contrary to common intuitions, it turned out, that these people did not have linguistic education (the community of translators is dominated by people with technical education and do not work in the creative industries. The other interesting issue is the complex system of motivation, which drive them to make Polish-language subtitles for free.

  8. Czy filozof powinien bać się Stephena Hawkinga?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Wojciech Grygiel

    2011-11-01

    Full Text Available Scientists, who have made significant contributions to the deepening of knowledge in their area of research, often engage in discussions concerning the ultimate explanations of the Universe. This is particularly visible in cosmology for the theories presented directly refer to the major questions raised by the philosophers such as the origin and the fate of the Universe, the nature of the physical laws and the existence of God. Stephen Hawking has made himself known as one of the most vocal speakers in this regard by insisting that the no-boundary Hartle-Hawking model can be used to explain away the need for any external agent in the creation of the Universe. In his recent popular book entitled The Grand Design written together with Leonard Mlodinow, Hawking declared the death of philosophy on the grounds that it did not stood up to the challenges of science by not answering the ultimate questions the way science is now capable of doing. The article aims at demonstrating that Hawking’s and Mlodinow’s radical claims rest on very strong and ill-justified philosophical assumptions of the model dependent realism. Although it is a philosophically legitimate standpoint, its reductive character does not permit the extent of generalization as suggested in The Grand Design.

  9. Czy wielodzietność obniża osiągnięcia szkolne?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Krzysztof Konarzewski

    2014-12-01

    Full Text Available W celu odpowiedzi na tytułowe pytanie poddano analizie dane z reprezentatywnej próbki 4451 uczniów w wieku 17–18 lat ze wszystkich typów szkół ponadgimnazjalnych w Polsce, pochodzące z krajowego badania towarzyszącego badaniu PISA 2006. Pozycję ucznia w rodzinie charakteryzowały dwie zmienne: kolejność urodzenia i liczba młodszego rodzeństwa. Postawiono cztery hipotezy: (1 osiągnięcia szkolne silniej kontroluje kolejność urodzenia niż liczba młodszego rodzeństwa, a wraz z rosnącą kolejnością urodzenia maleją (2 osiągnięcia szkolne, (3 prawdopodobieństwo wyboru szkoły niekończącej kariery oświatowej i (4 orientacja na porządek dorosłych. Hierarchiczne analizy regresji potwierdziły wszystkie hipotezy.

  10. Czy podmiotowość epistemiczna ma znaczenie moralne? (DOES EPISTEMIC SUBJECTIVITY HAVE MORAL IMPORT?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Piotr Bołtuć

    2007-06-01

    Full Text Available We start from the basics: there is a meaning of the notion of epistemic subject under which it is not an object at all. This statement does not lead to dualism of substance; it fits with any sort of non-reductionism. What follows is that we assume certain subjects that are not objects, hence entities that we can't build direct predicative statements about. Whatever we can say about them comes indirectly, from the influence subjects have on certain objects. Hence, loosely speaking, subjectivity can be viewed as a feature of certain ontological entities (objects, such as persons. But an ontology of pure subjects is possible, based on the indirect influences they have. Such ontology of subjects that are not objects allows us to have subjects consistently as a part, though a very specific one, of the ontological furniture of the world. The author also claims that subjectivity is what, prima facie, deserves a moral standing though only certain additional capacities make a being a moral patient.

  11. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - remedium czy utopia

    OpenAIRE

    Zalewska-Turzyńska, Magdalena

    2012-01-01

    In this paper the Corporate Social Responsibility issue is presented out of two perspectives. First one presents the CSR concept as a solution widely expected by stakeholders, ethically desirable and economically justified. The other perspective is to indicate the CSR as an Utopian program, inconsistent with the basic business principles - the profit maximization. Both perspectives are depicted with practical examples.

  12. Czy teoria inteligentnego projektu i neodarwinizm mogą być komplementarne?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Bogusław Wójcik

    2007-12-01

    Full Text Available Today the theory of evolution is under attack from the point of view of Intelligent Design (ID, which remains not only intellectual position but a political movement too. In some interpretations ID is a continuation of the Creationism; in others ID is coherent with the scientific background. According to W. A. Dembski ID is best characterized by three things: 'a scientific research program that investigates the effects of intelligent causes; an intellectual movement that challenges Darwinism and its naturalistic legacy; and a way of understanding divine action'. Taking account of this situation it is extremely important to reinforce the dialogue between true science and theology. God of the New Testament remains the source of the innovation and from this perspective neither chance in nature excludes God, nor destiny in nature requires God. These and other reasons lead one to accept the position of Cardinal J. H. Newman: 'I believe in design because I believe in God, not in a God because I see design'.Today the theory of evolution is under attack from the point of view of Intelligent Design (ID, which remains not only intellectual position but a political movement too. In some interpretations ID is a continuation of the Creationism; in others ID is coherent with the scientific background. According to W. A. Dembski ID is best characterized by three things: 'a scientific research program that investigates the effects of intelligent causes; an intellectual movement that challenges Darwinism and its naturalistic legacy; and a way of understanding divine action'. Taking account of this situation it is extremely important to reinforce the dialogue between true science and theology. God of the New Testament remains the source of the innovation and from this perspective neither chance in nature excludes God, nor destiny in nature requires God. These and other reasons lead one to accept the position of Cardinal J. H. Newman: 'I believe in design because I believe in God, not in a God because I see design'.

  13. Wojna - instynkt czy wynalazek? : przegląd koncepcji dotyczących genezy wojny

    OpenAIRE

    Olzacka, Elżbieta

    2011-01-01

    The article aims to present the most famous and influential concepts investigating the etiology of war, elaborated within the field of broadly understood social sciences over the last hundred years. I analyse the history of the dispute between naturalists and cultural determinists as well as researchers who attempted to reconcile two positions. For the first one (represented by Sigmund Freud, Konrad Lorenz, Edward O. Wilson), war has its roots in the biological condition of a huma...

  14. Czy kompetencja językowa jest wiedzą? (Is linguistic competence knowledge?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jan Wawrzyniak

    2012-03-01

    Full Text Available The subject of this article is the nature of linguistic competence. My consideration starts with the question whether a competence in our native language should be conceived as a kind of knowledge. The answer is positive, and the main reason is the fact that while describing linguistic competence we use the words “to know”, “knowledge”. Looking at the problem in this way leads to the next question: what is the nature of this kind of knowledge? More precisely, the problem which I consider concerns the nature of cognitive relation between a speaker and his or her mother tongue, or rather one of its aspects, namely the meaning. My discussion of this question begins with the criticism of the conception which treats the knowledge of our native tongue as the knowledge of a theory of meaning of this language. After that, I examine the possibility of using the distinction between know that and know how to investigate and solve that problem. I indicate that linguistic knowledge is neither classically or narrowly conceived knowledge that (a collection of true and justified beliefs, nor such a practical skill like the ability to swim. On the other hand, in the first place, a knowledge of a language satisfies grammatical criteria of knowledge that, however, a content of that knowledge is not beliefs, but rather rules – rules which are constitutive not regulative. From that I draw the conclusion that a linguistic competence cannot be explained from outside of any language. Secondly, one cannot deny that knowledge of a language is a practical ability, but it is a capacity of a very special kind. One of essential features of linguistic knowledge, which I emphasize, is its ostensive character. It is revealed, among other things, in the fact that learning our native language and the world constitute one process.It is worth stressing that the discussed question has a great significance to analytic philosophy. Many adherents of this trend claim that philosophical knowledge, if it exists at all, is knowledge about meanings of expressions which are considered fundamental from philosophical point of view, and about relations between them. So, without determining the nature of linguistic competence it is impossible to understand the essence of philosophical activity.

  15. Stanisław Przybyszewski — mizogin czy poszukiwacz miłości idealnej?

    OpenAIRE

    Murzicz, Ewelina

    2011-01-01

    This article presents and analyses the motif of women in Stanisław Przybyszewski’s novels. The author focused on the woman’s nature and presented the way it influenced the man’s character and life. Przybyszewski’s work is an attempt at answering questions about the point of love and desire; it also includes problems connected with metaphysical side of love and impossibility to achieve any unity between the man and the woman. Publikacja dofinansowana przez Wydział Filologiczny U...

  16. PELET CZY WĘGIEL? EKONOMICZNE ASPEKTY WYBORU PALIWA DO OGRZANIA BUDYNKU JEDNORODZINNEGO

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Danuta PROSZAK

    2016-03-01

    Full Text Available W Polsce coraz więcej użytkowników decyduje się na wspomaganie lub całkowitą zamianę paliw tradycyjnych na alternatywne do ogrzewania budynków. Wybierane są paliwa, które nie szkodzą środowisku i są tańsze w zakupie. Mowa tu o energii odnawialnej: słońce, woda, wiatr jak i przetworzonej energii słonecznej pobieranej przez rośliny czyli biomasie. Jest to nie tylko związane z wymogami dotyczącymi emisji gazów oraz pyłów, które są coraz bardziej zaostrzane, ale również ma na celu zastąpienie kopalnych źródeł energii pierwotnej, energią z niskoemisyjnych źródeł odnawialnych. Wśród najważniejszych czynników, które sprawiły, że sektor energetyczny w co raz większym stopniu interesuję się wykorzystaniem biomasy, jest możliwość szybkiego przystosowania technicznego i technologicznego instalacji węglowych do spalania i współspalania biomasy [9]. Ponadto z peletu uzyskuje się energię porównywalną z tą otrzymaną z gorszej jakości węgla, otrzymuje się zerowy bilans ditlenku węgla, oraz niższą emisję zanieczyszczeń w porównaniu z węglem [8]. Jednak ciągle pozostaje duża grupa osób paląca wyłącznie węglem. Nowoczesne automatyczne piece węglowe mogą osiągać sprawność spalania 80-90%, co sprawia, że przy relatywnie niskich cenach węgla w stosunku do innych paliw koszt ogrzewania tym rodzajem opału jest najniższy. Jednak osiągnięcie wysokiej sprawności wytwarzania ciepła jest możliwe tylko wtedy, gdy stosuje się węgiel dobrej jakości. Minusem spalania węgla jest ciemny, zanieczyszczający nasze środowisko dym, emisja pyłu i ditlenku siarki oraz powstawanie stałych produktów spalania tj. popiołu i żużla. Niniejszej publikacji porównano roczne koszty za zużyty pelet i węgiel w przypadku instalacji centralnego ogrzewania w budynku jednorodzinnym.

  17. „Chorwaci islamskiej wiary” – byt rzeczywisty czy twór propagandy?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agnieszka Gucka

    2015-08-01

    The notion that the Bosnian Muslims are “Croats of the purest blood” was first formulated in the first half of the XIX century by Dr. Ante Starčević, the founder of the Law Party and the originator of a modern Croatian national doctrine. His views were fully adopted and accepted by the Ustasha propaganda, which claims that Bosnia and Herzegovina is the historical cradle of the Croatian state. As a result of this, local Muslims enjoyed a status which was equal to that of the Catholic community. Some propaganda gestures of the time, such as a celebration of the opening of a big mosque in downtown Zagreb, were meant to make the Bosnian Muslims accept the idea of the NDH state and induce them to enroll in the Ustasha Army. After World War II numerous Muslims, who uncritically became advocates of the Ustasha propaganda also shared the fate of Pavelic and his followers. The other Muslims who left their country before the war cultivated the infamous traditions of the NDH state, as well as the myth of an apparent Catholic-Muslim brotherhood. Following the civil war (1991–1995 thousands of Muslim refugees from Bosnia and Herzegovina returned to Croatia, and the issue of their ethnic identity caused some problems. The level of social acceptance of the Muslim community in this traditionally Catholic community, however, is insufficient given the history, and displays of religious activity such as the establishment of Islamic schools and the building of mosques, raise anxiety and a fear of Islamicization amongst many Catholic Croatians. One can observe ongoing and endless Internet debates on the issue as to whether or not the Muslims living in Croatia are true Croatians, while politicians struggle to make use of the Muslim issue for their own purposes. In reality the “Croats of Islamic faith” are simply trying to adapt themselves to the global community and are too busy with everyday matters that they seem not to notice these debates that are largely theoretical.

  18. Neoliberalizm polskich 'gender studies'. Czy to 'backlash' odbiera nam słuchaczki/słuchaczy?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Maciej Duda

    2016-11-01

    Full Text Available "Neoliberalism of Polish 'gender studies'. Is 'backlash' a reaction, which collects our students?" In this text I present today’s condition of Polish gender studies that are conducted as postgraduate studies. In most of the cities it is impossible to form groups of students. It is believed that “responsible” for this state are backlash and campaign called “gender ideology”. Unfortunately these problems with enrollment have appeared earlier. In my presentation I describe the neoliberal shape of chargeable postgraduate studies that are conducted in large cities. Joining these groups depends on economic factors and free time of the students. An important aspect is also practical dimension of gender studies – students should develop themselves and their abilities. In accordance with the guidelines of postgraduate studies students should improve their professional skills. There is also a problem with the language of information/promotion campaign, as we use it as an instrument to encourage people to take part in these group activities. The language very often uses capitalist and stereotypical concepts profit and investment in yourself. The presentation is the critical voice of lecturer, who was teaching gender studies in Warsaw and was participating in forming “genders” in Poznan and Szczecin.

  19. Czy unia fiskalna w obrębie Unii Europejskiej jest możliwa – wnioski z kryzysu

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Katarzyna Stabryła-Chudzio

    2013-06-01

    Full Text Available Purpose: The purpose of the article is to find an answer to the question whether the European Union, and especially the countries that are full members of the Economic and Monetary Union, are able to reach a common solution in fiscal policy, which may result in a further deepening of integration processes.Methodology: The article is based on literature, legislation and documents, reports and accounts of the institutions and bodies of the EU. The paper presents an analysis of the current situation within the European Union on fiscal consolidation, the theoretical format of the fiscal union and the range of possible functions of common bonds and consequences of the issue (in the context of sharing risk between the issuers, and thus – the impact on fiscal discipline, and finally, the role of the disintegrative processes in the context of public finance.Findings: So far, the common legislation to restore budgetary balance was broadly implemented, however, it is too early to say whether specific rules will translate into action of public authorities. When it comes to issues indicating the deepening of integration, it is difficult to note the political consensus in this regard. The proposal for creating a new budget only for the eurozone countries seems to be far-reaching.Research implications: This paper may be a contribution to the further discussion on the future of the European Union, especially in the context of fiscal policy.Originality: The author presents her findings and thoughts on current events in the financial integration within the European Union on the basis of documents of the European Commission, the Council of the European Union, the President of the European Council and the European Economic and Social Committee.

  20. Czy logiczna możliwość implikuje metafizyczną możliwość?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Paweł J. Zięba

    2014-06-01

    Full Text Available According to Chalmers, the argument from the conceivability of philosophical zombies disproves materialism in the philosophy of mind. This claim depends on the assumption that conceivability (logical possibility entails metaphysical possibility. Such entailment is incorrect, however, because a materialist might formulate an analogous argument from the conceivability of anti-zombies. A clash between two mutually excluding logical possibilities prevents one from inferring a metaphysical possibility from any of them.

  1. Czy siła grawitacji działa na odległość?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Robert Janusz

    2005-12-01

    Full Text Available The second Law of Newton's dynamics could be regarded as a research program: by investigating momentum change, one is able to obtain simple formulae for expressing the physical force. However, such a program is unrealistic because of the problem with defining the concept of inertial system. Einstein has solved this problem in his general theory of relativity. In this theory, Gravity is not a force but rather the geometry of the world. It does not act at a distance, but determines local motions of masses. Einstein's research program consisted in a bold hypothesis in the field of mathematical physics rather than in any mathematization of observational results.The second Law of Newton's dynamics could be regarded as a research program: by investigating momentum change, one is able to obtain simple formulae for expressing the physical force. However, such a program is unrealistic because of the problem with defining the concept of inertial system. Einstein has solved this problem in his general theory of relativity. In this theory, Gravity is not a force but rather the geometry of the world. It does not act at a distance, but determines local motions of masses. Einstein's research program consisted in a bold hypothesis in the field of mathematical physics rather than in any mathematization of observational results.

  2. Czy wiemy dlaczego czasoprzestrzeń na dużych skalach jest gładka i 4-wymiarowa?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jerzy Król

    2017-12-01

    Full Text Available Even though the description of the universe in cosmology is known to be given by a smooth 4-dimensional Lorentz manifold for energies below Planck scale, one still can ask about the origins of this phenomenon. In this paper we show that mathematics used for description of quantum systems at micro scale determines smoothness of spacetime at large cosmological scales and indicates the dimension 4 as the only possible dimension for spacetime.

  3. Migracja i edukacja: czy transnarodowe rodzicielstwo wpływa na osiągnięcia szkolne niemobilnych dzieci?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Bartłomiej Walczak

    2017-12-01

    Full Text Available W artykule została podjęta kwestia wpływu transnarodowej mobilności rodziców na osiągnięcia edukacyjne ich rezydentnych dzieci. Wyniki badań opisywanych w międzynarodowej literaturze nie są jednoznaczne, co wynika ze zróżnicowania wskaźników sukcesu edukacyjnego, specyfiki systemów edukacyjnych i struktury zmiennych niezależnych oraz pośredniczących uwzględnianych w analizach. Polskie badania opierają się niemal wyłącznie na nielosowych próbach nauczycieli i dyrektorów oraz nielicznych, regionalnych badaniach prowadzonych na próbach uczniów. W artykule wykorzystano dane zebrane w 2014 r. w ramach badania sondażowego przeprowadzonego na ogólnopolskiej losowej próbie 4169 uczniów w wieku 10–19 lat. Uzyskane wyniki wskazują na niekorzystny wpływ migracji pojedynczych rodziców (szczególnie matek w przypadku uczniów szkół podstawowych na wyniki oceniania wewnątrzszkolnego. W tej kategorii wieku wpływ jest porównywalny z dziedziczonym statusem wykształceniowym, lecz praktycznie zanika w starszych kohortach.

  4. Czy praktyczny profil studiów wymaga nowej organizacji programów nauczania i innowacyjnych metod edukacji?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Kinga Kurowska

    2017-12-01

    Full Text Available Zmiany społeczno-gospodarcze, jakie zachodzą we współczesnym świecie, związane z rozwojem nauki i technologii, wymagają nowych, innowacyjnych podejść do edukacji, a w tym do szkolnictwa wyższego. Egalitaryzm przejawia sięprzede wszystkim masową dostępnością do szkolnictwa wyższego. Proces ten zmusza szkoły wyższe do rozwijania, nie tylko elitarnych kursów akademickich, lecz także programów zorientowanych zawodowo. Konieczność wykorzystania nowych narzędzi i metod edukacyjnych staje się oczywistością. W artykule przedstawiono podstawy prawne profilu studiów praktycznych na kierunki akademickie w Polsce po reformie szkolnictwa wyższego w 2014 r., a także kontekst kształcenia i szkolenia zawodowego w zakresie europejskich oraz polskich ram kwalifikacji odnośnie uczenia się przez całe życie (LLL. Przedstawiono także przykłady nowych form edukacji przydatnych w rozwijaniu kompetencji i umiejętności wymaganych od dzisiejszych absolwentów szkół wyższych.

  5. Aquaculture and Fish Welfare: Are the Rights of Fish Compromised?/ Akwakultura I Dobrostan Ryb: Czy Prawa Ryb Są Szanowane?

    OpenAIRE

    Mustapha Moshood K.

    2014-01-01

    Zagadnienie dobrostanu ryb w akwakulturze jest aktualne przez cały proces produkcyjny, a jego właściwa realizacja, z poszanowaniem praw ryb i humanitarnym ubojem, jest korzystana dla producenta i konsumenta. Poszanowanie praw ryb odnosi się do różnorodnych aspektów hodowli uwzględniając takie jak: baseny i stawy hodowlane, zagęszczenie obsady, jakość wody, pokarm i reżim żywienia, zarażenie chorobami i pasożytami, metody leczenia ryb zarażonych, manipulacja ciałem ryby, odłowy sieciowe, metod...

  6. Aquaculture and Fish Welfare: Are the Rights of Fish Compromised?/ Akwakultura I Dobrostan Ryb: Czy Prawa Ryb Są Szanowane?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Mustapha Moshood K.

    2014-12-01

    Full Text Available Zagadnienie dobrostanu ryb w akwakulturze jest aktualne przez cały proces produkcyjny, a jego właściwa realizacja, z poszanowaniem praw ryb i humanitarnym ubojem, jest korzystana dla producenta i konsumenta. Poszanowanie praw ryb odnosi się do różnorodnych aspektów hodowli uwzględniając takie jak: baseny i stawy hodowlane, zagęszczenie obsady, jakość wody, pokarm i reżim żywienia, zarażenie chorobami i pasożytami, metody leczenia ryb zarażonych, manipulacja ciałem ryby, odłowy sieciowe, metody pozyskiwania ryb przed ubojem, metody uboju, metody oczyszczania z pokarmu, sztuczny fotoperiod, selekcja w kierunku szybkiego wzrostu, selektywny i indukowany rozród, manipulacje genetyczne, ekspozycja na drapieżnictwo, hodowla w polikulturach, znakowanie, stłaczanie ryb, sortowanie, transport, rybie atraktory, przypadkowe bądź celowe introdukcje ryb modyfikowanych genetycznie do akwakultury. Najbardziej rekomendowaną metodą utrzymywania ryb w pożądanym dobrostanie, która zapewni też korzyści dla hodowcy jest zachowywanie tzw. „pięciu wolności” w odniesieniu do hodowanych zwierząt. Sposoby realizacji takiego prowadzenia hodowli są przedstawione i dyskutowane w niniejszej pracy. Stan ryb w niewoli powinien uwzględniać czynniki etyczne, produkcyjne, ekonomiczne i handlowe. Jest to coraz ważniejsze ze względu na rosnącą potrzebę konsumenta do zapoznania się z technikami stosowanymi w produkcji pożywienia pochodzenia zwierzęcego i akceptacji tych praktyk. Polepszenie dobrostanu produkowanych ryb w akwakulturze skutkuje zwiększeniem korzyści produkcyjnej: ryby będą przyrastać lepiej, a jakość mięsa będzie wyższa. Wzrasta też poziom akceptacji u konsumentów tak wyprodukowanego mięsa w powiązaniu z humani- tarnym ubojem.

  7. One vision, one platform, one company – power of one. Czy nowy system biblioteczny zrewolucjonizuje bibliotekę?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Piotr Karwasiński

    2007-01-01

    Full Text Available Od momentu, gdy w polskich bibliotekach zaczęto wprowadzać zintegrowane, zautomatyzowane systemy biblioteczne – minęło już ponad dziesięć lat. W ciągu tego czasu zaobserwowano olbrzymi rozwój technologii informacyjnych powodujący upgrade bazy, nowe wersje i uaktywnianie nowych funkcji programów bibliotecznych. Użytkowników Horizona czeka wkrótce wdrożenie innowacyjnego systemu Symphony (Rome. Artykuł prezentuje jego specyfikację zaprezentowaną podczas konferencji użytkowników systemów firm Sirsi i Dynix, która odbyła się w Barcelonie w maju 2007 roku. Artykuł ma również pobudzić dyskusję – jakiego systemu bibliotecznego potrzebują biblioteki XXI wieku. W jakim programie pracować chcą bibliotekarze, jak zmodyfikować opcje modułów, by dostosowywać je do aktualnych zmian na rynku, nowych technologii oraz wciąż rosnących potrzeb bibliotek i ich użytkowników.

  8. Czy więcej znaczy lepiej? Rozważania immunologiczne o skuteczności szczepionek przeciwko HPV

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Rafał Pawliczak

    2010-04-01

    Full Text Available Natural history studies conducted over the past 20 years have demonstrated that human papillomavirus(HPV infection is a necessary prerequisite for the development of cervical cancer, the second most frequentcause of death in young women. Recently, two anti-HPV vaccines have been approved for immunoprophylaxis ofcervical cancer: a quadrivalent vaccine containing L1 virus-like particles (VLPs of HPV types 6, 11, 16 and 18, anda bivalent vaccine containing VLPs of types 16 and 18. In efficacy trials involving young women, both vaccinesproduced outstanding efficacy against primary and secondary endpoints associated with the vaccine type HPVsand were highly and consistently immunogenic. This review is focused on comparing safety and efficacy of bothavailable vaccines.

  9. Myślenie strategiczne o pracowniku - możliwość czy potrzeba wspóczesnej organizacji?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Pluta

    2013-03-01

    Full Text Available Purpose: The article concerns the contemporary approach to employees in organizations, and the research question is whether strategic thinking about employees is a possibility or necessity of the contemporary organization.Methodology: Literature research was the basis for the deliberations and proposals, which were analyzed using several empirical studies conducted by Polish and international research centers.Results: The presented discussion suggests that contemporary organizations should think strategically about their employees if they want to succeed. But this approach cannot be limited only to investing in employee competencies, but should also take into consideration building a working environment that ensures the success of both the organization and the worker.Originality: The article suggests the necessity of a strategic approach regarding employees in the contemporary business world. At the same time it indicates that organizations cannot treat employees only with the organizational profits in mind. In strategic thinking about employees there must also be room for other benefits, such as the success of an employee.

  10. Alemtuzumab – nowy lek w terapii postaci rzutowej stwardnienia rozsianego. Pierwsza czy druga linia leczenia?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jacek Zaborski

    2015-11-01

    Full Text Available Alemtuzumab jest humanizowanym przeciwciałem monoklonalnym skierowanym przeciwko glikoproteinie CD52, powodującym deplecję (eliminację krążących limfocytów T i B. Proces odtwarzania obu populacji limfocytów przebiega odmiennie, co prowadzi do zaburzeń w układzie odpornościowym. Zmiany te skutkują zmniejszeniem aktywności procesu chorobowego. Skuteczność alemtuzumabu została potwierdzona w trzech badaniach klinicznych: jednym fazy drugiej – CAMMS223 oraz dwóch fazy trzeciej – CARE-MS I i CARE-MS II. W badaniach tych wykazano skuteczność kliniczną podawanego dożylnie alemtuzumabu u chorych z postacią rzutową stwardnienia rozsianego. Komparatorem był podawany podskórnie interferon beta-1a. W CAMMS223 i CARE-MS I wykazano istotny wpływ alemtuzumabu na spadek wskaźnika rzutów w porównaniu z interferonem, a w CAMMS223 i CARE-MS II – wpływ na zwolnienie narastania niesprawności. Terapia z zastosowaniem alemtuzumabu nie była wolna od istotnych działań niepożądanych, które należały do trzech zasadniczych grup: działania niepożądane bezpośrednio związane z podawaniem leku, ciężkie infekcje oraz zaburzenia autoimmunologiczne (samoistna plamica małopłytkowa, zaburzenia funkcji tarczycy i nefropatia. Terapia alemtuzumabem może być zarówno skuteczna, jak i bezpieczna, jednakże pod warunkiem zachowania właściwego programu monitorowania działań niepożądanych.

  11. Czy ciało nadal się ukrywa (a jeśli nie, to co dalej?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Przemysław Nowakowski

    2012-12-01

    Full Text Available W wywiadzie z Frederique de Vignemont (ten numer skoncentrowaliśmy się na dwóch głównych tematach badawczych autorki, czyli świadomości ciała i poznaniu innych umysłów. Wstępem do tych pytań są uwagi dotyczące książki, nad którą aktualnie pracuje de Vignemont (Mind the Gap. Wywiad wzbogaciliśmy pytaniami o enaktywizm, interdyscyplinarność badań oraz o miejsce filozofa we współczesnej kognitywistyce. Prace de Vignemont można podzielić na teoretyczne i eksperymentalne (poza oczywiście różnicami tematycznymi. Z jednej strony jest autorką jednych z ciekawszych konceptualizacji roli ciała w poznaniu (tematu bardzo eksploatowanego eksperymentalnie, ale filozoficznie zaniedbanego. Z drugiej strony jest współautorką interesujących prac eksperymentalnych, będących często dopełnieniem i wsparciem dla jej dociekań.

  12. Czy Jezus był zboczeńcem? Nienormalni, którzy są prawodawcami świata, w koncepcji Floriana Znanieckiego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Jawor

    2013-06-01

    Full Text Available Was Jesus a deviant? The abnormals who are legislators of the world in Florian Znaniecki's conception The aim of this article is to remind us the still current conception of ‘deviants’ by the classical sociologist – Florian Znaniecki. Znaniecki has distinguished three types of people: normal, ‘subnormal’ and ‘overnormal’. Normal people are just ordinary people who live according to social rules and norms. The ‘subnormals’ are, simply speaking, different types of offenders. And the ‘overnormals’ are the people who enrich their socio-cultural system. ‘Deviants’ are extreme and the most interesting type of ‘sub’ - and ‘overnormal’ people. They are the men of genius, such as Socrates, Jesus Christ, Descartes, Napoleon, Lenin and Piłsudski. They are often perceived as anarchists and in fact they transform the social order totally or at least the way of thinking about it. We can take a risk with the idea that the future always depends on ‘deviants’.

  13. Czy koarktacja aorty nadal jest przyczyną nadciśnienia tętniczego u nastolatków?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Półtorak-Krawczyk

    2010-11-01

    Full Text Available Koarktacja aorty stanowi około 5% wszystkich wrodzonych wad serca. W diagnostyce różnicowej nadciśnienia tętniczego (NT u nastoletnich pacjentów częstość występowania zwężenia cieśni aorty jako przyczyny NT szacuje się na około 3%. W naszym ośrodku na przełomie roku 2008/2009 (6 miesięcy wśród nastolatków diagnozowanych z powodu nadciśnienia tętniczego wykryto trzy przypadki koarktacji aorty (5,2%. Piętnastoletni chłopiec, B.J., został przyjęty do szpitala z powodu kłucia w okolicy serca i podwyższonych wartości ciśnienia tętniczego (maks. 170/90 mm Hg. Tętno na tętnicach udowych było wyczuwalne, ale słabiej niż na kończynach górnych. W badaniach dodatkowych – ciśnienie tętnicze (RR na kończynach dolnych: lewa (L – 112/51, prawa (P – 105/50 mm Hg; RR na kończynach górnych: L – 148/71, P – 144/65 mm Hg. Jedenastoletni chłopiec, R.C., został przyjęty do szpitala z powodu nieprawidłowych wartości ciśnienia tętniczego, którym towarzyszyły bóle głowy. Tętno na tętnicach udowych było słabo wyczuwalne. W badaniach dodatkowych – RR na kończynach dolnych: L – 84/44, P – 97/64 mm Hg; RR na kończynach górnych: L – 129/60, P – 139/61 mm Hg. Dwunastoletnią pacjentkę, P.D., przekazano ze szpitala powiatowego w trybie pilnym z powodu wysokiego ciśnienia tętniczego (190/105 mm Hg. Tętno na tętnicach udowych było bardzo słabo wyczuwalne. W badaniach dodatkowych – RR na kończynach dolnych: L – 93/55, P – 85/54 mm Hg; RR na kończynach górnych: L – 159/84, P – 162/86 mm Hg. Prezentowane przypadki mogły zostać zdiagnozowane znacznie wcześniej w oparciu o dokładne (np. bilansowe badanie fizykalne, które uwzględniałoby badanie tętna udowego w porównaniu z tętnem na kończynach górnych, a w przypadkach wątpliwych pomiar ciśnienia tętniczego na czterech kończynach. Chociaż koarktacja aorty jest rzadką przyczyną nadciśnienia tętniczego krwi w wieku młodzieńczym, należy o niej pamiętać w czasie badania lekarskiego.

  14. Czy emocje mogą być racjonalne. Analiza wybranych aspektów filozofii emocjiRonalda de Sousy

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Andrzej Dąbrowski

    2016-03-01

    Full Text Available CAN EMOTIONS BE RATIONAL?THE ANALYSIS OF SOME ASPECTS OF RONALD DE SOUSA’S PHILOSOPHYOF EMOTIONSummaryIn the paper I examine the three aspects of Ronald de Sousa’s philosophy of emotions:intentionality, objectivity, and rationality of emotions. In the beginning, I putup the basic question, how he sees emotions? De Sousa argues that emotions are a kind of perception (perception of axiological properties. At the same time hedefends an objectivist approach to emotions. It implies that emotion apprehendssomething in the world that exists independently of us. The fundamental question,how emotions relate to their objects, leads to the inquiry on the intentional structureof emotion and, then, to the study of the truth of emotion. Finally, I reconstruct a veryimportant study concerning rationality: cognitive rationality, strategic rationality,and axiological rationality. The latter one is specific to the emotions.

  15. Cross-Cultural Adaptation and Validation of the Spanish Version of the Performance Enhancement Attitude Scale (Petróczi, 2002

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jaime Morente-Sánchez

    2014-06-01

    Full Text Available The aim of the present study was to cross-culturally adapt and validate the Spanish version of the Performance Enhancement Attitude Scale (PEAS. A cross-sectional multi-sample survey with 17 independent datasets was carried out. Cross-cultural adaptation of the PEAS into Spanish was conducted through forward/backward translations, consensus panels and comparative analyses of known-groups to establish evidence for its reliability and validity. Weighted Kappa coefficients with quadratic weighting were used to assess the reliability of each item, with Cronbach’s internal consistency coefficients for overall scale’s reliability and Spearman’s correlation coefficient for test–retest reliability over a one-week period. Confirmatory factor analysis (CFA was performed to assess the scale’s structure. Differences between self-admitted doping users and non-users were analysed to verify the PEAS’ construct validity in 8 datasets. Spearman’s correlation coefficient was also used to assess the relationships between the PEAS and self-esteem, self-efficacy and perceived descriptive norm to establish convergent validity. The scale showed satisfactory levels of internal consistency (α = 0.71–0.85, reliability of each item (Kappa values range 0.34-0.64 and temporal stability (r = 0.818; p < 0.001. CFA showed acceptable fit (RMSEA <0.08, mean RMSEA = 0.055; χ2/df < 3, mean χ2/df = 1.89 for all but one samples. As expected, self-admitted doping users showed more positive attitude toward doping than non-users. Significant and strong negative relationship was found between PEAS and self-efficacy; weak negative correlation with self-esteem and and positive correlation with perceived descriptive norm. The Spanish version of PEAS showed satisfactory psychometric properties. Considerations for application and improvement are outlined.

  16. Czy wielkość jest niezbędna? O rozmiarze próby w badaniach jakościowych

    OpenAIRE

    Pasikowski, Sławomir

    2015-01-01

    The question about a sample size in qualitative research has been marginalized. Essentially because the issue is treated as peripheral and dependent on the state of theoretical saturation. The article provides an overview of research on the sample size coinciding with achieving this state. The conditions of the saturation and the factors determining the sample size also are discussed. On the base of the solutions developed in statistical research area the conception of mixing methods of sampl...

  17. Fallokracja czy waginocentryzm? Głos feministek we współczesnej debacie o płci, języku i kulturze

    OpenAIRE

    Mrozik, Agnieszka

    2006-01-01

    Since the very beginning, feminism has been surrounded by numerous legends, myths and not-quite-credible stories that generally stem from the miscomprehension of its ideas. It still continues to be presented in a caricatured and stereotypical manner. The media have a considerable share in creating such attitudes to feminism, as they construct the majority of their accounts of the feminist movement around the „interrelated activities of an antagonist and protagonist”. The search...

  18. Nauka – dyskurs czy propaganda? „Kampania” Galileusza w świetle anarchizmu Feyerabenda oraz koncepcji działania komunikacyjnego Habermasa

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna MICHALSKA

    2012-12-01

    Full Text Available In the article Galileo’s campaign in favour of the Copernican system is examined in terms oftwo different frameworks: Paul’s Feyerebend methodological anarchism and Jürgen Habermas’sformal pragmatics. It is argued that while Feyerabend has been essentially right in defending scientificpluralism, he has gone too far maintaining that Galileo’s endeavour deserves the title ofpropaganda. Since, as is demonstrated in the course of the analysis, the account of the scientificmethod against which Feyerabend comes out does not exhaust the notion of reason, a widerconception of rationality is required so that the crucial episodes in the history of science canbe explained. Drawing on the Habermas’s theory of discourse, the author of the article sets outto reinterpret Galileo’s enterprise and portray it as a fine example of a versatile implementationof the principles of reason.

  19. Powieść reportażowa czy dziennikarska? Uwagi o międzywojennej twórczości prozatorskiej Jalu Kurka

    OpenAIRE

    Adamczewska, Izabella

    2015-01-01

    The paper focuses on genealogical aspects of three interwar novels by Jalu Kurek – Andrzej Panik, Grypa szaleje w Naprawie, Woda wyżej) – which have often been described by critics as “reportage novels”. The author examines the past critical reception of the novels and the intentio auctioris. The main goal of the article is to suggest a more capacious genealogical term: the journalistic novel.

  20. Powieść reportażowa czy dziennikarska?Uwagi o międzywojennej twórczości prozatorskiej Jalu Kurka

    OpenAIRE

    Adamczewska, Izabella

    2015-01-01

    International audience; The paper focuses on genealogical aspects of three interwar novels by Jalu Kurek – AndrzejPanik, Grypa szaleje w Naprawie, Woda wyżej) – which have often been described by critics as“reportage novels”. The author examines the past critical reception of the novels and the intentioauctioris. The main goal of the article is to suggest a more capacious genealogical term: the journalisticnovel.

  1. E-book – śmierć książki czy jej nowe życie? Historia, technologia, poezja, rynek

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Mateusz Nizianty

    2016-11-01

    Full Text Available The purpose of the article is to present the subject of electronic literature’s place in modern world, specifics of this form of publishing and opportunities it carries. The history of e-books formation from 1971 to present day is outlined – changes that have taken place both in the preparation of files, as well as in designing of reading devices, was presented. Currently used in the publishing of e-books technologies was discussed: formats of electronic files, e-Ink technology and types of e-book readers available on the market. Main features of e-books and differences between traditional and electronic books was presented. The structure of the e-books market in Poland and users reading preferences was analysed – on the basis of available reports. The article raises issues related to the problem of illegal copying of e-publications – scale of the phenomena, possible ways of counteracting and solutions. This article also illustrates the steps of preparing an e-book, specifics of typographic lay-out, typesetting and text makeup of this type of publications. Separate spot was dedicated to the condition of poetry on the e-literature market.

  2. Dezyderat czy warunek? Formułowanie teoretycznych podstaw „równowagi sił” czasów nowożytnych

    OpenAIRE

    Grobis, Jerzy

    2003-01-01

    International relations including the principle of balance of power had not been a subject of considerations among the modern time thinkers. That was due to several reasons from among one seems to be the most important: understanding of a state as politically friendless entity surrounded by enemies. a state which had to have at his disposal all the means necessary to defend his sovereignty. In the opinion of that time statesman and philosophers a state could fulfill their role ...

  3. Czy emocje mogą być racjonalne. Analiza wybranych aspektów filozofii emocjiRonalda de Sousy

    OpenAIRE

    Andrzej Dąbrowski

    2016-01-01

    CAN EMOTIONS BE RATIONAL?THE ANALYSIS OF SOME ASPECTS OF RONALD DE SOUSA’S PHILOSOPHYOF EMOTIONSummaryIn the paper I examine the three aspects of Ronald de Sousa’s philosophy of emotions:intentionality, objectivity, and rationality of emotions. In the beginning, I putup the basic question, how he sees emotions? De Sousa argues that emotions are a kind of perception (perception of axiological properties). At the same time hedefends an objectivist approach to emotions. It implies that emotion a...

  4. Czy obiektywne życie jest możliwe? Słów kilka na temat esejów Nathaniela Brandena

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Michał Bomastyk

    2017-01-01

    Full Text Available The aim of this article is to present the theoretical standpoint of a Canadian-American psychotherapist, Nathaniel Branden. He wrote five essays which I would like to analyze. These essays can be found in the book The Virtue of Selfishness, written by a Russian-American philosopher, Ayn Rand, who was Branden’s associate. He postulated that individuals should live objective – act rationally and not succumb to whims. This way of behaviour is necessary to accomplish the existential aim of individual, which is a producing and sustaining of life. The objective life requires egoism, because the egoist is conscious of his own existence; he knows that he must live rationally, respect his own values and not sacrifice himself for other people. But it is still a question: Is the objective life really possible? The answer I try to find in this work.

  5. Czy pacjenci po przeszczepie nerki są świadomi konieczności stosowania ochrony przeciwsłonecznej?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Wojas-Pelc

    2011-07-01

    Full Text Available Introduction. Organ transplant recipients are at 10-fold higher risk ofdeveloping basal cell carcinoma and up to 250-fold higher risk of developingsquamous cell carcinoma compared with the general population.Common risk factors include the type of immunosuppression, fair skin,male gender, older age and sunlight.Objective. To evaluate patients’ compliance with sunlight protectionbefore and after renal transplantation.Material and methods. The study covered 455 patients after renal transplantationaged 18-74 years. A special questionnaire was used to determineage, gender, place of residence, skin type (according to the Fitzpatrickclassification, hair and eye colour, and any episodes of sunburn.Outdoor occupation, frequency of sun exposure and residence in a hotclimate for a long time were taken into consideration for evaluation ofUV exposure. Information about use of sunscreens and protectiveclothes before and after the renal transplant procedure were also noted.Results. Before the renal transplant procedure only 20% of patientsavoided sun at midday (11 am - 4 pm compared to 64% of patientsafter renal transplantation. Sunscreens were used by 15.4% vs. 20% andprotective clothes 7.7% vs. 21.8% of patients respectively. After therenal transplant procedure 57.6% of patients started to use at least oneof the methods of skin cancer prophylaxis. After transplantation 44% ofpatients (p < 0.01 reported limiting time spent outdoors. 17.1% ofpatients started to use or used more frequently protective clothes(p < 0.0022 and 14.1% sunscreen creams (p < 0.0315 compared to thesituation before the surgical procedure. No sun protection such as protectiveclothes or sunscreen creams was still used by 78.2% and 80% ofpatients, respectively.Conclusions. There is insufficient protection against UV light amongpatients after renal transplantation, so further education is needed.

  6. Przełączanie kodów czy kod mieszany? Aktualny stan bilingwizmu staroobrzędowców w regionie suwalsko-augustowskim

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Michał Głuszkowski

    2015-07-01

    Старообрядцы в сувальско-августовском регионе образуют двуязычную общину. Они попеременно пользуются польским языком и русским диалек­том. В их речи наблюдаются многочисленные случаи переключения кодa, т.е. смены языка высказывания между предложениями, на стыке придаточных предложений и других функционально значимых синтаксических единиц, а также смешение кодов, т.е. смены языка внутри меньших единиц. Согласно положениям П. Ауэра, смешение кодов может привести к образованию сме­шанного кода (fused lect. Данная статья является попыткой определить со­стояние билингвизма польских старообрядцев, а также дать ответ на вопрос о возможном образовании смешанного кода на основании русского говора. Анализ опирается на языковые и социолингвистические данные, собранные во время научных экспедиций в старообрядческих местностях северо-восточной Польши в 1999–2011 гг.

  7. Marketing społecznościowy czy społeczności - promocja bibliograficznej bazy danych BazTech

    OpenAIRE

    Bikowska, Katarzyna

    2017-01-01

    Social marketing of the database is a fairly new phenomenon in the scientific community. Does the product, that is bibliographical BazTech database, need community building around itself, the bond and permanent communication? The author of the following article is trying to answer these questions, as well as describing promotional activies of the BazTech’s makers. She is also describing the stages of the base promotion programme’s implementation via social networking site Facebook (planning p...

  8. Czy obiektywne życie jest możliwe? Słów kilka na temat esejów Nathaniela Brandena

    OpenAIRE

    Michał Bomastyk

    2017-01-01

    The aim of this article is to present the theoretical standpoint of a Canadian-American psychotherapist, Nathaniel Branden. He wrote five essays which I would like to analyze. These essays can be found in the book The Virtue of Selfishness, written by a Russian-American philosopher, Ayn Rand, who was Branden’s associate. He postulated that individuals should live objective – act rationally and not succumb to whims. This way of behaviour is necessary to accomplish the existentia...

  9. Zespół napięcia przedmiesiączkowego – mit czy rzeczywistość = Premenstrual syndrome – myth or reality

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Klaudia Pałucka

    2016-06-01

      Adres do korespondencji: Klaudia Pałucka Katedra i Klinika Ginekologii i Endokrynologii Ginekologicznej UM w Lublinie Al. Racławickie 23 20-049 Lublin, Poland tel./fax. 81-7183286 claudiapalucka@onet.pl Kierownik kliniki: prof. dr hab. n. med. L. Putowski   Streszczenie Wprowadzenie. W drugiej fazie cyklu miesiączkowego u większości kobiet pojawiają się dość specyficzne objawy natury somatycznej i psychicznej, które uznawane są za fizjologię. U 20-40% z nich mogą jednak świadczyć o patologii. Cel pracy. Celem pracy było wyjaśnienie, czym jest zespół napięcia przedmiesiączkowego, jak go rozpoznać oraz na czym polega pomoc chorej kobiecie. Materiał i metoda. Przy użyciu haseł przedmiotowych przeszukano uniwersytecką bazę danych, PubMed i MEDLINE. Przeszukanie elektroniczne ograniczono do prac w języku polskim i angielskim, opublikowanych w latach 2005-2015. Wyłoniono ogółem 55 pozycji (głównie lekarskich, z czego wykorzystano 34 oraz jedną ze strony internetowej Amerykańskiego Towarzystwa Położników i Ginekologów. Opis zebranego materiału. Z przeglądu piśmiennictwa wynika, że zespół napięcia przedmiesiączkowego to nie mit, lecz realny problem osobisty i medyczny. Zaburza funkcjonowanie kobiet w życiu społecznym i zawodowym. Rozpoznanie wymaga minimum dwumiesięcznej obserwacji objawów oraz wykluczenia innych chorób. Modyfikacja stylu życia i ewentualne leczenie farmakologiczne poprawiają samopoczucie i jakość życia kobiet. Przegląd piśmiennictwa ukazał dużą rozbieżność stanowisk autorów w omawianych kwestiach oraz zasugerował kierunki dalszych dociekań.   Słowa kluczowe: cykl miesiączkowy, zespół napięcia przedmiesiączkowego, dysforyczne zaburzenia przedmiesiączkowe.     Summary Introduction. Specific symptoms of somatic and psychological nature appear in the second phase of the menstrual cycle of many women. These symptoms are considered to be physiological, however, 20-40 % of them may indicate pathology. Aim of the study. The aim of this study was to explain what the premenstrual syndrome is, how to recognize it and treat a sick woman. Material and methods. The university database, Pubmed and MEDLINE was searched, using subject headings.  The electronic search was limited to the Polish and English papers, published in the period 2005-2015.  A total of 55 items (mostly medical was selected and 34 of them were used. One of the sources was the website of American College of Obstetricians and Gynecologist. Description of the collected material. A review of the literature shows that the premenstrual syndrome is not a myth, but a real personal and medical problem. It impairs the functioning of women in the social and professional lives. The diagnosis requires a minimum of two-month observation of symptoms and the exclusion of other diseases. The lifestyle modification and possible pharmacological treatment improve the well-being and quality of women’s lives. The reviewed literature revealed a large discrepancy in the views of the authors on these issues and suggested directions for the future research.   Key words: menstrual cycle, premenstrual syndrome, premenstrual dysphoric disorder.

  10. Tureccy i bałkańscy „singers of tales” – „jarzmo” inspiracji czy epicka dwubiegunowość?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agnieszka Ayşen Kaim

    2015-08-01

    The research material is mostly based on the works of Albert Lord and Milman Parry, Karl Reichl, Ilhan Basgoz, Pertev Boratav. Epic singers played a significant part in spreading national spirit, be it Turkish or Slavic. The Balkan artists called guslar used a one-string instrument called gusle while a Turkish minstrel ozan and ashik usually used a two-stringed instrument called kopuz or saz. The typical stage for their activities were coffeehouses. Oral epics were transmitted by word of mouth from one singer to another, sometimes by way of formal training based on the transmission of repertoire and technique from master to apprentice. Representative of both traditions was the use of metrics and formulaic style. The song was orally composed in performance, with the audience’s participation. The musical aspect facilitated memorisation. The text to be learned by heart was a story in a song. Although the Turkish and Balkan epic traditions developed independently of each other, the effect of Turkish conquest on the Balkan epic tradition is evident, especially in the style of those singers who perform in borderland (in Kosovo and northern Albania. The Turkish occupation itself became the subject of many epics, reinforcing the national identity of the local population. However, oriental influences also emerged in some formal characteristics, such as the length of the songs, the ornamentation and stylised oriental images and the transformation of separate ballads and short narratives into epic cycles. In both cases for performers themselves this artistic activity became “a way of life”.

  11. Demontaż systemu oświaty czy jego przemiana? Analiza Paktu dla edukacji Związku Nauczycielstwa Polskiego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Danuta Uryga

    2013-03-01

    Full Text Available Artykuł dotyczy dyskusji na temat szkolnictwa publicznego, toczącej się z udziałem Związku Nauczycielstwa Polskiego, który w 2011 r. ujął swoje stanowisko w dokumencie programowym Pakt dla edukacji. Kontekstem tej dyskusji są trudności, jakich doświadcza oświata samorządowa, a przede wszystkim zróżnicowanie poziomu nakładów na edukację i towarzyszące mu zjawiska likwidacji szkół oraz przekazywania ich innym podmiotom. Dokument przedstawiony przez ZNP odnosi się do tych zagadnień, zawiera przy tym zarówno szczegółowe postulaty zmian, jak i ogólne wizje rozwoju oświaty. Artykuł przybliża treść Paktu dla edukacji, szczególną uwagę poświęca zaś zawartemu w nim wizerunkowi oświaty publicznej i jego politycznemu wymiarowi.

  12. Podniebny zabójca czy skuteczna broń? : wykorzystywanie dronów bojowych na asymetrycznym polu walki w kontekście międzynarodowego prawa humanitarnego

    OpenAIRE

    Leśniewski, Kamil

    2017-01-01

    Celem niniejszego artykułu jest analiza praktyk targeted killing oraz signature strikes, dokonywanych za pomocą bezzałogowych statków powietrznych (BSP). Przedmiotowe praktyki są jednym z najbardziej kontrowersyjnych środków używanych w walce z globalnym terroryzmem i stawiają szereg pytań natury celowościowej, moralnej jak i prawnej. Autor prezentuje politykę targeted killing oraz signature strikes na przykładzie krajów stosujących ją w sposób najbardziej zorganizowany - Stanów Zjednoczonych...

  13. Metody badań jakościowych czy metody pisania swobodnych esejów? Refleksje w obronie „świętej krowy oświecenia” - obiektywnej nauki

    OpenAIRE

    Budzicz, Łukasz

    2011-01-01

    Article critically examines the philosophy of science presented in the recently published postmodern The Sage Handbook of Qualitative Research (Denzin, Lincoln, 2009). In particular discussed are the assumptions that there is no objective knowledge, knowledge is constituted ideologically and politically, and a demand, that all social research should serve only practical purposes. The author attempts to demonstrate that adoption of postmodern philosophy of science leads to many abs...

  14. Etyczny mózg. Czy należy bać się naturalizacji etyki? (Ethical Brain. Should we be concerned about the naturalization of ethics?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Joanna Trzópek

    2010-12-01

    Full Text Available We are witnessing a new situation: thanks to new empiric methods contemporary science enter the sphere that formerly used to be the subject of philosophical reflection. This situation refers also to ethical questions. Research, particularly that relating to neurobiological and cognitive foundations suggest significant changes in our perception of a human being while many researchers and theorists predict revolutionary changes to follow. This means that the old disputes become current anew, although in a different context: on one hand – in the light of unquestionable successes of neurobiology and other sciences, there is an increasing number of supporters of the naturalization concept whereas on the other hand – there are growing concerns about the “naturalized” view on the human and the world.In my paper, I would like to address two major questions. The first one refers to the results of contemporary research carried out within the framework of broadly construed neuroscience which may affect the functioning of a human in the sphere of ethics. The other question is whether one really should be concerned about the naturalization of ethics (whereby it greatly depends on how the “naturalization” is understood. Either way, there is much evidence in support of the view that Dostoyevsky was wrong stating that if God does not exist (or, specifically: the immortal soul, volitional “I”, etc, everything is permitted.Due to their importance, these questions will require broader, possibly interdisciplinary discussion and refraining from simplified conclusions that are often a result of ignorance.

  15. Z Kaliningradu na Кёнигсберг – zapotrzebowanie społeczne czy marzenie nielicznych? Społeczna inicjatywa zmiany nazwy miasta

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Miłosz J. Zieliński

    2015-04-01

    Full Text Available Kaliningrad into Кёнигсберг – a social need or a dream of a few? Societal initiative for a change of the city’s name Kaliningrad Oblast of the Russian Federation has been subject to manifold social processes due to its specific history, geographic conditions and other factors. Some of the former resulted in rejecting numerous elements of the Soviet past by a part of the local population. This included the very name of Kaliningrad, as a tribute paid to Mikhail Ivanovich Kalinin who has been considered one of the state and party officials responsible for mass purges in the 1930s and 1940s. the purpose of the article is to analyse the initiative put forward by a group of social activists to change the name ‘Kaliningrad’ into ‘Кёнигсберг’ (Königsberg, that is to return to the pre-war name of the city. As authors of the petition refer to previous attempts of changing the name and use them as an important part of their reasoning, the history of the notion has also been outlined with emphasis on the December 1988 discussion noted by Alexander Nikolaevich Yakovlev, then a Communist Party official. In the article, a brief introduction of the petition is followed by main arguments used by its supporters and the discussion which the document triggered among the local administration and in the media, in particular the Internet. The discussion concentrated on two aspects of the petition. First, controversies around procedural handling of the petition by Kaliningrad Duma. Secondly, fierce debates about phrases used in the document and their political significance in the context of the contemporary identity of Kaliningrad Oblast. Results of the debate and the impact the petition had on broader public opinion, both in Kaliningrad Oblast and the whole of Russia, turned out to be meagre. Only 400 signatures were collected across the country to support the idea. No decisive measures were taken on the administrative level such as moving the initiative toward a referendum. No agreement was reached between those who wish to turn the whole notion down and those who would like to postpone the final decision to a more distant future. In conclusion, it is worth noting that despite the obvious failure of the petition the discussion showed considerable social activity in Kaliningrad Oblast, especially on the part of the younger generation. This was reflected by a number of threads and posts in electronic media, many of which served as a basis for a constructive debate with relatively few irrelevant (insulting, aggressive and vulgar arguments. On the other hand, the article shows that there is still considerable nostalgia for the Soviet Union and its artifacts in Kaliningrad Oblast.

  16. Czy nauczyciele edukacji wczesnoszkolnej potrafią bezstronnie ocenić osiągnięcia dziewcząt i chłopców z języka polskiego?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Paulina Skórska

    2018-02-01

    Full Text Available Dotychczasowe badania sugerują, że w okresie wczesnoszkolnym przy tym samym poziomie umiejętności z zakresu języka ojczystego nauczyciele wyżej oceniają osiągnięcia szkolne dziewczynek niż chłopców. Celem artykułu jest weryfikacja tej hipotezy. Wykorzystano (a oceny osiągnięć uczniów wystawione przez nauczycieli poza procesem nauczania (dla celów badawczych i (b wyniki standaryzowanych testów osiągnięć z języka polskiego. Analizy uwzględniające potencjalną stronniczość pozycji testowych ze względu na płeć ucznia przeprowadzono metodą modelowania wielu wskaźników i wielu przyczyn (MIMIC. Wykorzystano dane pochodzące z ogólnopolskiego badania 4144 uczniów trzeciej klasy szkoły podstawowej. Zgodnie z przewidywaniami, nauczyciele wyżej oceniali osiągnięcia dziewczynek niż chłopców, ale ta różnica zanikła, gdy do modelu analizy włączono wyniki standaryzowanych testów. Okazuje się więc, że nauczyciele potrafią bezstronnie ocenić osiągnięcia szkolne z języka polskiego dziewczynek i chłopców.

  17. The EU-Georgia Association Agreement: An Instrument To Support The Development Of Georgia Or Lip Service? / Układ Stowarzyszeniowy Ue – Gruzja: Instrument Wsparcia Rozwoju Gruzji Czy Deklaracja Bez Pokrycia?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Kawecka-Wyrzykowska Elżbieta

    2015-06-01

    Full Text Available 1 września 2014 r. wszedł w życie (częściowo układ stowarzyszeniowy między UE i Gruzją. Jego główną część stanowi „Umowa o pogłębionej i całościowej strefie wolnego handlu”, która przewiduje pełną liberalizację handlu wyrobami przemysłowymi i znaczącą redukcję barier w handlu rolnym. Istotna część umowy jest poświęcona eliminacji regulacyjnych barier dla handlu (np. standardów technicznych. Umowa przewiduje też stopniową i częściową liberalizację handlu usługami, jak też szybką i głęboką eliminację barier w zakresie przepływów kapitałowych. Liberalizacja przepływu pracowników ma bardzo ograniczony zakres. Postanowienia układu stowarzyszeniowego UE-Gruzja są podobne do Układów europejskich podpisanych wcześniej przez państwa Europy Środkowej i Wschodniej, jakkolwiek istotne są też różnice. Oczekuje się, że układ stowarzyszeniowy przyniesie wiele korzyści Gruzji, w tym (a stabilizację jej systemu ekonomicznego i prawnego, czyniąc go w efekcie bardziej przewidywalnym dla inwestorów oraz bardziej przyjaznym dla przedsiębiorców; (b zbliżenie wielu przepisów do tych, które obowiązują w UE, co rozszerzy rynek dla gruzińskich towarów i usług; (c lepsze wdrożenie przepisów ważnych dla biznesu. Krótkookresowe korzyści wynikające z liberalizacji handlu będą skromne dla Gruzji, częściowo z uwagi na otwarty dostęp do jej rynku już przed wejściem Układu w życie. Implementacja Układu będzie się też wiązać z kosztami dostosowawczymi, które są zazwyczaj nieuniknioną metodą wzrostu eksportu na wielki rynek UE.

  18. „Legalizować czy nie?” – analiza związku pomiędzy stosowaniem kanabinoli a częstością występowania i obrazem klinicznym zaburzeń psychotycznych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marta Gawłowska

    2010-03-01

    Full Text Available Związek pomiędzy zażywaniem kanabinoli a występowaniem zaburzeń psychotycznych jest opisywany od dawna. Udowodniono między innymi, że kanabinole mogą wywoływać przemijające objawy pozytywne, negatywne i poznawcze psychozy u zdrowych osób oraz zaostrzać objawy lub powodować ich nawrót w przebiegu wcześniej rozpoznanych zaburzeń psychotycznych. Jednak nadal niewiele wiadomo o mechanizmach, które powodują powstawanie tych symptomów. Zgodnie z najnowszymi doniesieniami mogą one angażować układy dopaminergiczny, GABA-ergiczny i glutaminergiczny. Ponieważ tylko u części osób zażywających kanabinole rozwijają się objawy psychotyczne, prawdopodobnie substancje te nie stanowią głównego czynnika sprawczego psychozy, lecz mogą stanowić ważny czynnik ryzyka, który przyczynia się do manifestacji jej objawów. Takie wskaźniki, jak dawka, długość stosowania oraz wiek pierwszego kontaktu z kanabinolami, stanowią uznane czynniki modyfikujące przebieg psychozy, jakkolwiek mechanizm tego zjawiska pozostaje w dużym stopniu niejasny. W ostatnim czasie coraz szersze uznanie zyskują nowe hipotezy, zakładające możliwy wpływ kanabinoli na rozwój centralnego układu nerwowego. Istnieją dowody na to, że endogenny układ kanabinoidalny może odgrywać istotną rolę w takich procesach, jak neurogeneza, różnicowanie, dojrzewanie i migracja neuronów, wydłu- żanie aksonów oraz formowanie struktur gleju. Zażywanie kanabinoidów egzogennych, zaburzając działanie układu endokanabinoidalnego oraz zakłócając procesy neurorozwojowe, może stanowić mechanizm, poprzez który ekspozycja na działanie tych substancji w okresie adolescencji zwiększa ryzyko rozwoju schizofrenii lub innych utrwalonych zaburzeń psychotycznych.

  19. Świadomość i subiektywność we współczesnej filozofii umysłu. Razem czy oddzielnie? (Consciousness and Subjectivity in Contemporary Philosophy of Mind

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jakub Jonkisz

    2009-06-01

    Full Text Available In contemporary philosophy of mind consciousness is in the centre of most debates, despite that the notion is far from being clear. The main reason for those ambiguities is a special relation between consciousness and subjectivity. Subjectivity came along into the problem of consciousness together with an old notion of qualia. It seems as if we could not define consciousness without any reference to subjectivity and qualia, nor could we give any adequate explanations of consciousness without explaining them first. This explicatory and explanatory connection looks inseparable, but probably is wrong. The paper points out that in order to be compatible with the actual, empirical knowledge about living creatures and cognitive agents we should extend the notion of subjectivity. However, the extended subjectivity is no longer distinctive for any kind of consciousness. If we accept this up-to-date understanding of subjectivity we shell end up with a conviction that the notions of phenomenal consciousness and qualia are needless, at least. They were intended to distinguish subjective states from other conscious states, now the intention is pointless. Not only because all consciousness is subjective, but also because there are subjective states which are not conscious. Finally, without eliminating subjectivity we separate it from consciousness. Both are real features but considered as explicatory and explanatory independent which makes their characteristic much clearer. Consciousness is best characterized in terms of the consecutive levels of access to the information processed by a subject. Subjectivity is as an ontological feature of uniqueness of the states of an individual system. Subjective states exist only inside the system or an organism that we call subject and only as being actually experienced, that is why they are directly accessible only for their subject.

  20. Mechanical Properties of WE43 Magnesium Alloy Joint at Elevated Temperature / Właściwości Mechaniczne Złączy Ze Stopu Magnezu WE43 W Podwyższonej Temperaturze

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Turowska A.

    2015-12-01

    Full Text Available The WE43 cast magnesium alloy, containing yttrium and rare earth elements, remains stable at temperatures up to 300°C, according to the manufacturer, and therefore it is considered for a possible application in the aerospace and automotive. Usually, it is cast gravitationally into sand moulds and used for large-size castings that find application in the aerospace industry. After the casting process any possible defects that might appear in the casting are repaired with the application of welding techniques. These techniques also find application in renovation of the used cast elements and in the process of joining the cast parts into complex structures. An important factor determining the validity of the application of welding techniques for repairing or joining cast magnesium alloys is the structural stability and the stability of the properties of the joint in operating conditions. In the literature of the subject are information on the properties of the WE43 alloy or an impact of heat treatment on the structure and properties of the alloy, however, there is a lack of information concerning the welded joints produced from this alloy. This paper has been focused on the analysis the microstructure of the welded joints and their mechanical properties at elevated temperatures. To do this, tensile tests at temperatures ranging from 20°C to 300°C were performed. The tests showed, that up to the temperature of 150°C the crack occurred in the base material, whereas above this temperature level the rapture occurred within the weld. The loss of cohesion resulted from the nucleation of voids on grain boundaries and their formation into the main crack. The strength of the joints ranged from 150 MPa to 235 MPa, i.e. around 90 % of strength of the WE43 alloy after heat treatment (T6. Also performed a profilometric examination was to establish the shape of the fracture and to analyze how the temperature affected a contribution of phases in the process of cracking. It was found that the contribution of intermetallic phases in the process of cracking was three times lower for cracks located in the area of the weld.

  1. Komórki macierzyste w leczeniu złamań towarzyszących osteoporozie – medyczne science fiction czy metoda terapii w przyszłości?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agnieszka Grafka

    2011-10-01

    Full Text Available Osteoporosis is typically a disease of the elderly, and with population aging it has become one of themost frequent and relevant health problems in this age bracket, especially among women. The greatest lossof bone mass occurs in women during perimenopause and is associated with oestrogen deficiency. The agerelateddecrease in bone mass could also reflect decreased osteoblasts secondary to an age-related loss ofosteoprogenitors.The risk of fractures increases as women pass through the menopause. Osteoporotic fractures are associatedwith a profound temporary, and sometimes permanent, impairment of function and quality of life.Despite the rapid evolution of implant technologies and bone grafting techniques, there is still a greatdemand for novel bone replacement strategies. Cell replacement therapies represent an alternative solution. The potenuseof mature cells such as osteoblasts is associated with several disadvantages such as the limited availability,donor site morbidity, dedifferentiation, and restricted proliferation potential. Bone marrow or adipose tissuederivedmesenchymal stem cells, which are the developmental progenitors for osteoblasts and for several othercell types, have been discovered for bone regeneration purposes.This review presents the possible applications of mesenchymal stem cells in the treatment of osteoporoticfractures.

  2. Etyka troski i etyka sprawiedliwości. Czy moralność zależy od płci? (ETHICS OF CARE AND ETHICS OF JUSTICE. DOES MORALITY DEPEND ON GENDER?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Renata Ziemińska

    2008-12-01

    Full Text Available The article presents the ethics of care by Carol Gilligan in controversy with Lawrence Kohlberg's stages of moral development. Gilligan discovered that women turned to be deficient in moral development when measured by Kohlberg's scale (usually on the third stage of his six stages. She rejected the scale as derived from the study of men. Her own studies suggest that autonomy and moral rights are not so important for women as care and responsibility for persons in relationships; moral problems arise from conflicting responsibilities rather than from competing rights and rules; women have different moral priorities; morality of rights and noninterference are frightening to women because presuppose indifference; women's ethics is not the ethics of justice but the ethics of care (three stages of moral development: care for myself, care for others, the balance between the care for myself and the care for others. Later research showed that the two moral orientations are not divided between biological sexes but rather cultural genders (cultural constructions of masculinity and femininity. The ethics of care has its own problems (the care for evil. The authoress claims that both perspectives converge and are next dilemma in ethics. Moral maturity must encompass both justice and care.

  3. Mixed Marriages in the Jewish Community: An Aberration or a Social Norm? [Małżeństwa mieszane w społeczności żydowskiej – aberracja czy norma społeczna?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Joanna CUKRAS-STELĄGOWSKA

    2016-06-01

    Full Text Available The purpose of this article is to present the specific nature of mixed marriages in the Jewish community. According to many community leaders and representatives of social sciences, this issue should be taken into account in the first place, especially in the context of questions about changes, challenges and threats faced by the Jewish community today. This article examines several research reports on the effects of intermarriages on children in the United States, Britain, France, the Netherlands and Germany. Reference is also made to the situation of Polish Jewry – the main features of the cultural awareness of Jewish families: their attitude toward their cultural capital in the context of the history of Polish-Jewish relations and problems such as intermarriage, the generation gap or emigration to Israel.

  4. Byłem ciekawy, czy morze jest słone! Czechosłowacka Żegluga Morska we wspomnieniach marynarzy czechosłowackich (1959-1989)

    Czech Academy of Sciences Publication Activity Database

    Krátká, Lenka

    2013-01-01

    Roč. 3, č. 1 (2013), s. 187-204 ISSN 2084-0578 R&D Projects: GA ČR(CZ) GAP410/11/1352 Institutional support: RVO:68378114 Keywords : communism * Czechoslovak ocean shipping * oral history Subject RIV: AB - History

  5. Czy smog ma wpływ na częstość występowania zaostrzeń przewlekłego zapalenia krtani? Analiza na przykładzie mieszkańców województwa małopolskiego.

    Science.gov (United States)

    Ziarno, Remigiusz; Suska, Anna; Kulinowski, Wojciech; Grudzień-Ziarno, Aleksandra; Kostrzon, Magdalena; Paciorek, Magdalena; Składzień, Jacek

    2017-06-30

    Due to dynamic industrialisation smog became a frequent phenomenon in most developing cities. According to the last WHO report from Global Urban Ambient Air Pollution Database, Krakow has been classified in the 11th place among the most polluted cities in Europe. It seems to be an urgent issue because of the influence of air pollution on the condition of upper respiratory tract. Materials & Methods: In December 2015 there were 141 patients aged 17-91 years with upper respiratory tract diseases admitted to the phoniatric outpatient clinic in the University Hospital in Cracow. They suffered from cough, hoarseness and periodic aphonia. On the basis of the results of videolaryngostroboscopy 60 patients with exacerbation of the chronic laryngitis were selected into two numerically equal groups: from Cracow and from other places at least 60 km away. The groups were equal to each other also in three categories: sex, age and voice usage. The patients were referred to the Pedagogical University in Cracow for laryngography to evaluate the movement of the vocal folds and to trace a voice profile. Finally, there were two possible types of treatment - conventional pharmacotherapy or subterraneotherapy in the underground Health Resort in the "Wieliczka" Salt Mine. Pearson correlation coefficient between the distance from the place of residence to Cracow and the scale of exacerbation of inflammation of upper respiratory tract presenting as vocal fold dysfunction was observed (r= 0,617; p<0,05). The place of residence (in or out of the industrial area) and exacerbations of chronic laryngitis are highly correlated. Air pollution seems to be the main factor influencing on the condition of upper respiratory tract. In our local conditions of Lesser Poland Voivodeship subterraneotherapy may be an interesting, non-invasive method preventing from exacerbations of upper respiratory tract diseases.

  6. Profilaktyka nowotworów u kobiet w Polsce. Sukces, czy niepowodzenie? Opinie pacjentów, lekarzy i instytucji odpowiedzialnych za stan zdrowia – metaanaliza = Prevention of cancer in women in Poland. Success or failure? Opinions of patients, physicians and institutions responsible for health – meta-analysis

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Witold Kołłątaj

    2016-06-01

    • Celowym wydaje się analiza przyczyn takiego stanu rzeczy, kiedy to opinie świata nauki, wyrażane między innymi w publikacjach naukowych, nie skłaniają Ministerstwa Zdrowia do refleksji lub przynajmniej do wszczęcia polemiki ze środowiskiem naukowym i lekarzami praktykami.     Summary Introduction For many last years, neoplastic diseases have been the second cause of death in Poland. Every year, such diseases are the reasons for almost 100 000 cases of death. The mortality because of neoplasms has got the increasing tendency. The results of cancer treatment in Poland are worse than in many European countries, diagnoses often delayed and the prevention insufficiently effective. In order to improve the health status of Polish population, the expenditures on treatment and prevention have been slightly raised. In Poland, the prevention is coordinated by the National Cancer Control Program. Aim The aim of the study was the assessment of cancer prevention in women in Poland, taking into account opinions of both Polish Ministry of Health, audit institutions, patients and the medical community. Material and methods The material consists of the reports of entities responsible for the implementation of cancer prevention in women, legislative acts, scientific publications evaluating the implementation of the prevention of cancer in women in Poland as well as data from the National Social Audit Program Cancer Prevention. Results and Discussion While the Ministry of Health and the National Health Fund publish data that highlight the achievements, medical community's opinions (expressed as the conclusions of ongoing researches as well as the opinions of patients show a significant disparity between the objectives of prevention programs and their actual implementations. Among mentioned shortcomings there are: educational and organizational negligence (working hours of facilities dealing with the prevention are coinciding with the working hours of women, incorrect information about the terms of preventive procedures, improper schemes of distribution of calls for screenings, embarrassing and unpleasant conditions of screenings as well as other factors that women define as those that prejudice them to take part in such medical procedures. The most negative emotions concern the mechanisms of communication between screening centers and the target groups of women and educational negligence. Conclusions 1. The optimistic assessment of achievements of the National Cancer Control Program proclaimed by the Polish Ministry of Health are not fully covered in the opinions of audit institutions, patients and the medical community. 2. Numerous negative opinions concerning prevention programs and suggestions of deep reform of the National Cancer Control Program have no effect on the plans of the Polish Ministry of Health. 3. It seems appropriate to analyze the causes of this state of affairs, when the opinions expressed by medical community, among others, published as scientific publications, do not tend to reflect the Ministry of Health, or at least to initiate a polemic with the medical-scientific experts and practitioners.

  7. Is love colour-blind? Interracial adoption in Canada and in the United States [Czy miłość nie rozróżnia kolorów? Międzyrasowa adopcja w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Łukasz ALBAŃSKI

    2017-11-01

    Full Text Available This paper outlines the experiences of interracial adoption in Canada and the United States. The focus is on pre- and post-adoption services as well as some of the cultural socialization strategies employed by families. Challenges in developing healthy racial identity are also discussed. The unique experiences of interracially adopted children and parents help to take another look at multicultural family planning.

  8. Czy sądy metafizyczne mówią coś o świecie? Wittgensteinowskie źródła deflacjonizmu metafizycznego i jego modele [Do metaphysical judgments say something about the world or not? Wittgensteinian roots of deflationary metaphysics and its models

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Sebastian Kolodziejczyk

    2014-09-01

    Full Text Available Many of contemporary philosophers argue against metaphysics putting forward a thesis that metaphysical claims are deflationary. This way of thinking seems to be not only persuasive but above all it rightly expresses a main difficulty of metaphysical inquires. In this paper I am trying to shed a little light on the problem of deflation of metaphysical judgments. In the first section I refer to some Wittgenstein's ideas from Tractatus logico-philosophicus and I focus on the phenomenon of manifestation as a possible source of deflation of metaphysics. The second section is devoted to the Wittgenstein's concepts of language games on the one hand and rules on the other; both of them are a key to understanding of the deepest dimensions of deflationary metaphysics. The third section is an elaboration of three models of deflation of metaphysical expressions: 1. deflation in regard to the informative status of metaphysical judgments; 2. deflation in regard to the metasemantic properties of judgments about the world, and 3. deflation in regard to the semantic ground of ontological judgments. The fourth and last part of the paper is an exposition of two crucial problems which metaphysics has to face with. I call the first of them 'a problem with conceptualization of the metaphysical experience', whereas the second one is labeled 'a problem with semantic inclusion of metaphysical expressions into judgments about facts'.

  9. Can the Spatial Point Patterns of Animal Distributions Be Detected Using Sparse Samples? A Case Study of Four Soricomorpha (Mammalia Species in Poland / Czy Przestrzenny Wzorzec Rozkładu Punktów W Dystrybucji Zwierząt Może Zostać Określony Na Podstawie Rzadkiego Próbkowania? Studium Przypadku Na Czterech Gatunkach Soricomorpha (Mammalia Występujących W Polsce.

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Chen Youhua

    2014-12-01

    Full Text Available W niniejszej pracy użyto funkcji K.-Ridley’a oraz alternatywnych modeli przestrzennego rozkładu punktów dla wyliczenia i porównania mieszanych danych o dystrybucji czterech gatunków ssaków występujących w Polsce, należących do Soricomorpha (Talpa europaea, Sorex araneus, Sorex minutus i Neomys fodiens na podstawie prób o różnej wielkości. Następujące modele zostały dopasowane i porównane: homogeniczny proces Poissona (HPP z niehomogenicznym procesem Poissona (1PP. Dla modeli 1PP zmiennymi wyjaśniającymi (kowariantami przebieg trendu były współrzędne geograficzne. Modele procesów przestrzennych i rzeczy- wisty status rozmieszczenia (z użyciem funkcji K. badanych gatunków był też szacowany na podstawie pełnych danych pochodzących z obserwacji w celu sprawdzenia jak wiele komórek sieci jest wymagane do próbkowania, aby oddało ono rzeczywisty wzorzec rozmieszczenia punktowego. Rozważano próbkowanie z wielkością próby: 5, 10, 30, 60 i 100 elementów. Dla każdej wielkości próby wykonano 500 powtórzeń w celu utrzymania spójności i redukcji nieokreśloności modelu. Wykazano, żc bazując na pełnych danych pochodzących z obserwacji modele 1PP są dużo lepsze od zerowego modelu HPP w wyjaśnieniu wzorców dystrybucji gatunków Soricomorpha na całym obszarze Polski. Dla każdej wielkości próby rzeczywisty status koncentracji gatunku jest powiązany z modelami przestrzennymi rozkładu punktów jego występowania na analizowanym obszarze i może być precyzyjnie określony na podstawie ograniczonej liczby prób. Na bazie otrzymanych rezultatów zostało stwierdzone, żc około 20% komórek sieci powinno być użyte jako minimalna, progowa liczba do dokładnego określenia rzeczywistego wzorca przestrzennego rozkładu punktów.

  10. Can the Spatial Point Patterns of Animal Distributions Be Detected Using Sparse Samples? A Case Study of Four Soricomorpha (Mammalia) Species in Poland / Czy Przestrzenny Wzorzec Rozkładu Punktów W Dystrybucji Zwierząt Może Zostać Określony Na Podstawie Rzadkiego Próbkowania? Studium Przypadku Na Czterech Gatunkach Soricomorpha (Mammalia) Występujących W Polsce.

    OpenAIRE

    Chen Youhua

    2014-01-01

    W niniejszej pracy użyto funkcji K.-Ridley’a oraz alternatywnych modeli przestrzennego rozkładu punktów dla wyliczenia i porównania mieszanych danych o dystrybucji czterech gatunków ssaków występujących w Polsce, należących do Soricomorpha (Talpa europaea, Sorex araneus, Sorex minutus i Neomys fodiens) na podstawie prób o różnej wielkości. Następujące modele zostały dopasowane i porównane: homogeniczny proces Poissona (HPP) z niehomogenicznym procesem Poissona (1PP). Dla modeli 1PP zmiennymi ...

  11. Swallowing Quality of Life After Zona Incerta Deep Brain Stimulation.

    Science.gov (United States)

    Sundstedt, Stina; Nordh, Erik; Linder, Jan; Hedström, Johanna; Finizia, Caterina; Olofsson, Katarina

    2017-02-01

    The management of Parkinson's disease (PD) has been improved, but management of signs like swallowing problems is still challenging. Deep brain stimulation (DBS) alleviates the cardinal motor symptoms and improves quality of life, but its effect on swallowing is not fully explored. The purpose of this study was to examine self-reported swallowing-specific quality of life before and after caudal zona incerta DBS (cZI DBS) in comparison with a control group. Nine PD patients (2 women and 7 men) completed the self-report Swallowing Quality of Life questionnaire (SWAL-QOL) before and 12 months after cZI DBS surgery. The postoperative data were compared to 9 controls. Median ages were 53 years (range, 40-70 years) for patients and 54 years (range, 42-72 years) for controls. No significant differences were found between the pre- or postoperative scores. The SWAL-QOL total scores did not differ significantly between PD patients and controls. The PD patients reported significantly lower scores in the burden subscale and the symptom scale. Patients with PD selected for cZI DBS showed good self-reported swallowing-specific quality of life, in many aspects equal to controls. The cZI DBS did not negatively affect swallowing-specific quality of life in this study.

  12. Pitch Variability in Patients with Parkinson's Disease: Effects of Deep Brain Stimulation of Caudal Zona Incerta and Subthalamic Nucleus

    Science.gov (United States)

    Karlsson, Fredrik; Olofsson, Katarina; Blomstedt, Patric; Linder, Jan; van Doorn, Jan

    2013-01-01

    Purpose: The purpose of the present study was to examine the effect of deep brain stimulation (DBS) of the subthalamic nucleus (STN) and the caudal zona incerta (cZi) pitch characteristics of connected speech in patients with Parkinson's disease (PD). Method: The authors evaluated 16 patients preoperatively and 12 months after DBS surgery. Eight…

  13. Articulatory Closure Proficiency in Patients with Parkinson's Disease Following Deep Brain Stimulation of the Subthalamic Nucleus and Caudal Zona Incerta

    Science.gov (United States)

    Karlsson, Fredrik; Olofsson, Katarina; Blomstedt, Patric; Linder, Jan; Nordh, Erik; van Doorn, Jan

    2014-01-01

    Purpose: The present study aimed at comparing the effects of deep brain stimulation (DBS) treatment of the subthalamic nucleus (STN) and the caudal zona incerta (cZi) on the proficiency in achieving oral closure and release during plosive production of people with Parkinson's disease. Method: Nineteen patients participated preoperatively and…

  14. "Informacja chce by? wolna". Strategie kontroli i taktyki uwalniania informacji w epoce cyfrowej

    OpenAIRE

    Banaszak, Ada

    2016-01-01

    W niniejszej pracy przygl?dam si? wybranym strategiom kontroli informacji w epoce cyfrowej oraz taktykom jej uwalniania ? dzia?aniom haker?w i haktywist?w, takich jak Richard Stallman, za?o?yciel ruchu wolnego oprogramowania, Julian Assange, cypherpunk i redaktor naczelny WikiLeaks, czy Anonymous. Aleksander Kmak

  15. Jarduera Autonomoa: 2 urteko gelan

    OpenAIRE

    Belasko Txertudi, Maitane

    2015-01-01

    Laburpena: Emmi-Pikler eta Pikler-Lóczy Institutuaren hezkuntza eredu arrakastatsua oinarritzat harturik, 2 urteko haurren jarduera autonomoaren bilakaera behatu da. Jarduera autonomoari lekua eskaintzen ez zitzaion ekintza batean lekua utziz, hezitzaileok esku hartze zuzena txikituz eta haurrei lekua eginez. Jantokira joateko atontze unean brusa jantzi, botoiak lotu eta adurretakoa janzteko izan duten gaitasuna behatu da. Azterturiko arlo guztietan haurrek izandako bilakaer...

  16. The conference "Road Safety in Europe", held in Bergisch Gladbach, Germany, September 21-23, 1998. Theme: Recommendations for speed management strategies and policies.

    NARCIS (Netherlands)

    Draskóczy, M. Mocsári, T. Risser, R. Lehner, U. Várhelyi, A. Mäkinen, T. Oei, H.-l. & Comte, S.

    1999-01-01

    At the conference "Road Safety Europe" held in Bergisch Gladbach, Germany, September 21-23, 1998, one of the themes was "Speed management and road safety - EU-project MASTER". Five of the papers presented within this framework were: Present speeds and speed management methods in Europe (Draskóczy,

  17. Contemporary trends in the management of multiple economic entities

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Sobotkiewicz Dariusz

    2014-05-01

    Full Text Available Celem opracowania jest rozpoznanie tendencji w zarządzaniu organizacjami wieloczłonowymi. Uwagę skupiono na scentralizowanym i zdecentralizowanym systemie zarządzania. Opracowanie ma charakter teoretyczno - empiryczny. Bazuje na studiach literaturowych i wynikach badań uzyskanych przez przedstawicieli środowiska naukowego na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat w zakresie centralizacji/decentralizacji zarządzania w złożonych organizmach gospodarczych. Dodatkowo zawarto najnowsze wyniki badań Autora opracowania w zakresie poruszanej problematyki w branży górniczej. W opracowaniu wykazano, iż elastyczność struktur organizacyjnych wieloczłonowych podmiotów gospodarczych jest zróżnicowana i uzależniona od typu wieloczłonowej organizacji. Im bardziej elastyczna struktura tym większa tendencja do decentralizacji zarządzania. Podjęto także próbę określenia aktualnych tendencji w zarządzaniu wieloczłonowymi organizacjami. Poszukiwano odpowiedzi na następujące pytania badawcze: w jakim kierunku zmierza zarządzanie dużymi, złożonymi organizmami gospodarczymi tzw. wieloczłonowymi podmiotami gospodarczymi ? czy występuje tendencja do centralizacji czy decentralizacji zarządzania? czy wewnętrzne jednostki zależne realizują coraz większy zakres funkcji organicznych i uprawnień decyzyjnych czy też jest on im ograniczany? Opracowanie kończy się podsumowaniem oraz spisem literatury.

  18. Reprezentowanie bez reprezentacji

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Mark Rowlands

    2012-09-01

    Full Text Available [Przekład] Mamy do czynienia z problemem reprezentacji oraz aparatury reprezentacji, która została wynaleziona do rozwiązania tego problemu. Artykuł ten ma dwa cele. Po pierwsze: pokaże on, dlaczego problem reprezentowania przerasta aparaturę reprezentacji w takim sensie, że nawet jeżeli pozbędziemy się owej aparatury, problem pozostanie. Po drugie: wykaże, że pytanie o to, czy poznanie to proces angażujący, czy nieangażujący reprezentacje, to pytanie słabo zdefiniowane i zbyt uproszczone, by mogło pomóc w zrozumieniu natury procesów poznawczych.

  19. Three Hungarian researchers and three periods of the history and culture of the Albanian people

    OpenAIRE

    Myrvete Dreshaj-Baliu

    2016-01-01

    The object of this study is the contribution of three Hungarian researchers: the publicist, the editor and the historian Windisch (Karl Go$ lieb von Windisch, 1725 -1793); the outstanding historian, medievalist, latinist and germanist Thalloczy (Ludwig von Thallóczy, 1857-1916); and the geographer and ethnographer of international dimensions Nopcsa (Baron Nopcsha 1877-1933). Their selection is not random; it refl ects the up to now development in the science of Albanology and our goal as rese...

  20. Competitiveness in International Trade in Knowledge-Intensive Services – The Case of Poland

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Wyszkowska-Kuna Joanna

    2014-06-01

    Full Text Available Celem artykułu jest zbadanie konkurencyjności Polski w międzynarodowym handlu usługami nasyconymi wiedzą. Autorka analizuje tendencje w międzynarodowych transakcjach Polski w usługach nasyconych wiedzą i stara się odpowiedzieć na pytanie, czy Polska przesuwa się w kierunku osiągnięcia przewagi komparatywnej w tym obszarze.

  1. Zakurzone białe kruki – niemieckie roczniki oficerskie (Ranglisty w zbiorach Książnicy Kopernikańskiej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Barbara Centek

    2013-12-01

    Full Text Available Od początku istnienia Prus armia cieszyła się w tym kraju wielkim poważaniem wśród obywateli, a kolejni władcy dbali o to, by jej wartość bojowa wciąż rosła. Jedną z charakterystycznych cech wojskowości pruskiej jest wydawanie co roku wykazu oficerów wszystkich oddziałów wraz z informacjami na temat struktury czy dyslokacji wojska. Przy każdym oficerze znajdowała się nie tylko informacja o jego aktualnym stopniu czy przydziale służbowym, ale także o dacie otrzymania patentu czy posiadanych odznaczeniach.Niniejszy artykuł przybliża specyfikę i dzieje pruskich roczników oficerskich, a także analizuje treść oraz cechy formalne tych woluminów, które znalazły się w posiadaniu Książnicy Kopernikańskiej. Nacisk położono przy tym na ukazanie ich wartości źródłowej dla historyka. Ustalono również drogi, którymi roczniki oficerskie trafiły do zbiorów biblioteki.

  2. Społeczne światy. Teoria – empiria – metody badań. Na przykładzie społecznego świata wspinaczki

    OpenAIRE

    Kacperczyk, Anna

    2016-01-01

    Anna Kacperczyk podejmuje tematykę coraz bardziej popularnej działalności sportowej, rekreacyjnej oraz hobbystycznej, jaką jest wspinanie. To sfera działalności, która na tle innych aktywności fizycznych prezentuje się jako dziedzina elitarna, niebezpieczna i bardzo wymagająca, dodatkowo budząca liczne kontrowersje etyczne na skutek upublicznianych w mediach relacji dotyczących himalajskich, alpejskich czy taternickich tragedii. Jednocześnie opisywana wspólnota „ludzi gór” jest tu pretekstem ...

  3. On Uniformly finitely extensible Banach spaces

    OpenAIRE

    Castillo, Jesús M. F.; Ferenczi, Valentin; Moreno, Yolanda

    2013-01-01

    We continue the study of Uniformly Finitely Extensible Banach spaces (in short, UFO) initiated in Moreno-Plichko, \\emph{On automorphic Banach spaces}, Israel J. Math. 169 (2009) 29--45 and Castillo-Plichko, \\emph{Banach spaces in various positions.} J. Funct. Anal. 259 (2010) 2098-2138. We show that they have the Uniform Approximation Property of Pe\\l czy\\'nski and Rosenthal and are compactly extensible. We will also consider their connection with the automorphic space problem of Lindenstraus...

  4. Etyka postępowania wobec ludzi chorych psychicznie i przejawiających zaburzenia psychiczne w praktyce ratownika medycznego

    OpenAIRE

    Bieda, Maja

    2015-01-01

    Nierecenzowany artykuł poglądowy Postępowanie ratownicze wobec ludzi chorych psychicznie i przejawiających zaburze-nia psychiczne powinno zawsze opierać się na ogólnie przyjętych zasadach etyki. Wszystkie czynności i decyzje muszą być ukierunkowane dobrem pacjenta i stanowią nadrzędną zasadę. Każda osoba, bez względu na stan zdrowia (w tym zdrowie psychiczne) i zaburzenia, ma prawo do godnego traktowania. W sytuacjach nagłych, kiedy pacjent jest agresywny czy też autoagresywny, podstawowym...

  5. Działalność Izabeli Czartoryskiej w służbie edukacji i wychowania patriotycznego : powstanie muzeów narodowych

    OpenAIRE

    Pater, Renata

    2015-01-01

    W XXI wieku edukacja muzealna w Polsce rozwija się szczególnie dynamicznie, powstają nowoczesne, interaktywne muzea o atrakcyjnej architekturze i bogatym programie edukacyjnym (Muzeum Powstania Warszawskiego, Muzeum Chopina czy nowo otwarte Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN lub będące jeszcze w trakcie budowy Muzeum Historii Polski, Muzeum Marszałka Józefa Piłsudzkiego i wiele innych). Działania edukacyjne skierowane są do zróżnicowanych odbiorców, zarówno grup zorganizowanych np. klas szk...

  6. Opodatkowanie transgranicznych spadków i darowizn

    OpenAIRE

    Szczepański, Jan Karol

    2017-01-01

    Wydział Prawa i Administracji Tematem pracy jest opodatkowanie transgranicznych spadków i darowizn. Opracowanie obejmuje zagadnienia związane z międzynarodowym prawem podatkowym sensu largo. Punktem wyjścia dla pracy jest zarysowanie pojęcia transgranicznego spadku (transgranicznej darowizny), które uzasadnia trójpłaszczyznową analizę reguł podatkowych. Pierwsza część pracy prezentuje zagadnienia teoretycznoprawne dotyczące opodatkowania nieodpłatnego transferu majątku mortis causa czy int...

  7. POSTĘPOWANIE ORAZ FARMAKOTERAPIA W OSTRYCH STANACH POWIKŁANIA CUKRZYCY W LECZENIU PRZEDSZPITALNYM

    OpenAIRE

    Piergies, Przemysław

    2016-01-01

    Praca przedstawia problematykę, często występującego schorzenia, jakim jest cukrzyca. Rokowanie w tej chorobie zależy od wielu czynników takich jak typ cukrzycy czy powikłania sercowo-naczyniowe, ale przede wszystkim od właściwego leczenia tej choroby. Obecnie dzięki wprowadzeniu nowoczesnych leków przeciwcukrzycowych oraz możliwości prowadzenia samokontroli choroba ta nie musi, tak jak dawnej, szybko prowadzić do ciężkiego kalectwa albo śmierci. Pacjenci chorzy na cukrzycę mogą prowad...

  8. Etiologia i patomechanizm uszkodzenia ścięgna Achillesa = The etiology and patomechanizm damage to the Achilles tendon

    OpenAIRE

    Strojek, Katarzyna; Piekorz, Zuzanna; Kaźmierczak, Urszula; Strączyńska, Agnieszka; Zukow, Walery

    2016-01-01

    Strojek Katarzyna, Piekorz Zuzanna, Kaźmierczak Urszula, Strączyńska Agnieszka, Zukow Walery. Etiologia i patomechanizm uszkodzenia ścięgna Achillesa = The etiology and patomechanizm damage to the Achilles tendon. Journal of Education, Health and Sport. 2016;6(11):147-160. eISSN 2391-8306. DOI http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.164687 http://ojs.ukw.edu.pl/index.php/johs/article/view/3976 https://pbn.nauka.gov.pl/sedno-webapp/works/755729 The journal has had 7 poin...

  9. Edukacja medialna i informacyjna w szkole. O analizie programów nauczania

    OpenAIRE

    Piotrowska, Renata; Rozkosz, Ewa A.

    2014-01-01

    Dyskusja nad edukacją medialną i informacyjną w szkole obejmuje programy nauczania. Do analizy ich zawartości potrzebne jest wieloaspektowe narzędzie, które pozwoli jednoznacznie udzielić odpowiedzi na pytanie, czy i w jakim stopniu badane programy przewidują kształcenie kompetencji medialnych i informacyjnych? Autorki podjęły próbę opracowania takiego narzędzia, opierając się na technice badawczej Bernarda Berelsona - analizie jawnej zawartości komunikatów. Berelson rekomenduje wykorzystanie...

  10. Pràctica 9. El desenvolupament psicomotor del xiquet (primer cicle d'Educació Infantil)

    OpenAIRE

    Gomis Selva, Nieves; Sánchez Colodrero, Vicente; Delgado Domenech, Beatriz

    2013-01-01

    El començament del desenvolupament del xiquet està dominat essencialment per la motricitat. En els primers mesos d’edat del nadó, els moviments són veritables manifestacions del seu desenvolupament psicològic. Aquesta motricitat es desenvoluparà amb més precisió i seguretat si creem un ambient segur i de llibertat per als xiquets, on el rol de l’adult és d’acompanyament no invasiu i testimoni dels seus èxits. Els treballs d’investigació de l’Institut Lóczy i de la doctora Emmi Pikler ens indi...

  11. Die Entwicklung des Verhaltens bei der Nahrungsaufnahme, der Pflege und dem Spielen bei Kindern im 2. und 3. Lebensjahr in Tageseinrichtungen

    OpenAIRE

    Sporrer, Tobias

    2013-01-01

    Die vorliegende Arbeit beschäftigt sich mit einem Teil des Dokumentationsbogens der kindlichen Entwicklung, der im Lóczy-Institut in Budapest unter der Leitung der Kinderärztin Emmi Pikler erarbeitet wurde. Mit ihm können außerhäuslich betreute Kinder in ihrer Entwicklung beobachtet und diese dokumentiert werden. Das Ziel ist, differenzierte Aussagen zur Entwicklung der betreuten Kinder machen zu können. Die Normierung des Bogens erfolgte erstmals in den 1960er Jahren in Ungarn. Wir führen in...

  12. Editorial: New Developments in International Business and Economics in CEECs

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Łukasz Puślecki

    2015-02-01

    Full Text Available The political and economic shift of early 1990s in Central and Eastern Europe countries (CEECs initiated a fundamental process of transformation of the region's economies and firms (Galgóczi, 2002. The formerly regulated economies gradually became an integral part of the global economy (Dayan & Gorynia, 2009; Szarucki, 2013. While the unprecedented scale of change provided then a unique research setting for international business and economics scholars, there have been recent discussions about the extent to which the CEE region is still a specific business environment (Schuh & Rossmann, 2010.

  13. European Microfinance – Relevance, Efficiency And Impact / Europejskie Mikrofinanse – Istotność, Skuteczność, Oddziaływanie

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Fila Joanna

    2015-12-01

    Full Text Available Mikrofinanse wiążą się z oferowaniem osobom wykluczonym społecznie, finansowo i mikroprzedsiębiorcom podstawowych usług finansowych, takich jak kredyt, oszczędności czy ubezpieczenia. Mikrokredyt jest w tej grupie najbardziej rozpoznawalnym instrumentem mikrofinansów. Pozwala rozpocząć własną działalność gospodarczą, a także stanowi źródło finansowania istniejących mikroprzedsiębiorstw.

  14.  Informacja o pracy wolontariuszy w sprawozdaniach organizacji pożytku publicznego w Polsce

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Halina Waniak-Michalak

    2014-04-01

    Full Text Available  Celem artykułu było ustalenie, czy informacje o wolontariuszach ujawniane przez organizacje non-profit prowadzące działalność pożytku publicznego w Polsce są porównywalne oraz czy pozwalają ocenić wpływ wolontariatu na wyniki finansowe tych organizacji. Na podstawie badań literaturowych wskazano możliwości wyceny wartości wolontariatu w sprawozdaniach organizacji pożytku publicznego w Polsce i na świecie. Postawiony cel był realizowany poprzez studia literaturowe oraz badania empiryczne z wykorzystaniem metod analizy statystycznej na próbie 315 fundacji w Polsce. Studia literaturowe wykazały wiele barier związanych z pomiarem pracy wolontariuszy i jej raportowaniem, co uniemożli-wia przy obecnym stanie wiedzy oraz nastawieniu menedżerów organizacji non-profit uwzględnienie tej informacji w sprawozdaniach finansowych. Badania empiryczne wykazały natomiast niedostateczność informacji o pracy wolontariuszy w sprawozdaniach merytorycznych fundacji w Polsce. Prezentowana informacja nie pozwala na ocenę wpływu wolontariatu na wyniki osiągane przez fundacje, ani na porów-nywanie tych informacji pomiędzy organizacjami.

  15. Wprowadzenie do antropologii linii. O książce „Lines: A Brief History” Tima Ingolda

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Krzysztof Maj

    2015-12-01

    Full Text Available Tekst niniejszy rozważa, w oparciu o krótką analizę kluczowych wątków książki Lines: A Brief History (2013 Tima Ingolda, zasadność wprowadzenia do dyskursu humanistycznego tytułowej antropologii linii. Za najważniejszą część koncepcji Ingolda uznaje się opisany przezeń zwrot od linearności modernizmu i nowoczesności do spacjalności postmodernizmu i ponowoczesno- ści – na czele z wprowadzoną przezeń opozycją dwóch praktyk poznawczych, trail-following oraz wayfaring, związanych – odpowiednio – z podążaniem do określonego miejsca w z góry zaplanowany sposób i nieskrępowanym wę- drowaniem po jakiejś przestrzeni. Natomiast poprzez osadzenie argumentacji Ingolda w egzemplifikacji nowomedialnej (np. nawigowanie za pomocą Google Maps czy eksplorowanie światów gier wideo czy skojarzenie z szerzej znanymi koncepcjami filozoficznymi i pojęciami teoretycznymi próbuje się pokazać przełomowość Lines: A Brief History dla rozwoju topograficznego nurtu badań kulturowych.

  16. Mistyczne małżeństwo Jezusa i św. Siostry Faustyny jako paradygmat budowania miłości i relacji małżeńskich. Dyskurs na podstawie analizy „Dzienniczka”

    OpenAIRE

    Tykarski, Sławomir

    2017-01-01

    Przyglądając się tytułowi artykułu, czytelnik może się zastanawiać czy tak dwie różne rzeczywistości, jakimi są mistyczne zaślubiny i relacje małżeńskie w ogóle mają ze sobą coś wspólnego i czy tak odmienne rzeczywistości można ze sobą zestawić. Odpowiedź jest pozytywna, niemniej z bardzo ważnym zastrzeżeniem. Otóż można dokonać porównania, ale tylko czyniąc to w daleko idący sposób per analogiam. W związku z tym nie każda rzeczywistość, mająca swoje miejsce w małżeństwie mistycznym, znajdzie...

  17. Układ pojęć konstytuujących teorię rachunkowości w kontekście nauk ekonomicznych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Mieczysław Dobija

    2016-09-01

    Full Text Available Każda teoria wyjaśniająca zjawiska rzeczywistego świata ma za podstawę pojęcia pierwotne i fundamen-talne zasady oraz definicje podstawowych koncepcji, które następnie są materią do formułowania stwier-dzeń orzekających, przy zastosowaniu logiki i postępowania naukowego. Powstaje zatem pytanie, czy ten podstawowy zbiór pojęć dla wiedzy zwanej rachunkowością pokrywa się z odpowiednikiem z zakresu ekonomii. Analiza tej kwestii jest bezsprzecznie zasadna, ponieważ już kategoria kapitału ma w rachun-kowości nierzadko inne znaczenie niż w ekonomii czy w naukach o zarządzaniu. Rozważania prowadzą do wniosku, że podstawowy układ pojęć konstytuujący teorię rachunkowości jest jednoznacznie określo-ny, natomiast ten stan niekoniecznie występuje w innych naukach ekonomicznych. Różnią się też kon-cepcje i podejścia do kategorii wartości, co powoduje, że dyscypliny nauk ekonomicznych są w małym stopniu komplementarne.

  18. Łuszczyca paznokci

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Hanna Wolska

    2010-09-01

    Full Text Available Łuszczycowe zmiany paznokciowe występują u około 50% pacjentówz łuszczycą zwyczajną i powyżej 80% osób z łuszczycą stawową. Zmianymogą mieć różnorodny charakter, z czego najczęściej występującymii/lub stwarzającymi największe problemy dla pacjentów są: naparstkowanie,hiperkeratoza podpaznokciowa oraz onycholiza. Mogą oneutrudniać wykonywanie nie tylko czynności dnia codziennego, alenawet pracy zawodowej, a tym samym wpływać wybitnie niekorzystniena jakość życia. Istnieją ponadto dane wskazujące na wyraźnyzwiązek między zmianami paznokciowymi i łuszczycą stawową.Związek ten zaznacza się zwłaszcza przy objęciu procesem zapalnymdystalnych stawów międzypaliczkowych. Nasilone zmiany paznokciowewydają się jednym z głównych czynników ryzyka rozwoju łuszczycystawowej. Stopień zajęcia paznokci określa się najczęściej zapomocą tzw. skali NAPSI, która pozwala na obiektywne porównanieskuteczności poszczególnych terapii. Jest to o tyle istotne, że dotychczasnie ma ujednoliconych metod leczenia przy tej lokalizacji łuszczycy.Wszystkie leki podawane ogólnie, zwłaszcza retinoidy, mogąpowodować poprawę stanu paznokci. Badania kontrolowane nowychpreparatów wskazują na znaczną skuteczność infliksymabu, a obserwacjekliniczne – również adalimumabu. Najczęściej jednak stosuje siępreparaty miejscowe, z których najskuteczniejsze wydają się kortykosteroidy,zwłaszcza w iniekcjach domiejscowych, co może jednakłączyć się z istotnymi działaniami niepożądanymi. Bezpieczniejsze jeststosowanie miejscowych pochodnych witaminy D i witaminy A – kalcypotriolui tazarotenu, ale ich skuteczność zależy w dużej mierze odsposobu aplikacji – pod okluzją czy bez okluzji, czy też w skojarzeniuz miejscowymi kortykosteroidami. Postępowanie u pacjentów z łuszczycąpaznokci nadal pozostaje problemem.

  19. Problem agresji pacjentów – próba diagnozy, poszukiwanie rozwiązań

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Błażej Kmieciak

    2016-09-01

    Full Text Available Relacja między pacjentem a lekarzem ma szczególny charakter, dotyczy bowiem zagadnień bezpośrednio związanych z intymnością i godnością. Pacjent dzieli się informacjami na temat swoich problemów, a lekarz ma wiedzę i umiejętności, które mogą pomóc w ich rozwiązaniu. W omawianej relacji istnieje więc wyraźna dysproporcja: pacjent musi w pewnym momencie zaufać lekarzowi i podjąć proponowane przez niego działania. Dysproporcja ta przyczyniła się do rozwoju idei praw pacjenta. Zwrócono uwagę, że osobę leczoną trzeba traktować z szacunkiem, a jej godności nie wolno naruszać. Dzięki temu coraz popularniejsze stawało się podejście, zgodnie z którym pacjent jest partnerem w procesie terapeutycznym. W ostatnich latach można jednak zaobserwować niepokojące zjawisko: część pacjentów zmieniła stosunek do lekarzy i traktuje ich wyłącznie jako specjalistów od określonych usług. Osoby leczone mają coraz więcej oczekiwań i żądań, którym czasem towarzyszy agresja słowna i fizyczna. Pojawiają się zatem istotne pytania: Czy wystąpienie zachowań agresywnych wynika z konkretnej przyczyny? Czy tylko pewna grupa pacjentów jest skłonna do podejmowania podobnych działań? Czy od agresji można się uzależnić? W jaki sposób lekarz powinien reagować na przemoc werbalną i fizyczną?

  20. Miejsce psychoterapii w prewencji i leczeniu depresji poudarowej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Hubert M. Wichowicz

    2018-06-01

    Full Text Available Depresja poudarowa jest najczęstszym psychiatrycznym powikłaniem udaru. Jej wystąpienie koreluje z opóźnieniem procesu rehabilitacji, głębszym upośledzeniem procesów poznawczych czy pogorszeniem jakości życia chorych. Większość artykułów dotyczących prewencji i leczenia depresji poudarowej koncentruje się na środkach farmakologicznych. Psychoterapia pozostaje zaś w tle, chociaż jako forma wskazana dla osób z lekkimi i umiarkowanymi postaciami depresji wydaje się odpowiednia dla chorych po udarze, u których dominują takie właśnie postacie. Jakkolwiek u znacznego odsetka pacjentów psychoterapia jest trudna do przeprowadzenia ze względu na ciężki stan neurologiczny i zaburzenia wyższych funkcji poznawczych, afazję czy otępienie, wiele udarów mózgu ma lżejszy przebieg i potencjalnie kwalifikuje się do tej formy zapobiegania albo terapii depresji. W świetle medycyny opartej na dowodach psychoterapia wykazuje u chorych po udarze wpływ prewencyjny. Wpływ leczniczy nie został udowodniony, jednak rozmaitość stosowanych podejść, czyniących każde doniesienie nieporównywalnym z innymi, nakazuje ostrożność we wnioskowaniu. W artykule zaprezentowano wybrane prace i proponowane formy terapii. Ich przegląd sugeruje, że w odniesieniu do osób po udarze lepsze będzie zastosowanie prostszych form psychoterapii, które najbliższe są psychoedukacji czy nawet grupom wsparcia oraz koncentrują się na codziennych problemach. Nie ma i prawdopodobnie długo nie będzie jasnych wskazówek co do tego, jaka metoda jest najbardziej wskazana. Mimo to – jeśli uwzględnić liczebność populacji pacjentów po udarze, brak możliwości zastosowania farmakoterapii w niektórych przypadkach i etyczne wątpliwości związane z profilaktycznym podawaniem leków psychotropowych – psychoterapia poszerza repertuar środków potencjalnie użytecznych w prewencji i leczeniu depresji.

  1. Klindamycyna – kompletna monografia leku

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Iwona Korzeniewska-Rybicka

    2018-01-01

    Full Text Available Klindamycyna jest półsyntetyczną chlorową pochodną linkomycyny o licznych zaletach w porównaniu ze swoim prekursorem, dostępną w lecznictwie od 1966 roku. Wykazuje działanie bakteriostatyczne poprzez wpływ na podjednostkę 50S rybosomów wrażliwych bakterii, identycznie jak makrolidy i streptograminy typu B, a co nie mniej ważne, blokuje syntezę toksyn i ogranicza wirulencję niezwykle niebezpiecznych bakterii: Streptococcus pyogenes i Staphylococcus aureus. Jest to antybiotyk aktywny wobec ziarenkowców Gram-dodatnich, z wyjątkiem enterokoków, oraz wobec większości bakterii beztlenowych, zarówno Gram-dodatnich, jak i Gram-ujemnych. Działa też przeciwpierwotniakowo, np. wobec gatunków takich jak Pneumocystis czy Toxoplasma. Oporność bakterii na klindamycynę narasta wśród niektórych gatunków, np. Streptococcus pneumoniae czy Bacteroides fragilis, co związane jest zwykle z modyfikacją miejsca docelowego wiązania, działaniem pomp wyrzutu lub inaktywacją enzymatyczną leku. Klindamycyna jest dostępna w Polsce pod różnymi postaciami. Charakteryzuje się dobrą biodostępnością po podaniu doustnym oraz dobrą dystrybucją do tkanek (z wyjątkiem ośrodkowego układu nerwowego. Eliminowana jest głównie z żółcią. Działania niepożądane klindamycyny na ogół nie są groźne, choć stosunkowo często występują objawy takie jak biegunka czy wysypki skórne. Poważnym powikłaniem terapii tym antybiotykiem może być wystąpienie rzekomobłoniastego zapalenia jelit wywołanego przez Clostridium difficile. Klindamycyna może być stosowana w wielu wskazaniach klinicznych. Często jest jednak lekiem drugiego rzutu w terapii zakażeń lub w farmakoprofilaktyce. Aktywność wobec bakterii beztlenowych i gronkowców opornych na metycylinę przesuwa ją do terapii pierwszej linii leczenia w infekcjach o takiej etiologii.

  2. Conditions necessary to maintain work-life balance of employees - in the light of the research results

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Stankiewicz Janina

    2014-05-01

    Full Text Available W artykule zaprezentowano wyniki badań dotyczących równowagi między pracą zawodową a życiem prywatnym pracowników lubuskich przedsiębiorstw. Szczegółowej analizie poddano warunki pracy zapewnione przez pracodawców. Sprawdzono, czy sprzyjają one, w ocenie respondentów, zachowaniu homeostazy między pracą a życiem pozazawodowym. Uzyskane rezultaty badań ujawniły pewne deficyty w tym zakresie. Skłoniło to do refleksji nad potencjalnymi środkami zaradczymi, np. wprowadzeniem w organizacji polityki „zatrudniania przyjaznego rodzinie”.

  3. Dekryminalizacja, praca, intersekcjonalność, uznanie : ramy ruchu pracownic i pracowników seksualnych w Europie

    OpenAIRE

    Dziuban, Agata

    2018-01-01

    Celem artykułu jest podjęcie krytycznej dyskusji nad regionalną specyfiką i dynamiką ruchu pracownic i pracowników seksualnych w Europie. Nakreślając trzy fale mobilizacji pracownic i pracowników seksualnych w regionie, podejmę próbę odpowiedzi na dwa, ściśle ze sobą powiązane, pytania: a) wokół jakich żądań, zbiorowych tożsamości i politycznych projektów organizują się osoby świadczące usługi seksualne w Europie? b) w jaki sposób społeczne czy kulturowe uwarunkowania - choćby takie jak postę...

  4. Computer Simulation of the Formation of Non-Metallic Precipitates During a Continuous Casting of Steel

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Kalisz D.

    2016-03-01

    Full Text Available The authors own computer software, based on the Ueshima mathematical model with taking into account the back diffusion, determined from the Wołczyński equation, was developed for simulation calculations. The applied calculation procedure allowed to determine the chemical composition of the non-metallic phase in steel deoxidised by means of Mn, Si and Al, at the given cooling rate. The calculation results were confirmed by the analysis of samples taken from the determined areas of the cast ingot. This indicates that the developed computer software can be applied for designing the steel casting process of the strictly determined chemical composition and for obtaining the required non-metallic precipitates.

  5. Ocena dokładności wyznaczania przestrzennego położenia punktów metodą biegunową

    OpenAIRE

    Preweda, Edward

    1997-01-01

    Położenie, wymiary czy też kształt wielu obiektów przemysłowych określa się na podstawie wyników pomiarów geodezyjnych. Kontrolowane obiekty reprezentowane są przez zbiory punktów położonych na ich powierzchni. Jedną z metod wyznaczania współrzędnych przestrzennych punktów jest metoda biegunową. W pracy wyprowadzono zależności określające macierz kowariancji dla współrzędnych punktów wyznaczanych tą metodą. Positions, dimensions or shape of many industrial objects are determined on the bas...

  6. Age of consent - wiek zgody. Kryminologiczno-prawna problematyka uregulowania kryminalizacji stosunków seksualnych z dzieckiem

    OpenAIRE

    Dziewanowska, Małgorzata

    2014-01-01

    1. Wprowadzenie Praca doktorska jest pogłębioną analizą kryminologiczną stosowania w praktyce art. 200 § 1 kodeksu karnego (k.k.) dotyczącego zakazu wchodzenia w relacje seksualne z dziećmi poniżej 15 roku życia. Podstawowym celem pracy jest zweryfikowanie, czy przepis ten efektywnie służy, zgodnie z założonym jego ratio legis: ochronie obyczajności i samych dzieci przed wykorzystywaniem seksualnym przez osoby dorosłe. Ze względu na przyjęte w prawie karnym granice wieku: 15 lat dla wie...

  7. Integration of Modeling in Solidworks and Matlab/Simulink Environments

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Cekus Dawid

    2014-03-01

    Full Text Available W pracy opisano tok postepowania podczas budowy modeli symulacyjnych z wykorzystaniem programu SolidWorks i Matlab/Simulink. Tworzenie modelu symulacyjnego przebiega etapami, to znaczy najpierw opracowywany jest model geometryczny w programie SolidWorks, nastepnie dzieki mozliwosci wymiany danych, model CAD jest implementowany w srodowisku obliczeniowym Matlab/Simulink. Modele SimMechanics pozwalaja na sledzenie wielu parametrów, np. trajektorii, predkosci, czy przyspieszen dowolnych elementów układu złozonego. W pracy, jako przykłady modeli symulacyjnych opracowanych zgodnie z zaprezentowana metoda, pokazano modele laboratoryjnego zurawia samochodowego oraz zurawia lesnego. Modele te umozliwiaja wizualizacje zadanego - za pomoca wymuszen kinematycznych - cyklu pracy.

  8. Dlaczego Słowińcy nie chcą rozmawiać? O antropologicznym czytaniu historii

    OpenAIRE

    Filip, Mariusz

    2015-01-01

    Celem eseju jest oswojenie czytelnika ze sposobem antropologicznej/etnologicznej lektury przeszłości. Nie będzie to czynione poprzez prezentowanie czy formułowanie jakiego teoretycznego programu, lecz przez spojrzenie, jak wygląda to w praktyce. Przykładem będzie intrygująca grypa Słowińców. Pretekstem dla mojego antropologicznego czytania historii, jest postawienie na pozór banalnego, lecz świadomego i przemyślanego pytania: „Dlaczego Słowińcy nie chcą rozmawiać”? To pytanie stało się najważ...

  9. Przestrzenne zróżnicowania kalendarza płodności we współczesnej Polsce

    OpenAIRE

    Szukalski, Piotr

    2014-01-01

    W każdym kraju występują regionalne różnice zachowań demograficznych, w tym i prokreacyjnych. Celem niniejszego artykułu jest wskazanie na podstawie analizy zmian rozkładów cząstkowych współczynników płodności w latach 1991-2012, czy w polskich realiach występuje stałość kalendarza płodności w poszczególnych województwach. Przeprowadzona analiza wskazuje, iż sytuacja taka występuje, przy czym można wyodrębnić 2 w miarę jednorodne grupy, obejmujące łącznie większość województw. W Polsce Północ...

  10. Multiple classification analysis. Theory and application to Demography

    OpenAIRE

    Suseł, Aleksander

    2011-01-01

    Model analizy klasyfikacji wielokrotnej (MCA) jest addytywnym modelem mającym szersze możliwości zastosowania niż, np. modele regresji liniowej. Przede wszystkim ze względu na to, gdyż zmienne w modelu MCA mogą pochodzić ze skal np. przedziałowej czy nominalnej. Poza tym, możliwe jest określenie stopnia wpływu zmiennych niezależnych zarówno przed jak i po uwzględnieniu zmiennych kontrolnych. Wreszcie, nie jest wymagane spełnienie założenia liniowej zależności p...

  11. Resilience a edukacja. Rola fenomenu skutecznej adaptacji w osiągnięciach szkolnych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marek Smulczyk

    2016-12-01

    Full Text Available W kontekście edukacyjnym resilience jest ujmowana jako zwiększone prawdopodobieństwo sukcesu w nauce, mimo doświadczania przeciwności spowodowanych przez wrodzone cechy jednostki, warunki życiowe, czy doświadczenia. W artykule przedstawiono koncepcję resilience, uwzględniając etymologię nazwy, mechanizmy leżące u podstaw tego zjawiska, nurty badawcze oraz związki tej koncepcji z funkcjonowaniem szkolnym. Zaprezentowano argumenty, że academic resilience może być istotnym fenomenem dla wszystkich uczniów uczestniczących w procesie nauki.

  12. Astma a dym tytoniowy

    OpenAIRE

    Agnieszka Fabisiewicz; Bolesław Kalicki; Anna Grad; Anna Jung; Ludmiła Bartoszewicz; Urszula Pasik

    2009-01-01

    Szacuje się, że około 10-15% dzieci do 10. roku życia ma rozpoznaną astmę oskrzelową. Wdychanie dymu tytoniowego nasila objawy i utrudnia leczenie astmy. Dotyczy to zarówno palenia czynnego, jak i biernego wdychania dymu tytoniowego. Narażenie na dym tytoniowy może przyczyniać się do rozwoju przewlekłych stanów zapalnych dróg oddechowych i w konsekwencji prowadzić do POChP czy powodować zaostrzenia i cięższy przebieg astmy. Negatywne skutki palenia dotyczą także przebiegu ciąży or...

  13. Zespół nakładania astmy i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc

    OpenAIRE

    Jadwiga Kroczyńska-Bednarek; Paweł Górski; Iwona Grzelewska-Rzymowska

    2011-01-01

    Astma i przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) to zapalne choroby dróg oddechowych, które łączy obecność ograniczenia przepływu powierza przez drogi oddechowe podkreślane w ich definicji. Zapalenie, które leży u podłoża obu chorób, różni się jakościowo rodzajem przeważających komórek i głównych mediatorów zapalnych. Inna jest też na ogół odpowiedź na leki rozszerzające oskrzela w astmie i POChP. Pomimo tych różnic i znaczących odrębności naturalnego przebiegu, rokowania i pat...

  14. Odkryć ukryte... Praca socjalna w Polsce z perspektywy women's/gender/feminist studies

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Kola

    2015-06-01

    Full Text Available Celem artykułu jest zaprezentowanie rzadkiej i mało rozpowszechnionej perspektywy rozumienia pracy socjalnej nie tylko jako dyscypliny naukowej czy akademickiej, ale także jako określonych działań wspierających. Autorka włącza badania z zakresu studiów nad kobiecością, studiów genderowych oraz feministycznych do analizy profesjonalnej pracy socjalnej, polityki społecznej, praw społecznych itd. W artykule opisuje się akty opresji za pomocą tych współczesnych teorii, które są pomocne dla praktyki pracy socjalnej, wyjaśnia źródła mechanizmów odpowiedzialnych za opresję oraz wskazuje na możliwe rozwiązania.

  15. Wybór najskuteczniejszej metody rekultywacji zbiorników wodnych z wykorzystaniem metody AHP

    OpenAIRE

    Joanna Chmist; Mateusz Hämmerling

    2016-01-01

    Problem z jakością wód w zamkniętych zbiornikach jest znany od lat. Poprawa parametrów jakości wody w jeziorze zwiększa możliwości jego wykorzystania. Obecnie istnieje wiele metod rekultywacji zbiorników wodnych. Wybór odpowiedniej uwarunkowany jest zarówno oddziaływaniem różnorodnych czynników powodujących stopniową degradację jezior, jak i kosztami rekultywacji czy typem zbiornika. W artykule zaprezentowano praktyczne zastosowanie metody AHP w rozwiązaniu wielokryterialnych problemów rekult...

  16. Dopalacze – nowe zagrożenie zdrowia młodzieży

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Karolina Kierus

    2011-12-01

    Full Text Available Pomimo nowelizacji Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii dopalacze nie zniknęły całkowicie z polskiego rynku i życia młodzieży, gdyż nadal dostępne są w sprzedaży wysyłkowej. Obecnie Internet proponuje młodemu człowiekowi przynajmniej osiem polskojęzycznych stron e-sklepów, oferujących tanią wysyłkę zamówionych towarów do Polski. Skład dopalaczy nie jest w pełni poznany, gdyż podlega stałej ewolucji. Postać, pod jaką występują, to najczęściej susze roślinne (typu Spice, tabletki (party pills, proszki, sprzedawane jako produkty kolekcjonerskie, nienadające się do spożycia przez ludzi. Zażywanie ich polega na paleniu w skrętach, lufkach, fajkach wodnych, przyjmowaniu doustnym oraz w inhalacjach donosowych. Zawierają one zarówno syntetyczne substancje chemiczne, jak i susze bądź sproszkowane nasiona roślin znanych z silnych działań psychostymulujących czy halucynogennych. Efekt działania dopalaczy imituje skutki zażycia popularnych narkotyków, takich jak: marihuana, opium, amfetamina czy ecstasy. Przy długotrwałym stosowaniu dopalacze, podobnie jak inne środki psychostymulujące, mogą powodować uzależnienie, a także być wstępem do eksperymentowania z tzw. twardymi narkotykami. Oprócz działań pobudzających, relaksujących, halucynogennych czy empatogennych powodują wiele działań niepożądanych zarówno z grupy zaburzeń psychicznych, jak też istotnych zaburzeń somatycznych, prowadzących nawet do poważnych zaburzeń świadomości, zaburzeń oddychania czy napadów drgawkowych bezpośrednio zagrażających życiu. Rozpoznanie kliniczne zatrucia dopalaczami ustala się na podstawie objawów klinicznych oraz wywiadu wskazującego na zażycie nieznanej substancji. Z uwagi na brak swoistych odtrutek leczenie pozostaje jedynie objawowe, ma podtrzymywać podstawowe czynności życiowe. Wskazane jest przeprowadzenie konsultacji psychologicznej i/lub psychiatrycznej, a w uzasadnionych

  17. „Турското робство” като място на ­памет. Резултати от теренно изследване

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Евгения [Evgeniia] Иванова [Ivanova

    2015-08-01

    W przypadku Bułgarów i poszczególnych mniejszości narodowych wiodące toposy są podobne, mimo iż pojawiają się z różną częstotliwością. Nawet mniejszość turecka uznaje wyzwolenie Bułgarii spod panowania osmańskiego za najważniejsze wydarzenie, w czym nie należy upatrywać martyrologii czy wysokiego stopnia integracji; w większości przypadków pozwala to dojrzeć w tym zjawisku tendencję do stosowania strategii mimikry.

  18. Fundusze strukturalne dla bibliotek w okresie programowania 2007-2013

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Maria Wojcińska

    2009-01-01

    Full Text Available Polska w ramach funduszy strukturalnych otrzyma w okresie programowania 2007-2013 około 67,3 mld euro. Jest to największa pomoc przyznana dotychczas państwu członkowskiemu w ramach Polityki Spójności Unii Europejskiej. Przed bibliotekami – zarówno naukowymi, jak również publicznymi czy nawet szkolnymi pojawiła się więc kolejna szansa na dofinansowanie działalności. W artykule przedstawione są możliwości skorzystania przez te instytucje z funduszy strukturalnych w latach 2007-2013 w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej, Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego oraz Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.

  19. Postawy konsumentów wobec reklam kredytów hipotecznych

    OpenAIRE

    Kmita, Emilia

    2011-01-01

    Najważniejszym aspektem poznawczym niniejszej pracy była analiza postaw konsumentów wobec reklam, ze szczególnym uwzględnieniem tych prezentujących kredyty hipoteczne. Weryfikacji postawionych przez mnie hipotez dokonałam poprzez badanie ankietowe przeprowadzone wśród klientów banku Pekao S.A. w Nowym Sączu. Wyniki badań wskazują, iż konsumenci zazwyczaj nie darzą reklam zbyt dużą sympatią czy zaufaniem. W przypadku podejmowania ważnych decyzji życiowych jakimi jest zakup własnego domu oraz w...

  20. Entropies from Coarse-graining: Convex Polytopes vs. Ellipsoids

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Nikos Kalogeropoulos

    2015-09-01

    Full Text Available We examine the Boltzmann/Gibbs/Shannon SBGS and the non-additive Havrda-Charvát/Daróczy/Cressie-Read/Tsallis Sq and the Kaniadakis κ-entropy Sκ from the viewpoint of coarse-graining, symplectic capacities and convexity. We argue that the functional form of such entropies can be ascribed to a discordance in phase-space coarse-graining between two generally different approaches: the Euclidean/Riemannian metric one that reflects independence and picks cubes as the fundamental cells in coarse-graining and the symplectic/canonical one that picks spheres/ellipsoids for this role. Our discussion is motivated by and confined to the behaviour of Hamiltonian systems of many degrees of freedom. We see that Dvoretzky’s theorem provides asymptotic estimates for the minimal dimension beyond which these two approaches are close to each other. We state and speculate about the role that dualities may play in this viewpoint.

  1. Editorial Foreword: The Internal Dynamics of the Enlarged Single European Market

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ruth Wittlinger

    2009-12-01

    Full Text Available This Special Issue consists of a small selection of the wide range of papers which were delivered at the seminars. It can thus only provide a snapshot. We have, however, tried to ensure that the choice of the papers included in this volume also reflects the fact that it was academics AND practitioners who contributed to the overall success of the series. Whereas the first five contributors (Schweiger, de la Porte, Funk, Allen and Aldred, Pogátsa examine their various topics from an academic perspective, the last two papers (Galgóczi and Medhurst/Tortolano provide assessments of the impact of the Single European Market on Central and Eastern European and wider EU member state economies and societies from a trade union perspective.

  2. Muzealizacja przestrzeni publicznej jako forma obecności dziedzictwa kulturowego we współczesnym społeczeństwie

    OpenAIRE

    Andrzej Kadłuczka

    2018-01-01

    W artykule omówiono nowe zjawisko muzealizacji przestrzeni publicznej, które nie oznacza jedynie dostrzeganego przez socjologów dynamicznie wzrastającego zapotrzebowania społecznego na innowacyjnie i atrakcyjnie kształtowane muzea, czy centra promocji dziedzictwa historycznego, ale także coraz szersza, bezpośrednią – „fizyczną” obecność tego dziedzictwa w życiu współczesnego człowieka. Jest ta obecność generowana poprzez inwestycje realizowane na terenach historycznych, które stają się źródłe...

  3. Rachunek dochodów i wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego na przykładzie gminy Chełmiec w latach 2011-2013

    OpenAIRE

    Rodak, Anna

    2015-01-01

    Przedłożona praca ma na celu wskazanie źródeł i struktury dochodów budżetowych oraz charakteru wydatkowania środków budżetowych gminy Chełmiec, a także dokonanie rzetelnej oceny sytuacji finansowej wymienionej powyżej jednostki. Analiza budżetu obejmuje zakres czasowy od 2011 do 2013 roku. Szczegółowe pytania, na które starano się w niniejszej pracy odpowiedzieć są następujące: Czy gmina Chełmiec jest gospodarna w wykorzystywaniu środków budżetowych? oraz jak gmina Chełmiec mając do dyspozycj...

  4. Međukulturalnost i kako nas vide drugi

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ana Ćavar

    2015-12-01

    Jednym z istotnych warunków osiągnięcia kompetencji międzykultu­rowych jest przezwyciężenie zbiorowych oraz indywidualnych stereotypów. Aby dowiedzieć się, czy istnieją stereotypowe obrazy/stereotypy o Chorwacji i Chorwatach wśród studentów zagranicznych, przeprowadziłyśmy ankietę wśród studentów slawistyki/kroatystyki na uczelnich zagranicznych. Celem badania było ułatwienie wprowadzenia podejścia międzykulturowego w naucza­niu języka chorwackiego na uniwersytetach.

  5. Przestępczość zorganizowana

    OpenAIRE

    Karpiel, Dorota

    2017-01-01

    Problematyka przestępczości zorganizowanej od kilkudziesięciu lat jest przedmiotem rozmaitych debat na forach międzynarodowych. Dokonanie analizy zjawiska przestępczości zorganizowanej, jej stanu, dynamiki i struktury łączy się w pierwszym rzędzie z potrzeby wypracowania odpowiedniej definicji tego pojęcia. Autorka bada orzeczenia sądów na temat przestępczości zorganizowanej, skupiając się także na rozmiarze i strukturze tego zjawiska, zgłębiając źródła prawa polskiego. Celem niniejszej pracy...

  6. Relational Resources As A Source Of Regional Competitive Advantage. Illustrated By The Examples Of The Lodzkie Voivodship And The Novosibirsk Oblast / Zasoby Relacyjne Jako Źródło Przewagi Konkurencyjnej Regionów Na Przykładzie Województwa Łódzkiego Oraz Obwodu Novosybirskiego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Rudolf Wawrzyniec

    2015-08-01

    Full Text Available Artykuł ma na celu pokazanie zasobów relacyjnych, jako nabierającego na znaczeniu czynnika konkurencyjności terytoriów. Autorzy starają się wykazać, że regiony chcące zwiększyć swoją przewagę konkurencyjną powinny podejmować działania, aby ułatwiać tworzenie bazy wiedzy oraz otoczenia instytucjonalnego. W artykule oparto się na teorii zależności od zasobów, wykorzystywanej zwłaszcza dla analizowania relacji pomiędzy organizacją a jej otoczeniem. Opracowanie ma charakter teoretyczny z wykorzystaniem metody desk research przy użyciu szerokiej, światowej literatury przedmiotu. Rozważania kończy prezentacja dwóch deskryptywnych studiów przypadku.

  7. Dokumenty piśmiennicze w grach komputerowych. Funkcje i forma

    OpenAIRE

    Przemysław Ciszek

    2012-01-01

    Abstrakt w j. polskim:Książki i inne dokumenty piśmiennicze (czasopisma, pamiętniki czy listy) występują w wielu grach wideo. Szczególnie często można je znaleźć w grach cRPG (fabularne gry komputerowe) i przygodowych, które to pozwalają na dużą interakcję ze światem gry. Książki mogą pełnić w grach podobne funkcje jak w świecie rzeczywistym – funkcję poznawczą i rozrywkową. Książki i dokumenty mogą zawierać treść dostępną dla gracza, ale wiele z nich oddziałuje jedynie na awatara w grze. Eng...

  8. O sednie terminu „social media”. „Web 2.0” a sprawność użytkowników w „generowaniu treści”.

    OpenAIRE

    Toczyski, Piotr

    2014-01-01

    Wychodząc od ilościowego nadmiaru definicji „social media” i zarazem ich niedoboru pod względem jakości, wykonuję przegląd definicji tego pojęcia od 1896 roku. Okazuje się, że terminem „social media” w naukach społecznych posługiwano się już na ponad sto lat przed internetem. Współczesne rozstrzygnięcia definicyjne rozbijają się nie tylko o kompetencje definiujących „social media”, ale także o takie pojęcia jak „treść”, „użytkownik”, „społeczność” czy „Web 2.0” oraz ich wzajemne relacje w śro...

  9. Podróż, cudze cierpienie i doświadczenie historyczne: Susan Silas

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Sendyka, Roma

    2014-12-01

    Full Text Available Autorka interpretuje pracę Susan Silas Helmbrechts walk (1998-2003, szczególny cykl czterdziestu pięciu zdjęć i dołączonych do nich materiałów wizualnych oraz tekstowych zbudowany podczas przejścia trasy dwustu dwudziestu pięciu mil, które w 1945 roku musiały przebyć kobiety pędzone w marszu śmierci z Helmbrecht koło Flossenbürga do czeskich Prachatic. Wykonywane zdjęcia, napotykani ludzie, w końcu – drzewa, sama materialność drogi stają się czynnikami wytwarzania własnej, indywidualnej pamięci wydarzenia sprzed lat. Silas wybiera szczególny obiekt "z marginesów Zagłady" – zapomniane zdarzenie, które przedstawia obserwując współczesne obiekty położone wzdłuż trasy tego zdarzenia. Praca Silas pozwala przyjrzeć się krytycznie koncepcji memory landscapes (gdzie w krajobrazie umiejscawia się pamięć? i zjawisku dark tourism (czy podążanie śladami więźniarek to pielgrzymka, turystyka czy terapia?. Silas problematyzuje nie tylko kwestię pamięci, bada również rodzaje nie-pamiętania. Jej kamera zostaje zwrócona ku lokalizacjom, które można nazwać "nie-miejscami pamięci".

  10. Psychiatryczne oraz prawne aspekty stosowania przymusu bezpośredniego wobec uczniów na terenie szkoły specjalnej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Błażej Kmieciak

    2015-12-01

    Full Text Available Zastosowanie przymusu bezpośredniego to sytuacja szczególna, wymagająca użycia siły wobec drugiego człowieka. Możliwość podjęcia podobnych działań musi być regulowana przez określone akty prawne. W kontekście rzeczywistości psychiatrycznej należy wskazać przede wszystkim na zapisy ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Zwrócono w niej uwagę, że lekarz i pielęgniarka mogą podjąć wobec agresywnego lub autoagresywnego pacjenta takie działania, jak unieruchomienie, przytrzymanie, izolacja i przymusowe podanie leków. Jednak niebezpieczne zachowania mogą prezentować również uczniowie szkół specjalnych, których część była niegdyś pacjentami szpitali psychiatrycznych. Nie zmienia to faktu, że na terenie szkół pedagodzy nie mają formalnego prawa do zastosowania przymusu bezpośredniego wobec ucznia. Co zatem mogą zrobić, kiedy podopieczny stosuje siłę? W jaki sposób nauczyciel powinien postąpić w przypadku agresji ucznia, by chronić bezpieczeństwo własne oraz innych osób? Czy w  pewnych sytuacjach wolno mu przytrzymać podopiecznego albo go unieruchomić? Czy w  wybranych przypadkach pedagog ma obowiązek użycia siły wobec niepełnosprawnego ucznia? W artykule podjęta zostanie próba udzielenia odpowiedzi na powyższe pytania.

  11. Lekcje rewolucjonisty: Lenin czyta Hegla

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Bartosz Wójcik

    2016-06-01

    Full Text Available W tekście podjęty zostaje problem relacji wzajemnego, dialektycznego zapośredniczania się Heglowskiej spekulacji i Leninowskiej praktyki teoretycznej. Punktem wyjścia analizy jest anegdota o Leninie, który po katastrofie roku 1914 postanawia całkowicie wycofać się i wyjeżdża do Berna, by w tamtejszej bibliotece czytać Naukę logiki Hegla. Podczas tej wzmożonej pracy teoretycznej nad niemieckim idealistą zrozpaczony Lenin dostrzega niepowtarzalną szansę na rewolucję, zadając tym samym kłam ewolucyjnemu determinizmowi Drugiej Międzynarodówki. Artykuł usiłuje odpowiedzieć na pytanie, na ile Leninowska lektura Hegla mogła mieć wpływ na uformowanie się heterodoksyjnej względem marksistowskiej tradycji teorii rewolucji („najsłabszego łańcucha w ogniwie”? Czy to właśnie powrót od Marksa do Hegla otworzył drogę leninowskiemu wydarzeniu? Próbom odpowiedzi na te pytania towarzyszą rozważania nad drugą stroną dialektycznej relacji wzajemnego oddziaływania, tj. nad wnioskami z leninowskiej lektury dla samego rozumienia Hegla. Lenin w Zeszytach filozoficznych „stara się czytać Hegla materialistycznie” antycypując tym samym jedną z kluczowych dwudziestowiecznych wykładni Heglowskiej dialektyki Lukácsa, a nawet współczesne materialistyczne interpretacje (np. S. Žižka czy S. Kouvelakisa.

  12. Laboratory Performance of Universal Adhesive Systems for Luting CAD/CAM Restorative Materials.

    Science.gov (United States)

    Siqueira, Fabiana; Cardenas, Andres Millan; Gutierrez, Mario Felipe; Malaquias, Pâmela; Hass, Viviane; Reis, Alessandra; Loguercio, Alessandro D; Perdigão, Jorge

    To evaluate the microshear bond strength (μSBS) of several universal adhesive systems applied on five different indirect restorative materials. Five CAD/CAM materials were selected: 1) indirect resin composite (LAV); 2) feldspathic glass ceramic (VTR); 3) leucite-reinforced glass-ceramic (EMP); 4) lithium disilicate ceramic (EMX); 5) yttrium-stabilized zirconium dioxide (CZI). For each material, 15 blocks were cut into 4 rectangular sections (6 × 6 × 6 mm) (n = 60 per group), and processed as recommended by the respective manufacturer. For each indirect material, the following adhesive systems were applied according to the respective manufacturer's instructions: 1) AdheSE Universal [ADU]; 2) All-Bond Universal (ABU); 3) Ambar Universal (AMB); 4) Clearfil Universal (CFU); 5) Futurabond U (FBU); 6) One Coat 7 Universal (OCU); 7) Peak Universal Bond (PUB); 8) Prime&Bond Elect (PBE); 9) Scotchbond Universal Adhesive (SBU); 10) Xeno Select (XEN, negative control). After the application of the adhesive system, cylinder-shaped transparent matrices were filled with a dual-curing resin cement (NX3) and light cured. Specimens were stored in water (37°C for 24 h) and tested in shear mode at 1.0 mm/min (mSBS). The failure pattern and μSBS were statistically evaluated (a = 0.05). LAV, VTR, and EMP showed a greater number of cohesive fractures than EMX and CZI (p materials. There was a wide variability in mean μSBS when different universal adhesives were applied to the several CAD/CAM indirect materials. Most universal adhesives bonded well to air-abraded zirconia.

  13. Inwentarz fary chełmińskiej i jej biblioteki z XV wieku

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Mateusz Superczyński

    2017-07-01

    Full Text Available Artykuł niniejszy prezentuje edycję nieznanego szerzej dotychczas inwentarza fary chełmińskiej i wykazu księgozbioru biblioteki farnej z XV w., które znajdują się w księdze miejskiej Chełmna – kopiariuszu przywilejów i dokumentów, założonej przez pisarza Konrada Bitschina w 1431 r. Przekaz źródłowy daje obraz biblioteki fary chełmińskiej jako ośrodka kultury w XV-wiecznym Chełmnie. Pozwala także na porównanie trzech zachowanych spisów księgozbiorów średniowiecznego Chełmna, a więc z klasztoru Franciszkanów z XIII wieku, biblioteki farnej i zrekonstruowanego spisu biblioteki Braci Wspólnego Życia z końca XV stulecia, które pochodzą z różnych okresów i odzwierciedlają przemiany w duchowości, teologii i zainteresowaniach naukowych ówczesnych elit intelektualnych miasta. Podczas gdy księgozbiory biblioteki franciszkanów czy farnej oddają ducha średniowiecznej scholastyki czy nominalizmu, to wydania, które posiadali Bracia Wspólnego Życia, zwiastują nadejście humanizmu. Odnotowane przez pisarza miejskiego tytuły, mimo zniekształceń,pozwalają także na identyfikację i odnalezienie wśród nich fundamentalnych dla średniowiecznej teologii, liturgii, historii i filozofii dzieł.

  14. Cały świat potrzebuje wstrząsu. Ruchy społeczne i polityczny kryzys w średniowiecznej Europie

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Sylvia Federici

    2016-03-01

    Full Text Available Tekst stanowi fragment rozdziału książki Silvii Federici Caliban and the Witch: Women, the Body and Primitive Accumulation, w której włoska filozofka przedstawia historię narodzin kapitalizmu od strony walk społecznych, tworzonych miedzy dwunastym a siedemnastym wiekiem organizacji autonomistycznych oraz ogromnej roli, jaką w ówczesnym oporze ogrywały kobiety. Federici, polemizując z wyznawaną także przez wielu marksistów linearną wizją historii pokazuje, że rewolucja kapitalistyczna była w istocie kontrrewolucją. Nie tylko przyniosła więcej przemocy, ucisku i realnego podporządkowania niż feudalizm, ale ściśle współdziałała z siłami starego świata w celu utrzymania społecznego i ekonomicznego status quo. Taka perspektywa pozwala Federici ukazać średniowiecze zupełnie inne niż to, które znamy z podręczników. To dlatego obraz świata, który wyłania się jej pracy wolny jest od wizji bezalternatywnej dominacji Kościoła czy od władzy feudalnej podporządkowującej sobie całość życia społecznego. W zamian Federici prezentuje epokę żywego oporu, niezliczonych ruchów społecznych i herezji oraz walk klasowych toczonych przynajmniej z taką samą intensywnością jak walki proletariatu zdwudziestego czy dziewiętnastego wieku.

  15. Prophet Elijah in the woods in the high altar of the Church of Discalced Carmelites in Czerna

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Adam Organisty

    2016-12-01

    Full Text Available One of the most interesting early modern paintings in the vicinity of Krakow, located at the main altar of the Discalced Carmelite church in Czerna has not, to date, been the subject of a dedicated study. Although we are not in possession of archive sources which would confirm the attribution, for over a century the canvas has been held to be a work of Tommaso Dolabella. The first section of the article discusses the content of the image, which is ideologically linked to the altar. It also attempts to interpret the significance of Elijah, identified as Messiah’s predecessor, as well as the role of miraculous sustenance brought to the prophet by an angel. This part of the article focuses also on a rather inconspicuous theme of Elijah’s bare foot resting on the foot of God’s intermediary, which could symbolize a kind of successful spiritual struggle. Further in the text, the Czerna painting is subjected to a detailed stylistic analysis. By way of comparisons to works by father Venante da Subiaco, a new attribution and dating of the work presenting Prophet Elijah in the wilderness are suggested. The composition was painted in the years 1630–1632, when Venante was prior at the Selva Aurea hermitage in Rytwiany. Venante’s authorship of the Czerna painting is at least probable, as determined by three basic facts: the style of the painting, relations between Czerna’s and Rytwian’s founders (Agnieszka Firlej, née Tęczyński, was Jan Tęczyński’s sister, chronological data (the likelihood of the completion of the painting for the main altar in a small church in Czerna relatively soon after its construction had been commenced in 1629, last but not least, a fairly common tradition of monastic painters painting pictures commissioned by selected lay founders.

  16. Aktywność fizyczna a choroby cywilizacyjne osób starszych = Physical activity and older people's civilization diseases

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Kotlarek

    2015-09-01

    1Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Instytut Kultury Fizycznej   Streszczenie Aktywność fizyczna wpływa pozytywnie na zdrowie każdego człowieka. Ruch nie tylko zapobiega, ale także jest sposobem na leczenie wielu chorób cywilizacyjnych. Celem pracy było zbadanie świadomości osób starszych w zakresie aktywności fizycznej, tego w jakim stopniu mają z nią do czynienia i czy ma ona wpływ na radzenie sobie z chorobami cywilizacyjnymi, jakie najczęściej dotykają osoby starsze, takie jak: nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy miażdżyca. Aktywność fizyczna to nie tylko dyscypliny sportu, ale także prozaiczne porządki w ogrodzie czy też piesze wyjście na zakupy. Największą popularnością cieszą się wśród badanych takie formy aktywności jak: spacer, nordic walking i jazda rowerem. Wywnioskować można, że formy te wybierane są m.in. ze względu na mały wkład finansowy oraz niewielki stopień trudności. Większość badanych podejmuje ruch dla przyjemności i rozrywki, łącząc aktywność fizyczną z pożytecznym sposobem na spędzanie wolnego czasu. Aktywność fizyczna połączona z odpowiednią dietą stanowi nieodłączny element pomyślnej starości oraz jakości życia.   Słowa kluczowe: ruch, choroby, zdrowie, okres starości, aktywność fizyczna.       Abstract               Physical activity contributes to the health of every human being. Not only prevents movement, but also is a way to treat many of the diseases of civilization.             The aim of the study was to investigate the awareness of older people in terms of physical activity, the extent to which they have to deal with it, and whether it has an impact on coping with diseases connected with civilization, which most commonly affect the elderly, such as hypertension, diabetes or atherosclerosis.             Physical activity is not only sport, but also mundane chores in the garden, or walking out. The most

  17. Motywacja jako czynnik uprawiania sportu wśród studentów Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy = Motivation as a factor in sports among the students of the Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Klaudia Kotecka

    2016-08-01

      Streszczenie Ankieta przeprowadzona wśród studentów Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy była wiarygodnym źródłem odpowiedzi. W ankiecie wzięło udział 108 respondentów z czego 17,6% stanowiły kobiety a  82,4% mężczyźni. Przedział wiekowy odpowiadających to 19-27 lat. Analiza otrzymanych wyników wykazała, że zdecydowanie większa część ankietowanych studentów przykłada wagę do własnej sprawności fizycznej. Studenci, którzy wykonują ćwiczenia ruchowe trzy razy w tygodniu i więcej stanowili 36%  wszystkich respondentów. Najczęściej studenci podejmują aktywność fizyczną na wolnym powietrzu. Badania wykazują, że ankietowani czują satysfakcję i radość po zakończeniu ćwiczeń. Innymi istotnymi czynnikami, które motywują studentów Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego są: poprawa ogólnej sprawności fizycznej, poprawa stanu  psychicznego oraz samopoczucia. Dla wielu studentów motywacją jest poprawa stanu zdrowia czy odpoczynek od obowiązków. Niewielu studentów podejmuje aktywność fizyczną poprzez namowę znajomych czy chęć opóźnienia procesu starzenia. Słowa kluczowe: motywacja, aktywność fizyczna, sport, studenci.     Abstract A survey of students at the Kazimierz Wielki University Bydgoszcz was a reliable source of answers. The survey was attended by 108 respondents of which 17.6% were women and 82.4% men. The age range corresponding to 19-27 years. Analysis of the results showed that by far the majority of the students surveyed pays attention to their own physical fitness. Students who perform physical exercises three times a week or more accounted for 36% of all respondents. Most often students take physical activity outdoors. Studies show that respondents feel the satisfaction and joy after exercise. Other important factors that motivate students Kazimierz Wielki University are to improve overall physical fitness, improving mental health and well-being. For many students the motivation

  18. Bierny udział w biegowych wydarzeniach sportowych i jego wpływ na promocję zdrowia i aktywności fizycznej wśród kibiców = Passive participation in cross-country running sporting events and their impact on health promotion and physical activity among fans

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Joanna Poczta

    2016-01-01

    University School of Physical Education in Poznan     Streszczenie Popularyzacja biegania jako ogólnodostępnej i taniej formy aktywności fizycznej jest bardzo duża, zarówno w Polsce jak i na Świecie. W masowych wydarzeniach biegowych bierze udział coraz więcej osób biegających oraz kibicujących. Celem artykułu jest wykazanie, czy i w jakim stopniu bierny udział w wydarzeniach biegowych wpływa na postawy wobec aktywności fizycznej. Postanowiono sprawdzić w tym zakresie deklaracje kibiców 6. Poznań Półmaratonu i określić – po pierwsze - czy uczestnictwo w imprezie w charakterze kibica motywuje do podejmowania aktywności fizycznej oraz - po drugie - czy wpływa na decyzję o wzięciu czynnego udziału w tej lub innej tego typu imprezie w przyszłości jako zawodnik, co ściśle wiąże się z systematyczną, przemyślaną aktywnością fizyczną i zmianą stylu życia podporządkowanego przygotowaniom do startu w imprezie. Prezentowany materiał stanowią badania przeprowadzone w trakcie trwania 6. Poznań Półmaratonu w dniu 7 kwietnia 2013 roku na terenie miasta Poznania na trasie biegu.   Słowa kluczowe: biegowe wydarzenia sportowe, promocja zdrowia, aktywność fizyczna.   Abstract Popularization of running as accessible and cheap form of physical activity is very high, both in Poland and in the world. The mass cross-country events involved more and more people running and cheering. This article aims to show whether and how passive participation in cross-country events affect attitudes toward physical activity. It was decided to check in this regard declarations of fans 6. Half-marathon Poznan and identify - first - whether to participate in the event as a fan motivates physical activity and - secondly - whether it affects the decision to take an active part in this or any other similar event in the future as a player, which is closely associated with systematic, well thought physical activity and lifestyle change subordinated

  19. Rozpoznawanie depresji u pacjentów z chorobą Parkinsona za pomocą różnorodnych narzędzi diagnostycznych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Krzysztof Pękala

    2015-12-01

    Full Text Available Choroba Parkinsona to zaburzenie neurodegeneratywne, którego głównymi objawami są te z zakresu motoryki i tzw. pozamotoryczne. Obie grupy symptomów w znaczący sposób wpływają na poczucie jakości życia chorego. Zaburzenia pozamotoryczne często bywają pomijane, niewłaściwie diagnozowane i źle leczone, co prowadzi do komplikacji w leczeniu, gorszego funkcjonowania pacjentów i ich opiekunów. Jednym ze współwystępujących zaburzeń jest depresja. Dużo jej objawów pojawia się również w chorobie Parkinsona, co stawia przed klinicystą czy badaczem i używanymi przez nich narzędziami dodatkowe wymagania. Istnieje wiele skal klinicznych i kwestionariuszy samoopisowych z powodzeniem wykorzystywanych w przesiewie, rozpoznaniu czy sprawdzaniu postępów terapii depresji. Należą do nich: Center for Epidemiologic Studies Depression Scale (CES-D, Geriatric Depression Scale (GDS, Beck Depression Inventory (BDI, Inventory of Depressive Symptoms – Self-Rated (IDS-SR, Patient Health Questionnaire (PHQ, Unified Parkinson’s Disease Rating Scale (UPDRS-Part I, Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS, Zung Self-Rating Depression Scale (SDS, Cornell Scale for the Assessment of Depression in Dementia (CSDD, Inventory of Depressive Symptoms – Clinician (IDS-C, Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D, Montgomery–Åsberg Depression Rating Scale (MADRS. Z rozpoznawaniem depresji towarzyszącej chorobie Parkinsona najlepiej radzą sobie skale kliniczne, szczególnie skala Hamiltona oraz Montgomery–Åsberg. Ich przydatność i skuteczność jest duża zarówno w badaniach przesiewowych czy badaniu nasilenia objawów, jak i w stawianiu diagnozy. Podobne cechy ma kwestionariusz Becka. Nieco mniej badań w tym zakresie przeprowadzono na Inventory of Depressive Symptoms – Clinician, choć jest to narzędzie obiecujące. Wersja kwestionariuszowa tego narzędzia, Inventory of Depressive Symptoms – Self-Rated, nie

  20. On the two Galicias: from Lesser Poland to the outskirts of Europe, from the Atlantic to the Vistula river

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Karolina Golemo

    2015-12-01

    Full Text Available On the two Galicias: from Lesser Poland to the outskirts of Europe, from the Atlantic to the Vistula river The article is aiming to compare the two European Galicias: the Spanish one, being one of the autonomous communities of Spain and the historical-cultural  region located in the East-Central part of  Europe. Is there, apart from the coincidence of names which may serve as a good starting point for the play of words and anecdotes on ‘national characters’, something more which links these two distant geographic territories? From the socio-cultural perspective it is worth to have a look at the sphere of social ideas and myths which accompany discussions on the two Galicias. Is there in the complicated and quite elusive (in the sense of uncountable, changing and subjective matter of local traditions, daily life patterns and customs, any link between the two European Galicias? In this short article, I will try to refer to certain stereotypes, cultural myths and anecdotes came to being in the sphere of social concepts. They were created, on one hand, by the media (in particular in the context of the unification of the richer Europe with its poorer part, on the other – by individual human experiences, in whose lives dual Galician adventures entwined.   O dwóch Galicjach: z Małopolski na krańce Europy, znad Atlantyku nad Wisłę Celem tekstu jest próba zestawienia ze sobą dwóch Galicji Europy: hiszpańskiej, funkcjonującej jako jedna ze wspólnot autonomicznych Królestwa Hiszpanii, oraz środkowoeuropejskiej, będącej historyczno-kulturowym regionem, niegdyś częścią imperium Habsburgów. Czy poza zbieżnością nazw, która może być dobrym punktem wyjścia do zabaw słownych i anegdot na temat „charakterów narodowych”, istnieje jeszcze coś, co łączy te dwa geograficznie odległe terytoria? Z perspektywy socjologiczno-kulturoznawczej warto się przyjrzeć sferze społecznych wyobrażeń i mitów towarzysz

  1. Myth and mythologization in ideology and politcs. The mythologization of Japanese identity in the Meiji period

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marcin Lisiecki

    2016-01-01

    Full Text Available Myth and mythologization in ideology and politcs. The mythologization of Japanese identity in the Meiji period Is myth a word or a thought? Searching for the etymological roots proves to show that it is both. However, does it really exhaust all the possible understandings of the myth and does it enable the grasp of its multiple usages? Answering those questions seems very important not only because we do not have the precise definition of a myth but mainly for that reason that we often fail to notice that it functions in all the societies and political regimes playing quite a vital role at the same time. The purpose of this paper is not only sketching the possible answers but also their exemplification through the example of Japan in the period of Meiji. The choice of that example results from that fact it is a conspicuous example of the way in which political elites are engaged in creating symbols and rituals and in shaping national awareness. The examples of the process of shaping national identity presented in this paper are focused on demonstrating two fundamental myths related to the Emperor, the aim of which was to consolidate the national identity.   Mitologizacja japońskiej narodowości. Mit a mitologizowanie narodu. W stronę mitu politycznego w nowożytnej Japonii Czy mit to słowo, czy myśl? Etymologicznie okazuje się jednym i drugim. Jednakże czy wyczerpuje to możliwe rozumienia mitu oraz umożliwia uchwycenie jego rozlicznych zastosowań? Odpowiedzi na te pytania wydają się niezwykle ważne nie tylko dlatego, że nie posiadamy precyzyjnej definicji mitu, lecz przede wszystkim z tego względu, że często nie dostrzegamy, że funkcjonuje on we wszystkich społeczeństwach i systemach politycznych, pełniąc w nich niezwykle ważne role. Celem niniejszego artykułu jest nie tylko zarysowanie możliwych odpowiedzi, lecz także ich egzemplifikacja na przykładzie Japonii w okresie Meiji. Wybór tego przypadku wynika z tego,

  2. Wybrane aspekty wpływu asymetrii funkcjonalnej półkul mózgowych na funkcjonowanie poznawcze oraz emocjonalne człowieka

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Sabiniewicz

    2015-12-01

    Full Text Available Przez wiele lat asymetria półkul mózgowych rozpatrywana była jako wyraźny podział funkcjonalny. W tym dychotomicznym modelu badacze wiązali półkulę lewą wyłącznie z funkcjami werbalnymi, a prawą – ze zdolnościami niewerbalnymi. Podział ten jest jednak niewyczerpujący i zdecydowanie upraszcza tematykę specjalizacji półkul mózgowych. Najnowsze doniesienia wskazują na współpracę i zarazem pewną niezależność międzypółkulową w zakresie kontroli funkcjonowania człowieka. Ponadto podkreśla się, że różnice funkcjonalne istnieją, ale są znacznie subtelniejsze, niż zakładano na początku badań dotyczących tej tematyki. Aby ułatwić zrozumienie istoty asymetrii funkcjonalnej, stworzono modele, które wyjaśniały mechanizm specjalizacji półkulowej i odrębność stylów przetwarzania bodźców. Dane potwierdzające istnienie asymetrii funkcjonalnej półkul pochodzą m.in. z doniesień o jednostronnych uszkodzeniach mózgu, agenezji spoidła wielkiego, zabiegach komisurotomii czy hemisferektomii. Na tej podstawie dokonano analizy funkcjonowania kognitywnego i emocjonalnego pacjentów. Wykryto pewne prawidłowości dotyczące różnic i podobieństw w funkcjonowaniu półkul mózgowych w zakresie percepcji wzrokowej, funkcji werbalnych, praksji, uwagi, pamięci i uczenia się czy funkcji wykonawczych. Jeśli chodzi o lateralizację emocji w mózgu, pojawia się wiele sprzecznych doniesień. Potrzebne są dalsze, dobrze zaprojektowane badania, które pomogą zrozumieć, czy istnieje lateralizacja emocji w mózgu, a jeśli tak, to jakich aspektów funkcjonowania afektywnego ona dotyczy. Niniejsza praca przedstawia przegląd poglądów na wpływ asymetrii półkul mózgowych na funkcjonowanie poznawcze, emocjonalne i behawioralne człowieka.

  3. Cultural Identity of Citizens of Gdańsk from an Ethnolinguistic Perspective on the Basis of Chosen Texts of the Free City of Danzig

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Izabela Olszewska

    2015-06-01

    image of Danzig identities I will consider first of all the following scientific issues after Bartmiński: a the way of defining common identity i.e. “who we are” – autostereotypes; b the ways of linguistic perception and definition of the others i.e. “who they are” – heterostereotypes; c the ways of conceptualization of space and ‘our place in the world’ and the common time in which we live.   Tożsamości kulturowa gdańszczan w ujęciu etnolingwistycznym na przykładzie wybranych tekstów publicystycznych Wolnego Miasta Gdańska W konsekwencji I wojny światowej oraz na mocy postanowień Traktatu Wersalskiego utworzono Wolne Miasto Gdańsk (WMG. Na obraz tożsamości gdańskiej w okresie WMG składały się przede wszystkim następujące grupy etniczne: niemiecka, polska i żydowska. Czy Wolne Miasto Gdańsk było wielokulturowe, czy też niemieckie z mniejszościami polską i żydowską? Czy narodowości żyły obok siebie, czy wspólnie jako gdańszczanie kreowały swoją wspólną rzeczywistość? Czy w odniesieniu do WMG można mówić o jednolitej kulturze/tożsamości gdańskiej? Celem artykułu jest analiza językowego obrazu świata tożsamości gdańszczan w okresie Wolnego Miasta Gdańska, dokonana na podstawie charakterystyki obrazu związków i różnic kulturowych w interpretacji społeczności polskiej. Całkowity obraz tożsamości składa się bowiem z mozaiki mniejszych interpretacji, które dopiero sprowadzone do wspólnego mianownika mogą ułożyć się w całość jednej tożsamości gdańskiej, niejako na zasadzie obrazu wielopodmiotowości zbiorowej. Wzajemne postrzeganie się narodowości zamieszkujących obszar WMG jest punktem wyjścia do rozważań na temat ich tożsamości oraz próbą odpowiedzi na pytanie: czy gdańszczanie widzieli siebie, jako jedną społeczność - gdańską właśnie? Analizowany materiał badawczy to wybrane teksty publicystyki gdańskiej o charakterze kulturalno- społecznym oraz informacyjno

  4. Problem stosowania używek wśród seniorów mieszkających w środowisku domowym = The problem of the use of drugs among seniors living in the home environment

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agnieszka Bartoszek

    2016-06-01

    Wnioski Wśród palaczy stanowiących  1/3 badanych dominują osoby po 75 r.ż., mężczyźni, osoby pochodzące ze środowisk wiejskich. Seniorzy pijący alkohol to najczęściej mężczyźni, osoby stanu wolnego, mieszkające na wsi, i z wykształceniem podstawowym.   Abstract Background The aging process is dependent of presented by a lifelong health behaviours. Among these behaviours, often continued during the aging process, an important place occupy the habits of cigarette smoking and alcohol consumption. Objective Recognizing the incidence of cigarette smoking and alcohol consumption among seniors, also identify the factors that differentiate their occurrence. Material and methods The study involved 110 elderly people over 65 years of age, living in Lublin province . To collect information used original questionnaire. The level of significance p < 0.05. Results To contact with tobacco admit 29.1 % of seniors . The overwhelming majority (83.6 % of seniors consume alcohol occasionally. Cigarette smoking applies especially men (48.2% than women (8.9% , same as alcohol consumption: men ( 29.6 % , women ( 3.6% . In the group of people over 75 years of age, smokers constitutes 37.5%, of  65-74 years old - 18.5 % of respondents. Rural residents (36.8 % smoke the cigarettes more often than urban residents (18.9%. Alcohol consumption is also more frequently in rural areas (24.6 % than in the cities (7.5%. The most people who consume alcohol have a basic education (38.2%. Alcohol consumption applies mostly unmarried people (27.8 % than people who are in relationship (10.8 % . Conclusions Among 1/3 respondents – smokers, dominate people over 75 years of age. Those are men, living in rural areas. Seniors who consume alcohol are mostly single men, living in rural ares and also having basic education.

  5. Zdrowie jamy ustnej u osób w podeszłym wieku zamieszkujących domy rodzinne i domy pomocy społecznej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Katarzyna Barczak

    2016-12-01

    Full Text Available Starzenie się populacji jest powodem powstawania wielu problemów ekonomicznych, socjologicznych, psychologicznych, politycznych i zdrowotnych. W ogólnym badaniu lekarskim, często problem zdrowia jamy ustnej jest pomijany lub traktowany bardzo pobieżnie. Ogólny stan zdrowia człowieka koreluje ze zdrowiem jego jamy ustnej. W przypadku choroby jednego układu, często dochodzi do pogorszenia funkcji innych narządów i w konsekwencji dochodzi do zaburzenia równowagi biologicznej całego organizmu. Zapobieganie próchnicy i chorobom przyzębia pozwala na utrzymanie własnego uzębienia i tym samym zapewnia prawidłową funkcję układu stomatognatycznego przez wiele lat. Celem pracy było określenie jak środowisko życia, warunki socjoekonomiczne i stan psychospołeczny wpływają na stan jamy ustnej ludzi starszych na podstawie dostępnego piśmiennictwa. Zachowania zdrowotne osób w wieku podeszłym są zróżnicowane i zależą od wielu czynników środowiskowych m.in. czy pacjenci są samodzielni, sprawni fizycznie i umysłowo, pozostają w warunkach swojego domu i rodziny, czy też przy braku zdolności do samodzielnego życia znajdują się w domach pomocy społecznej(DPS.Najczęściej to sytuacja materialna najbliższych i obowiązki życia codziennego najbliższej rodziny wpływają na decyzję o konieczności umieszczenia osoby starszej w DPS. Świadomość starszych pacjentów wzrasta, a ich potrzeby dotyczą nie tylko przywrócenia pełnej wydolności czynno- ściowej układu stomatognatycznego, lecz także estetycznego wyglądu i poczucia komfortu.

  6. Biblijny komponent tekstu cerkiewnosłowiańskiego (przykład staroserbskich zapisów

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Izabela Lis-Wielgosz

    2016-10-01

    Full Text Available Biblical component of Old Church Slavonic text – the example of the Old Serbian inscriptions The paper deals with the problem of the presence of biblical material in Old Church Slavonic texts. While this question has indeed already been broadly and repeatedly discussed by palaeo-Slavists, the developments in medieval studies and the achievements in textological and editorial fields have once again made it an open issue still demanding further elaborations and clarifications. In the discourse of the discipline, the topical question concerns not so much frequency or participation as of the modes of usage of the canonical corpus, that is its concrete and conscious application, whereby it becomes an intrinsic and recognizable component of the literary work. My deliberations are intentionally limited to the example of brief literary forms, namely the Old Serbian inscriptions, which have not yet been considered or even marginalized, although they constitute lofty artistic and autonomous forms of expression, mirroring the whole repertoire of ideas, motifs, constructions and reserves of proceedings and operational strategies characteristic of the Old Church Slavonic literature.   Biblijny komponent tekstu cerkiewnosłowiańskiego (przykład staroserbskich zapisów W artykule podjęto problem obecności materiału biblijnego w tekstach cerkiewnosło­wiańskich, który wprawdzie był już wielokrotnie i szeroko omawiany przez paleoslawistów, lecz wraz z rozwojem refleksji mediewistycznej, osiągnięciami na polu tekstologicznym i edytorskim, nadal wydaje się zagadnieniem otwartym, wymagającym dalszych dopełnień i doprecyzowań. W nauce wciąż aktualne jest pytanie nie tyle o frekwencję czy partycypację, ile o modus wykorzystania kanonicznego korpusu, czyli jego konkretne i świadome użycie, takie zastosowanie, że staje się on nieodłącznym i rozpoznawalnym komponentem utworu literackiego. Rozważania na temat biblijnego tworzywa tekstu

  7. Przymusowa hospitalizacja psychiatryczna w trybie wnioskowym, w kontekście poszanowania praw pacjenta poradni zdrowia psychicznego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Błażej Kmieciak

    2010-12-01

    Full Text Available W niniejszej pracy została przedstawiona specyfika procedury umieszczenia pacjenta w szpitalu psychiatrycznym na podstawie tzw. trybu wnioskowego, o którym mowa w art. 29 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Procedura ta posiada wyjątkowy charakter, gdyż nie wiąże się ona ze stanem bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia pacjenta. Wnioskodawcą w sprawie są najczęściej: osoby bliskie pacjentowi lub organ do spraw pomocy społecznej. Sytuacja ta jest wyjątkowa, również dlatego że w większej część odbywa się ona na terenie poradni zdrowia psychicznego. Autorzy poświęcili też sporo miejsca zagadnieniu praw pacjenta zgłaszającego się do ww. typu poradni. W niniejszym artykule duży nacisk położono na zanalizowanie prawa pacjenta do uzyskania informacji na temat nie tylko swojego leczenia, ale też celu badania oraz okoliczności złożenia wniosku dotyczącego przymusowego leczenia. Ponadto podjęto próbę odpowiedzi na takie pytania, jak: czy w powyższej sytuacji lekarz ma prawo zataić przed badanym pewne informacje, zwłaszcza te, które mogą doprowadzić do pojawienia się konfliktu lub wywołać jego eskalację w rodzinie pacjenta? oraz czy w prezentowanej sytuacji dostrzec można okoliczności, które uprawniałyby zastosowanie przymusu bezpośredniego? Rozważania zobrazowano przypadkiem konkretnego pacjenta, który został skierowany do szpitala w wyżej przywołanym trybie.

  8. Geochemical Methods of Inference the Thermoregulatory Strategies in Middle Triassic Marine Reptiles - A Pilot Study

    Science.gov (United States)

    Surmik, Dawid; Pelc, Andrzej

    2012-01-01

    The oxygen stable isotopes investigation to elucidate thermoregulatory strategies in Middle Triassic basal sauropterygians is currently ongoing at University of Silesia and University of Maria Curie-Skłodowska. The results of similar studies on Late Mesozoic marine reptiles indicate that some of fully aquatic reptiles like plesiosaurs or ichthyosaurs could be warm-blooded animals. Our investigation is an important part of the aim of the research project "The Marine and Terrestrial reptiles in the Middle Triassic environmental background of Southern Poland" to solve the thermoregulation issue in basal marine reptiles and show how, and when did homoiothermy evolve in Sauropterygia.. Homeothermy and gigantothermy were important physiological adaptations which allowed sauropterygian ancestors to leave the shores and conquer the open seas and oceans. Badania nad paleofizjologią kopalnych kręgowców ostatnimi laty stały się niezwykle modne. Polegają one na kompilacji danych uzyskanych wieloma komplementarnymi metodami z zakresu fizjologii (badania współczesnych form, zgodnie z zasadą aktualizmu) i geochemii izotopowej. Szczególnie interesujące stały się kwestie gospodarki termicznej u gadów kopalnych, które silnie dyskutowane są w kręgach badaczy dinozaurów (Reid, 1997; Ruben i in., 1996). Badania na izotopach stabilnych tlenu szkliwa zębowego przeprowadzone na obligatoryjnie morskich gadach okresu jurajskiego i kredowego (Bernard i in., 2010; zob. także Motani, 2010) wskazują, że ichtiozaury i plezjozaury późniejszego mezozoiku mogły być zwierzętami stałocieplnymi. Brak obecnie jednoznacznych danych dotyczących gospodarki termicznej bazalnych przedstawicieli gadów morskich z triasu, choć przyjmuje się, że te zamieszkujące nadbrzeżne i marginalne strefy mórz zwierzęta były gadami zmiennocieplnymi (pojkilotermicznymi), podobnie jak współczesny legwan morski, czy też smok z Komodo. Czy przejście z pojkilo- do homojotermii by

  9. The capture of the Marienwerder Castle, or where the Teutonic Order’s expansion to the East was stopped

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Vytenis Almonaitis

    2017-12-01

    Full Text Available The capture of the Marienwerder Castle, or where the Teutonic Order’s expansion to the East was stopped This paper analyzes the construction, features, and significance of the Marienwerder castle, and its capture by Lithuanian forces in 1384. Located in what is now Kaunas, the castle represented the furthest eastern point of the Teutonic Order’s penetration into the Grand Duchy of Lithuania. As the sparse historiography on it suggests, the event seems to have been overlooked by contemporary historians. In fact, this castle of the Teutonic Order was not just an ordinary fortress, but a mighty stronghold. A detailed analysis of primary sources allows classifying the capture of Marienwerder as a major event in the war between the Order and the Grand Duchy of Lithuania as well as one of the major victories scored by the latter. It may be concluded that the Teutonic Order’s expansion to the east, which had been started from Torun, was then stopped at Kaunas.   Zajęcie zamku Marienwerder albo gdzie zakończyła się ekspansja zakonu krzyżackiego na wschód W artykule analizowane są budowa, znaczenie i zajęcie w 1384 r. zamku zakonu krzyżackiego Marienwerder, który mieścił się na terytorium miasta Kowna. Był to najbardziej wysunięty na wschód zamek krzyżacki, który najgłębiej wchodził w terytorium Wielkiego Księstwa Litewskiego. Skromna historiografia świadczy o tym, że został on zapomniany przez współczesnych historyków. A jednak mowa jest tu nie o zwykłej rezydencji zakonu, a o potężnej twierdzy. Szczegółowa analiza źródeł pierwotnych pozwala uważać zajęcie zamku Marienwerder za jedno z najważniejszych wydarzeń w wojnie między zakonem krzyżackim a Wielkim Księstwem Litewskim, jak również jednym z największych zwycięstw tego ostatniego. Można również twierdzić, że ekspansja zakonu na wschód, rozpoczęta od Torunia, zakończyła się na Kownie.

  10. Metody prognozowania upadłościprzedsiębiorstw w krajach rozwijających się na przykładzie Malezji

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Paweł Kopczyński

    2010-04-01

    Full Text Available Przedsiębiorstwa prowadzą obecnie działalność w otoczeniu, które jest zmienne i turbulentne. Bardzo ważna jest umiejętność przewidywania trudności finansowych i ciągła ocena kondycji firmy, gdyż każda jednostka gospodarcza może znaleźć się na krawędzi bankructwa. Jedynie w takim przypadku menedżerowie mogą podjąć działania restrukturyzacyjne i ocalić ją od upadku. Jeżeli jednak nie wiedzą, jak zła jest sytuacja podmiotu, może być zbyt późno na jego reorganizację i ocalenie. Z tego powodu niezwykle ważne jest opracowywanie modeli pozwalających oceniać kondycję przedsiębiorstw i ryzyko bankructwa. Wnioski badawcze wyciągnięte przez naukow-ców w krajach wysoko rozwiniętych (takich jak USA, Kanada, Zjednoczone Króle-stwo czy Niemcy mogą okazać się przydatne przy opracowywaniu metod przewi-dywania upadłości w Polsce. Jednak polska gospodarka różni się znacząco od go-spodarek bogatych państw Unii Europejskiej oraz Stanów Zjednoczonych. Dlatego polscy pracownicy naukowi powinni koncentrować się nie tylko na badaniach pro-wadzonych przez Altmana, Tafflera czy Beavera, ale także wzorować się na doko-naniach naukowców z krajów rozwijających się, takich jak Malezja. Celem niniej-szego artykułu jest zaprezentowanie metod przewidywania upadłości w Malezji. Być może, warto byłoby przeprowadzić podobne badania w Polsce.

  11. Doświadczanie choroby nowotworowej przez pacjentów z chorobami psychicznymi: schizofrenią oraz dużą depresją – doniesienie wstępne

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Piegza

    2011-12-01

    Full Text Available Wstęp: W codziennej praktyce psychiatrycznej mamy do czynienia z chorymi psychicznie, którzy także cierpią na scho‑ rzenia onkologiczne. Uwagę autorów pracy zwraca odmienne przeżywanie choroby nowotworowej przez chorych psy‑ chicznie, które ma polegać na hierarchizacji problemów onkologicznych poniżej innych, związanych z chorobą psy‑ chiczną czy z innymi obszarami funkcjonowania czy zainteresowań. Cel: Celem pracy była ocena przeżyć związanych z chorobą nowotworową występującą u dwóch osób ze schizofrenią i jednej z dużą depresją. Autorzy pracy odwołują się do koncepcji Antoniego Kępińskiego dotyczącej postrzegania ciała przez chorych psychicznie, także w odniesieniu do układu czasoprzestrzeni. Metoda: Metodą pracy była ocena przeżyć związanych z chorobą nowotworową dokonana na podstawie swobodnej rozmowy z chorymi. Wyniki: Badane osoby w swobodnej rozmowie spontanicznie nie poruszyły kwestii choroby nowotworowej, a nakierowanie ich na ten temat nie spowodowało zmiany dotychczasowego przebiegu rozmowy ani stanu emocjonalnego pacjentów – nastąpił powrót do tematów wyjściowych w rozmowie. Wnioski: W cięż‑ kich chorobach psychicznych, jakimi są schizofrenia i duża depresja (endogenna, występuje odmienne postrzeganie pro‑ blemów ciała, niż ma to miejsce u osób nieobciążonych chorobą psychiczną.

  12. „(A nasze dusze smutne mają pyski.leżą na dywanie. wyją. nie dają żyć” (J. Mansztajn, O duszy – leksem dusza w najnowszej poezji polskiej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Karina Stempel-Gancarczyk

    2016-06-01

    Full Text Available “(Yet the faces of our souls are sad. lying on the carpet. howling. tormenting us.” (J. Mansztajn, O duszy – the lexeme dusza (soul in contemporary Polish poetry The article concerns the occurrences of the lexeme soul in contemporary Polish poetry. Due to the extensive amount of material available for analysis, it concentrates on volumes that were awarded or nominated in the selected Polish poetry contests in 2010–2015 (Wisława Szymborska Award, “Nike” Literary Award, “Silesius” Wrocław Poetry Award, Kościelscy Award, “Orfeusz” K. I. Gałczyński Poetry Award, “Gdynia” Literary Prize and “Złoty Środek Poezji” Award. The article presents the contexts of occurrence of the lexeme dusza (soul, as well as the related lexemes duch (spirit and duszyczka (small soul – animula, it characterizes the term in relation to its both religious and non-religious aspects, and shows what functions it serves in poetic texts.   „(A nasze dusze smutne mają pyski. leżą na dywanie. wyją. nie dają żyć” (J. Mansztajn, O duszy – leksem dusza w najnowszej poezji polskiej Artykuł dotyczy wystąpień leksemu dusza w najnowszej poezji polskiej. Z uwagi na zakres materiału dostępnego do analizy rozważania skupiają się na tomach nagrodzonych lub nominowanych do nagród w wybranych ogólnopolskich konkursach poetyckich w latach 2010–2015 (Nagroda im. Wisławy Szymborskiej, Nagroda Literacka „Nike”, Wrocławska Nagroda Poetycka „Silesius”, Nagroda Fundacji im. Kościelskich, Nagroda Poetycka im. K. I. Gałczyńskiego „Orfeusz”, Nagroda Literacka „Gdynia” oraz Nagroda „Złoty Środek Poezji”. W artykule przedstawione są konteksty pojawiania się leksemu dusza oraz leksemów pokrewnych: duch i duszyczka, charakterystyka tego pojęcia z uwzględnieniem aspektów religijnych i niereligijnych, a także funkcje, jakie zyskuje ono w tekstach poetyckich.

  13. Peregrynant uczony. Rola biblioteki i książki w programie staropolskich podroży edukacyjnych XVII w.

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Adam Kucharski

    2011-12-01

    Full Text Available Głównym celem niniejszego opracowania jest analiza roli i miejsca jakie pełniły księgi i księgozbiory w trakcie polskich podróży edukacyjnych w XVII w. Z natury rzeczy książki były integralnym elementem studiów, zarówno w kraju jak i poza jego granicami. Podręczniki historii, retoryki, filozofii czy matematyki i architektury militarnej odgrywały podstawową rolę w procesie edukacji akademickiej. Także staropolscy studenci podróżujący dla zdobycia wiedzy i umiejętności byli autorami drukowanych rozpraw wieńczących ich studia akademickie. Książka stanowiąca w epoce baroku cenne, a nierzadko główne, źródło wiedzy o świecie była także obiektem zainteresowania w aspekcie jej gromadzenia i przechowywania. Biblioteki stanowiły z pewnością ważny, chociaż nie najistotniejszy, składnik licznych peregrynacji. Chętnie odwiedzano biblioteki kościelne i miejskie, publiczne, a nawet prywatne. Charakterystycznym rysem ich opisów była jednak predylekcja do opisywania wszelakich ciekawych eksponatów tam oglądanych. Tendencja taka wyraźnie zdominowała długość i dokładność opisów księgozbiorów bibliotecznych. Właściwa dla kultury barokowej pasja do zdobywania wiedzy o rzadkich i osobliwych dziełach sztuki, wynalazkach technicznych, zwierzętach czy przedmiotach objawiała się także podczas zwiedzania gmachów bibliotek. Niejednokrotnie przeradzała się ona wyłącznie w chęć oglądania niezwykłych eksponatów stając się de facto rodzajem rozrywki.

  14. Escitalopram w leczeniu zaburzeń psychicznych chorych w podeszłym wieku

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Tomasz Sobów

    2015-07-01

    Full Text Available Farmakoterapia zaburzeń psychicznych u chorych w podeszłym wieku jest często trudna i ograniczona powszechniejszym niż u młodszych chorych występowaniem objawów niepożądanych, interakcji lekowych oraz koniecznością brania pod uwagę współchorobowości, nie tylko psychiatrycznej, ale przede wszystkim – somatycznej. Te aspekty, razem z wieloczynnikową patogenezą zaburzeń i znaczną w wielu badaniach odpowiedzią placebo, prowadzą do względnie niższych wskaźników efektywności klinicznej leczenia. Właściwy wybór leku, uwzględniający jego skuteczność i bezpieczeństwo, jest zatem kluczowy dla sukcesu terapii. Escitalopram to obiecujący lek dla starszych chorych. Jego znaczna selektywność farmakodynamiczna, korzystny profil farmakokinetyczny, w tym stosunkowo niewielki potencjał wchodzenia w interakcje lekowe, oraz dość rzadkie wywoływanie poważnych objawów ubocznych spowodowały – wraz z zadowalającymi wynikami badań klinicznych – częste i z korzyścią dla pacjentów stosowanie escitalopramu w zaburzeniach nastroju (także w tzw. organicznych i zaburzeniach lękowych, a ostatnio jako leku korygującego zaburzenia zachowania towarzyszące otępieniu, takie jak pobudzenie, agresja czy psychoza. Dodatkowym ważnym aspektem stosowania escitalopramu jest łatwość podawania (jedna dawka na dobę oraz dostępność postaci w kroplach, która może być szczególnie użyteczna dla chorych z problemami w połykaniu, przyjmujących wiele leków, karmionych poprzez gastrostomię czy z zaburzeniami funkcji poznawczych.

  15. Nowoczesna farmakoterapia kardiologiczna w świetle nowych wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego z 2013 roku

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Filip M. Szymański

    2013-09-01

    Full Text Available W bieżącym roku Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne (European Society of Cardiology, ESC opublikowało nowe wytyczne dotyczące diagnostyki i leczenia nadciśnienia tętniczego, postępowania u chorych ze stabilną cho‑ robą wieńcową oraz wytyczne dotyczące chorób układu sercowo-naczyniowego w grupie pacjentów z cukrzycą. Częstość występowania wszystkich tych schorzeń w populacji ogólnej jest bardzo wysoka. W codziennej praktyce klinicznej lekarze, niezależnie od wykonywanej specjalizacji, bardzo często spotykają się z pacjentami z nadciśnie‑ niem tętniczym, cukrzycą czy chorobą wieńcową. Aby leczyć pacjentów zgodnie z najnowszymi zaleceniami, lekarze praktycy muszą stale pogłębiać swoją wiedzę. W kontekście publikacji nowych wytycznych szczególnie istotne jest zapoznanie się z wprowadzanymi zasadami dotyczącymi farmakoterapii – właśnie w stosunku do leczenia farma‑ kologicznego obserwowane w ostatnich latach zmiany są najbardziej dynamiczne i w bardzo wysokim stopniu wpły‑ wają na sposób postępowania z pacjentami. Niektóre ze stosowanych w kardiologii grup farmaceutycznych zyskują na znaczeniu, inne powoli zastępowane są nowymi substancjami. W obecnych wytycznych pozycja inhibitorów konwertazy angiotensyny, blokerów receptora angiotensynowego, statyn oraz kwasu acetylosalicylowego w lecze‑ niu oraz prewencji incydentów sercowo-naczyniowych została umocniona. Jednak w przypadku wymienionych grup leków bardzo istotny jest wybór substancji, która będzie spełniać oczekiwania dotyczące zarówno skuteczności działania, jak i bezpieczeństwa terapii. Poniższa praca, poza podsumowaniem najnowszych wytycznych ESC, pokazuje dowody naukowe potwierdzające skuteczność kliniczną takich substancji, jak ramipril, telmisartan, ator‑ wastatyna czy rosuwastatyna, u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego.

  16. Zaburzenia odżywiania – problem wciąż aktualny = Eating disorders – an ongoing problem

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ewa Rzońca

    2016-12-01

    Department of the Basics of Midwifery, Faculty of Health Sciences, Medical University of Lublin   Słowa kluczowe: zaburzenia odżywiania, ortoreksja, anoreksja, pregoreksja, bulimia, otyłość Key words: nutritional disorder, orthorexia nervosa, anorexia, pregorexia, bulimia nervosa, obesity     STRESZCZENIE Na przestrzeni ostatnich lat w krajach zachodnich nastąpił wzrost zachorowań na zaburzenia odżywiania, u podłoża, których podkreślane są zmiany społeczno-kulturowe. Zaburzenia odżywiania, takie jak ortoreksja, anoreksja, pregorekscja, bulimia czy otyłość to nieprawidłowe zachowania w obszarze nawyków żywieniowych, które prowadzą do znacznych zakłóceń masy ciała. Stanowią istotny problem zdrowotny, który dotyka głównie dziewczęta oraz młode kobiety, powodujący wiele negatywnych konsekwencji zarówno zdrowotnych, psychologicznych, jak i społecznych dla osoby chorej. Złożona etiologia zaburzeń odżywiania wymaga interdyscyplinarnego podejścia, uwzględniającego m. in. modyfikację stylu życia, w szczególności zachowań żywieniowych, wsparcie psychologiczne czy postępowanie farmakologiczne.     ABSTRACT Recent years have seen an increase in the occurrence of eating disorders in Western countries, with sociocultural changes being one of the main reasons for this trend. Eating disorders, such as anorexia, pregorexia, bulimia or obesity, are abnormal behaviours related to eating habits, which lead to serious disturbances in body weight. They are a major health problem mostly in girls and young women, negatively affecting their physical health, mental condition and social life in many different ways. The complex etiology of eating disorders requires an interdisciplinary approach, including methods such as change of lifestyle, in particular eating habits, psychological support and pharmacological treatment.

  17. Depresja psychotyczna

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Zdanowicz

    2017-06-01

    Full Text Available Depresja psychotyczna jest ciężkim zaburzeniem afektywnym, często o niejednorodnym i zmiennym obrazie klinicznym. Od dawna wielu klinicystów zadaje sobie pytanie, czy jest ona odmianą depresji, czy może ze względu na swój przebieg i objawy psychopatologiczne powinna być uznawana za odrębną jednostkę chorobową. Depresja psychotyczna charakteryzuje się poczuciem winy, brakiem dobowych wahań nastroju, spowolnieniem psychomotorycznym lub agitacją; często towarzyszy jej wysoki poziom zaburzeń poznawczych, lęku, poczucia beznadziejności oraz hipochondrii i skarg somatycznych. Epizody depresji psychotycznej są dłuższe i wiążą się ze znacznym upośledzeniem funkcjonowania pacjenta. Wykazano, że około 30% osób, które w przebiegu choroby miały objawy psychotyczne, będzie je miało również w kolejnych nawrotach. Niezwykle ważnym zagadnieniem – ze względu na zachowania samobójcze – jest epizod depresji psychotycznej u kobiet w okresie połogu. Okazuje się, że samobójstwo to najczęstsza przyczyna śmierci kobiet w ciągu roku po urodzeniu dziecka; aż 70% pacjentek z przebytą psychozą poporodową odbiera sobie życie. Próbuje się to tłumaczyć gwałtownym spadkiem poziomu estrogenów i progesteronu, który może wpływać negatywnie na szlaki związane z regulacją nastroju. Leczenie depresji psychotycznej wiąże się z gorszą odpowiedzią na przyjmowane leki. Zgodnie z zaleceniami towarzystw naukowych farmakoterapia powinna obejmować stosowanie leku przeciwdepresyjnego w połączeniu z lekiem przeciwpsychotycznym, a ich wybór powinien być poprzedzony oceną stanu somatycznego, symptomów dominujących u danego pacjenta oraz możliwych interakcji z innymi lekami. W niektórych przypadkach klinicznych najskuteczniejszą formą leczenia są zabiegi elektrowstrząsowe.

  18. Współczesna architektura wieżowców w stolicy Kataru – Dausze

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jerzy Szołomicki

    2017-12-01

    Full Text Available W artykule przedstawiono elementy analizy architektonicznej i konstrukcyjnej wybranych wieżowców ze stolicy Kataru Dohy zlokalizowanych w dzielnicy biznesowej West Bay oraz w kompleksie sportowym Aspire Zone. Analizując architekturę Dohy można stwierdzić, że obecnie jest to bardzo szybko rozwijająca się metropolia, która jest uznawana wraz z Dubajem za najbardziej zaawansowane technologicznie miasto świata w kategorii budynków inteligentnych. Koniunktura budowlana i rozwój konstrukcyjny spowodowały wznoszenie ikonicznych wieżowców, obiektów widowiskowo-sportowych oraz muzeów. W pierwszej części artykułu zwrócono uwagę na to jak w ciągu kilkunastu lat Doha dołączyła do najciekawszych architektonicznie miast świata ze względu na gwałtowny rozwój gospodarczy wynikający ze znalezienia ogromnych złóż ropy naftowej i gazu ziemnego. Punktem zwrotnym była organizacja XV Igrzysk Azjatyckich w 2006 roku. W wyniku sukcesu ekonomicznego tych igrzysk ponad 100 budynków wysokich i wysokościowych było planowanych do budowy w dzielnicy biznesowej West Bay i przyległych dzielnicach. Oczywiście rozwój architektoniczny miasta nie mógłby się odbyć bez uczestnictwa w nim wybitnych zagranicznych architektów takich, jak na przykład Jean Nouvell, Ieoh Pei, czy Arata Isozaki. W drugiej części artykułu omówiono wieżowce w dzielnicy West Bay: Doha Tower, Al Bidda Tower, Tornado Tower oraz znajdującą się w kompleksie sportowym Aspire Tower. Budynki te stanowią obecnie znak rozpoznawczy Kataru na całym świecie.

  19. Deep brain stimulation for movement disorders. Considerations on 276 consecutive patients.

    Science.gov (United States)

    Franzini, Angelo; Cordella, Roberto; Messina, Giuseppe; Marras, Carlo Efisio; Romito, Luigi Michele; Carella, Francesco; Albanese, Alberto; Rizzi, Michele; Nardocci, Nardo; Zorzi, Giovanna; Zekay, Edvin; Broggi, Giovanni

    2011-10-01

    The links between Stn DBS and advanced Parkinson disease, and between GPi DBS and dystonia are nearly universally accepted by the neurologists and neurosurgeons. Nevertheless, in some conditions, targets such as the ventral thalamus and the Zona Incerta may be considered to optimize the results and avoid the side effects. Positive and negative aspects of current DBS treatments justify the research of new targets, new stimulation programs and new hardware. Since 1993, at the Istituto Nazionale Neurologico "Carlo Besta" in Milan, 580 deep brain electrodes were implanted in 332 patients. 276 patients were affected by movement disorders. The DBS targets included Stn, GPi, Voa, Vop, Vim, CM-pf, cZi, IC. The long-term follow-up is reported and related to the chosen target. DBS gave a new therapeutic option to patients affected by severe movement disorders, and in some cases resolved life-threatening pathological conditions that would otherwise result in the death of the patient, such as in status dystonicus, and post-stroke hemiballismus. Nevertheless, the potential occurrence of severe complications still limit a wider use of DBS. At today, the use of DBS in severe movement disorders is strongly positive even if further investigations and studies are needed to unveil potential new applications, and to refine the selection criteria for the actual indications and targets. The experience of different targets may be useful to guide and tailor the target choice to the individual clinical condition.

  20. Targeting the brain: considerations in 332 consecutive patients treated by deep brain stimulation (DBS) for severe neurological diseases.

    Science.gov (United States)

    Franzini, Angelo; Cordella, Roberto; Messina, Giuseppe; Marras, Carlo Efisio; Romito, Luigi Michele; Albanese, Alberto; Rizzi, Michele; Nardocci, Nardo; Zorzi, Giovanna; Zekaj, Edvin; Villani, Flavio; Leone, Massimo; Gambini, Orsola; Broggi, Giovanni

    2012-12-01

    Deep brain stimulation (DBS) extends the treatment of some severe neurological diseases beyond pharmacological and conservative therapy. Our experience extends the field of DBS beyond the treatment of Parkinson disease and dystonia, including several other diseases such as cluster headache and disruptive behavior. Since 1993, at the Istituto Nazionale Neurologico "Carlo Besta" in Milan, 580 deep brain electrodes were implanted in 332 patients. The DBS targets include Stn, GPi, Voa, Vop, Vim, CM-pf, pHyp, cZi, Nacc, IC, PPN, and Brodmann areas 24 and 25. Three hundred patients are still available for follow-up and therapeutic considerations. DBS gave a new therapeutic chance to these patients affected by severe neurological diseases and in some cases controlled life-threatening pathological conditions, which would otherwise result in the death of the patient such as in status dystonicus, status epilepticus and post-stroke hemiballismus. The balance of DBS in severe neurological disease is strongly positive even if further investigations and studies are needed to search for new applications and refine the selection criteria for the actual indications.

  1. Antropologia i etnografia edukacyjna – na pograniczu dyscyplin

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marcin Gołębniak

    2017-12-01

    Full Text Available W artykule prezentuję wspólne tematy zainteresowań badawczych etnografii i pedagogiki, przyglądając się podejściom, stanowiącym pewnego rodzaju hybrydy interdyscyplinarne, wykraczające poza ramy jednej czy drugiej dyscypliny naukowej, a ukształtowane w ubiegłym wieku w Stanach Zjednoczonych i w Wielkiej Brytanii. Szczególną uwagę poświęcam tradycji badawczej związanej z wyłonieniem się i instytucjonalizacją antropologii edukacyjnej, stanowiącej od połowy lat pięćdziesiątych XX wieku subdyscyplinę amerykańskiej antropologii kulturowej, której etnografia edukacyjna stanowi istotny, terenowy element. Wskazuję tym samym na dystynkcję pomiędzy etnografią edukacyjną a etnografią edukacji, skupiając się w konkluzji wywodu na charakterystyce dwóch opozycyjnych sposobach definiowania pojęcia szerszego, a mianowicie pojęcia „etnografia” w dyskursie naukowym – tj. rozumieniu inkluzyjnym i ekskluzyjnym. 

  2. Problematyka pożyczek ukraińskich w polskiej gwarze górali bukowińskich

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Helena Krasowska

    2017-12-01

    part of the vocabulary of the Bukovinian highlanders’ dialect.   Problematyka pożyczek ukraińskich w polskiej gwarze górali bukowińskich W przeanalizowanym materiale, zebranym wśród polskich górali bukowińskich na podstawie kwestionariusza Ogólnokarpackiego atlasu dialektologicznego, znaczną rolę odgrywa słownictwo ukraińskie. Zostało ono podzielone na dwie grupy: 1 rodzime wyrazy ukraińskie i 2 pożyczki przejęte z innych języków przez język ukraiński, które znalazły się w polskiej gwarze górali bukowińskich zapewne za jego pośrednictwem. W pierwszej grupie (pożyczki ukraińskie zwracają uwagę wyrazy występujące powszechnie we wszystkich sześciu zbadanych wsiach, związane z życiem codziennym. Leksemy występujące w czterech lub pięciu wsiach można natomiast podzielić na: a znane też w języku rumuńskim, które przeszły ze słowiańskiego; bwyrazy prasłowiańskie. Wreszcie pożyczki występujące w jednej, dwóch lub trzech wsiach można prawdopodobnie wyjaśnić wpływem języka państwowego na rozproszoną ludność góralską. W drugiej grupie pożyczek, tzn. pożyczkach dalszych w języku ukraińskim, na pierwszy plan wysuwają się pożyczki węgierskie w języku rumuń­ skim i ukraińskim. Kolejną podgrupę tworzą pożyczki z łaciny, które musiały przejść przez język rumuński do ukraińskiego; znajdują się tu także pożyczki z języka tureckiego w ukraińskim lub poprzez turecki. W zebranym materiale znajdziemy także zapożyczenia z języka rumuńskiego, z niemieckiego za pośrednictwem polskiego oraz z języka francuskiego. Zapożyczenia ukraińskie w polskiej gwarze górali bukowińskich stanowią poważny problem interpretacyjny i klasyfikacyjny. Na pytanie, czy górale przyjęli te pożyczki z ukraińskiego czy z rumuńskiego, nie można dać jednoznacznej odpowiedzi; tym bardziej że Bukowina w okresie od 1918 do 1944 roku należała do Rumunii i język rumuński był językiem szkół, urzędów itd

  3. Three Hungarian researchers and three periods of the history and culture of the Albanian people

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Myrvete Dreshaj-Baliu

    2016-11-01

    Full Text Available The object of this study is the contribution of three Hungarian researchers: the publicist, the editor and the historian Windisch (Karl Go$ lieb von Windisch, 1725 -1793; the outstanding historian, medievalist, latinist and germanist Thalloczy (Ludwig von Thallóczy, 1857-1916; and the geographer and ethnographer of international dimensions Nopcsa (Baron Nopcsha 1877-1933. Their selection is not random; it refl ects the up to now development in the science of Albanology and our goal as researchers and evaluators to place them on the Pantheon of the Albanian studies. These three names represent, at the same time, three particular dimensions of our national history: the fate of an ethnicity detached from its national territory in certain historical and cultural circumstances (Windisch; documentation of the Albanian space in a particularly controversial period of the Middle Ages in Albania and the Balkans (Thalloczy; and the wealthiest historical, ethnographic, material, spiritual and linguistic landscape of the Albanian people in the beginning of the twentieth century (Nopcsa. Therefore, let us state in the very beginning that recognition of their contribution also implies the recognition of some of the most important achievements of the Albanian studies.

  4. Wpływ dymu tytoniowego na płodność mężczyzn

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ewa Ochwanowska

    2017-06-01

    Full Text Available Wraz ze wzrastającą świadomością społeczeństwa na temat szkodliwości palenia dla zdrowia, palenie tytoniu staje się coraz mniej popularne w wielu rejonach świata. Spadek liczby osób palących papierosy obserwuje się również w Polsce. Mężczyźni należą do przeważającej grupy osób uzależnionych. Zarówno aktywne jak i bierne palenie papierosów może stać się przyczyną chorób układu sercowo-naczyniowego, udaru mózgu, nowotworów płuc i krtani. Najnowsze badania wykazują, że związki zawarte w dymie papierosowym mogą indukować zmiany w układzie endokrynnym i zaburzać proces spermatogenezy u palaczy.

  5. Analysis of Platinum Content in Used Auto Catalytic Converter Carriers and the Possibility of its Recovery

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Saternus M.

    2014-06-01

    Full Text Available Obecnie każdy wyprodukowany samochód musi być wyposażony w katalizator, w którym metale szlachetne takie jak platyna, pallad czy rod pełnią funkcje katalityczne. Czas życia katalizatorów jest ograniczony, zatem zostają one zastąpione nowymi, a stare stanowią ważne źródło platynowców. Zużyte katalizatory samochodowe przerabiane są hydrometalurgicznie lub pirometalurgicznie. Jednakże pierwszym etapem takiego przerobu powinna być analiza chemiczna. W pracy analizie na zawartość platyny poddano kilka różnych nośników katalitycznych pochodzących z różnych samochodów. Do tego celu posłużył elektronowy mikroskop skaningowy. Przedstawiono strukturę analizowanych nośników katalitycznych, ich analizę chemiczną jak również wykresy EDS (Energy Dispersive Spectrum. Przeprowadzono dyskusję wyników i możliwych metod odzysku platyny.

  6. The role of health centers in preventive care provision

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Shemetova G.N.

    2017-12-01

    Full Text Available Aim: to assess the importance of the Centers of Health in the organization and provision of preventive care to the population, in the early detection of risk factors for the development of chronic non-communicable diseases and the development of a healthy lifestyle. Material and Methods. On the basis of the Health Center of Engels Center for Medical Prevention in the Saratov Region, the detection of risk factors for 2011-2015 was analyzed according to statistical reporting (form No. 68 and health cards (form025-CZ/y of 207 patients. To assess the satisfaction of visitors with the work of the Center, a specially developed questionnaire was conducted, which included 22 questions that characterize the patient profile, his attitude to the organization and the results of the survey, and the motivation to modify the way of life. Results. The study confirmed the important role of the Centers of Health in the organization and provision of preventive care to the population, the formation of a healthy lifestyle and the early detection of diseases and risk factors for their development. Conclusion. Only joint efforts of medical institutions, authorities, educational organizations, mass media can lead to the formation of the population's responsibility for their health and readiness to modify the way of life.

  7. Hedge e Especulação com Derivativos Cambiais: Evidências de Operações Cotidianas

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    João Luiz Guillaumon Lopes

    2013-07-01

    Full Text Available This study investigates the dynamics of currency derivatives usage by Brazilian non-financial firms, using a unique database of over-the-counter operations contracted between these companies and a large international bank between 2003 and 2008. Although prior studies using Brazilian (Novaes & Oliveira, 2005; Rossi, 2011 and US (Géczy, Milton, & Schrand, 2007 firms point to the existence of speculative behavior in managers’ decisions, the effective impact of this behavior on the companies’ operations is still little known, as are its implications for financial risk management and corporate governance. Our methodology compares the returns of derivatives contracts that were settled at their originally contracted maturity, with the return of contracts whose settlement was anticipated by the firm. We find evidence that routine decisions to commit to and unwind derivatives positions were influenced by speculative behavior in the period 2003-2008. However, during the period 2009-2011, we find no evidence of speculation, in line with the results of Coutinho, Sheng and Lora (2012. Our results reinforce the evidence that massive losses caused by currency derivatives in late 2008 worked as a wake-up call for managers, boards, investors and regulators, who started monitoring derivatives operations more closely.

  8. Wybór najskuteczniejszej metody rekultywacji zbiorników wodnych z wykorzystaniem metody AHP

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Joanna Chmist

    2016-06-01

    Full Text Available Problem z jakością wód w zamkniętych zbiornikach jest znany od lat. Poprawa parametrów jakości wody w jeziorze zwiększa możliwości jego wykorzystania. Obecnie istnieje wiele metod rekultywacji zbiorników wodnych. Wybór odpowiedniej uwarunkowany jest zarówno oddziaływaniem różnorodnych czynników powodujących stopniową degradację jezior, jak i kosztami rekultywacji czy typem zbiornika. W artykule zaprezentowano praktyczne zastosowanie metody AHP w rozwiązaniu wielokryterialnych problemów rekultywacji zbiorników wodnych. Metoda ta umożliwia uwzględnienie wielu aspektów dotyczących danego problemu i znalezienie poszukiwanego rozwiązania zarówno na podstawie parametrów mierzalnych, jak i ocen ekspertów.

  9. Pisanie o pracy akademickiej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Joss Winn

    2015-12-01

    Full Text Available Niniejszy tekst wzywa do powrotu do teorii pracy rozwijanej przez Marksa, czy raczej do Marksowskiej negatywnej krytyki pracy oraz jej „decydującej” roli w rozumieniu ekonomii politycznej szkolnictwa wyższego. Autor twierdzi, że krytyka kapitalizmu i jego pozornej złożoności musi zostać podjęta w oparciu o bezpośrednią krytykę pracy, nie zaś z punktu widzenia pracy, jak miało to miejsce zarówno w marksistowskich, jak i nie-marksistowskich badaniach nad pracą. Przyglądając się egzemplarycznym artykułom poświęconym „pracy akademickiej”, niniejszy artykuł zwraca uwagę na fundamentalne znaczenie stosowania Marksowskiej metody abstrakcji w celu zrozumienia konkretnego społecznego świata kapitału. Na koniec sugeruje, że przyszłość pracy akademickiej leży raczej w jej zaprzeczeniu i przekroczeniu niż w wysiłkach mających na celu oparcie się „logice” pomnażania wartości.

  10. The role of vitamin D in the development of autoimmune diseases

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Katarzyna A. Lisowska

    2017-08-01

    Full Text Available Witamina D, poza istotną rolą w utrzymaniu homeostazy wapnia i metabolizmie kostnym, odgrywa ważną rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego. Niedobór witaminy D wiąże się z wieloma niekorzystnymi dla zdrowia skutkami, włączając w to m.in. osłabienie odporności, czego skutkiem jest zwiększona podatność na zakażenia wirusowe, bakteryjne oraz grzybicze. W artykule opisano podstawy metabolizmu witaminy D oraz jej rolę fizjologiczną, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu na komórki układu odpornościowego. Ze względu na jej istotną rolę w regulacji odpowiedzi zapalnej oraz wytwarzaniu cytokin zwraca się uwagę na jej rolę w rozwoju chorób o podłożu autoimmunologicznym, takich jak cukrzyca typu 1, toczeń rumieniowaty, reumatoidalne zapalenie stawów, stwardnienie rozsiane, nieswoiste zapalenia jelit, łuszczyca, bielactwo, czy twardzina, w których witamina D ma potencjalne szerokie zastosowanie zarówno w prewencji, jak i wspomaganiu działań terapeutycznych.

  11. The role of vitamin D in the development of autoimmune diseases.

    Science.gov (United States)

    Lisowska, Katarzyna A; Bryl, Ewa

    2017-08-28

    Witamina D, poza istotną rolą w utrzymaniu homeostazy wapnia i metabolizmie kostnym, odgrywa ważną rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego. Niedobór witaminy D wiąże się z wieloma niekorzystnymi dla zdrowia skutkami, włączając w to m.in. osłabienie odporności, czego skutkiem jest zwiększona podatność na zakażenia wirusowe, bakteryjne oraz grzybicze. W artykule opisano podstawy metabolizmu witaminy D oraz jej rolę fizjologiczną, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu na komórki układu odpornościowego. Ze względu na jej istotną rolę w regulacji odpowiedzi zapalnej oraz wytwarzaniu cytokin zwraca się uwagę na jej rolę w rozwoju chorób o podłożu autoimmunologicznym, takich jak cukrzyca typu 1, toczeń rumieniowaty, reumatoidalne zapalenie stawów, stwardnienie rozsiane, nieswoiste zapalenia jelit, łuszczyca, bielactwo, czy twardzina, w których witamina D ma potencjalne szerokie zastosowanie zarówno w prewencji, jak i wspomaganiu działań terapeutycznych.

  12. Boskie zarządzanie świeckimi sprawami. Agambenowska teologiczna genealogia ekonomii jako polityczna filozofia praktyki

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Mikołaj Ratajczak

    2015-04-01

    Full Text Available Celem tego artykułu jest przedstawienie takiej interpretacji Agambenowskiej teologicznej genealogii ekonomii, która ukaże jej znaczenie dla badań w obszarze ekonomii politycznej. Jedynym sposobem na powiązanie dyskursów teologii ekonomicznej i ekonomii politycznej jest pokazanie, że teologia ekonomiczna nie zajmuje się kwestiami przynależnymi do sfery ekonomii, lecz podejmuje dużo bardziej ogólny problem – problem ludzkiej praktyki. Postaram się udowodnić, że stawką Agambenowskiej filozofii jest krytyka teologicznych, a więc metafizycznych, założeń koncepcji ludzkiej praktyki, którą to krytykę można przeprowadzić za pomocą teologicznej genealogii, w szczególności trynitarnej ekonomii. Artykuł skupia się na pojęciu liturgii i jego roli w Agambenowskich badaniach genealogicznych jako teologicznym paradygmacie kapitalistycznego zarządzania ludzkim życiem (czyli praktyką i kończy się rozważaniami nad możliwą aplikacją Agambenowskiej teologicznej genealogii ekonomii do marksistowskiej krytyki ekonomii politycznej, przede wszystkim do krytyki podziału na pracę produkcyjną i nieprodukcyjną.

  13. Mobbing w miejscu pracy a regulacyjna rola strategii wpływu społecznego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Malgorzata Gamian-Wilk

    2017-12-01

    Full Text Available Artykuł stanowi przegląd teoretyczny, dotyczący problematyki mobbinguw miejscu pracy z perspektywy przejawów wpływu społecznego. Porównanonegatywne działania, charakterystyczne dla mobbingu, do procesu manipulacji orazdo taktyk wpływu społecznego, pojawiających się w miejscu pracy. Przedstawionoźródła i czynniki ryzyka rozwoju mobbingu, które mogą ułatwiać lub dawać przyzwoleniena  stosowanie taktyk manipulacji. Wykazano, że  w  procesie mobbingu występują takie strategie wpływu społecznego, jak manipulacja w języku i procesiekomunikacji, ostracyzm czy też plotka. Dyskusji poddano regulacyjną rolę negatywnychsposobów oddziaływania i strategii wpływu dla funkcjonowania i przetrwaniagrupy i organizacji, co przyczyniać się może do utrwalania się rozwoju mobbingu.

  14. Caudal Zona Incerta/VOP Radiofrequency Lesioning Guided by Combined Stereotactic MRI and Microelectrode Recording for Posttraumatic Midbrain Resting-Kinetic Tremor.

    Science.gov (United States)

    Contreras Lopez, William Omar; Azevedo, Angelo R; Cury, Rubens G; Alencar, Francisco; Neville, Iuri S; Reis, Paul R; Navarro, Jessie; Monaco, Bernardo; da Silva, Fabio E Fernandes; Teixeira, Manoel J; Fonoff, Erich T

    2016-02-01

    Reporting the outcome of two patients who underwent unilateral ablative stereotactic surgery to treat pharmacologic resistant posttraumatic tremor (PTT). We present two patients (31 and 47 years old) with refractory PTT severely affecting their quality of life. Under stereotactic guidance, refined by T2-weighted magnetic resonance imaging and double-channel multiunit microelectrode recording (MER), three sequential radiofrequency lesions were performed in the caudal zona incerta (cZi) up to the base of thalamus (VOP). Effects of cZi/VOP lesion were prospectively rated with a tremor rating scale. Both patients demonstrated intraoperative tremor suppression with sustained results up to 18 months follow-up, with improvement of 92% and 84%, respectively, on the tremor rating scale. Tremor improvement was associated with enhancement functionality and quality of life for the patients. The patients returned to their work after the procedure. No adverse effects were observed up to the last follow-up. Radiofrequency lesion of the cZi/VOP target was effective for posttraumatic tremor in both cases. The use of T2-weighted images and MER was found helpful in increasing the precision and safety of the procedure, because it leads the RF probe by relying on neighbor structures based on thalamus and subthalamic nucleus. Copyright © 2016 Elsevier Inc. All rights reserved.

  15. Dyskusja wokół celu sprawozdawczości finansowej opartej na MSSF

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Edyta Łazarowicz

    2016-07-01

    Full Text Available Celem artykułu jest analiza i ocena propozycji zmian odnośnie do celu sprawozdawczości finansowej opartej na Międzynarodowych Standardach Sprawozdawczości Finansowej (MSSF przedstawionych w komentarzach do projektu Założeń koncepcyjnych sprawozdawczości finansowej (2015. Większość respondentów uważa, że w celu sprawozdawczości finansowej należy zwiększyć znaczenie dostarczania informacji o wypełnieniu funkcji powierniczej przez kierownictwo (stewardship. Ponadto proponują oni przedstawienie definicji stewardship w Założeniach koncepcyjnych oraz wskazanie konsekwencji zmiany celu sprawozdawczości finansowej dla przyszłego tworzenia standardów i dla sporządzania sprawozdań finansowych. Z analizy komentarzy i przeglądu literatury wynika, że cel sprawozdawczości finansowej powinien być zmieniony. Sprawą dyskusyjną pozostaje jednak, czy stewardship powinien być odrębnym celem. Niestety, jest za mało badań dotyczących relacji pomiędzy stewardship i użytecznością decyzyjną. Ich wyniki mogłyby wskazać twórcom standardów rachunkowości potencjalne kompromisy i konflikty między nimi.

  16. Taxing Bitcoin Transactions Under Polish Tax Law / Opodatkowanie Obrotu Bitcoinami Na Gruncie Przepisów Polskiego Prawa Podatkowego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Kowalski Patryk

    2015-08-01

    Full Text Available W ciągu ostatnich lat można zaobserwować zjawisko cyfrowych walut - cyfrowych reprezentacji jakiejś wartości, które przekazywane są za pośrednictwem technologii informatycznej i są stosowane jako środek wymiany, ale nie mają statusu oficjalnego środka płatniczego. Jednym z rodzajów takich walut są bitcoiny, które stają się coraz popularniejsze w Europie i także w Polsce. Dlatego warto zastanowić się czy polskie prawo jest przygotowane na to zjawisko i zastanowić się jakie ewentualne problemy mogą nastąpić w praktyce wymiaru sprawiedliwości. Głównym celem niniejszej publikacji jest analiza przepisów polskich ustaw podatkowych w kontekście szeroko rozumianego obrotu bitcoinami.

  17. The impact of pelvic floor muscle training on the quality of life of women with urinary incontinence: a systematic literature review

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Radzimińska A

    2018-05-01

    Full Text Available Agnieszka Radzimińska, Agnieszka Strączyńska, Magdalena Weber-Rajek, Hanna Styczyńska, Katarzyna Strojek, Zuzanna Piekorz Department of Physiotherapy, Nicolaus Copernicus University Collegium Medicum in Bydgoszcz, Bydgoszcz, Poland Purpose: The purpose of this review was to assess the effectiveness of pelvic floor muscle training (PFMT in the treatment of urinary incontinence (UI in women, with a particular focus on the impact of this form of therapy on the patients’ quality of life (QoL. Methods: The following electronic databases were searched: PubMed, Embase, and Cochrane Library (articles only in English, 1990–2017. Search terms were as follows: urinary incontinence, pelvic floor muscle training, pelvic floor exercises, quality of life. Systematic review methods were based on the PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses statement. Results: The assessment of the impact of PFMT on the QoL of women with UI was conducted among 2,394 women in 24 selected studies. After the end of treatment, the majority of patients in the experimental groups noted a statistically significant improvement in QoL. Conclusion: The results of this literature review demonstrate that PFMT is an effective treatment for UI in women. PFMT significantly improves the QoL of women with UI, which is an important determinant of their physical, mental, and social functioning. Keywords: urinary incontinence, pelvic floor muscle training, quality of life

  18. Dokumenty piśmiennicze w grach komputerowych. Funkcje i forma

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Przemysław Ciszek

    2012-12-01

    Full Text Available Abstrakt w j. polskim:Książki i inne dokumenty piśmiennicze (czasopisma, pamiętniki czy listy występują w wielu grach wideo. Szczególnie często można je znaleźć w grach cRPG (fabularne gry komputerowe i przygodowych, które to pozwalają na dużą interakcję ze światem gry. Książki mogą pełnić w grach podobne funkcje jak w świecie rzeczywistym – funkcję poznawczą i rozrywkową. Książki i dokumenty mogą zawierać treść dostępną dla gracza, ale wiele z nich oddziałuje jedynie na awatara w grze. English Abstract:Books and other written documents (journals, diaries or letters are found in many video games. Especially they can be found in role-playing games and adventure games, which allow much interaction with the game world. Books can play similar functions in games, as in the real world. Most commonly performed functions are cognitive and entertainment. Books and documents may contain content accessible to players, but many of them affects only the avatar in the game.

  19. Podziemny nurt materializmu spotkania

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Louis Althusser

    2016-03-01

    Full Text Available W prezentowanym poniżej fragmencie Podziemnego nurtu materializmu spotkania Louis Althusser kreśli zarysy filozoficznej trajektorii określanej mianem „materializmu spotkania”. Charakterystyczną cechą proponowanego tutaj ujęcia jest nacisk na przygodność konstelacji organizującej warunki możliwości wydarzenia i jego trwania. Tekst stawia sobie za cel krytykę tradycji filozoficznej ujmującej materializm jako negatyw idealizmu, powielający jego strukturę i logikę myślenia; zaczyna się od analizy filozoficznych implikacji epikurejskiego atomizmu, by następnie przejść do omówienia motywu próżni i przygodności powtarzającego się u autorów takich jak Machiavelli, Spinoza, Rousseau, Marks czy Heidegger. Podziemny nurt materializmu spotkania został opublikowany pośmiertnie, w oparciu o materiały mające stać się podstawą nieukończonej książki. Tłumaczenie ukazało się dzięki uprzejmości l'Institut Mémoires de l'édition contemporaine (IMEC.

  20. Statyny i astma

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Joanna Pawlak

    2011-01-01

    Full Text Available Statyny należą do leków powszechnie stosowanych w leczeniu hiperlipidemii oraz chorób układu sercowo-naczyniowego. Hamując aktywność reduktazy 3-hydroksy-metyloglutarylo-koenzymu A (HMG-CoA zmniejszają syntezę cholesterolu. Wykazano, że leki te cechują się znacznie szerszym zakresem działania, które określono jako pozalipidowe (plejotropowe. Mimo że korzyści z działania inhibitorów reduktazy HMG-CoA zostały już dowiedzione w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego, podejmuje się próby ich wykorzystywania w innych dziedzinach medycyny, takich jak neurologia czy reumatologia. Obecnie szczególną uwagę zwraca się na działanie przeciwzapalne i immunomodulujące tych leków. Na podstawie powyższych obserwacji w ostatnich latach podjęto próby zastosowania statyn również w alergologii.W pracy przedstawiono wybrane aspekty wpływu statyn na reakcje immunologiczne i proces zapalny wskazując na możliwość wykorzystania tych leków w leczeniu astmy.

  1. Bramy raju

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jacques Rancière

    2017-03-01

    Full Text Available Tekst jest rozdziałem wydanej w roku 1981 książki La nuit des proletaires, będącej rozszerzoną wersją rozprawy doktorskiej Jacquesa Rancière’a. Kwestia emancypacji robotników w okresie następującym po porażce rewolucyjnego zrywu w lipcu 1830 roku stanowi centralny problem tekstu. Autor nie komentuje jednak toczonych ówcześnie walk o władzę. Emancypacja ujęta zostaje tu od strony wysiłków podejmowanych na polu estetyki. Estetyczna identyfikacja, ludowe widowiska, oddolna prasa, dobór lektur czy nawet wystrój mieszkania przedstawiane tu są jako pełnoprawne narzędzia emancypacyjnych starań. Rancière pokazuje, że robotnicza kultura, jakkolwiek synkretyczna i pełna zapożyczeń, okazywała się wystarczająco subwersywna, by skutecznie przekraczać klasowe podziały.

  2. Muzealizacja przestrzeni publicznej jako forma obecności dziedzictwa kulturowego we współczesnym społeczeństwie

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Andrzej Kadłuczka

    2018-04-01

    Full Text Available W artykule omówiono nowe zjawisko muzealizacji przestrzeni publicznej, które nie oznacza jedynie dostrzeganego przez socjologów dynamicznie wzrastającego zapotrzebowania społecznego na innowacyjnie i atrakcyjnie kształtowane muzea, czy centra promocji dziedzictwa historycznego, ale także coraz szersza, bezpośrednią – „fizyczną” obecność tego dziedzictwa w życiu współczesnego człowieka. Jest ta obecność generowana poprzez inwestycje realizowane na terenach historycznych, które stają się źródłem coraz większej ilości struktur i artefaktów pochodzących z przeszłości „zasiedlających” przestrzeń publiczną w formie niej lub bardziej udanych ekspozycji rekonstruujących rzeczywistość historyczną.

  3. Kształcenie brokerów informacji w Polsce / Education information brokers in Poland

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Karolina Kustra

    2013-07-01

    Full Text Available We współczesnym świecie, w dobie Internetu, to informacja jest najważniejsza, ale żeby ocenić czy jest wiarygodna potrzebni są specjaliści – brokerzy informacji. W Polsce ten zawód jest jeszcze młody, a jego przedstawiciele nie mając własnego stowarzyszenia, stosują się do zasad kodeksu etyki infobrokerskiej stworzonego przez Association of Independent Information Professionals. Oferta kształcenia infobrokerów w Polsce jest coraz szersza i przyszli brokerzy informacji mogą się przygotowywać do zawodu na studiach I i II stopnia, studiach podyplomowych oraz na szkoleniach i kursach. English abstractIn the modern world, the age of the Internet, the information is important, but to assess whether there is credible experts are needed – information brokers. In Poland, the profession is still young, and it’s representatives don’t have their own associations, follow the rules of the Code of Ethical Business Practiced created by the Association of Independent Information Professionals. Offer infobrokerów education in Poland is getting wider and future information brokers can prepare for the profession at the undergraduate and secondary education, post-graduate studies and training courses.

  4. Podejście psychologiczne w terapii jąkania

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agata Błachnio

    2013-06-01

    Full Text Available Praca omawia różne metody stosowane w terapii jąkania z uwzględnieniem podejścia psychologicznego. Jąkanie jest nie tylko zaburzeniem płynności mówienia, objawy występują bowiem na kilku płaszczyznach: neurofizjologicznej, społecznej i psychologicznej. Terapia jąkania ze względu na złożoność tego zaburzenia wymaga podejścia interdyscy‑ plinarnego, w tym szczególnie koncentracji na radzeniu sobie z emocjami pacjenta i obniżeniu związanych z tym za‑ burzeniem patologicznych reakcji lękowych – logofobii. Celem artykułu jest omówienie metod stosowanych w terapii jąkania oraz ocena ich skuteczności. Główny podział metod zakłada istnienie dwóch podejść: pośrednie i bezpośred‑ nie metody. Metody bezpośrednie oddziałują na akt mowy i mają na celu zmniejszenie niepłynności mowy. Wśród nich można wymienić: rytmizację mówienia, wspomaganie wypowiedzi ruchem ręki czy wydłużenie wypowiedzi. Natomiast metody pośrednie stanowią ich uzupełnienie i koncentrują się na obniżeniu lęku oraz redukcji napięcia po‑ jawiającego się u osoby jąkającej się. Należą do nich różnego rodzaju techniki relaksacyjne, metody oparte na wizu‑ alizacji czy treningi autogenne. Zwracają one uwagę na emocje przeżywane przez osoby jąkające się. Ponadto tech‑ niki takie jak muzykoterapia, psychodrama, hipoterapia, desentyzacja i desensybilizacja są skutecznymi sposobami polepszenia funkcjonowania psychospołecznego osób jąkających się. Prezentowany artykuł ma charakter przeglądo‑ wy, może zatem służyć jako podstawa do opracowania i wdrożenia programów terapeutycznych z udziałem logope‑ dy i psychologa.

  5. Polityka bilansowa spółek akcyjnych– uwarunkowania skutecznościoraz skutki rozpoznania przez inwestorów 

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Rafał Grabowski

    2009-03-01

    Full Text Available Standardy i normy prawne określające zasady rachunkowości zawierają szereg praw wyboru i pól swobodnego działania. Ich wykorzystywanie w celu oddziaływania na oceny formułowane przez interesariuszy było często poddawane krytyce. Jednak wykorzystanie swobody pozostawionej na płaszczyźnie uregulowań w zakresie rachunkowości nie umożliwia oddziaływania na oceny formułowane przez interesariuszy, jeżeli są spełnione dwa warunki. Warunek I wymaga, aby rynek kapitałowy odznaczał się przynajmniej tzw. efektywnością w średniej formie. Skutkiem odznaczania się przez rynek kapitałowy efektywnością w średniej formie jest między innymi to, że inwestorzy wyceniający akcje danej spółki natychmiast uwzględniają w swych ocenach wszystkie publicznie dostępne informacje dotyczące tej spółki, w tym także dane zawarte w informacji dodatkowej. Warunek II wymaga, aby sprawozdanie finansowe umożliwiało poznanie, jakie wartości (tych pozycji byłyby ujęte, gdyby zastosowano opcjonalną metodę rachunkową. W literaturze przedmiotu opisanych jest wiele badań, których celem było ustalenie, czy tendencyjne ukształtowanie bilansu oraz rachunku zysków i strat umożliwia oddziaływanie na inwestorów giełdowych. Trzeba jednak podkreślić, że praktycznie we wszystkich opracowaniach, koncentrowano się na warunku I, dotyczącym efektywności rynków kapitałowych. Kwestia warunku II odnoszącego się do zawartości informacyjnej sprawozdań finansowych nie była gruntownie badana. To skłoniło współautora niniejszego referatu do podjęcia próby ustalenia, czy opisane powyżej warunki braku skuteczności polityki bilansu handlowego są spełnione. Wyniki, jakie uzyskał autor badania pozwoliły stwierdzić, że pomimo, iż warunek I jest spełniony, polityka bilansu handlowego kształtowana na podstawie MSSF może być nadal skutecznie wykorzystywana do kształtowania ocen formułowanych przez interesariuszy. Wynika to z

  6. Powikłania neurologiczne współistniejące z niewydolnością nerek

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Maria Łukasik

    2010-03-01

    Full Text Available Powikłania neurologiczne w przebiegu niewydolności nerek, zarówno te spowodowane mocznicą, jak i wynikające z jej leczenia, dotyczą ośrodkowego oraz obwodowego układu nerwowego, jak również tkanki mięśniowej i stanowią przyczynę zwiększonej śmiertelności u chorych z niewydolnością nerek. Pacjenci z niewydolnością nerek są szczególnie narażeni na rozwój encefalopatii mocznicowej, encefalopatii nadciśnieniowej, chorób naczyniowych ośrodkowego układu nerwowego bądź zespołów otępiennych. W tej grupie chorych częściej niż w populacji ogólnej rozwijają się mono- i polineuropatie, a choroby nerek należą do częstszych przyczyn zespołu niespokojnych nóg. Pomimo ciągłego postępu terapeutycznego wciąż nie ma skutecznego leczenia wielu tych powikłań, m.in. encefalopatii mocznicowej, miażdżycy, neuropatii czy miopatii. Co więcej, wprowadzenie dializoterapii rozszerzyło spektrum komplikacji o otępienie dializacyjne, krwawienia śródczaszkowe, zespół nierównowagi dializacyjnej, encefalopatię Wernickego i osmotyczną mielinolizę. Leczenie immunosupresyjne stosowane zarówno w chorobach nerek, jak i u chorych po przeszczepie nerki przyczyniło się do rozwoju oportunistycznych infekcji i nowotworzenia w ośrodkowym układzie nerwowym, ponadto niekiedy powikłane jest rozwojem odwracalnej tylnej leukoencefalopatii. Znajomość tych powikłań oraz ścisła współpraca między nefrologami i neurologami mogą przyczynić się do zmniejszenia śmiertelności i poprawy jakości życia chorych z niewydolnością nerek. Należy przy tym pamiętać, że także patologie, które prowadzą do niewydolności nerek (szczególnie choroby układowe tkanki łącznej czy cukrzyca, powodują uszkodzenia ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego, a określenie rzeczywistej przyczyny bywa niemożliwe.

  7. Co się stało z klasą?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Neil Smith

    2013-01-01

    Full Text Available Chociaż problem klas społecznych przyczynił się znacząco do wyłonienia się teorii społecznej w geografii w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych dwudziestego wieku, to przestał ostatnio funkcjonować jako pryzmat, przez który spogląda się na kwestie społecznej konstrukcji przestrzeni, miejsca oraz natury. Przyczyny odejścia od perspektywy klasowej leżą po części we wzroście alternatywnego politycznego spojrzenia na tożsamość, przekierowującego politykę nie w stronę ekonomii, a raczej kultury. Biorą się one także z osłabienia marksizmu pod koniec dwudziestego wieku. Przyczyniły się do tego również pozornie bezklasowa polityka, która wyłoniła się z niektórych ruchów lat sześćdziesiątych, jak i niezwykle potężne reakcje przeciwko owym ruchom. Opór ten jednak ustąpił, a my znaleźliśmy się bez wysublimowanego języka klasy dokładnie wtedy, gdy ze zdwojoną siłą potwierdza ona swoje znaczenie. Od ekonomicznego boomu, poprzez kryzys  lat 1997–1999 i kolejny boom w Azji, do utwierdzenia pozycji klasowych w Meksyku i Europie Wschodniej czy też dramatycznego formowania się klas w postkolonialnej Afryce Południowej (nie wspominając już o Wielkiej Brytanii Blaira czy Stanach Zjednoczonych Clintona, klasa przedstawia sobą kluczowy, polityczny wymiar różnic społecznych. Multikulturalizm zaczyna jawić się jako usprawiedliwienie kapitalistycznej „różnorodności”, podczas gdy w kręgach akademickich polityka jest coraz częściej utożsamiana ze wspólnym, liberalnym mianownikiem moralności. Prezentowane tu stanowisko nie jest ograniczonym apelem o powrót do klasy, ale raczej twierdzeniem, że musimy znaleźć sposób na ponowne włączenie zagadnienia klasy do problematyki tożsamości i polityki kulturowej. To one, z bardzo słusznych powodów, nieprzypadkowo stanowiły pierwszoplanowe kwestie polityki ostatnich lat.

  8. „Pamiątka, Zabawka, Talizman” czyli Żydzi fantomowi

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Wojciech Wilczyk

    2016-01-01

    Full Text Available Souvenir, Talisman, Toy or phantom Jews The exhibition Souvenir, Talisman, Toy, prepared by Erica Lehrer and shown in Cracow’s Ethnographic Museum in Summer 2013, deals with the phenomena of Jew figures production and currently extremely popular the "Jew with a coin" image. The phenomenon bears full characteristics of folk art. However, it is Holocaust that took place in Poland during the German occupation that should be its valid reference. This historical context that results in, for example, stereotypical way of portraying the exterminated neighbours (this way is often perceived as intentionally anti-Semitic, is not fully analysed or worked through at the exhibition. The rich ethnographic material shown in Cracow is calling for a comment that would include scientific descriptions of Polish-Jewish relations that are being formulated at, for example, the Polish Centre for Holocaust Research. The phenomena of the evoked images production, which became more intense in the last twenty or thirty years, has all the qualities of "phantom memory" or post-memory, which character, as well origins, should be thoroughly analysed.   Pamiątka, Zabawka, Talizman, czyli Żydzi fantomowi Przygotowana przez Ericę Lehrer wystawa Pamiątka, Zabawka, Talizman, którą można było oglądać w salach krakowskiego Muzeum Etnograficznego latem 2013 roku, traktuje o fenomenie produkcji figurek Żydów i niezmiernie popularnych dzisiaj wizerunków „Żyda z pieniążkiem”. Zjawisko to ma wszelkie cechy twórczości ludowej, jednakże istotnym odniesieniem jest dla niego Zagłada, która rozegrała się na terenie Polski w czasie okupacji niemieckiej. Ten historyczny kontekst, którego efektem jest np. stereotypowy sposób prezentowania wyglądu zgładzonych sąsiadów (odbierany często jako tendencyjnie antysemicki, nie został w pełni na przywołanej ekspozycji zanalizowany czy też przepracowany. Pokazany w Krakowie niew

  9. Композитите като маркери за святост в „Похвална беседа за софийските мъченици“ от XVI в.

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Марияна [Mariiana] Цибранска-Костова [TSibranska-Kostova

    2016-10-01

    . Fragmenty, które nie znajdują się w parimejniku także mają archaiczną podstawę językową, związaną z technikami translatorskimi, charakterystycznymi dla przekładów cyrylometodejskich i znacznie różnią się od przekładu z komentarzami, powstałego w Presławiu. Bez względu na to, czy fragmenty te są cześcią wcześniejszego, niezależnego tłumaczenia wykonanego przez Metodego i jego współpracowników, czy są fragmentami z encyklopedycznego miscellaneum, stanowią ważny punkt odniesienia do badania tej biblijnej księgi, a także starobułgarskiego przekładu Starego Testamentu.

  10. Stosowanie wenlafaksyny w dawkach podzielonych – opis kazuistyczny

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Łukasz Święcicki

    2015-04-01

    Full Text Available Wenlafaksyna jest lekiem o co najmniej dwóch istotnych mechanizmach działania przeciwdepresyjnego. Hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT ujawnia się już podczas stosowania niskich dawek, a hamowanie wychwytu zwrotnego noradrenaliny – dopiero przy dawkach istotnie wyższych. Za punkt odcięcia przyjmuje się na ogół dawkę 225 mg na dobę, choć zmiana z jednego mechanizmu działania na dwa ma najprawdopodobniej charakter spektralny. Możliwe, że w dawkach powyżej 375 mg na dobę lek wykazuje również działanie dopaminergiczne, ale tak duże dawki wenlafaksyny nie są zalecane przez producenta. Stosowanie wyższych dawek przekłada się na większą skuteczność przeciwdepresyjną leku. Należy jednak pamiętać, że zmiana dawki może być związana z ujawnieniem się odmiennego profilu działań niepożądanych (choć zależy to także od indywidualnej wrażliwości pacjenta. Działanie serotoninergiczne bywa odbierane jako uspokajające, sedujące, powodujące nadmierną senność, a nawet zobojętnienie i apatię. Działanie noradrenergiczne może z kolei wywoływać uczucie nadmiernego pobudzenia i zaburzenia snu. To, czy dane działanie jest odczuwane jako niewpływające na funkcjonowanie, czy też jako trudne do zniesienia, zależy ponadto od pory dnia, w której występuje. Działanie nasenne pacjent uzna za korzystne wieczorem, natomiast działanie rozbudzające – rano. Wydaje się, że pora podawania wenlafaksyny może wpływać na subiektywną tolerancję leku. W artykule opisano dwie sytuacje ilustrujące ten punkt widzenia. Nie jest do końca jasne, dlaczego pacjenci odczuwają działanie leku najsilniej wkrótce po jego przyjęciu (nie da się wykluczyć swoistego efektu placebo. Mimo to w przypadku wielu chorych subiektywna tolerancja wenlafaksyny bez wątpienia ma związek ze sposobem podawania leku; lekarze powinni brać tę okoliczność pod uwagę.

  11. Rzadkie – monogenetyczne – przyczyny udaru mózgu związanego z małymi naczyniami

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Karol Jastrzębski

    2014-04-01

    Full Text Available Udar mózgu to najczęstsza przyczyna niepełnosprawności i trzeci co do częstości powód zgonów wśród osób dorosłych. Wskutek udaru corocznie umiera na świecie około 6,15 mln ludzi. Według wciąż aktualnej i powszechnie stosowanej definicji WHO udar mózgu to nagłe wystąpienie ogniskowego lub uogólnionego zaburzenia czynności mózgu, które trwa dłużej niż 24 godz. i wynika wyłącznie z przyczyn naczyniowych. Szacuje się, że nawet około 85–90% udarów mózgu ma etiologię niedokrwienną, resztę stanowią udary krwotoczne i SAH (subarachnoid haemmorhage, krwotok podpajęczynówkowy. Celem pracy jest przybliżenie rzadkich – ale spotykanych w praktyce – genetycznych przyczyn udaru mózgu związanych z mutacjami w pojedynczych genach. Omówione jednostki chorobowe wpisują się w szerokie spektrum tzw. chorób małych naczyń mózgowych niezwiązanych z nadciśnieniem. Ich występowaniu często towarzyszą inne patologie ośrodkowego układu nerwowego, takie jak postępujące zaburzenia poznawcze czy przewlekłe zespoły bólowe kręgosłupa. Niepokoić powinna także mnogość zaburzeń ze strony innych, pozornie niepowiązanych funkcjonalnie narządów, chociaż według piśmiennictwa znane są przypadki skąpoobjawowe. Dodatkowo w wielu przypadkach niejednoznaczny obraz radiologiczny sugeruje potrzebę rozszerzenia diagnostyki. Warto, by klinicyści pamiętali, że należy szczególnie wnikliwie poszukiwać przyczyny udaru mózgu u osób młodych bez ewidentnego wywiadu w kierunku nadciśnienia tętniczego oraz z nawracającymi epizodami naczyniowymi i odchyleniami w badaniu fizykalnym – wskazującymi na obecność określonych zespołów. Jednocześnie współistnienie typowych czynników ryzyka, czyli stosowania leków wpływających na hemostazę, nadciśnienia tętniczego czy zaburzeń metabolicznych, nie zwalnia z obowiązku rozważania chorób rzadkich. W diagnostyce tych jednostek chorobowych nieoceniona

  12. Ucieleśnienie poznania to nie to, co myślisz

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Andrew D. Wilson

    2014-06-01

    Full Text Available Najbardziej fascynującą obecnie hipotezą w kognitywistyce jest teoria mówiąca o tym, że poznanie jest ucieleśnione. Tak jak inne dobre pomysły w naukach poznawczych, „ucieleśnienie” może jednocześnie posiadać przynajmniej sześć różnych znaczeń. Najpopularniejsze definicje tego pojęcia opierają się na prostym założeniu, że „stany ciała wpływają na stany umysłu”; implikacje hipotezy o ucieleśnieniu prowadzą jednak do bardziej radykalnych wniosków. Jeśli poznanie dotyczy mózgu, ciała i środowiska, to „stany umysłu” w odcieleśnionej kognitywistyce nie istnieją, więc też nie można ich modyfikować. Wobec tego poznanie jawi się jako rozszerzony system złożony z wielu zasobów, a poważna refleksja nad ucieleśnieniem wymaga nowych metod i nowej teorii. W niniejszym artykule opisujemy cztery główne założenia, na których powinny opierać się programy badawcze zakładające dogłębną analizę implikacji tezy o ucieleśnieniu poznania. Pierwszym krokiem jest analiza zadaniowa opisująca z perspektywy pierwszoosobowej konkretne zadanie, które ma wykonać percypujący i działający podmiot [ang. agent]. Następnie należy określić, jakie zasoby odpowiednie do wykonania zadania dostępne są poznającemu podmiotowi. Pojęcie zasobów obejmuje mózg, ciało i środowisko. Trzecim krokiem jest zdefiniowanie sposobów, w jaki działający podmiot może połączyć dostępne zasoby, tak by stworzyć system zdolny do rozwiązania wyznaczonego zadania. Kolejnym krokiem jest sprawdzenie, czy działania pojęte przez podmiot zostały opisane w punkcie trzecim. Powyższą procedurę przedstawimy szczegółowo, odnosząc się do dwóch wyrazistych przykładów (problemu zapolowego i błędu AB oraz objaśnimy, jak stosować wspomnianą analizę do złożonej kwestii wykorzystania języka. Poznanie ucieleśnione jest czymś więcej niż nam się wydaje. Mamy też dostęp do narzędzi, które pozwol

  13. Potencjalna toksyczność klozapiny wynikająca z interakcji

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marcin Siwek

    2015-07-01

    Full Text Available Klozapina to lek podlegający intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu z udziałem izoenzymów cytochromu P450 (głównie 1A2, w mniejszym stopniu 3A4 i 2D6. Łączne stosowanie leków hamujących wymienione izoenzymy, czyli np. ciprofloksacyny, erytromycyny, fluoksetyny lub fluwoksaminy, skutkuje zwiększeniem stężenia klozapiny we krwi pacjenta, co pociąga za sobą wzrost ryzyka pojawienia się bądź nasilenia działań niepożądanych albo powikłań typowych dla leczenia klozapiną. Jednocześnie induktory enzymatyczne (np. rifampicyna, fenytoina, karbamazepina, wyciąg z dziurawca, nikotyna, kanabinole mogą przyczynić się do spadku skuteczności klozapiny, a po nagłym odstawieniu – do ujawnienia się jej toksyczności. Kolejnym aspektem interakcji klozapiny z innymi lekami jest sumowanie się działań niepożądanych wynikających z właściwości farmakodynamicznych. Działanie sedatywne, hipotonizujące, antycholinergiczne, mielotoksyczne czy drgawkorodne klozapiny może zatem się nasilić, kiedy będzie ona łączona z innymi substancjami również powodującymi takie działania niepożądane. Szczególnej uwagi wymaga stosowanie klozapiny w trakcie chorób infekcyjnych. Z jednej strony bowiem niektóre podawane wówczas antybiotyki (np. makrolidy oraz inne leki przeciwbakteryjne (np. fluorochinolony i przeciwgrzybicze (głównie azole mogą – przez hamowanie metabolizmu klozapiny – przyczyniać się do nasilania jej mielotoksyczności. Z drugiej strony może dochodzić do sumowania się działania mielotoksycznego klozapiny i pewnych antybiotyków (klindamycyna, metronidazol czy leków przeciwgorączkowych i przeciwzapalnych (np. ibuprofen, paracetamol, metamizol. Ze względu na wysokie ryzyko interakcji klozapina to lek przeznaczony głównie do monoterapii. Jednak znajomość właściwości farmakokinetycznych i farmakodynamicznych klozapiny i wynikających z nich interakcji pozwala, kiedy

  14. За следите от Методиевия превод на Книгата на пророк Йеремия

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Татяна [Tatiana] Мострова [Mostrova

    2016-10-01

    parimejniku, także mają archaiczną podstawę językową, związaną z technikami translatorskimi, charakterystycznymi dla przekładów cyrylometodejskich i znacznie różnią się od przekładu z komentarzami, powstałego w Presławiu. Bez względu na to, czy fragmenty te są częścią wcześniejszego, niezależnego tłumaczenia wykonanego przez Metodego i jego współpracowników, czy są fragmentami z encyklopedycznego miscellaneum, stanowią ważny punkt odniesienia do badania tej biblijnej księgi, a także starobułgarskiego przekładu Starego Testamentu.

  15. Sprawozdanie finansowe jako źródło informacji dla interesariuszy zewnętrznych przedsiębiorstwa w procesie upadłości

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Kinga Bauer

    2018-03-01

    Full Text Available Akta sądowe procesów upadłościowych zawierają sprawozdania finansowe, jednak dostęp do nich jest ograniczony przepisami Prawa upadłościowego. Celem niniejszego artykułu było zbadanie, czy w ocenie specjalistów z dziedziny upadłości wskazane jest zapewnienie dostępu do sprawozdania finansowego oraz czy możliwe jest wykorzystanie informacji w nim zawartych przez interesariuszy zewnętrznych, którzy nie posiadają pełnego dostępu do informacji księgowej przedsiębiorstwa przechodzącego analizowany proces sądowy. W wyniku przeprowadzonych badań ankietowych stwierdzono, iż w ocenie specjalistów z dziedziny upadłości zarówno dostęp do sprawozdania finansowego w aktach sądowych procesów upadłościowych, jak i w tworzonym rejestrze jest istotny. Równocześnie jednak tylko 18% respondentów wskazało, że często lub bardzo często spotyka się w swojej praktyce z wierzycielami posiadającymi wystarczającą wiedzę, aby wykorzystać informacje pochodzące ze sprawozdania finansowego. Natomiast zdecydowana większość respondentów (72% stwierdziła, iż w swojej praktyce zawodowej miała co najmniej często kontakty z sędziami komisarzami i sędziami orzekającymi w sprawach upadłościowych, którzy posiadali wystarczającą wiedzę pozwalającą na wykorzystanie informacji pochodzących ze spra- wozdań finansowych w prowadzonych postępowaniach. Opinia środowiska specjalistów z dziedziny upadłości wskazująca na to, iż dostęp do sprawozdania finansowego w aktach spraw sądowych oraz internetowym rejestrze upadłości jest istotny wpisuje się w koncepcję roli instytucji upadłości w redukcji asymetrii informacyjnej pomiędzy zainteresowanymi i zaangażowanymi stronami procesu. Insolvency proceedings court records contain financial statements, but access to the records is limited by the Bankruptcy Law. The purpose of this article was to examine whether, in the opinion of insolvency specialists, it is advisable

  16. Empiryczna weryfikacja hipotezy o przenośności modelu Altmana na warunki polskiej gospodarki oraz uniwersalności sektorowej modeli

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Tomasz Iwanowicz

    2018-03-01

    Full Text Available Celem artykułu jest próba udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy istnieje uzasadnienie dla mechanicznego przenoszenia modelu Altmana na warunki polskiej gospodarki oraz sprawdzenie, czy wśród testowanych modeli istnieje model wykazujący dla każdego typu przedsiębiorstwa (przemysłowe, handlowe, usługo- we najwyższą skuteczność i najlepsze wartości zastosowanych metod porównawczych. W artykule porównano trzynaście testowanych modeli używając macierzy klasyfikacji, ilorazu szans, krzywej kon- centracji CAP i wskaźnika dokładności Giniego, będących metodami oceny sprawności, oraz wskaźnika Briera będącego metodą oceny modeli z punktu widzenia kryterium kalibracji. Badania zostały przepro- wadzone na bazie 439 sprawozdań finansowych opublikowanych przez 139 spółek kapitałowych zarejestrowanych w warszawskich sądach okręgowych i rejonowych (w tym 79 spółek, które w rzeczywistości ogłosiły upadłość. Przeprowadzone badania obaliły mit o przenośności modelu Altmana na warunki polskiej gospodarki oraz uniwersalności sektorowej modeli. Wykazano, że sprawność modeli różni się dla spółek produkcyjnych, handlowych i usługowych oraz określono te sprawności. Ponadto udowodniono, że istnieją modele dyskryminacyjne różniące się zestawem zmiennych oraz współczynnikami wagowymi, które wykazują zbliżone skuteczności predykcyjne. The purpose of this paper is to answer the question about the validity of mechanical transfer of the Alt- man model to Polish economy and to check if among the tested models there is a model with the highest efficiency and best outcomes for the used comparative methods for each type of enterprise (manufactur- ing, trading, service. Thirteen tested models were compared using the classification matrix, odds ratio, CAP concentration curve and Gini accuracy index, which are efficiency evaluation methods, as well as using the Brier index, which is a method of evaluating models

  17. Ból kręgosłupa szyjnego w przebiegu radikulopatii = The cervical spine pain in radiculopathy

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jakub Litak

    2017-02-01

    ²Department of Human Anatomy  Medical University of Lublin     Key words: cervical discopathy, radiculopathy, neck pain         Abstrakt Bóle kręgosłupa szyjnego stanowią poważny problem diagnostyczny w praktyce lekarskiej . Są najczęstszą przyczyną zgłaszania się do lekarza i mają znaczący wymiar ekonomiczny. W związku z rozwojem cywilizacyjnym, stresem , siedzącym trybem życia i ograniczeniem aktywności procesy  degeneracyjno - wytwórcze w kręgosłupie szyjnym stają się bardziej powszechne. Radikulopatia szyjna jest neurologicznym stanem wywołanym kompresją lub uszkodzeniem korzeni nerwowych szyjnego odcinka kręgosłupa. Stan ten generuje ból w obrębie szyi  nie rzadko promieniuje do obręczy barkowej i kończyn górnych. Postępowanie diagnostyczne jest procesem wieloetapowym. Wywiad i badanie fizykalne pełnia znaczącą rolę a badania obrazowe uzupełniają pełną diagnozę. Farmakoterapia i ograniczenie obciążeń redukują ból w ostrej fazie. W przypadku nieskuteczności leczenia zachowawczego , przewlekłego bólu czy tez postępujących deficytów neurologicznych przeprowadzenie zabiegu operacyjnego obarczającego uciśnięte struktury nerwowe staje się jedynym słusznym postępowaniem .   Słowa kluczowe: szyjna dyskopatia, radikulopatia, ból kręgosłupa szyjnego     Abstract The cervical spine pain represents serious diagnostic medical problem .It is the most common reason for visiting the doctor and has economic dimension . According to Development of Civilization , stress , sitting lifestyle and limitation of physical  activity  Degenerative and Osteoarthritic  syndromes become more common. Cervical radiculopathy  is a neurological condition caused by compression or damage of the nerve roots of the cervical spine.  This leads to the occurrence of the neck pain  radiating  to the shoulders and upper extremities. Diagnostic path is a multistage process. Medical interview and physical examination

  18. Studia i praca – jakie są skutki dla poziomu aktywności fizycznej studentów? = How College and employment affects the level of physical activity of students?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Aleksandra Dudło

    2016-07-01

    2Wydział Nauk o Zdrowiu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach   Streszczenie Celem badania było określenie związków między podejmowaniem pracy zawodowej a  poziomem aktywności fizycznej wśród studentów uczelni wyższych. Zbadano 245 osób za  pomocą autorskiej ankiety oraz kwestionariusza aktywności fizycznej SEWL. Analiza statystyczna polegała na wykonaniu statystyk opisowych. Porównań dokonano za pomocą analizy wariancji ANOVA. Kobiety częściej podejmują pracę zawodową podczas studiów. Przeważająca część studentów deklaruje podejmowanie aktywności fizycznej, jednakże mężczyźni częściej zajmowali się sportem na profesjonalnym poziomie. Słowa kluczowe: aktywność fizyczna, praca, studia. Abstract The aim of the study was to determine the relationship between the taking of work and the level of physical activity among college students. 245 students were tested using an original questionnaire and SEWL questionnaire. The analysis consisted of descriptive statistics and performed  analysis ANOVA.  Women  are more likely to work during study. The majority of students  declare physical activity, but men often participate in  the sport at a professional level. Keywords: physical activity, work, study.

  19. Znaczenie i sposób postrzegania duszy w kulturze podhalańskiej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agnieszka Gotówka

    2016-06-01

    Full Text Available The meaning and perception of soul in the culture of the Podhale region The paper discusses issues related to funerary rites in the culture of the Podhale region and the concept of soul, as laid out in the highlander dialect by Rev. Józef Tischner, a concept which is closely connected with Podhale culturemes, e.g. music, as well as with mythological themes. The highlanders’ belief about their own uniqueness is reflected in their perception of soul travel, in which soul is endowed with typically highlander properties and heads towards God through the mountains and valleys of Podhale.   Znaczenie i sposób postrzegania duszy w kulturze podhalańskiej W referacie podjęte zostały zagadnienia związane z rytuałem pogrzebowym w kulturze podhalańskiej oraz koncepcją duszy wyłożoną gwarą góralską przez księdza Józefa Tischnera, która ściśle łączy się z podhalańskimi kulturemami, takimi jak muzyka, i motywami mitologicznymi. Przekonanie górali o ich wyjątkowości znajduje odzwierciedlenie w pojmowaniu przez nich wędrówki duszy, która – odznaczając się typowo góralskimi przymiotami – zmierza do Boga ścieżkami wiodącymi przez góry i podhalańskie doliny.

  20. Odpowiedź na pytanie

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Michel Foucault

    2016-12-01

    Full Text Available Prezentowany artykuł Michela Foucaulta został opublikowany w 1963 roku. Foucault rozwija w nim koncepcję archeologii wiedzy – metody analizy historycznych dyskursów, którą zaprezentuje w sześć lat później w książce o tym właśnie tytule. Artykuł powstał na kanwie pytania wybranego przez autora spośród zadanych mu przez redakcję „Esprit”, które dotyczyło możliwości pojęciowego opracowania przymusu systemu dyskursywnego przy jednoczesnym zaakcentowaniu nieciągłości w jego obrębie a tym samym możliwości twórczego działania w historii ducha. A także, czy tak sformułowana aporia zakładałaby z konieczności zgodę na przymus systemu lub afirmację siły zdolnej do przekształcenia go za pomocą zewnętrznej przemocy? Tekst jest wprawką do sformułowania dojrzałej teorii dyskursu, rodzajem autoanalizy, która pozwala Foucaultowi powiązać własną metodę historyczną z „progresywistyczną polityką” myśli i rozwiązać w ten sposób dylemat pełnej determinacji i wolnego sprawstwa obecny w rozważaniach wielu strukturalistów.

  1. The position of cooperatives in the new social economy

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Czternasty Waldemar

    2014-05-01

    Full Text Available Dynamiczny rozwój gospodarki rynkowej, szeroko rozumiana globalizacja, kryzys państwa opiekuńczego w Zachodniej Europie itp. powodują potęgowanie się i pojawianie nowych aspektów ubóstwa, marginalizacji, wykluczenia społecznego. Możliwości rozwiązywania narastających kwestii społecznych łączyć należy z ideą ekonomii społecznej zakładającą m.in. ułatwianie uczestnictwa w zatrudnieniu, w dostępie i korzystaniu z wszelkich zasobów, praw, produktów i usług. Możliwości realizacji tych działań wiążą się z funkcjonowaniem pewnej grupy podmiotów wykonujących, obok działalności gospodarczej, misję społeczną. Zaliczyć do nich należy spółdzielnie. Stanowić mogą one alternatywę wobec nastawionych na zysk podmiotów gospodarki komercyjnej. Stąd, jako cel opracowania przyjęto rozpoznanie zależności pomiędzy wzrostem znaczenia ekonomii społecznej w gospodarkach rynkowych (m.in. w Polsce a tempem rozwoju ruchu spółdzielczego, wskazując zarazem na jego kierunki i determinujące go uwarunkowania.

  2. Diagnozowanie skręcenia stawu skokowego = Diagnosis of ankle sprain

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Urszula Kaźmierczak

    2016-12-01

      Słowa kluczowe: staw skokowy, diagnozowanie, skręcenie, skręcenie stawu skokowego   Keywords: ankle, diagnosis, sprain, ankle sprain     Streszczenie   Postawienie prawidłowej diagnozy po skręceniu stawu skokowego jest kluczowym elementem pozwalającym zaplanować i wdrożyć odpowiednie leczenie. Należy w tym celu przeprowadzić dokładne badanie podmiotowe, czyli szczegółowy wywiad z pacjentem, a następnie badanie przedmiotowe. Jego elementami są obserwacja i palpacja, testy funkcjonalne oraz badania dodatkowe. Działanie takie pozwala nabrać pewności na temat tego, które struktury i w jakim stopniu zostały uszkodzone.Uraz skrętny stawu skokowego może wiązać się nie tylko z uszkodzeniem więzadeł czy torebki stawowej, ale również powstawanie ukrytych problemów.  W przypadku przeoczenia, mogą znacznie przedłużyć proces powrotu do zdrowia.   Abstract   Making the right diagnosis after spraining an ankle is a key element that allows to plan and implement appropriate treatment. A medical history which is a detailed interview with a patient and then physical examination should be undertaken. The components of the latter are observation and palpation, functional tests and additional examinations. Such a proceeding enables ensuring which structures and to which extend got damaged. The torsion injury of the ankle may be associated with not only the damage of the joint capsule or ligaments, but also the formation of hidden problems. Those, when overlooked, may substantially extend the process of recovery.

  3. Functional Movement Screen (FMS - kompleksowy system oceny funkcjonalnej pacjenta = Functional Movement Screen (FMS - a comprehensive system for the functional evaluation of the patient

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Bartosz Kochański

    2015-04-01

    4 Wydział Kultury Fizycznej, Zdrowia i Turystyki, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Polska   Streszczenie   System oceny funkcjonalnej - Functional Movement Screen (FMS został stworzony przez Graya Cooka oraz Lee Burtona w 1995 roku. FMS jest koncepcją, która umożliwia kompleksową analizę jakości podstawowych wzorców ruchowych, ocenę ryzyka kontuzji oraz stwierdzenie istnienia ograniczeń i asymetrii. Test FMS złożony jest z 7 prób (głęboki przysiad, przeniesienie kończyny dolnej nad płotkiem, przysiad w wykroku, ruchomość obręczy barkowej, aktywne uniesienie wyprostowanej kończyny dolnej, ugięcie ramion w podporze, stabilność rotacyjna tułowia. W pracy zaprezentowano test Functional Movement Screen, jako kompleksowy system oceny funkcjonalnej pacjenta.   Słowa kluczowe: Functional Movement Screen, FMS, ocena funkcjonalna, rehabilitacja.   Abstract   Functional Movement Screen (FMS was created by Gray Cook and Lee Burton in 1995. FMS is a concept that allows comprehensive analysis of the quality of basic movement patterns, risk assessment and finding of injury to the limitations and asymmetries. FMS test consists of 7 samples (deep squat, hurdle step, in-line lunge, shoulder mobility, active straight leg raise, trunk stability push up, rotational stability. The paper presents the Functional Movement Screen test, as a comprehensive system of functional assessment of the patient.   Key words: Functional Movement Screen, FMS, functional assessment, rehabilitation.

  4.  Standardy rachunkowości stanowiące podstawę sporządzania sprawozdań finansowych przez jednostki wydobywające gaz łupkowy w Polsce i w Stanach Zjednoczonych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Galimska

    2015-12-01

    Full Text Available Celem artykułu jest analiza oraz porównanie standardów rachunkowości wykorzystywanych przez przedsiębiorstwa poszukujące i wydobywające gaz łupkowy w Stanach Zjednoczonych i w Polsce. Autorka dokonała zestawienia regulacji służących do sporządzania i prezentacji sprawozdań finansowych, na których opierają się jednostki eksploatujące węglowodory niekonwencjonalne. Wciąż postępujący rozwój rynków kapitałowych znajduje swoje odzwierciedlenie w intensyfikacji oczekiwań interesariuszy względem atrybutów, którymi winny charakteryzować się sprawozdania finansowe. Rozważania zawarte w artykule ukazują wysoki poziom specjalizacji amerykańskich standardów rachunkowości, na których bazują podmioty wydobywające gaz łupkowy w Stanach Zjednoczonych. Natomiast standardy międzynarodowe poruszają jedynie kwestię początkowego stadium procesu wydobycia alternatywnych węglowodorów, co rzutuje na spójność przygotowywanych na ich podstawie sprawozdań finansowych. Ponadto istotna jest kwestia rozbieżności merytorycznych czy też interpretacyjnych analizowanych standardów zarówno w zakresie identyfikacji kosztów oraz ich klasyfikacji, jak i określania wysokości odpisów z tytułu utraty wartości.

  5. Książki, które zbłądziły pod strzechy – dziewiętnastowieczne edycje dzieł romantyków przechowywane w Bibliotece Wydziału Filologicznego UMK

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Milena Śliwińska

    2011-12-01

    Full Text Available Artykuł prezentuje dziewiętnastowieczne edycje dzieł romantyków, które są przechowywane w Bibliotece Wydziału Filologicznego UMK, powstałej wraz z uformowaniem się toruńskiej polonistyki. Autorka omówiła edycje: Adama Mickiewicza (Zywila. Légende Lithuanienne par Adam Mickiewicz, Paryż 1866; Poezye Adama Mickiewicza, t. 2, Petersburg 1829; Adama Mickiewicza Dziadów część trzecia, Paryż 1833; Poezye Adama Mickiewicza, t. 1, 3, 5–8, Paryż 1838, Wincentego Pola (Kilka kart z krwawego rocznika, Lipsk 1864; Poezye Wincentego Pola, t. I-V (Dzieła Wincentego Pola wierszem i prozą, Seria: I, t. I, III, V, VII, IX, Lwów 1875-1878, Zygmunta Krasińskiego (Niedokończony poemat, Paryż 1862; Listy Zygmunta Krasińskiego do Konstantego Gaszyńskiego, Lwów 1882; Listy Zygmunta Krasińskiego do Adama Sołtana, Lwów 1883, Teofila Lenartowicza (Anioł ziemi. Srebrny śpiew przez T. L., we Lwowie 1870; Album włoskie przez Teofila Lenartowicza, we Lwowie 1870, Konstantego Gaszczyńskiego (Pisma prozatorskie przez Konstantego Gaszyńskiego, Lipsk 1875. Zrekonstruowano również zasady trafiania książek pod strzechy, na które miała wpływ cenzura, majętność odbiorców, trudne warunki rozwoju życia literackiego, rozbicie kultury na emigracyjną i krajową czy też wolnościowe idee zawarte w tekście.

  6. Costa Rica – “Bogate Wybrzeże” = Costa Rica – „Rich Coast”

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marek Napierala

    2016-02-01

    Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy   Słowa kluczowe: turystyka, Kostaryka, parki narodowe. Key words: tourism, Costa Rica, national parks.   Streszczenie Materiał stanowi dokument z obserwacji autora z pobytu w Kostaryce. Pobyt miał miejsce na przełomie 2015 i 2016 roku i był okazją do zwiedzenia miejsc ciekawych w klimacie podrównikowym. Podróżowanie to odwieczne ludzkie marzenie. Treścią wielu wyjazdów staje się odkrywanie nieznanego, szukanie odmienności w klimacie, florze i faunie, kulturze i zwyczajach ludzi. Można tu spotkać wiele gatunków zwierząt jak: małpy, krokodyle, liczne odmiany barwnych papug, kolibrów, tukany, ciekawe gatunki jaszczurek, węży, bogato ubarwione żaby, żółwie czy legwany. Ciekawe są także chrząszcze i wiele gatunków motyli. Kostaryka zostanie w pamięci miejscem fantastycznych krajobrazów, wakacyjny fenomenem.   Abstract The material is a document from the observation of the author's stay in Costa Rica. Visit took place at the turn of 2015 and 2016 years and was an opportunity to visit interesting places in equatorial climates. Travelling to the eternal human dream. The content of many trips becomes discovering the unknown, looking for differences in climate, flora and fauna, culture and customs of people. You can meet many animal species as .: monkeys, crocodiles, numerous varieties of colorful parrots, hummingbirds, toucans, interesting species of lizards, snakes, richly colored frogs, turtles and iguanas. Interesting are also many species of beetles and butterflies. Costa Rica is in the memory of the place fantastic landscapes, house phenomenon.

  7. Feminist Aliens, Memoirs from the Margins. A Caribbean “Feminist’s” Experience in Western Feminism

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Andrea Baldwin

    2013-01-01

    Full Text Available Badaczki feministyczne z krajów rozwijających się przez długi czas pisały o napięciu między feminizmami Zachodnimi a feminizmami krajów rozwijających się. Zachodnie feministki często przedstawiają kobiety z krajów rozwijających jako poddaną opresji monolityczną grupę z „trzeciego świata”. W niniejszym artykule zakładam, że władza zakorzeniona w tego rodzaju przedstawieniach niejawnie kategoryzuje kobiety ze świata rozwijającego się jako „inne” i tym samym umożliwia zachodnim feminizmom określanie, czyja wiedza jest odpowiednia w kontekście rozwijania feministycznej epistemologii. Podkreślam również, że dla rozwoju nauki feministycznej konieczne jest uznanie, że feministki z każdego zakątka świata posiadają wiedzę i doświadczenie, które powinny być postrzegane jako wartościowy wkład w feminizm. W swoim artykule stawiam pytanie o to, czy może dojść do zmiany w sposobach wytwarzania wiedzy feministycznej, zmiany umożliwiającej przekroczenie obecnych ograniczeń i wprowadzenie solidarności w praktyki feministyczn.

  8. Interwencje redukujące zagrożenia stereotypem w środowisku edukacyjnym

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Dariusz Drążkowski

    2014-09-01

    Full Text Available Zagrożenie stereotypem wpływa na osiąganie gorszych wyników w nauce przez uczniów należących do grup negatywnie stereotypizowanych. U uczniów z mniejszości etnicznych lub rasowych wpływa ono destrukcyjnie nie tylko na osiągnięcia szkolne, ale także na poziom szczęścia czy stan zdrowia. Istnieje więc uzasadnione zapotrzebowanie na metody walki z tym zjawiskiem, które w ostatnich latach intensywnie starają się zaspokoić badania prowadzone przez psychologów społecznych. Celem artykułu jest przedstawienie i systematyzacja wyników badań na temat interwencji redukujących zagrożenie stereotypem w środowisku edukacyjnym. Badania te uporządkowano wokół interwencji ukierunkowanych na społeczeństwo i szkołę, interwencji związanych z zachowaniem nauczycieli i z warunkami przeprowadzania egzaminów testowych oraz skoncentrowanych na uczniu. Wyniki omówionych badań nasuwają efektywne i często łatwe do zastosowania metody zmniejszające zagrożenie stereotypem wśród uczniów. Interwencje oparte na tych metodach mogą wspierać tworzenie wyrównanych warunków nauki dla każdego ucznia.

  9. The Empire Strikes Back. Russian National Cinema After 2005

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Tomasz Rawski

    2017-11-01

    Full Text Available The Empire Strikes Back. Russian National Cinema After 2005 The paper provides critical analysis of the latest wave of Russian national cinema (2005-2013, considered one of key instruments of Vladimir Putin’s nation-building cultural policy. The analysis, focused mostly on historical film and war film, reveals the concept of an ‘imperial nation’ as the main concept underlying this policy. The new Russian nation-concept is calculated to binding elements from two former Russian imperial traditions: tradition of the Russian Empire and the Soviet tradition, thus trying to overcome the identity crisis in contemporary Russia.   Imperium kontratakuje. Rosyjskie kino narodowe po 2005 roku Artykuł zajmuje się krytyczną analizą filmów najnowszej fali rosyjskiego kina narodowego (2005-2013, uważanej tu za jedno z kluczowych narzędzi polityki kulturalnej Władimira Putina obliczonej na budowanie narodu. Autorzy artykułu skupiają się przede wszystkim na filmie historycznym i wojennym, odsłaniając pojęcie „imperialnego narodu” jako konceptu stojącego u podstaw oficjalnej polityki. Nowe rosyjskie pojęcie narodu łączy w sobie dwie tradycje rosyjskie: tradycję Imperium Rosyjskiego oraz tradycję Związku Radzieckiego, próbując w ten sposób przezwyciężyć kryzys tożsamościowy współczesnej Rosji.

  10. Assessment of grammar optimizes language tasks for the intracarotid amobarbital procedure.

    Science.gov (United States)

    Połczyńska, Monika; Kuhn, Taylor; You, S Christine; Walshaw, Patricia; Curtiss, Susan; Bookheimer, Susan

    2017-11-01

    A previous study showed that assessment of language laterality could be improved by adding grammar tests to the recovery phase of the intracarotid amobarbital procedure (IAP) (Połczyńska et al. 2014). The aim of this study was to further investigate the extent to which grammar tests lateralize language function during the recovery phase of the IAP in a larger patient sample. Forty patients with drug-resistant epilepsy (14 females, thirty-two right-handed, mean age 38.5years, SD=10.6) participated in this study. On EEG, 24 patients had seizures originating in the left hemisphere (LH), 13 in the right hemisphere (RH), and 4 demonstrated mixed seizure origin. Thirty participants (75%) had bilateral injections, and ten (25%) had unilateral injections (five RH and five LH). Based on results from the encoding phase, we segregated our study participants to a LH language dominant and a mixed dominance group. In the recovery phase of the IAP, the participants were administered a new grammar test (the CYCLE-N) and a standard language test. We analyzed the laterality index measure and effect sizes in the two tests. In the LH-dominant group, the CYCLE-N generated more profound language deficits in the recovery phase than the standard after injection to either hemisphere (pgrammar tasks was still higher than for the standard tests. Critically, the CYCLE-N administered in the recovery phase was nearly as effective as the standard tests given during the encoding phase. The results may be significant for individuals with epilepsy undergoing IAP. The grammar tests may be a highly efficient measure for lateralizing language function in the recovery phase. Copyright © 2017 Elsevier Inc. All rights reserved.

  11. Theoretical and Practical Aspects of Pneumatic Powder Injection into Liquid Alloys with a Non-Submerged Lance

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jezierski J.

    2014-06-01

    Full Text Available Technologia wdmuchiwania proszków do ciekłego metalu jest znana od kilkudziesięciu lat i z powodzeniem stosowana w różnorodnych procesach metalurgicznych i odlewniczych. Zdecydowanie najczęściej stosowane jest rozwiązanie z użyciem lancy zanurzonej pod lustro obrabianego stopu, jako łatwiejsze choć nie pozbawione wielu istotnych wad. W pracy zaprezentowano zakończone kompleksowe badania autorów nad procesem wdmuchiwania proszków bez zanurzania lancy w kąpieli. Przedstawiono nowe spojrzenie na tzw. „kąt stożka rozejścia strumienia” i jego wpływ na skuteczność procesu, przeanalizowano zagadnienie tzw. „skutecznego promienia strumienia” proponowanego przez wcześniejszych badaczy oraz opisano wyniki badań symulacyjnych oraz eksperymentów wdmuchiwania, zarejestrowanych z użyciem kamery do szybkich zdjęć. Podjęto się także ostatecznego porównania rozwiązań lancy zwykłej i opracowanej przez autorów tzw. „lancy kołnierzowej” wskazując na zalety tej drugiej, jako narzędzia do obróbki niewielkich objętości ciekłych stopów np. w procesach wprowadzania żelazostopów czy też modyfikacji.

  12. Niedokrwistość chorób przewlekłych w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Justyna Fryc

    2010-12-01

    Full Text Available Niedokrwistość chorób przewlekłych stanowi jedno z najczęstszychzaburzeń hematologicznych obserwowanych u pacjentówz reumatoidalnym zapaleniem stawów. Stwierdza się ją takżew wielu innych procesach chorobowych, takich jak: nowotwory,choroby zakaźne i zapalne, niewydolność serca czy cukrzyca. Patogenezatego schorzenia nie jest jednak jeszcze w pełni poznana.W procesie rozwoju choroby rolę odgrywają mediatory stanuzapalnego, takie jak czynnik martwicy nowotworów α, interleukiny(IL-1, IL-6 i IL-10. Hepcydyna jest jednym z kluczowych białekw patogenezie niedokrwistości chorób przewlekłych, ponieważhamuje absorpcję żelaza oraz jego uwalnianie z makrofagów.W artykule przedstawiono patogenezę niedokrwistości choróbprzewlekłych u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów.Celem pracy jest także podsumowanie wyników ostatnio prowadzonychbadań dotyczących roli hamowania IL-6 u pacjentówz niedokrwistością chorób przewlekłych w przebiegu reumatoidalnegozapalenia stawów. Wykazano, że blokowanie receptora dlaIL-6 z użyciem tocilizumabu prowadzi do zwiększenia stężeniahemoglobiny w porównaniu z grupą otrzymującą placebo.

  13. Egzemplifikacja Tomograficznej Metody Do Oceny Jakości Połączeń Spawanych Ze Stopu EN 5754 H22

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Błachnio Józef

    2016-12-01

    Full Text Available Jakość połączeń spawanych zależna jest od wielu czynników. Przedmiotowe normy określają warunki techniczne oceny jakościowej spawów, co stanowi podstawę do uznania połączenia za zgodne z wymaganiami lub wadliwe. W praktyce wykonanie połączenia spawanego całkowicie pozbawionego wad jest trudne. Do kontroli wewnętrznej struktury połączenia wykorzystać można nieniszczącą metodę z zastosowaniem przemysłowego tomografu komputerowego. Ta nowoczesna metoda diagnozowania łączy badanie rentgenowskie z zaawansowaną technologią komputerową. Podstawową zaletą tomografii komputerowej jest badanie obiektów w trzech wymiarach oraz możliwość wykonania rekonstrukcji przestrzennych. Celem artykułu jest omówienie wykorzystania tej metody do oceny jakości połączeń spawanych stopów aluminium. Możliwości tomografii komputerowej przedstawiono na przykładzie próbek spawalniczych wykonanych metodą TIG przy różnych parametrach procesu. Dokonano analizy jakości próbek wykazujących najmniejsze i największe zewnętrzne, jak również wewnętrzne wady spawalnicze.

  14. Klozapina: między skutecznością a bezpieczeństwem

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Tomasz Sobów

    2015-07-01

    Full Text Available Klozapina, choć uważana za bardzo skuteczny lek przeciwpsychotyczny, jest stosowana rzadziej, niż wynikałoby z przesłanek klinicznych wspierających jej stosowanie. Co najmniej 1/3 chorych ze schizofrenią spełnia kliniczne kryteria lekooporności, charakteryzuje się wysokim ryzykiem samobójstwa lub reaguje nasilonymi objawami pozapiramidowymi na inne leki przeciwpsychotyczne. Możliwym powodem relatywnie rzadkiego sięgania po klozapinę w praktyce klinicznej jest postrzeganie leku jako obarczonego poważnymi objawami niepożądanymi. Agranulocytoza i inne dyskrazje krwi są dobrze znane, a zasady prewencji – uporządkowane zaleceniami. O innych objawach niepożądanych, również tych potencjalnie niebezpiecznych (kardiomiopatia, zapalenia mięśnia sercowego, niedrożność jelit czy drgawki wiadomo mniej. Ryzyko wystąpienia groźnych powikłań kuracji klozapiną można jednak zminimalizować, a same powikłania – wykrywać i leczyć, pod warunkiem zachowania czujności diagnostycznej. Świadomość ryzyka i korzyści związanych ze stosowaniem klozapiny to warunek konieczny skutecznego i bezpiecznego użycia tego leku oraz pełnego wykorzystania jego niezwykłych właściwości.

  15. PERFORMANS NA TRYBUNACH. O KULTUROWO-DRAMATURGICZNYM ASPEKCIE KIBICOWANIA

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Radosław Kossakowski

    2015-02-01

    Full Text Available Głównym celem poniższego tekstu jest pokazanie, że w pewnym wymiarze działalność i aktywność kibiców noszą znamiona performansu. Uwagę skupiono na „hardcorowych” kibicach piłkarskich (odłam „ultras”, odpowiedzialni za meczowe choreografie w Polsce. Performanse kibicowskie nie są tylko przedstawieniami estetycznymi, ale stanowią także zróżnicowane pod względem formy reprezentacje treści kulturowych. Prezen-towanie umiejętności czysto technicznych (przygotowanie opraw meczowych itp. przenika się z kulturowym „tłem”. W przypadku kibiców konstytuują je przede wszystkim opozycje, antypatie, chronologie i analogie. Bardzo ważną rolę w przedstawieniach kibicowskich odgrywa szeroko rozumiana tradycja (historia klubu, ale i historia regionu czy Polski. Analiza performansów umieszczona jest w szerszym kontekście przemian współczesnej piłki nożnej, jej komercjalizacji. „Tradycyjni” fani ustępują nowej grupie kibiców-konsumentów, a dla tych pierwszych kreowanie publicznych pokazów staje się jednym z ostatnich bastionów prezentowania treści własnej kultury i grupowej tożsamości.

  16. Actitudes hacia el dopaje según el deporte practicado por los jóvenes

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Gerardo José Ruiz-Rico Ruiz

    2017-11-01

    Full Text Available El dopaje es un fenómeno que acompaña al deporte de alta competición, pero en escasas ocasiones se le ha prestado la atención necesaria en el ámbito del deporte recreacional, por lo que la presente investigación plantea como objetivo analizar y establecer las relaciones entre las actitudes hacia el uso de sustancias dopantes por parte de estudiantes preuniversitarios en función del tipo de deporte que practiquen y de sí se les ha instado alguna vez al dopaje. Participaron 839 estudiantes de edades comprendidas entre los 15 y 18 años (M=16.22 años, DE=.77, que permitió el registro y evaluación de las variables tipo de deporte, instado al dopaje y actitudes hacia el dopaje: para su recogida se utilizó un cuestionario ad hoc y la escala de actitudes hacia el dopaje (PEAS de Petróczi (2002. Los resultados mostraron que la mayoría de los participantes tienen actitudes poco permisivas hacia el dopaje; los jóvenes que practicaban ciclismo, o que realizaban regularmente levantamiento de pesas tienen actitudes más propensas hacia el dopaje; los participantes a los que se les había sugerido alguna vez que se doparan tenían actitudes más permisivas hacia el dopaje; los individuos que practicaban ciclismo o levantamiento de pesas fueron aquellos a los que más veces se les había instado al dopaje

  17. Psychologiczne aspekty chorób alergicznych: trudności dorosłych pacjentów z astmą oskrzelową i atopowym zapaleniem skóry

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Paulina Albińska

    2014-12-01

    Full Text Available Celem pracy jest zaprezentowanie przeglądu badań na temat psychologicznego funkcjonowania dorosłych cierpiących na choroby alergiczne. Artykuł koncentruje się na dorosłych ze względu na istnienie małej liczby prac naukowych dotyczących zmiany manifestacji symptomów u pacjentów z wyżej wymienionymi chorobami, która może być traktowana jako pierwsze i ostatnie stadium marszu alergicznego, ponieważ jego objawowa manifestacja u dzieci zwykle przybiera postać atopowego zapalenia skóry, podczas gdy u dorosłych jest znana jako astma oskrzelowa. Analiza odpowiada na pytanie, czy wspólnej, alergiczno-zapalnej etiologii tych schorzeń odpowiadają podobieństwa doświadczanych trudności psychologicznych. Omówienie odwołuje się do polskiej i zagranicznej literatury przedmiotu i uwzględnia kluczowe aspekty chorób psychosomatycznych – astmy i atopowego zapalenia skóry – czyli trudności ze snem, depresję, lęk, inne zaburzenia afektywne, zaburzenia zachowania i trudności poznawcze. Współwystępowanie zaburzeń psychicznych i somatycznych u chorych na alergię to niepodważalny dowód integralności somy i psyche, co rzadko dostrzegają osoby odpowiedzialne za system opieki zdrowotnej. Ignorują one tym samym ważny element procesu diagnostyczno-terapeutycznego, istotny dla wyzdrowienia pacjentów z astmą i atopowym zapaleniem skóry.

  18. Kulturologiczne aspekty życia rodzinnego Vuka Karadžicia w świetle jego korespondencji

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Sylwia Nowak-Bajcar

    2017-10-01

    Full Text Available Cultural aspects of Vuk Karadžić’s family life in the light of his correspondence The source material for the study, which is the correspondence between Anna and Vuk Karadžić, spouses coming from different cultures, was used to highlight the issues of legitimacy of the fear of cultural difference of the Orient. The cultural sphere of family life (manifested in particular by the status of the child becomes herein an excuse to touch upon the question of whether and to what extent the legal system governing family relations in Serbia after the period of the Ottoman rule was different from the civil codes in Western Europe.   Kulturologiczne aspekty życia rodzinnego Vuka Karadžicia w świetle jego korespondencji Materiał źródłowy, jakim jest korespondencja Anny i Vuka Karadžiciów, małżonków wywodzących się z odmiennych kręgów kulturowych, posłużył do wydobycia problematyki zasadności lęku „Zachodu” przed odmiennością kulturową Orientu. Sfera kultury życia rodzinnego (manifestowana szczególnie poprzez status dziecka stanowi w niniejszym tekście pretekst do postawienia pytania o to, czy i w jakiej mierze system prawny regulujący relacje rodzinne w potureckiej Serbii odbiegał od kodeksów cywilnych na Zachodzie Europy.

  19. Właściwości farmakologiczne i zastosowania kliniczne duloksetyny

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Tomasz Sobów

    2015-12-01

    Full Text Available Duloksetyna jest lekiem z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny o bardziej zrównoważonym profilu farmakologicznego oddziaływania na transporter serotoninowy i noradrenergiczny niż powszechnie stosowana wenlafaksyna. W badaniach klinicznych udokumentowano jej skuteczność w leczeniu epizodów oraz zapobieganiu nawrotom depresji. Duloksetyna jest szczególnie interesującą opcją terapeutyczną u chorych depresyjnych z towarzyszącymi objawami bólowymi oraz lękowymi, została również przebadana w populacji chorych w wieku podeszłym. Poza leczeniem depresji lek może być stosowany w leczeniu uogólnionego zaburzenia lękowego, a poza psychiatrią także w leczeniu niektórych zaburzeń bólowych, zwłaszcza bolesnej neuropatii cukrzycowej. Choć w badaniach klinicznych weryfikowano kilka innych wskazań (takich jak fibromialgia, przewlekłe bóle pleców, bóle w przebiegu osteoarthritis czy wysiłkowe nietrzymanie moczu, nie mają one w Polsce statusu zarejestrowanych. Stosowanie duloksetyny nie wymaga podejmowania szczególnych środków ostrożności, z wyjątkiem pacjentów z chorobą alkoholową (lub innym uszkodzeniem wątroby, osób leczonych z powodu nadciśnienia tętniczego oraz chorych przyjmujących leki wpływające na hemostazę.

  20. Special tax regimes for sportsmen = Systemy opodatkowania sportowców

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Paweł Szwajdler

    2015-04-01

      E-mail: szwajdli@onet.eu     Abstract         The main purpose of this work is to show diversity of tax regimes for sportsmen. The author focuses on tax regulations in Germany and in France. In this work is showed, that  not only tax regimes, which are applicable to all sportsmen, are in force, but also regimes, which are applicable only to sportsmen who are non- residents. Author of this article is going to answer , if it is necessary to  treat sportsmen in other way than other taxpayers. In this work, the author analyses legal regulations and specialist literature. Key words: taxation of sportsmen, tax regimes for sportsmen, taxes.   Streszczenie         Głównym celem niniejszej pracy jest wskazanie na różnorodność systemów opodatkowania sportowców. Autor  skupia się przede wszystkim na regulacjach obowiązujących we Francji oraz w Niemczech. W pracy zostało wskazane, że specyficzne systemy opodatkowania sportowców dzielą się na konstrukcje prawne dotyczące wszystkich sportowców oraz na rozwiązania jurydyczne mające zastosowanie tylko do nierezydentów. Autor odpowiada w niniejszym artykule na pytanie, czy istnieją powody, dla których sportowcy powinny być opodatkowani w sposób odmienny, niż pozostali podatnicy. W pracy zastosowana została metoda polegająca na analizie tekstów prawnych oraz poglądów doktryny. Słowa kluczowe: opodatkowanie sportowców, systemy opodatkowania sportowców, podatki.

  1. Doświadczalna analiza współczynników oporów lokalnych na kolankach w systemach przewodów wielowarstwowych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Natalia Krystyna Gietka

    2015-03-01

    Full Text Available Zastosowanie tworzyw sztucznych jako materiału do budowy instalacji wymusiło konieczność weryfikacji dostępnych obecnie informacji dotyczących wartości współczynników oporów lokalnych, które stanowią niezbędną wiedzę potrzebną do obliczania wartości strat energii mechanicznej, jakie powstają w trakcie przepływu. Współczynniki te mają duże znaczenie w obliczeniach hydraulicznych wymiarowanej instalacji. Wpływają one na końcowy wynik w istotny sposób, dlatego nieprawidłowe ich przyjęcie może prowadzić do poważnych w skutkach błędów. Niestety wartości podawane przez producentów, normy czy też literaturę są inne w porównaniu z wartościami uzyskiwanymi metodą doświadczalnych badań. W artykule zaprezentowane zostały wyniki badań doświadczalnych, mających na celu wyznaczenie wartości współczynników oporów lokalnych na kolankach 90° trzech określonych średnic, pochodzących od czterech wybranych producentów systemów instalacyjnych. Otrzymane wartości współczynników oporów lokalnych porównano z wartościami, jakie podawane są przez producenta złączek, wyznaczonymi według normy PN-76/M-34034: 1976 oraz dostępnymi w literaturze przedmiotu.

  2. Rec.: Anna Niepytalska-Osiecka, Socjolekt polskich alpinistów. Analiza leksykalno-semantyczna słownictwa, Wydawnictwo LIBRON – Filip Lohner, Kraków 2014, ss. 286

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Beata Jarosz

    2017-12-01

    Full Text Available Review: Anna Niepytalska-Osiecka, Socjolekt polskich alpinistów. Analiza leksykalnosemantyczna słownictwa, Wydawnictwo LIBRON – Filip Lohner, Kraków 2014, 286 pp. The article is a review of Anna Niepytalska-Osiecka’s book Socjolekt polskich alpinistów. Analiza leksykalno-semantyczna słownictwa (The sociolect of Polish mountaineers. A lexical and semantic analysis of the vocabulary. First, the text summarizes the subject matter of this monograph, devoted to a hitherto undescribed variety of the Polish language. It then goes on to characterize the composition of the book and its methodology. Finally, some problematic points are indicated – concerning, among other things, the classification of the language variety analyzed or the development of its vocabulary – and alternative lexical and semantic solutions are suggested.   Rec.: Anna Niepytalska-Osiecka, Socjolekt polskich alpinistów. Analiza leksykalno-semantyczna słownictwa, Wydawnictwo LIBRON – Filip Lohner, Kraków 2014, ss. 286 Artykuł stanowi recenzję książki Anny Niepytalskiej-Osieckiej pt. Socjolekt polskich alpinistów. Analiza leksykalno-semantyczna słownictwa. W tekście przybliżono zawartą w monografii problematykę poświęconą nieopisanemu dotychczas wariantowi polszczyzny oraz scharakteryzowano zastosowane rozwiązania kompozycyjne i analityczne. Wskazano również punkty dyskusyjne dotyczące m.in. klasyfikacji opisywanego wariantu polszczyzny czy procesu kształtowania się jego zasobu słownego, a także zasugerowano alternatywne rozstrzygnięcia leksykalno-semantyczne.

  3. Wykorzystanie informacji prospektywnychw sprawozdawczości finansowej zorientowanejna wartość na przykładzie MSR 36„Utrata wartości aktywów”

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Irena Sobańska

    2009-12-01

    Full Text Available Autorzy artykułu wskazują na istotę i rosnące znaczenie informacji prospektywnych we współczesnych systemach sprawozdawczości finansowej opartej na MSSF. Ewolucja dokonująca się w sprawozdawczości finansowej, pod wpływem harmonizacji zasad rachunkowości wskutek ciągle zmieniających się MSSF, została przedstawiona na tle zmian dokonujących się w otoczeniu, w celach i w systemach zarządzania (orientacja strategiczna, wartość przedsiębiorstwa, jak również w systemach strategicznej rachunkowości zarządczej. Na podstawie szerokiego kontekstu analizy autorzy stawiają wniosek, że koncepcja wartości (przedsiębiorstwa stanowi istotny element systemu pomiaru i wyceny w systemie sprawozdawczości finansowej. Tworzy ona także spójną podstawę dla integracji rachunkowości zarządczej i rachunkowości finansowej w jeden system zapewniający użyteczne informacje zarówno dla użytkowników zewnętrznych, jak i wewnętrznych, których łączy wspólny cel – maksymalizacja wartości. Uwarunkowania tworzenia systemu sprawozdawczości opartego na informacjach prospektywnych, zorientowanego na wartość, jak również stopień dostosowania przedsiębiorstw do jego wdrożenia pokazano na przykładzie praktycznej realizacji postanowień MSR 36.

  4. Projekt języka czarnogórskiego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jerzy Molas

    2015-09-01

    Full Text Available Draft of the Montenegrin language The authors of the grammar of the Montenegrin language (Gramatika crnogorskoga jezika, Podgorica 2010 have constructed a linguistic system which definitely stands apart from other standards which grew out from the Shtokavian dialects. Such elements as phonemes |ś| and |ź|, potencijal imperfekta, the negative form of the verb biti, the doublets of the forms of the verb htjeti // šćeti, lexemes with results of iotacismes make up – against the Bosnian, Croatian, and Serbian languages – a separate system both in terms of quality and quantity: potentially they are so frequent that would radically change the picture of Montenegrin texts with regard to the “classic” Shtokavian languages/dialects. In addition, the authors have managed to not go too far and have avoided a temptation to introduce into the system more specific characteristics, which have not been used by the modern language for a long time, such as, for example, the expanded form of the adjectival conjugation of the Njegošowski type: momci prsih vatrenijeh czy raniš od Vidova dana junačkijem i konjskijem mesom gavranove i mrke vukove! or phoneme |з|. In addition, it would also be difficult to specify the elements, which would prove unequivocally the tendency of the proposed Montenegrin standard becoming similar to one of the remaining Shtokavian languages. The weakness of the project is its potential nature. In case of the grammar, one cannot speak about the descriptive nature thereof. It is a proposal of the norm and the standard, which can genuinely come into existence solely given the support of the political elites and on the basis of their introduction into the educational and administrative system, as well as – which is most probably the most important and the most difficult aspect – given the goodwill of the decisive majority of the users of the Montenegrin language, which at the current point is rather out of the question.

  5. Poziom agresywności kobiet uprawiających sporty rodzajowo męskie i kobiece = The level of social aggressiveness in women practising male or female sports

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Zuzanna Mazur

    2015-05-01

      Słowa kluczowe: kobieta, agresywność, sporty rodzajowo męskie, sporty rodzajowo kobiece. Keywords: woman, aggressiveness, male sports, female sports. Streszczenie   Wprowadzenie Jednym z podstawowych aspektów czy też skutków uprawiania sportu wyczynowego, który przynależy do stereotypu „męskości”, jest agresywność. Jej instrumentalny charakter ujawnia się zarówno w działaniach związanych z rywalizacją, jak i w postawie autonomii poglądów i przekonań czy też ignorowaniu praw i racji innych. Zastanawiające wydaje się, czy podobny poziom agresywności ujawniają kobiety trenujące wyczynowo sporty rodzajowo męskie (boks, żużel, podnoszenie ciężarów w porównaniu z kobietami uprawiającymi sporty rodzajowo kobiece (gimnastyka artystyczna, pływanie synchroniczne.   Cel pracy Podstawowym celem badań jest poznanie różnicy w poziomie agresywności kobiet w zależności od uprawianej dyscypliny.     Materiał i metody W badaniach brały udział kobiety trenujące dyscypliny rodzajowo męskie (kick- boxing, zapasy; n=30 oraz rodzajowo kobiece (gimnastyka artystyczna, pływanie synchroniczne; n=40. Do oceny nasilenia oraz struktury agresji zastosowano Kwestionariusz „Nastroje i Humory” A.H. Bussa i A. Durkee.   Wyniki Badania wykazały wyższy poziom agresywności u przedstawicielek dyscyplin męskich, przejawiający się głównie w większej napastliwości fizycznej.   Wnioski Kobiety uprawiające sporty rodzajowo nieadekwatne różnią się pod względem agresywności od kobiet trenujących sporty kobiece. Zapaśniczki i kick-boxerki cechuje wyższy poziom zachowań agresywnych, przejawiający się głównie w napastliwości fizycznej. Może mieć to związek ze specyfiką uprawianych dyscyplin, w których dochodzi do bezpośredniego kontaktu z przeciwnikiem.   Abstract Introduction One of the main aspects or effects of practising a professional sport, which belongs to the "masculinity" stereotype, is aggressiveness

  6. Formy spędzania czasu wolnego studentów wybranych kierunków Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy = Forms of spending free time students of selected fields of the University of Bydgoszcz

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Martyna Łachacz

    2016-08-01

    Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy       Streszczenie Kreowanie odpowiednich nawyków wolnoczasowych jest bardzo ważnym aspektem w dzisiejszych czasach. Należy wciąż uświadamiać społeczeństwo, że aktywność fizyczna stanowi niezbędny element zachowania dobrostanu psychicznego i fizycznego człowieka. Wiele osób nadal nie rozumie, że regularna aktywność ruchowa przyczynia się do zmniejszenia ryzyka wystąpienia chorób cywilizacyjnych, na które umiera większość społeczeństwa. Dlatego ważne są badania sprawdzające jak spędzają czas wolny osoby w różnym wieku oraz czy i jakie formy rekreacji ruchowej podejmują, jakie mają podejście do aktywności fizycznej, czy są świadomi, że w ich otoczeniu są organizowane zajęcia sprzyjające zwiększeniu sprawności fizycznej oraz czy i jakie różnice występują między poszczególnymi grupami społecznymi. Badania przeprowadzono, w styczniu 2015 roku, na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Badania przeprowadzono na studentach I, II oraz II roku administracji oraz Turystyki i Rekreacji. Zgromadzony materiał badawczy to 102  ankiety, po 17 na każdym roczniku i kierunku. W badaniu wzięło udział 74 kobiety oraz 28 mężczyzn w wieku od 19 do 25 lat. Analizując wyniki badań można wysunąć wniosek, że występują małe różnice w postrzeganiu aktywności fizycznej studentów administracji oraz turystyki i rekreacji. Studenci TiR częściej wybierają aktywność ruchową. Jak widać studenci administracji mają nieco inne priorytety lub być może wiedza na temat rekreacji ruchowej nie jest im tak często i skutecznie przekazywana jak studentom TiR.   Słowa kluczowe: czas wolny, aktywność fizyczna, rekreacja ruchowa, studenci.     Abstract Creating the appropriate lot of habits is a very important aspect nowadays. You should still realize a society that physical activity is an essential element in maintaining a mental or physical man. Many people

  7. Architektura neowernakularna – geneza. Od Erdmannsdorf do Pensjonatu „Maryja”

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jacek K. Knothe

    2017-12-01

    Full Text Available Na skraju architektury tworzonej przez architektów zawsze istniało zjawisko architektury ludowej. Stanowiło ono nie tyle przeciwieństwo architektury uznawanej za wybitną, co nurt architektury toczący się niezależnie własnym rytmem i życiem. Określa się je mianem wernakularnego, z łaciny „vernaculus” oznaczający „rodzimy, ojczysty”. Określenie to nie wyczerpuje jednak złożoności zjawiska; jest bowiem różnica pomiędzy architekturą wernakularną i samym zjawiskiem wernakularyzmu, a przede wszystkim neowernakularyzmem, czy też architekturą projektowaną współcześnie na tradycyjnych wzorcach, również nazywaną neowernakuarną. Uznaje się powszechnie, iż architektura wernakularna to „architektura bez architekta, anonimowa, powstająca bez projektu, wpisana w tradycję społeczności i będąca sumą doświadczeń budowlanych, funkcjonalnych i estetycznych przekazywanych z pokolenia na pokolenie”. Kwestią pozostaje, czy określenie „powstająca bez projektu” oznacza, iż powstała ona historycznie bez projektu co czyniłoby ją wernakularną, czy nadal współcześnie powstaje w taki sposób, co musi stanowić o jej neowernakularności. Polscy teoretycy i historycy architektury pojmują pojęcie architektury wernakularnej na różne sposoby; Adam Miłobędzki wskazuje na lokalną tradycję budowlaną i użycie miejscowych materiałów, a Joanna Fiett lokuje ją pomiędzy architekturą prymitywną a autorską, kładąc nacisk na aspekt powielania i odtwarzania pewnego pierwowzoru uznanego za dzieło sztuki. Żadne z tych autorów nie zajmuje się, a tym bardziej nie ocenia, wartości architektury neowernakularnej z uwzględnieniem jej wtórności, uznając ją za prawie równie autentyczną co jej wernakularny wzór. Architektura wernakularna – rdzenna, kopiując wzór historyczny postrzegany jako dzieło sztuki, sama jednak na takie miano nie zasługuje, tym bardziej więc na miano dzieła sztuki nie

  8. Rola ruchu w funkcjonowaniu grupy społecznej seniorów – popularyzacja strategii aktywności fizycznej = The role of movement in seniors' social group functioning - popularization of physical activity strategy

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Olga Dąbska

    2016-05-01

    • Podejmowana w sposób regularny i dostosowana do stanu seniora aktywność fizyczna odracza wizję niepełnosprawności, zależności od osób trzecich czy objęcia opieką instytucjonalną. Podnosi prawdopodobieństwo niezależnej, komfortowej jesieni życia.             Key words: motor activity, public policy, health status, frail elderly           Summary The popularization of an active lifestyle is an issue that fits perfectly into social politics' set of activities regarding ageing process. The importance of sports is emphasised more and more often. Physical activity is deemed one of the most important aspects of a healthy lifestyle and a determining factor of physical and mental well-being of an individual. The level of physical activity among Polish seniors is very low and elderly face a lot of restrictions that prevent them from living an active lifestyle. Because of that the importance of informational-educational campaigns is often stressed and their aim is to emphasise the benefits that an active lifestyle provides. The goal of this work is to present the benefits that elderly gain by undertaking an active lifestyle, to outline the barriers and motifs regarding seniors' physical activity and to focus on pro-health initiatives set on popularizing physical activity in groups 65+. The method of literary analysis was applied. Concluded based on literary analysis: 1. Regularly undertaken physical activity is the determining factor of keeping good health condition as well as independence among seniors 2. It is imperative to broaden the spectrum of initiatives regarding seniors' active lifestyle, especially concerning physical activity, by successive introduction of preventing agendas in terms of successful ageing process 3. Regular physical activity adjusted to a senior's condition keeps at bay following issues: potential disabilities, dependence on third party and institutionalised care. It boosts the probability of having an independent and

  9. Wybrane zagadnienia dotyczące wpływu wysiłku fizycznego na organizm człowieka=Selected issues concerning the impact of physical exercise on the human organism

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Wojciech Wojtasik

    2015-10-01

    3      Instytut Kultury Fizycznej, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy   Słowa kluczowe: aktywność fizyczna, wysiłek fizyczny, geny i aktywności fizyczna Keywords: physical activity, physical effort, genes and physical activity   Cel i zakres pracy Ludzie, już w starożytnej Grecji, przywiązywali dużą wagę do zdrowego trybu życia, którego wyznacznikami są m. in.: siła mięśniowa, koordynacja nerwowo-mięśniowa, wydolność krążeniowo-oddechowa. Wysiłek fizyczny oddziałuje na poszczególne układy organizmu człowieka, w tym szczególnie na układ ruchu, krwionośny i oddechowy, neuro-hormonalny, a przez to na funkcjonowanie wielu narządów wewnętrznych. Od wieków prowadzone są liczne badania mające na celu poznanie zmian zachodzących w organizmie na skutek aktywności fizycznej. Zmiany w funkcjonowaniu organizmu poddanemu określonemu wysiłkowi fizycznemu (zarówno statycznemu jak i dynamicznemu określane są poprzez zastosowanie diagnostyki medycznej, praw fizycznych oraz diagnostyki sportowej. W pracy opisano zmiany, jakie zachodzą w organizmie człowieka w czasie wysiłku fizycznego, w takich układach jak: kostno-stawowy, mięśniowy, krwionośny, czy też oddechowy. Opisano także procesy przystosowawcze organizmu i wykazano korzystne oraz niekorzystne działanie (fizyczne, psychiczne i społeczne aktywności fizycznej na organizm człowieka. Sklasyfikowano również wysiłek fizyczny w zależności od przyjętych obecnie kryteriów. Artykuł stanowi częściowe podsumowanie zainteresowań naukowych autorów w latach 2014-2015.

  10. Uwarunkowania zaburzeń poznawczych powstających wskutek leczenia onkologicznego i wybrane sposoby terapii kognitywnej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Bury

    2015-04-01

    Full Text Available Jak wynika z aktualnych danych empirycznych, sytuację pacjenta cierpiącego na nowotwór mogą dodatkowo utrudniać współwystępujące zaburzenia poznawcze pojawiające się wskutek leczenia onkologicznego; zaburzenia te określa się jako chemobrain. Rezultaty badań są bardzo zróżnicowane – zarówno w zakresie powszechności zaburzeń poznawczych, ich nasilenia czy czasu trwania, jak i w zakresie czynników determinujących lub modyfikujących objawy dotyczące procesów poznawczych. Do mechanizmów bezpośrednio wpływających nawystąpienie zaburzeń poznawczych zalicza się czynniki neurotoksyczne, stres oksydacyjny, uszkodzenie DNA, zmiany hormonalne, dysregulację immunologiczną, zmiany naczyniowe ośrodkowego układu nerwowego, predyspozycje genetyczne. Pośrednio na powstawanie zaburzeń oddziałują natomiast mutacje genetyczne, cytokiny prozapalne, zespoły paranowotworowe, rodzaj leczenia, polimorfizm genetyczny, reaktywność immunologiczna, dieta, poziom hormonów i wcześniejsze zasoby poznawcze chorego. Celem artykułu jest analiza wyników badań wyjaśniających zróżnicowane skutki poznawcze leczenia onkologicznego, ze szczególnym uwzględnieniem dysregulacji poziomu cytokin – mającej, jak się wydaje, istotny udział wpatogenezie objawów chemobrain. Omówiono także kilka podejść terapeutycznych wspomagających codzienne funkcjonowanie poznawcze pacjentów onkologicznych: trening MAAT (Memory and Attention Adaptation Training, metodę CBMEM (Cognitive-Behavioral Model of Everyday Memory, ćwiczenia C-Car and Strategy Training, metodę redukcji stresu MSBR (Mindfulness-Based Stress Reduction i polski system RehaCom. Wszystkie wymienione propozycje mają na celu usprawnianie wybranych funkcji, takich jak uwaga albo pamięć, wzrost samoświadomości deficytów i poprawę samokontroli.

  11. Fałszywy znak równości

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Efraim Zuroff

    2012-12-01

    Full Text Available The equivalency canard Efraim Zuroff's text, originally published in Haaretz magazine, is a review of Timothy Snyder's Bloodlands. Snyder distinguishes six main mass murders commited by Nazi Germany and Soviet Union during the period of the Third Reich's existence. In Zuroff's opinion there are some significant differences between these tragedies. Dubious comparisons proposed by Snyder made the Holocaust most affected. Describing the Shoah as one of the six equally horryfying mass murders, the author ignores its ideological roots. Roots that sentenced to death all Jews  - regardless of their political views, religious practicies or the level of identification with Jewish community. Moreover Snyder takes no notice of the georaphical scope of the Holocaust. He also does not notice the fact, that the Nazis effectively managed to make so many Europeans their accomplices, who actively supported the Shoah.   Fałszywy znak równości Tekst Efraima Zuroffa, który pierwotnie ukazał się w piśmie Haaretz, to recenzja książki Skrwawione ziemie Timothy Snydera. Snyder wyróżnia sześć głównych masowych mordów popełnionych przez Niemcy i Związek Radziecki w okresie, który odpowiada istnieniu Trzeciej Rzeszy. Istnieją jednak, zdaniem Zuroffa, znaczące różnice między tymi tragediami. Na wątpliwych porównaniach, które proponuje Snyder, najbardziej „ucierpiał” Holokaust. Opisując Shoah jako jeden z sześciu równie straszliwych, masowych mordów, autor pomija jego ideologiczne korzenie, które sprawiały, że na śmierć skazany był każdy bez wyjątku Żyd, niezależnie od jego poglądów politycznych, praktyk religijnych czy stopnia identyfikacji z żydowską wspólnotą. Ponadto Snyder ignoruje ogromny zasięg geograficzny Holokaustu. Nie zauważa także skuteczności, z jaką naziści potrafili uczynić swoimi wspólnikami tak wielu Europejczyków, którzy w konsekwencji aktywnie wspomagali Shoah.

  12. ANALIZA MOŻLIWOŚCI ZASTOSOWANIA ODPADOWEGO PYŁU BAZALTOWEGO W ZAPRAWIE CEMENTOWEJ

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena DOBISZEWSKA

    2016-07-01

    Full Text Available Rosnące zapotrzebowanie na surowce naturalne do produkcji materiałów budowlanych, spowodowało intensyfikację badań dotyczących możliwości wykorzystania w produkcji budowlanej materiałów odpadowych. Powszechnie, jako dodatek mineralny do cementu stosowany jest granulowany żużel wielkopiecowy, popiół lotny, czy też pył krzemionkowy. Podczas obróbki kruszywa stosowanego do produkcji mas mineralno-asfaltowych (MMA powstają duże ilości odpadów pylastych. Utylizacja tych odpadów stanowi obecnie duży problem w wielu wytwórniach MMA. W pracy dokonano analizy możliwości zastosowania odpadowego pyłu bazaltowego do produkcji zaprawy cementowej. Najpierw zbadano właściwości fizyczne i chemiczne zastosowanego pyłu bazaltowego. Celem określenia wpływu dodatku pyłu bazaltowego na niektóre właściwości zapraw przygotowano cztery mieszanki, w których pył bazaltowy stanowił częściowy zamiennik piasku w ilości 0-30% masy piasku. Badania doświadczalne dotyczyły analizy wpływu pyłu na wytrzymałość zapraw na ściskanie i zginanie po 2, 28 i 56 dniach dojrzewania próbek, mrozoodporności, nasiąkliwość oraz zdolności do kapilarnego podciągania wody. Następnie przeprowadzono badania dotyczące wpływu dodatku pyłu bazaltowego na mikrostrukturę oraz porowatość zaprawy. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują na to, że pył bazaltowy może być stosowany do produkcji zapraw cementowych, jako substytut piasku naturalnego. Zastąpienie części piasku w zaprawie cementowej przez pył bazaltowy pozwoli na zagospodarowanie odpadu przemysłowego oraz wpłynie na poprawę niektórych cech zaprawy cementowej.

  13. Narrating the Racialization of Space in Austin, Texas and Nashville, Tennessee

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Martha Norkunas

    2015-12-01

    Full Text Available Narrating the Racialization of Space in Austin, Texas and Nashville, Tennessee People of color in the United States have been obligated to move through public space in particular ways, dictated by law and social custom. Narrators create cognitive maps of movement in the city shaped by racial codes of behavior. The maps change over time as law and social custom changes. The fluidity of the maps is also influenced by status, gender, class, and skin tone. This paper examines a rich body of oral narratives co-created with African Americans from 2004 to 2014 focusing on how men and women narrate their concepts of racialized space. It moves from narratives about the larger landscape — the city — to smaller, more personal public places — the sidewalk and the store — to intimate sites of contact in the public sphere. Many of the narratives describe complex flows of controlled movement dictated by racial boundaries in the context of capitalism. The narratives form an urban ethnography of the power relations inscribed on the landscape by racializing movement in space.   Narracje o urasowieniu przestrzeni w Austin (Teksas i Nashville (Tennessee Nie-Biali w Stanach Zjednoczonych byli zmuszeni do poruszania się w przestrzeni publicznej w szczególny sposób, określony przez prawo i zwyczaj społeczny. W swoich narracjach badani tworzą mapy kognitywne ruchu w mieście, kształtowane przez rasowe kody zachowania. Mapy te zmieniały się w czasie pod wpływem zmian prawnych i zwyczajowych. Na płynność tych map wpływały także status, płeć, klasa i odcień koloru skóry. W artykule przeanalizowano bogaty zbiór relacji ustnych tak zwanych Afroamerykanów, zbieranych w latach 2004-2014; uwaga skupia się na tym, jak mężczyźni i kobiety opowiadają o swoim widzeniu przestrzeni urasowionej. Omówiono narracje o szerszej przestrzeni miasta, jak i węższej, skoncentrowanej na bardziej osobistych miejscach publicznych, takich jak sklep. Wiele

  14. Influence of Soil Management on Water Retention from Saturation to Oven Dryness and Dominant Soil Water States in a Vertisol under Crop Rotation

    Science.gov (United States)

    Vanderlinden, Karl; Pachepsky, Yakov; Pederera, Aura; Martinez, Gonzalo; Espejo, Antonio Jesus; Giraldez, Juan Vicente

    2014-05-01

    high crop water demands, especially at the end of spring when atmospheric water demands become very high, resulting in an extension of the growing period under DD. The results provide also an explanation for the observed soil water dynamics pattern in the field, with rapid transitions between persistent wet and dry water content states. References Dexter, A.R., E.A. Czyż, G. Richard, A. Reszkowska, 2008. A user-friendly water retention function that takes account of the textural and structural pore spaces in soil. Geoderma, 143:243-253. Groenevelt, P.A., C.D. Grant, 2004. A new model for the soil-water retention curve that solves the problem of residual water contents. Eur. J. Soil Sci. 55:479-485.

  15. Zachowania zdrowotne studentów Fizjoterapii = Health behaviors of students of Physiotherapy

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Mariusz Baumgart

    2015-06-01

    3. Uniwersytet Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz, Polska   Autor do korespondencji dr. n.med. Mariusz Baumgart e-mail baumgartmar@gmail.com   Streszczenie   Styl życia jest głównym determinantem zdrowia. Wczesna dorosłość jest najlepszym okresem dla osiągnięcia długotrwałych korzyści z wyboru zdrowego trybu życia. Jednakże wyniki badań dotyczących zachowań zdrowotnych młodzieży prowadzonych w Polsce i na świecie nie są zadawalające. Celem pracy była ocena zachowań zdrowotnych młodzieży studiującej  na kierunku Fizjoterapia. Badania miały także na celu określenie, czy istnieje różnica w zachowaniach zdrowotnych między kobietami i mężczyznami. Średni wynik kwestionariusza IZZ dla całej badanej grupy wynosi 6,76 sten, co stanowi granicę między wynikami  średnimi a wysokimi. W całej badanej grupie najlepsze wyniki uzyskano w kategorii „prawidłowe nawyki żywieniowe”, najgorsze w kategorii „praktyki zdrowotne”. Nie wykazano różnic istotnych statystycznie w wynikach zachowań zdrowotnych między kobietami i mężczyznami.   Summary   Life style is the main health determiner. Early adulthood is the best period for achieving long-term advantages by choosing healthy life style. However, the results of the research concerning health behaviours of the young people done in Poland and in the world are not satisfactory. The aim of the study was to assess health behaviors among young people studying Physiotherapy. The aim of the study was also to determine whether there is a difference in health behaviours among women and men. An average IoHB result for the entire examined group amounts to 6.76 sten which is the upper limit for average results. The best IoHB questionnaire results were obtained in the category “proper nutrition habits”, the worst in the category “health practices”. It has not been demonstrated statistically significant differences between men and women.   Słowa kluczowe: zachowania zdrowotne

  16. Psychospołeczne uwarunkowania wczesnego wspomagania rozwoju dziecka przebywającego z matką w izolacji penitencjarnej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ilona Fajfer-Kruczek

    2016-12-01

    Full Text Available Rozwój jednostki i jego uwarunkowania znajdują się w kręgu zainteresowań medycyny, psychologii, pedagogiki i socjologii. Pobyt dziecka z matką w izolacji penitencjarnej jest szczególną, trudną sytuacją społeczną. Z jednej strony umożliwia prawidłowy rozwój dziecka w wieku 0–3 lat, z drugiej niesie za sobą szereg zagrożeń. Celem artykułu jest ukazanie uwarunkowań rozwoju dziecka przebywającego z matką w izolacji więziennej w kontekście społecznym, a także w świetle wybranych teorii psychologicznych. W pracy przedstawiono specyfikę odbywania kary pozbawienia wolności przez kobiety będące matkami oraz aspekty prawne, formalne i resocjalizacyjne odnoszące się do matki, dziecka i diady matka–dziecko. Przyjmuje się, że przywięzienne domy matki i dziecka stanowią formę wczesnego wspomagania rozwoju dziecka w trudnej sytuacji skierowania matki do zakładu karnego. Szczegółowo opisano standardy pobytu matek z dziećmi w takich placówkach (pomieszczenia mieszkalne, rekreacyjne i terapeutyczne, warunki socjalne – jako formy zabezpieczenia podstawowych i specyficznych potrzeb kobiet i dzieci. Skupiono się na zobrazowaniu czynników środowiskowych wspomagających i chroniących prawidłowy rozwój dziecka oraz relację matki z dzieckiem, takich jak obecność personelu penitencjarnego (wychowawcy, psychologowie i personelu medycznego (lekarze, pielęgniarki. Zaprezentowano zasoby (norma intelektualna, wysoka motywacja do realizowania się w roli matki i obciążenia (deficyty w funkcjonowaniu w rolach społecznych, niska samoocena, brak poczucia kompetencji czy instrumentalne traktowanie dzieci kobiet skazanych za przestępstwo oraz metody oddziaływań resocjalizacyjnych, edukacyjnych i terapeutycznych. Ważnymi aspektami omawianych oddziaływań są kształtowanie właściwej relacji matki z dzieckiem, budowanie kompetencji rodzicielskich i ciągła weryfikacja stanu relacji przez kadr

  17. Kilkanaście sekund. Z Konstantym Gebertem rozmawiają Joanna Tokarska-Bakir, Elżbieta Janicka i Anna Zawadzka

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Joanna Tokarska-Bakir

    2016-01-01

    Full Text Available A few seconds. Konstanty Gebert in a conversation with Joanna Tokarska-Bakir, Elżbieta Janicka and Anna Zawadzka In 2012–2013, Poland was discussing ritual slaughter. Its adversaries claimed that the kind of animal slaughtering that makes the animal meat kosher and halal, causes extra suffering to animals and therefore should be banned. However, the postulate of banning ritual slaughter in Poland is not new and it goes back to the pre-war period. In the Studia Litteraria et Historica’s interview Konstanty Gebert talks about the history of Polish debate on the ritual slaughter, its anti-Semitic applications and about not an­ti-Semitic arguments risen in the discussion. He describes legal solutions for the ritual slaughter in other countries and addresses the issue of animal killing as a moral problem in Judaism. He also discusses the contemporary debate on the ritual slaughter: is it really in the name of the animal rights?   Kilkanaście sekund. Z Konstantym Gebertem rozmawiają Joanna Tokarska-Bakir, Elżbieta Janicka i Anna Zawadzka W latach 2012–2013 przez Polskę przetoczyła się dyskusja o uboju rytualnym. Jego przeciwnicy argumentowali, że taki sposób zabijania zwierząt, by mięso z ich ciał było koszerne i halal, przysparza zwie­rzętom dodatkowych cierpień, dlatego powinien być zakazany. Jednak postulat, by zakazać uboju rytualnego, nie jest w Polsce niczym nowym. Jego tradycja sięga okresu przedwojennego. W wywiadzie dla czasopisma „Studia Litteraria et Historica” Konstanty Gebert opowiada m.in. o historii polskiej debaty na temat uboju rytualnego, o antysemickich z niej użytkach i o nieantysemickich argumentach w niej podnoszonych, o roz­wiązaniach prawnych dotyczących uboju rytualnego w innych krajach, a także o zabijaniu zwierząt jako problemie moralnym w obrębie judaizmu. Zastanawia się także, czy współczesna debata o uboju rytualnym jest faktycznie w interesie zwierząt.

  18. Zachowania ryzykowne młodzieży = Risky behaviors of teenagers

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Aneta Baranowska

    2016-06-01

          Streszczenie W artykule została podjęta problematyka zachowań ryzykownych przejawianych przez współczesną młodzież. Autorka tekstu dokonała zwięzłej charakterystyki najczęściej występujących wśród młodych ludzi zachowań problemowych, takich jak: palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, narkotyków i dopalaczy; ryzykowna aktywność seksualna; okaleczanie własnego ciała (autoagresja; nadmierne opalanie się. Następnie, odwołując się do teorii czynników ryzyka i czynników chroniących, koncepcji resilience, modelu ekologicznego Bronfenbrennera oraz Teorii Zachowań Problemowych, zwróciła uwagę na czynniki, które intensyfikują prawdopodobieństwo występowania zachowań ryzykownych u adolescentów oraz na czynniki, które wzmacniają ogólny potencjał zdrowotny człowieka i tym samym jego odporność na działanie tych pierwszych. Opracowanie kończy ilustracja zadań, jakie stoją przed osobami prowadzącymi działania profilaktyczne, w związku z rozpowszechnianiem się wśród nastolatków zachowań problemowych.   Słowa klucze: zachowanie ryzykowne, adolescenci, czynniki ryzyka, czynniki chroniące, profilaktyka.   Summary The article touches upon risky behaviors manifested by contemporary teenagers. The article characterizes the most frequent types of risky behaviors among young people, such as: smoking cigarettes, alcohol, drugs and designer drugs abuse, risky sexual contacts, self-mutilation (self-injury and excessive sunbathing. The author also appeals to the theory of risk and protective factors, notion of resilience, ecologic model of Bronfenbrenner, and the theory of problem behavior in order to point out to the factors which intensify the probability of risky behaviors of adolescents as well as the factors which enhance the overall health potential of a person and thus his resistance to such factors. The research ends with a list of tasks that people responsible for preventive actions are facing due to the

  19. Edukacja żywieniowa rodziny w przypadku występowania otyłości

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Pieszko

    2013-12-01

    Full Text Available Edukacja żywieniowa stanowi ważny element terapii osób z nadwagą i otyłością, będąc niejednokrotnie dopełnie‑ niem dla diety redukcyjnej czy farmakoterapii. Prawidłowo dobrana i realizowana metoda szkolenia powinna speł‑ niać funkcję czynnika mobilizującego i wzmacniającego, dzięki któremu pacjent będzie chętniej modyfikował swój styl życia. Głównym celem edukacji dotyczącej diety jest przekazanie i utrwalenie właściwych postaw żywieniowych, przy czym forma przekazu wiedzy na temat odżywiania skierowana do dzieci nie może być taka sama jak przezna‑ czona dla ich rodziców/opiekunów. Związane jest to z różnicami w rozumieniu i przyswajaniu informacji pomiędzy osobami dorosłymi i dziećmi. Mimo to trzeba pamiętać, że rodzina jest społecznością, której członkowie są ze sobą bardzo związani i mają na siebie duży wpływ – nie można zatem pominąć edukacji, która będzie zachęcała całą rodzinę do wspólnych działań. Zmiana nawyków żywieniowych musi dotyczyć wszystkich członków rodziny, gdyż to rodzice poprzez swoje poglądy, preferencje i zachowania kształtują poglądy, preferencje i zachowania dzieci. Również osoba szczupła powinna dostosować się do nowych zasad dla dobra swoich bliskich. Wzajemna moty‑ wacja może być kluczem do sukcesu. Zmiana stylu życia wiąże się też ze zwiększeniem aktywności fizycznej, która jest nieodzownym elementem terapii pacjentów otyłych. Wzrost aktywności ruchowej może skutecznie skrócić czas leczenia oraz przyczynić się do jego lepszych efektów.

  20. Zawroty głowy – wybrane zagadnienia praktyczne

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marek Juszczak

    2012-12-01

    Full Text Available Zawroty głowy należą do najczęstszych problemów w praktyce lekarskiej i stanowią bardzo niejednorodną grupą objawów o interdyscyplinarnym charakterze. Główne przyczyny zawrotów mogą mieć podłoże laryngologiczne, neurologiczne, internistyczne, okulistyczne czy psychiatryczne. Bardzo ważne w ich różnicowaniu jest dokładne opisanie przez chorego charakteru dolegliwości. Zasadniczo zawroty głowy można podzielić na zawroty układowe (vertigo i nieukładowe (lightheadedness, disequilibrium. Jedną z najczęstszych przyczyn zawrotów głowy są łagodne położeniowe zawroty głowy (ŁPZG. Wśród innych głównych przyczyn wymienia się: zawroty psychogenne, migrenę (wtym migrenę podstawną i migrenę przedsionkową, chorobę Ménière’a, zapalenie nerwu przedsionkowego, wieloprzyczynowe zawroty wieku podeszłego (prezbiastazja oraz zawroty naczyniopochodne. Te ostatnie są w Polsce nadrozpoznawane, natomiast zbyt rzadko stwierdza się pozostałe przyczyny zawrotów, a zwłaszcza ŁPZG, które łatwo zdiagnozować za pomocą niemal patognomonicznej próby Dix-Hallpike’a i w których można wdrożyć wysoce skuteczne leczenie manewrem repozycyjnym (Epleya lub uwalniającym (Semonta. Kluczowe znaczenie w rozpoznawaniu przyczyny zawrotów głowy mają badania neuroobrazujące, a w szczególności badanie głowy rezonansem magnetycznym (MRI. Ponadto bardzo przydatne są badania laryngologiczne, głównie badanie elektronystagmograficzne (ENG, umożliwiające różnicowanie zawrotów ośrodkowych i obwodowych. Poza wymienionymi zabiegami w leczeniu zawrotów głowy przydatna jest farmakoterapia, w któ- rej wiodącą rolę odgrywa obecnie betahistyna. W niniejszej pracy omówiono najczęściej spotykane przyczyny zawrotów głowy, ze szczególnym uwzględnieniem ich diagnostyki różnicowej przy łóżku chorego.

  1. Wytrzymałość pływacka i biegowa studentów kierunku wychowanie fizyczne na podstawie testu Coopera = Endurance swimming and gear students of physical education based on the basis of the Cooper's test

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jan Banach

    2015-05-01

    IKF, WKFZIT, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy                           Streszczenie          Wytrzymałość i wydolność można badać różnymi metodami. Na kierunku wychowania fizycznego Uniwersytety Kazimierza Wielkiego podjęto badania metodą  biegowego i pływackiego testu Coopera. Do badań na sali gimnastycznej i na pływalni przystąpiło i ukończyło 59 studentów. Dokonano analizy wyników z podziałem na wyniki kobiet i mężczyzn z wyróżnieniem studentów uprawiających czynnie wybrane dyscypliny sportu. Wynikiem pracy jest stwierdzenie że przebadani  studenci posiadają w znakomitej większość bardzo dobrą i dobrą wytrzymałość. Nie stwierdzono aby studenci czynnie uprawiający wybrane dyscypliny sportowe wyróżniali się wyższą wytrzymałością.   Słowa kluczowe: pływanie, Test pływacki, Test Coopera, wytrzymałość.   Abstract Endurance performance can be investigated by different methods. At the direction of physical education Universities Casimir the Great been investigated by cross-country skiing and swimming Cooper test. To study the gym and the swimming pool has acceded and graduated 59 students. The analysis of the results from the division of the results for men and women with honors students engaged actively chosen sport. The result of work is the finding that students have screened the vast majority of very good and good strength. There were no students to actively cultivating selected sports disciplines distinguished by a higher resistance.   Keywords: swimming, pool Test, Test Cooper endurance.

  2. Ropień tkanek miękkich podudzia wywołany przez Salmonella sp. u pacjentki z reumatoidalnym zapaleniem stawów leczonej adalimumabem

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Marek

    2011-04-01

    Full Text Available Stosowanie leków biologicznych, do których zalicza się m.in. przeciwciałaprzeciwko czynnikowi martwicy nowotworów α, może byćzwiązane ze zwiększoną zapadalnością na zakażenia o etiologiibakteryjnej, wirusowej czy grzybiczej.Supresja układu odpornościowego czasami zmienia typowy przebiegkliniczny infekcji w porównaniu z przebiegiem u osób immunokompetentnych.Obserwuje się tendencję do uogólnienia zakażeniai/lub nietypowego, skąpoobjawowego przebiegu.Przedstawiono przypadek 60-letniej kobiety chorej na reumatoidalnezapalenie stawów o agresywnym przebiegu od ok. 12 lat,obciążonej wieloletnią cukrzycą typu 2, leczonej adalimumabem,metotreksatem i prednizonem, przyjętej do szpitala z powodubolesnej zmiany o charakterze naciekowo-zapalnym na bocznejpowierzchni prawego podudzia. Przeprowadzona diagnostykadoprowadziła do rozpoznania ropnia tkanek miękkich prawegopodudzia o etiologii Salmonella sp. (ryc. 1, 2.Etiologia została potwierdzona badaniem bakteriologicznymwydzieliny uzyskanej po chirurgicznym nacięciu ropnia. Zastosowanoantybiotykoterapię zgodną z antybiogramem oraz leczeniemiejscowe (miejscowo działające leki odkażające i regularnawy mia na sączków, uzyskując bardzo dobry efekt kliniczny (ryc. 3.W cza sie diagnostyki i leczenia odstawiono metotreksat i adali -mumab.Powstanie ropnia było prawdopodobnie poprzedzone skąpoobjawowym,ograniczonym jedynie do stanów gorączkowych, zakażeniemSalmonella i bakteriemią. Należy również wziąć pod uwagęmożliwość nosicielstwa i reaktywacji zakażenia w wyniku stosowanychleków immunosupresyjnych. Z powodu wciąż rosnącej liczby chorych stosujących leki biologicznewarto zwrócić uwagę na to, że zakażenia w tej grupie chorychmogą mieć bardzo nietypowy przebieg oraz etiologię.Decyzja o ponownym stosowaniu leku z grupy leków modyfikującychprzebieg choroby, ewentualnie o ponownej kwalifikacji doleczenia biologicznego, będzie podjęta po zako

  3. Partial Factors in Modelling of Steel Structures Reliability According to Eurocodes / Współczynniki Częściowe W Eurokodowym Modelu Niezawodności Konstrukcji Stalowych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Stachura Zbigniew

    2015-03-01

    Full Text Available Stan graniczny nośności konstrukcji, projektowanej w tradycyjnym podejściu na podstawie efektów oddziaływań jest oceniany z niezawodnościowego modelu szeregowego. Kalibrację współczynników częściowych do nośności przeprowadza się wówczas na podstawie analizy niezawodności pojedynczego elementu konstrukcji (pręta lub węzła. Eurokod stalowy [4] wprowadził zasady projektowania bazujące na bardziej złożonych modelach nośności niż w [8], gdyż stan graniczny można ocenić na podstawie warunku stateczności technicznej podukładu konstrukcji lub w ogólności, jak przedstawia to warunek (2.1 - na podstawie punktu granicznego na ścieżce równowagi wyznaczonej dla nieidealnego modelu całej konstrukcji. Pojawia się pytanie, czy stosowanie do nośności wyznaczonej na podstawie bardziej złożonych modeli mechaniki konstrukcji współczynników częściowych wyspecyfikowanych do oceny nośności pojedynczych elementów prowadzi do bezpiecznych oszacowań. Kalibracja współczynników częściowych w metodzie stanów granicznych może być dokonana przy różnych założeniach wyjściowych. Model niezawodności i ogólne zasady przyjętego w eurokodach rozdziału docelowego wskaźnika niezawodności na składowe odnoszące się do ustalenia obliczeniowych oddziaływań i ich kombinacji oraz do ustalania nośności obliczeniowej zostały podane w eurokodzie [1]. W artykule przedstawiono zagadnienia dotyczące przyjęcia współczynników częściowych do nośności układu lub podukładu konstrukcyjnego. Opisano eurokodową procedurę wykorzystującą wyniki badań doświadczalnych do kalibracji współczynników częściowych do nośności.

  4. Zespół nakładania astmy i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jadwiga Kroczyńska-Bednarek

    2011-07-01

    Full Text Available Astma i przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP to zapalne choroby dróg oddechowych, które łączy obecność ograniczenia przepływu powierza przez drogi oddechowe podkreślane w ich definicji. Zapalenie, które leży u podłoża obu chorób, różni się jakościowo rodzajem przeważających komórek i głównych mediatorów zapalnych. Inna jest też na ogół odpowiedź na leki rozszerzające oskrzela w astmie i POChP. Pomimo tych różnic i znaczących odrębności naturalnego przebiegu, rokowania i patogenezy właściwe rozpoznanie obu chorób w praktyce jest trudne, a niekiedy nawet niemożliwe z powodu nakładania się cech astmy i POChP u tego samego pacjenta. Wraz z upływem lat u części chorych na astmę dochodzi do utrwalenia się obturacji, a wielu pacjentów z POChP wykazuje istotną reaktywność oskrzeli i częściową odwracalność obturacji. Nawet profil zapalenia w ciężkiej astmie może zmieniać się na podobny do obserwowanego w POChP, a zaostrzenie POChP przebiega niejednokrotnie z większym udziałem eozynofilów. Głównej przyczyny takiego współwystępowania obu schorzeń (zespołu nakładania upatruje się we wspólnych czynnikach ryzyka i fakcie, że sama astma może zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia POChP. Powszechność zjawiska zmusza do wypracowania skutecznych metod zapobiegania rozwojowi zespołu nakładania, lepszego różnicowania obu chorób, a w przypadku ich współistnienia – do poszukiwania optymalnych sposobów postępowania i leczenia.

  5. Astma a dym tytoniowy

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agnieszka Fabisiewicz

    2009-09-01

    Full Text Available Szacuje się, że około 10-15% dzieci do 10. roku życia ma rozpoznaną astmę oskrzelową. Wdychanie dymu tytoniowego nasila objawy i utrudnia leczenie astmy. Dotyczy to zarówno palenia czynnego, jak i biernego wdychania dymu tytoniowego. Narażenie na dym tytoniowy może przyczyniać się do rozwoju przewlekłych stanów zapalnych dróg oddechowych i w konsekwencji prowadzić do POChP czy powodować zaostrzenia i cięższy przebieg astmy. Negatywne skutki palenia dotyczą także przebiegu ciąży oraz dalszego rozwoju dziecka. Około 30% leczących się na astmę przyznaje się do nikotynizmu lub jest narażonych na bierne palenie. Podobny odsetek palących może występować wśród kobiet w ciąży. Dzieci narażone na dym tytoniowy w środowisku domowym mają większą liczbę zaostrzeń astmy w ciągu roku niż dzieci bez narażenia na dym tytoniowy, a także są częściej hospitalizowane oraz wymagają wyższej średniej dawki glikokortykosteroidów stosowanej w leczeniu profilaktycznym podtrzymującym remisję objawów klinicznych. Udowodniono dodatnią korelację pomiędzy wysokością stężenia metabolitu nikotyny – kotyniny w moczu dzieci a liczbą wypalanych papierosów przez rodziców. Stężenia kotyniny w moczu u osób palących i narażonych na dym papierosowy mają związek z rozwojem patologii układu oddechowego, w szczególności z cięższym przebiegiem i oporniejszym leczeniem astmy. Fizjologia drzewa oskrzelowego pod wpływem dymu tytoniowego jest dodatkowo zaburzona, co ma następstwa w postaci mniejszej odpowiedzi na klasyczne leczenie astmy przy pomocy glikokortykosteroidów i sugeruje konieczność włączania u takich chorych leków antyleukotrienowych celem modyfikacji patologicznego wpływu substancji toksycznych z dymu tytoniowego na drzewo oskrzelowe.

  6. Jak różnicować wymioty u noworodków i niemowląt? Część II. Gastroenterologiczne i alergologiczne przyczyny wymiotów

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Stańczyk-Przyłuska

    2014-03-01

    Full Text Available Najczęstszą przyczyną wymiotów w wieku niemowlęcym są błędy w karmieniu. Ich rozpoznanie wymaga wnikliwej analizy sposobu żywienia oraz przygotowywania posiłków. Optymalne warunki dla takiej oceny stwarza kilkudniowa obserwacja dziecka. Również zaburzenia więzi matki z dzieckiem mogą się istotnie przyczyniać do większej częstości zwracania pokarmu. Znaczna część incydentów wymiotów niemowlęcych nie wynika z zaburzeń chorobowych, a jedynie z fizjologicznej niedojrzałości górnego odcinka przewodu pokarmowego. Refluks żołądkowo-przełykowy uważany jest za zjawisko normalne, o przejściowym charakterze, będące konsekwencją anatomicznej i czynnościowej niedojrzałości przewodu pokarmowego młodszych niemowląt. Leczenia wymagają jedynie te dzieci, u których refluks żołądkowo-przełykowy wywołuje takie objawy kliniczne, jak: zaburzenia rozwoju fizycznego, niepokój, zaburzenia połykania, wheezing, kaszel lub bezdechy, albo prowadzi do rozwoju powikłań, np. zapalenia przełyku, jego zwężenia czy przełyku Barretta. Kolejną najczęściej rozpoznawaną przyczyną wymiotów w wieku niemowlęcym są różne manifestacje kliniczne alergii na pokarmy. Immunologiczna reakcja na białka pokarmowe może wywoływać mniej niż 1% przypadków wymiotów, a ich rozpoznanie powinno zostać potwierdzone w teście eliminacji i prowokacji. Wiele innych chorób przewodu pokarmowego również może prowadzić do wymiotów, m.in. infekcyjne zapalenie żołądka i jelit, nieswoiste zapalenie jelit, nietolerancje pokarmowe, a także cholestaza zewnątrzwątrobowa oraz zapalenie trzustki.

  7. The Protection of Sports Trademarks in the Recent Case Law of the Court of Justice of the European Union = Ochrona sportowych znaków towarów w świetle najnowszego orzecznictwa TSUE

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Paweł Szwajdler

    2016-03-01

    Nicolaus Copernicus University in Torun, Poland       Abstract               The main aim of this work is to give an answer to the question: are sports trademarks treated in EU in different way than other trademarks?  The author of this article was inspired by two recent judgements of EU Court of Justice. First of them is related to sports shoes and second one to football club crest. Above- mentioned judgement are interesting, because both of them concern marks, which are similar to registered trademarks. Therefore, it is able to show boundaries of the protection of sports trademarks.  This paper contains also overall considerations about trademarks, sports trademarks and their protection.   Abstrakt               Głównym celem niniejszego artykułu jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy sportowe znaki towarowe podlegają w Unii Europejskiej szczególnej ochronie prawnej. Inspirację dla zarysowanych w zdaniu poprzednim rozważań stanowią dwa wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Pierwszy spośród nich dotyczy ochrony konturów herbu klubu piłkarskiego, natomiast drugi dotyka problemów związanych z charakterystycznym znakiem umieszczanym na produktach znanej marki butów sportowych. Omawiane w niniejszej pracy wyroki są wyjątkowo interesujące, ponieważ wiążą się z ochroną znaków li tylko przypominających zarejestrowane ZTUE. Artykuł zawiera również ogólne refleksje na temat znaków towarowych, sportowych znaków towarowych oraz przeciwdziałania ich naruszeniom.   Słowa kluczowe: sport, znak towarowy, TSUE, prawo własności intelektualnej, sportowy znak towarowy Key word: sport, trademark, sports trademark, EU Court of Justice, intellectual property rights

  8. Pamięć przyswojona. Koncepcja polskiego doświadczenia zagłady Żydów jako traumy zbiorowej w świetle rewizji kategorii świadka

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Elżbieta Janicka

    2016-01-01

    kwestia to, czy większość dominującą można ukazać jako nieformalną instancję sprawującą rodzaj kontroli społecznej nad kompletnością Zagłady jako niemieckiej zbrodni państwowej. W centrum namysłu znajdują się także dotychczasowe funkcje kategorii świadka (bystander/onlooker, kategorii obojętności oraz koncepcji Zagłady jako traumy nieżydowskiego świadka. Funkcje te niejednokrotnie bowiem polegały na eliminacji z pola widzenia historycznego konkretu i jego społeczno-kulturowych uwarunkowań. W tym sensie można mówić o koncepcji pamięci nieprzyswojonej (polskiej traumy Zagłady jako strategii przyswojenia pamięci Zagłady w sposób niezagrażający dominującej opowieści o przeszłości i tożsamości grupy większościowej. Tekst proponuje ponadto dekonstrukcję kategorii dialogu polsko-żydowskiego ze wskazaniem na zjawiska fałszywej symetrii i fałszywej uniwersalizacji, których częstą konsekwencją jest definiowanie antysemityzmu i Zagłady w kategoriach konfliktu międzygrupowego. Inspiracją do podjęcia namysłu była paradygmatyczna praca Michaela C. Steinlaufa Bondage to the Dead: Poland and the Memory of the Holocaust z 1997 roku, której polskie wydanie – zatytułowane Pamięć nieprzyswojona. Polska pamięć Zagłady – ukazało się w roku 2001 w tłumaczeniu Agaty Tomaszewskiej.

  9. Dziedzictwo Wielkiego Księstwa Litewskiego i Kresów północno-wschodnich w świetle ustaleń językoznawstwa erudycyjnego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Katarzyna Węgorowska

    2014-12-01

    Full Text Available Heritage of the Grand Duchy of Lithuania and the Polish Northeastern Borderlands in the light of erudite linguistics The essay contains reflections on the ways of using erudite linguistics, a young discipline created by me, in the study of the Grand Duchy of Lithuania and the Polish Northeastern Borderlands. Correlation of linguistic and extralinguistic conclusions (culture, history, art, gemology permits us to look in a new way at many facts of the Polish Northeastern Borderlands that linguists had not been interested in before, such as old Polish Northeastern Borderlands museum artifacts, jewelry of Grand Duchy of Lithuania, icon of Our Lady of the Gate of Dawn, cult of the dead in the Polish Northeastern Borderlands, architecture of the old Vilnius, manor house in Czombrów – the prototype of Soplicowo (the village in Pan Tadeusz epic poem, descriptions of Henryk Poddębski’s daguerreotype images, Vilnius identity of Henryk Szylkin or symbolic-figurative nicknames of Vilnius.   Dziedzictwo Wielkiego Księstwa Litewskiego i Kresów północno-wschodnich w świetle ustaleń językoznawstwa erudycyjnego Szkic jest refleksją o sposobach wykorzystywania stworzonego przeze mnie, kilkunastoletniego zaledwie, językoznawstwa erudycyjnego w badaniach nad problematyką wielkoksiążęcą i północnokresową. Korelacja ustaleń językoznawczych z ustaleniami pozajęzykowymi (kultura, historia, sztuka, gemmologia… pozwoliła na nowe odczytanie wielu kresowych faktów, które nie były dotąd  przedmiotem zainteresowania językoznawców, jak np.: artefakty dawnych północnokresowych muzeów, wielkoksiążęce precjoza, Ikona Ostrobramska, północnokresowy kult zmarłych, architektura dawnego Wilna, prototyp Soplicowa – dwór w Czombrowie, opisy dagerotypów Henryka Poddębskiego, wileńska tożsamość Henryka Szylkina czy symboliczno-metaforyczne nazwy Wilna.

  10. Study of Pt–Rh/CeO2–ZrO2–MxOy (M = Y, La)/Al2O3 three-way catalysts

    International Nuclear Information System (INIS)

    Jiaxiu, Guo; Zhonghua, Shi; Dongdong, Wu; Huaqiang, Yin; Maochu, Gong; Yaoqiang, Chen

    2013-01-01

    CeO 2 –ZrO 2 –M x O y (M = Y; La) mixed oxides, prepared by co-precipitation method and characterized by Brunauer-Emmett-Teller (BET), X-ray diffraction (XRD), Raman spectra (RM) and oxygen pulse reaction, were comparatively investigated to elucidate the combinational effects of Y and/or La oxide promoters on the catalytic activity and anti-aging performance of monolithic cordierite honeycomb catalysts with low Pt and Rh content. The catalytic activities, water-gas shift (WGS) and steam reforming reaction (SR) were studied under a simulated gas mixture. The catalysts were also characterized by H 2 -temperature-programmed reduction (H 2 -TPR) and O 2 -temperature-programmed desorption (O 2 -TPD). The results showed that the prepared CeO 2 –ZrO 2 –M x O y oxides have a face-centered cubic fluorite structure and are nanosize. La 3+ ions can significantly improve thermal stability and efficiently retard CeO 2 –ZrO 2 crystal sintering and growth. Doped CeO 2 –ZrO 2 with Y 3+ and La 3+ has 105 and 60 m 2 /g surface area and 460 and 390 μmol/g OSC before and after aging. The T 50 of fresh Pt–Rh/CZYL/LA is 170 °C for CO, 222 °C for C 3 H 8 and 189 °C for NO, and shift to 205, 262 and 228 °C after hydrothermal aging, which are better than those of Pt–Rh/CZY/LA or Pt–Rh/CZL/LA. WGS and SR are relate to the OSC of oxygen storage materials and absorbed oxygen species on the catalyst surface and affect the three-way catalytic activities of catalysts. The reductive property of noble metals and the dissociatively adsorbed O 2 on the surface of catalysts are closely related to the catalytic activities.

  11. Symbolika leszczyny w polskiej kulturze ludowej. Fragment definicji kognitywnej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Olga Kielak

    2014-04-01

    Full Text Available The symbolism of hazel in Polish folk culture. A fragment of cognitive definition The article discusses the symbolism of the hazel plant which constitute a segment (one facet of the cognitive definition of a hazel bush. The symbolism of the hazel is a category which terminate and gather in together other facets constituting the entry ‘Hezel’ in the Lublin ethnolinguistics dictionary (Słownik stereotypów i symboli ludowych, red. J. Bartmiński, S. Niebrzegowska-Bartmińska: i.e. the plants’ provenance, image, time and place of flourishing; its magical, apotropaical, therapeutical, ritual and practical use etc. The symbol is thus – next to the stereotype – the second key concept in this dictionary. The author shows the different symbolic meanings attributed to hazel in Polish folk culture – the symbolism of the space tree, the symbolism of sacredness, a symbol of life, duration, recovery and growth; symbol of power and health, the symbolism of fertility and abundance, and a symbol of girl.   Symbolika leszczyny w polskiej kulturze ludowej. Fragment definicji kognitywnej W artykule omówiona została symbolika leszczyny stanowiąca wycinek (jedną fasetę definicji kognitywnej leszczynowego krzewu. Symbolika leszczyny jest kategorią, która wieńczy hasło, bazując na pozostałych fasetach - dotyczących m. in. pochodzenia, wyglądu, czasu i miejsca kwitnienia, zastosowania apotropeicznego, magicznego, leczniczego, obrzędowego i praktycznego - spina je wspólną klamrą. Symbol jest bowiem, obok stereotypu, drugim kluczowym pojęciem w lubelskim słowniku etnolingwistycznym (Słownik stereotypów i symboli ludowych, red. J. Bartmiński, S. Niebrzegowska-Bartmińska. Autorka prezentuje różne sensy symboliczne przypisywane w polskiej kulturze ludowej leszczynie – symbolikę drzewa kosmicznego; symbolikę świętości; symbol życia, trwania, regeneracji i wzrastania; symbol mocy i zdrowia, symbolikę płodności i obfito

  12. Zespół Aspergera u osób dorosłych – zbieżność z innymi zaburzeniami, zaburzenia współwystępujące i problemy towarzyszące

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Sławińska

    2014-12-01

    Full Text Available W klasyfikacjach ICD-10 i DSM-IV zespół Aspergera należy do kategorii całościowych zaburzeń rozwoju. Nie w pełni zdefiniowane kryteria diagnostyczne są przedmiotem dyskusji badaczy i klinicystów. W nowym systemie klasyfikacji – DSM-5 – zespół Aspergera nie występuje, pojawiła się za to szeroka jednostka „spektrum zaburzeń autystycznych”. Do najpowszechniejszych objawów zespołu Aspergera zalicza się: zaburzenia komunikacji werbalnej i niewerbalnej, egocentryzm, upośledzenie umiejętności społecznych, stereotypowość zachowań, zawężenie zainteresowań, problemy z koordynacją. Manifestacja symptomów zmienia się w ciągu życia – z powodu wzrastających wymagań społecznych objawy stają się wyraźniejsze w okresie dorastania. Świadomość bycia innym prowadzi do pogłębiającego się wycofania. Postawienie właściwej diagnozy jest szczególnie trudne u osób dorosłych. Wielu pacjentów psychiatrycznych, w których przypadku istnieją duże trudności z ustaleniem rozpoznania, cierpi na – wcześniej niezdiagnozowany – zespół Aspergera. Jego objawy bywają błędnie rozpoznawane jako symptomy zaburzeń osobowości czy schizofrenii. Co więcej, wiele zaburzeń może współwystępować z zespołem Aspergera (np. zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenia afektywne, schizofrenia, zaburzenia odżywiania. Agresja, uzależnienia, myśli i tendencje samobójcze także mogą zaciemniać jego objawy. Podsumowując: istnieje wiele zaburzeń współwystępujących i problemów towarzyszących, które utrudniają rozpoznanie omawianego zespołu u dorosłych.

  13. Historia przeciw teorii: komentarz do Marksowskiej metody z Kapitału

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    David Harvey

    2015-04-01

    Full Text Available Między teoretycznymi pismami Marksa z zakresu ekonomii politycznej (takimi jak, na przykład, trzy księgi Kapitału a jego pismami historycznymi (jak Osiemnasty Brumaire’a czy Wojna domowa we Francji istnieje pewna luka, wynikająca z ograniczeń, jakie Marks narzucił swoim badaniom polityczno-ekonomicznym. Ograniczenia te zostały naszkicowane w Zarysie krytyki ekonomii politycznej, gdzie Marks czyni rozróżnienie pomiędzy a uniwersalnością metabolicznej relacji ze światem natury, b ogólnym charakterem praw rządzących ruchem kapitału, c szczególnością podziału i wymiany, a d jednostkowością procesów konsumpcji. Analiza zawartości Kapitału pokazuje, że Marks zasadniczo ograniczył swoje wysiłki do wykazania, że istnieją prawa, którymi rządzi się proces produkcji. Optyka ta pozwoliła mu na identyfikację pewnych prawidłowości w zakresie ruchów kapitału, właściwych każdemu kapitalistycznemu sposobowi produkcji. Zarazem jednak wykluczała ona pozostałe czynniki, przez co nie mogła ustanowić kompletnej teorii kapitalistycznego sposobu produkcji. Lepsze zrozumienie tego, w czym Marks może nam pomóc dzięki swojemu rozpoznaniu ogólnych zasad ruchu prowadzi do znacznie lepszego zrozumienia, co my sami musimy zrobić, jeśli chcemy, by wyniki jego badań dały się zastosować w konkretnych okolicznościach. Takich jak te, które zaistniały w trakcie kryzysu ekonomicznego towarzyszącego nam od 2007 roku.

  14. Incognito ergo sum. O wytwarzaniu obojętności

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Joanna Tokarska-Bakir

    2014-06-01

    Full Text Available Incognito ergo sum: on indifference  The present article is an analysis of various types of indifference of non-Jewish inhabitants of Warsaw to the plight of Jewish Poles. The words of Krzysztof Dunin-Wąsowicz, a historian and “Żegota” activist, provide the vantage point for the analysis: Dunin-Wąsowicz claimed that around 75 per cent of the inhabitants of Warsaw “were indifferent to what was taking place behind the Ghetto wall”. Thomas Kuhne hypothesised that it was Germans’ indifference to the Jewish – not hatred – that legitimised the Nazi racial policies of the 1930s. This statement might also apply to the “75 per cent of the inhabitants of Warsaw”. The article is mainly based on articles published by ZWZ-AK, in particular Biuletyn Informacyjny.   Incognito ergo sum. O wytwarzaniu obojętności Autorka analizuje różne odcienie obojętności nieżydowskich mieszkańców Warszawy w latach czterdziestych wobec losu żydowskich Polaków. Punktem wyjścia jest zdanie Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, historyka i działacza „Żegoty”, który stwierdził, że dla około 75 procent mieszkańców Warszawy „obojętne było to, co działo się poza murem getta”. Powołując się na tezę Thomasa Kuhnego, że to właśnie obojętność Niemców wobec Żydów – a nie nienawiść w stosunku do nich – „spowodowała masowe poparcie nazistowskiej polityki rasowej w latach trzydziestych”, autorka zastanawia się, czy „podobnej opinii nie można by sformułować pod adresem” 75 procent mieszkańców Warszawy. Materiał do analizy stanowią w znacznej mierze publikacje prasy ZWZ-AK, w tym przede wszystkim „Biuletyn Informacyjny”.

  15. Oblicza wojny w kontekście teorii mediów Marshalla McLuhana

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Kalina Kukiełko-Rogozińska

    2017-12-01

    Full Text Available Faces of war in the context of Marshall McLuhan's media theory The article shows how Marshall McLuhan’s media theory is used to analyze photographs taken with an iPhone. The reflections were inspired by the blog of the Canadian photographer Rita Leistner, who participated in the media project aimed at familiarizing American soldiers’ families and friends with everyday life of the military contingent in Afghanistan. Leistner, for the first time in her career, used a smartphone instead of professional photographic equipment. Her decision was motivated by the need to edit photographs easily and publish them quickly on the Internet. The result of her work was a blog, titled Looking for Marshall McLuhan in Afghanistan. To describe her photographs, Leistner uses selected concepts defined by McLuhan in the second half of the 20th century: probe, extension of man or figure-background dichotomy. In consequence, the technological face of war can be better understood by the viewers of the materials she prepared.   Oblicza wojny w kontekście teorii mediów Marshalla McLuhana W artykule przedstawiono sposób wykorzystania teorii mediów Marshalla McLuhana do analizy zdjęć wykonanych iPhone’em. Inspiracją do tych rozważań jest blog kanadyjskiej fotografki Rity Leistner, uczestniczki projektu medialnego, którego celem było zapoznanie rodzin i przyjaciół amerykańskich żołnierzy z codziennym życiem wojskowego kontyngentu w Afganistanie. Leistner, po raz pierwszy w karierze, używała smartfonu zamiast profesjonalnego sprzętu fotograficznego. Wynikało to z konieczności łatwego edytowania zdjęć i ich szybkiego umieszczania w internecie. Efektem tej pracy jest blog zatytułowany Looking for Marshall McLuhan in Afghanistan. Aby opisać swoje fotografie, Leistner użyła bowiem wybranych koncepcji sformułowanych przez kanadyjskiego myśliciela w drugiej połowie XX wieku: sondy, przedłużenia człowieka czy dychotomii figura/tło. Dzi

  16. Korzyści karmienia piersią dla matki

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Gibas-Dorna

    2012-12-01

    Full Text Available Powszechnie wiadomo, że karmienie piersią pozytywnie wpływa na zdrowie dziecka oraz jego rozwój intelek‑ tualny. światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization, WHO zaleca rozpoczęcie karmienia piersią od pierwszej godziny po porodzie i jego kontynuację przez okres co najmniej 6 miesięcy, a w miarę urozmaicania diety dziecka rekomenduje utrzymanie tego sposobu żywienia mniej więcej do 2. roku życia, traktując mleko matki jako najlepszy jakościowo pokarm uzupełniający. Coraz częściej podkreśla się protek‑ cyjną rolę karmienia naturalnego w rozwoju różnych chorób u matek oraz potencjalne skutki unikania prze‑ dłużonej laktacji. Wydaje się, że korzyści dla matki mają charakter wczesny (podczas połogu oraz długofa‑ lowy. Tuż po porodzie karmienie piersią przyspiesza obkurczanie macicy, zapobiega nadmiernej utracie krwi, chroni przed niedokrwistością z niedoboru żelaza, przeciwdziała wystąpieniu depresji poporodowej, umacnia więź matka – dziecko oraz poprawia zaburzoną w tym okresie jakość snu. Korzyści długofalowe wiążą się z obniżeniem ryzyka wystąpienia niektórych chorób nowotworowych (rak sutka, rak endometrium, rak jajni‑ ka, chorób sercowo‑naczyniowych (choroba niedokrwienna serca, nadciśnienie tętnicze, zaburzeń metabo‑ licznych (cukrzyca, nietolerancja glukozy, otyłość, hiperlipidemia, hiperinsulinemia, reumatoidalnego zapa‑ lenia stawów czy osteoporozy. Przedłużenie okresu laktacji i karmienia piersią ma również wymierną korzyść ekonomiczną i stanowi darmową naturalną antykoncepcję. Poniższa praca podsumowuje aktualny stan wie‑ dzy na temat wpływu karmienia piersią na zdrowie matek karmiących.

  17. Zespół Melkerssona‑Rosenthala jako przyczyna nawracającego porażenia nerwu twarzowego u 10‑letniej dziewczynki

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Dorota Szałowska

    2012-11-01

    Full Text Available Nerw twarzowy jest siódmym, parzystym nerwem czaszkowym. Patogeneza schorzeń nerwu VII jest ściśle związana z jego przebiegiem. W każdej grupie wiekowej może wystąpić porażenie nerwu twarzowego – ośrod‑ kowe lub obwodowe. Wśród najczęstszych przyczyn porażenia nerwu VII wymienia się: porażenie idiopatycz‑ ne, porażenie pourazowe, porażenie po infekcji wirusowej, przejście stanu zapalnego na pień nerwu VII ze struktur ucha środkowego, zmiany nowotworowe, a także naczyniowe na przebiegu samego nerwu. Zespół Melkerssona‑Rosenthala jest rzadką przyczyną nawracającego porażenia nerwu twarzowego i choć występu‑ je zazwyczaj między 20. a 30. rokiem życia, to jego wczesne objawy mogą pojawić się w każdym wieku. Występowanie tego zespołu opisywane jest także w populacji pediatrycznej. W nieustalonej do końca etiolo‑ gii zespołu bierze się pod uwagę między innymi czynniki infekcyjne, alergiczne, immunologiczne i genetyczne. W zespole Melkerssona‑Rosenthala występuje charakterystyczna triada objawów klinicznych: nawracający obrzęk tkanek miękkich twarzy, porażenie nerwu twarzowego i bruzdy (pofałdowania na powierzchni języka (lingua plicata. Postać zespołu Melkerssona‑Rosenthala z pełną triadą wymienionych objawów występuje rzadko, najczęściej spotykane są postacie niepełne czy monosymptomatyczne. W pracy przedstawiono przy‑ padek 10‑letniej dziewczynki z nawracającym porażeniem nerwu twarzowego, bruzdami na języku i obrzę‑ kiem wargi, u której na podstawie badania przedmiotowego i podmiotowego rozpoznano zespół Melkersso‑ na‑Rosenthala. Zaostrzeniom choroby towarzyszyły nawracające zakażenia wirusem Herpes simplex.

  18. Profilaktyka, monitorowanie i leczenie raka gruczołu krokowego na podstawie aktualnego przeglądu literatury urologicznej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Tomasz Ząbkowski

    2009-03-01

    Full Text Available Wśród nowotworowych przyczyn zgonów w Polsce rak stercza zajmuje trzecie miejsce, po raku płuc i żołądka. W Stanach Zjednoczonych jest na pierwszym miejscu. W Unii Europejskiej z powodu raka gruczołu krokowego umiera każdego roku ponad 85 000 mężczyzn. Dotyka on często mężczyzn w sile wieku, a długi i złożony proces jego leczenia negatywnie wpływa na efektywność i stabilność życiową. W początkowym stadium choroba przebiega często bezobjawowo, co powoduje, że mężczyźni nie są świadomi zagrożenia i nie podejmują czynności profilaktyczno-leczniczych. Uwzględniając wymienione zagrożenia, celowe jest podjęcie działań zmierzających do uruchomienia systemu profilaktyki, leczenia i monitorowania chorych z rakiem gruczołu krokowego, co będzie stanowić gwarancję utrzymania wymaganego poziomu stanu zdrowia. Funkcjonowanie takiego systemu oparte jest na podstawach naukowych. Jeden z jego elementów to opracowanie wskaźników (funkcji zdrowia i zachorowań pacjentów płci męskiej z uwzględnieniem ich struktury wiekowej. Realizując pracę badawczą, autorzy artykułu starali się umiejscowić podjęty problem profilaktyki i leczenia raka gruczołu krokowego na tle istniejących już osiągnięć naukowych. Dokonano pogłębionej analizy opracowań w aspekcie rozwiązań praktycznych. Zauważono, że dotyczą one dwóch zasadniczych obszarów, odnoszą się do badań podstawowych i rozwiązań aplikacyjnych.

  19. Nordic walking jako szansa aktywizowania społeczeństwa = Nordic walking as a chance for the elicitation of the society

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Paulina Jarecka

    2016-10-01

      Słowa kluczowe: aktywizacja społeczeństwa, nordic walking Key words: elicitation of the society, nordic walking   Streszczenie W ciągu ostatniej dekady można zaobserwować wzrost zainteresowania aktywny mi fizycznie formami wypoczynku. Odpowiadając na te potrzeby urzędy miast, gmin, a także samorządy lokalne zaczęły wspierać i prowadzić różnego rodzaju projekty czy programy aktywizujące społeczeństwo w obszarze kultury fizycznej zapewniające możliwość bezpłatnego uczestnictwa. Jeden z obszarów tych inicjatyw dotyczy także popularyzowania nordic walking. W opinii autorów opracowania inicjatywy te zasługują na uznanie. Należy podkreślić, iż zgodnie z intencją ich pomysłodawców mają one służyć realizacji dwóch  głównych założeń, jakimi są: popularyzacja nordic walking w Polsce oraz jednocześnie aktywizacja społeczeństwa opierająca się na kształtowaniu kultury fizycznej. Na podstawie przeprowadzonej analizy należy stwierdzić, że wypełniają te właśnie cele oraz są podstawą w wyznaczaniu nowych kierunków zmian. Abstract Over the last decade, increased interest in physically active forms of rest could be observed. Responding to these needs city halls and local governments started to run and support various projects and programs eliciting society, while not requiring payment from participants. One of the areas of these initiatives refer also to popularization of nordic walking. In the opinion of the study’s authors those initiatives deserve appreciation. It has to be pointed out, that in accordance to the intention of their originators, they should serve to achieve two main objectives: popularization of nordic walking in Poland and elicitation of society based on the development of the physical culture. Based on the analysis it can be said, that these initiatives fulfill those very goals. They are also fundamental thing to make chancing.

  20. Zastosowanie programów komputerowych w rehabilitacji neuropsychologicznej dysfunkcji poznawczych u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ernest Tyburski

    2013-06-01

    Full Text Available W obrazie klinicznym stwardnienia rozsianego (łac. sclerosis multiplex, SM na funkcjonowanie chorych wpływają – poza objawami neurologicznymi – współwystępujące objawy neuropsychologiczne, do których zalicza się zaburzenia emocjonalne i dysfunkcje poznawcze oraz czynniki osobowościowe. Dysfunkcje w sferze procesów uwagi, funkcji wykonawczych czy pamięci mają wpływ na zmniejszenie zdolności adaptacyjnych, które są kluczowe dla jakości życia chorych. W badaniach dużych grup klinicznych udowodniono obecność dysfunkcji poznawczych u 40–65% pacjentów. Najczęściej na SM zapadają osoby młode, u których dysfunkcje ruchowe i zaburzenia poznawcze mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie, a często też stają się przeszkodą w podejmowaniu zadań życiowych. Dlatego też istnieje potrzeba opracowania nowych i skutecznych programów rehabilitacyjnych dla tej grupy chorych. Rehabilitacja neuropsychologiczna pacjentów z SM obejmuje różnego rodzaju oddziaływania, których celem jest leczenie dysfunkcji poznawczych. W pracy neuropsychologa coraz częściej jako narzędzie terapeutyczne wykorzystuje się programy komputerowe służące do treningów poznawczych. Podstawą dla tego typu oddziaływań są dowody świadczące o zmianach neuroplastycznych u osób ze stwardnieniem rozsianym. Największe efekty terapeutyczne osiąga się jednak dzięki współpracy zespołu interdyscyplinarnego, w którego skład powinni wchodzić neurolog, psychiatra, neuropsycholog oraz rehabilitant. W Polsce uzyskanie takiej pomocy przez pacjentów z SM jest nadal bardzo trudne. Przykładem obrazującym skuteczne zastosowanie rehabilitacji neuropsychologicznej za pomocą programów komputerowych jest studium przypadku chorego ze stwardnieniem rozsianym.

  1. Somatyczna determinacja płciowa w nadwadze i otyłości

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Michał Zych

    2015-12-01

    Full Text Available Wstęp: Somatyczne wielkości, takie jak masa (Mc i wysokość ciała (Wc, są używane do wyliczania wskaźników wagowo--wzrostowych i stanowią pomoc w diagnozowaniu nadwagi i otyłości. Cel pracy: Celem pracy jest ocena nadwagi i otyłości kobiet i mężczyzn w świetle prostych wskaźników somatycznych. Materiał i metody: W prezentowanej pracy porównano wskaźniki somatyczne 179 kobiet i 181 mężczyzn z nadwagą i otyłością. Do oceny somatycznej badanych użyto: Mc, Wc oraz wskaźników wagowo-wzrostowych: Queteleta, BMI, Rohrera i smukłości. Wyniki: W badanych grupach kobiety i mężczyźni byli w zbliżonym wieku, grupy te różniły się istotnie omawianymi wskaźnikami somatycznymi. Porównania podgrup kobiet i mężczyzn o podobnej wielkości BMI wykazały, że są oni w podobnym wieku i różnią się w zakresie Mc, Wc oraz wskaźników: Queteleta, Rohrera i smukłości. Natomiast między podgrupami kobiet, jak i między podgrupami mężczyzn, występowały istotne różnice wiekowe, Mc oraz wskaźników: BMI, Queteleta, Rohrera i smukłości. Wnioski: Powyższe dane wskazują, że pomimo braku różnic wieku między badanymi kobietami i mężczyznami z podobnym lub różnym BMI istnieje wyraźna somatyczna determinacja płciowa, natomiast w obrębie tej samej płci, różniącej się wskaźnikiem BMI, wiek badanych jest czynnikiem determinacji somatycznej. Wykazano też, że badane wskaźniki somatyczne mają różną moc predykcyjną w zakresie oceny nadwagi i stopnia otyłości badanych kobiet i mężczyzn.

  2. „Tutaj jest bardzo zimno…”. Życie codzienne niemieckiej urzędniczki w Poznaniu opisane na widokówkach z lat 1941-1944

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Dorota Mazurczak

    2009-01-01

    Full Text Available W jednej z największych w Polsce kolekcji pocztówek, znajdującej się w ikonograficznych zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu, znalazło się prawie sto kartek od jednego nadawcy, Wery V. – niemieckiej urzędniczki Stowarzyszenia Rolników Kraju Warty (Landesbauernschaft Wartheland, do tego samego odbiorcy – jej matki zamieszkałej w Hamburgu, wysyłanych z Poznania w latach 1941-1944. Początkowo Poznań był dość atrakcyjnym i spokojnym miejscem pracy w porównaniu z często bombardowanym Hamburgiem – pensja bez podatku, niektóre artykuły reglamentowane w Rzeszy tu bez kartek dla urzędników niemieckich, trzy naloty alianckie. W miarę upływu wojny pogarszały się warunki życia i pracy Wery. Prawdopodobnie obawa przed cenzurą i autocenzurą sprawiły, że nie ujawniła swego stosunku do narodowego socjalizmu. Jej postawę wobec Polaków trudno uznać za wrogą. Czas wolny przeznaczała przede wszystkim na korespondencję, poszukiwanie artykułów trudnych do zdobycia w głębi Rzeszy, wysyłanie paczek ze zdobyczami lub praniem czy ubraniami do przerobienia. Rzadko bywała w kinie, kawiarni, teatrze i operze – jeśli tak, to często z powodu zimna. Dużo pisała o pogodzie, niewiele o swej pracy. Dopiero od sierpnia 1944 roku, kiedy zapanował chaos, informowała o zmianach w jej biurze i o zamykaniu oddziałów zamiejscowych.Pisane przez nią widokówki były uzupełnieniem listów do matki. Lektura całej ko-respondencji pozwoliłaby na pełniejsze odtworzenie życia codziennego Wery V.w Poznaniu.

  3. Funkcjonowanie poznawcze i emocjonalne pacjentki z rodzinnie uwarunkowaną postacią zespołu jedzenia nocnego – opis przypadku

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Obrembska

    2017-11-01

    Full Text Available Wstęp: W Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5 zespół jedzenia nocnego zaklasyfikowany został do innych specyficznych zaburzeń odżywiania. Szacuje się, że zespół ten dotyczy około 1,5% populacji; częstość występowania postaci rodzinnej nie jest znana. Materiał i metody: Wykorzystano Kwestionariusz Jakości Snu Pittsburgh, Mini-Addenbrooke’s Cognitive Examination, Test Figury Złożonej Reya–Osterrietha, Test Łączenia Punktów A i B, Test 15 słów Reya, Inwentarz Depresji Becka, Inwentarz Stanu i Cechy Lęku oraz swobodne techniki diagnostyczne. Opis przypadku: W artykule zaprezentowano przypadek 35-letniej pacjentki hospitalizowanej z powodu zaburzeń snu i epizodów objadania się w nocy występujących od około 15 lat. Nie stwierdzono objawów depresyjnych, lękowych, wytwórczych ani objawów świadczących o anoreksji czy bulimii. W badaniu neurologicznym nie odnotowano odchyleń od staniu prawidłowego, co potwierdziły badanie obrazowe głowy z kontrastem, badanie elektroencefalograficzne i badania biochemiczne. Wywiad rodzinny wskazywał na występowanie podobnych objawów u dwóch członków rodziny. Wyniki: Wyniki badania psychologicznego potwierdziły obniżenie jakości snu, a także pogorszenie funkcjonowania poznawczego w aspekcie krótkotrwałej pamięci werbalnej i zdolności koncentracji uwagi oraz obniżenie poziomu fluencji semantycznej w wąskim zakresie. Wnioski: Po przeprowadzeniu diagnostyki różnicowej ustalono rozpoznanie rodzinnej postaci zespołu jedzenia nocnego. Zważywszy na rzadkość omawianego schorzenia w populacji, potrzebne jest pogłębienie badań dotyczących tej postaci zespołu.

  4. Radomir Konstantinović and “Provincial Philosophy”: Binaries as Borders

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    John Kayl Cox

    2017-11-01

    Full Text Available Radomir Konstantinović and Provincial Philosophy: Binaries as Borders This essay is a partial reconsideration of the complex and often-cited work Filozofije palanke (1969 by the Serbian novelist and essayist Radomir Konstantinović. The fiery condemnations of Serbia’s stalled social and intellectual development and its accompanying predilection for barbaric violence are fiercely debated to this day, nearly six years after the death of the author and approaching fifty years since the book’s first publication. One way that Konstantinovic builds his argument is by establishing borders between Serbia, or other societies, and Europe or modernity; three main types of these borders can be expressed as binaries centered on values, time, and geography. The “spirit” or mindset of the palanka, or small Serbian town, can perhaps be rehabilited by converting it into a historically contingent philosophy, which comes to term with the forces of time, evolution, and agency.   Radomir Konstantinović i filozofia prowincjalna. Przeciwstawności jako granice Esej jest cząstkowym spojrzeniem na złożoną i często cytowaną pracę Filozofije palanke (1969 napisaną przez serbskiego powieściopisarza i eseistę Radomira Konstantinovicia. Ostra krytyka opóźnionego rozwoju społecznego i intelektualnego Serbii oraz towarzyszącego mu upodobania do barbarzyńskiej przemocy także dziś – prawie sześć lat po śmierci autora, i prawie pięćdziesiąt lat od pierwszego wydania książki, stanowią temat dyskusji. Jednym ze sposobów, w jaki Konstantinović buduje swoją argumentację, jest ustanowienie granicy między Serbią a innymi społeczeństwami, czy Europą i nowoczesnością. Trzy główne typy tych granic można wyrazić jako przeciwstawności skoncentrowane na wartościach, czasie i geografii. „Duch” lub sposób myślenia palanki, czyli serbskiego pipidówka, może zostać zrehabilitowany poprzez przekształcenie go w historycznie

  5. Ocena sprawności funkcjonalnej chorych na reumatoidalne zapalenie stawów na podstawie funkcjonalnego testu z wystandaryzowanym wyposażeniem

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Grażyna Bączyk

    2011-02-01

    Full Text Available Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS jest przewlekle postępującymprocesem zapalnym błony maziowej, doprowadzającym doniszczenia tkanek stawowych i okołostawowych, w wyniku czegodochodzi do zniekształceń i upośledzenia funkcji stawów, co w konsekwencjiprowadzi do trwałego kalectwa. Celem badań była ocenasprawności funkcjonalnej chorych na RZS. Materiały i metody: Grupę badaną stanowiło 120 chorych na reumatoidalnezapalenie stawów leczonych w poradni reumatologicznejw Poznaniu. Kobiety stanowiły 75% badanych. Średnia wiekubadanych to 52,15 roku (SD 12,73. Średni czas trwania chorobywynosił 13,47 roku, (SD 8,62 (tab. I.Objawy ze strony układu kostno-stawowego oceniano wg następującychzasad: czas trwania sztywności porannej, natężenie bólu wgskali VAS, bolesność uciskowa stawów z wykorzystaniem RitchieArticular Index, siła mięśniowa ręki na podstawie siły chwytu. Dooceny sprawności funkcjonalnej chorych wykorzystano funkcjonalnytest z wystandaryzowanym wyposażeniem (tab. II. Wyniki: Około 60% kobiet i 40% mężczyzn nie było zdolnych dowykonania takiego zadania, jak otwieranie słoika. Wykonanie większościzadań wymagało od badanych zastosowania pewnego rodzajupomocy technicznej albo wykonanie danej czynności odbywało siępowoli czy też z pomocą drugiej osoby (tab. III. Wnioski: Złe wyniki oceny funkcjonowania chorych na reumatoidalnezapalenie stawów, niezależnie od płci, świadczą o ograniczeniumożliwości wykonywania podstawowych aktywności życiowych.Wiązało się to z bólem stawów, czasem trwania objawu sztywnościporannej oraz słabą siłą mięśniową rąk.

  6. Krioterapia ogólnoustrojowa zmniejsza aktywność fibrynolityczną krwi u chorych na reumatoidalne zapalenie stawów i osób z chorobą zwyrodnieniową stawów

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Julita Istrati

    2010-06-01

    Full Text Available W reumatoidalnym zapaleniu stawów (RZS istnieje podwyższoneryzyko występowania zawału serca i innych powikłań ze strony układukrążenia. W aktywnym RZS stwierdza się ponadto stan pobudzeniaukładu krzepnięcia i fibrynolizy, co w pewnym stopniu tłumaczyczęstsze incydenty sercowo-naczyniowe. Celem przeprowadzonychbadań było sprawdzenie, czy powszechnie uznana za bezpieczną,ogólnoustrojowa krioterapia stosowana w fizykoterapii RZS możezaburzać chwiejną równowagę układu hemostatycznego. Wykonanobadania wybranych parametrów układu krzepnięcia i fibrynolizyu 46 pacjentów z RZS oraz 20 pacjentów z chorobą zwyrodnieniowąstawów (OA, poddanych 10 cyklom leczenia w komorze kriogenicznej(w temperaturze –120°C przez 3 min. Stwierdzono, że taka terapianie powoduje hamowania odczynu ostrej fazy u chorych na RZS– stężenie białka C-reaktywnego (CRP we krwi nie uległo zmianie.Zaobserwowano natomiast zmiany w układzie fibrynolitycznymw postaci zmniejszenia stężenia tkankowego aktywatora plazminogenu(t-PA w osoczu i zwiększenia stężenia kompleksów plazminy––antyplazminy (PAP (p < 0,05 u chorych na RZS, a także zmniejszeniastężenia t-PA i zwiększenia stężenia inhibitora aktywatoraplazminogenu (PAI-1 (p < 0,05 u chorych na OA. Pomimo brakujakichkolwiek negatywnych objawów klinicznych związanych z tymizmianami autorzy uważają, że terapia chorych na RZS w komorzekriogenicznej może zaburzać równowagę w układzie hemostazy–fibrynolizy i u niektórych pacjentów może zwiększać ryzyko zakrzepicyi powikłań sercowo-naczyniowych.

  7. Testy czynnoœci płuc i nadreaktywnoœæ oskrzeli w astmie

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Iwona Grzelewska-Rzymowska

    2009-09-01

    Full Text Available Astma jest chorobą, która charakteryzuje się odwracalną obturacją oskrzeli i postępującym spadkiem wskaźników wentylacji. Podstawową rolę w rozpoznawaniu astmy odgrywają badania spirometryczne z oznaczeniem podstawowych wartości natężonej pojemności życiowej (FVC i natężonej objętości wydechowej 1-sekundowej (FEV1 oraz wynikiem testu odwracalności obturacji oskrzeli. W monitorowaniu przebiegu astmy zaleca się oznaczanie wskaźnika określanego jako szczytowy przepływ wydechowy (PEF, jednak jego czułość jest mniejsza niż wskaźnika FEV1. Fundamentalną cechą astmy jest nadreaktywność oskrzeli, która wskazuje na większy stopień odpowiedzi oskrzeli osób chorych niż zdrowych. Nadreaktywność oskrzeli można określić, stosując wziewne testy prowokacyjne z bronchospastycznymi substancjami (histaminą, metacholiną, 5-AMP. U dzieci bardzo użyteczny jest test wysiłkowy, który charakteryzuje się dużą swoistością, ale małą czułością. Leczenie astmy poprawia jej kliniczny przebieg, jak również wskaźniki wentylacji, które pozwalają określić także stopień zaawansowania choroby. U chorych z przebudową oskrzeli nie obserwuje się wzrostu wskaźników wentylacji. Przebudowa oskrzeli powoduje nieodwracalną obturację i jest typowa dla chorych o ciężkim przebiegu tej choroby. W ciężkiej astmie ujemny wynik daje też test odwracalności obturacji oskrzeli, podobnie uzyskuje się niskie wartości PEF. Nadreaktywność oskrzeli jest użyteczna w procesie diagnozowania astmy. Jej wartość łączy się z zapaleniem alergicznym oskrzeli oraz wskaźnikami wentylacji. Leczenie poprawia przebieg kliniczny choroby i wskaźniki wentylacji, jednak nie wpływa na nadreaktywność oskrzeli.

  8. Najczęściej występujące przyczyny i rodzaje alergii u dzieci w świetle aktualnej epidemiologii

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ewa Dadas-Stasiak

    2010-09-01

    Full Text Available Alergia jest to nadmierna, swoista odpowiedź immunologiczna na czynniki zewnętrzne, która prowadzi do wystąpienia objawów chorobowych. W 1963 roku Coombs i Gell wprowadzili klasyfikację czterech typów reakcji alergicznej: reakcja typu natychmiastowego – typ I, reakcja typu cytotoksycznego – typ II, reakcja typu kompleksów immunologicznych – typ III, reakcja typu komórkowego – typ IV. W ostatnich latach obserwuje się zwiększenie zachorowalności na choroby o podłożu alergicznym u dzieci. Uważa się, że do 2015 roku co drugie dziecko będzie miało objawy alergii. W przeprowadzonych w latach 2006-2008 badaniach ECAP (Epidemiologia Chorób Alergicznych w Polsce stwierdzono, że alergia pokarmowa występuje u około 13% dzieci w wieku 6-7 lat i 11% dzieci w wieku 13-14 lat, atopowe zapalenie skóry (AZS – u około 9% dzieci w obu grupach wiekowych, alergiczny nieżyt nosa (ANN – u 24% dzieci w wieku 6-7 lat i 30% dzieci w wieku 13-14 lat, a astma – u około 11% dzieci w obu grupach wiekowych. Do czynników wywołujących objawy alergiczne u dzieci należą przede wszystkim alergeny wziewne i pokarmowe. Znacznie rzadziej objawy alergii występują po ukąszeniach przez owady, po stosowanych lekach czy też po alergenach kontaktowych. W okresie niemowlęcym oraz wczesnodziecięcym dominują alergeny pokarmowe wywołujące objawy ze strony przewodu pokarmowego oraz skóry, w późniejszym wieku – alergeny wziewne, które są odpowiedzialne za wystąpienie objawów alergicznego nieżytu nosa oraz astmy. Wyróżnia się dwie grupy alergenów wziewnych: alergeny zewnątrzdomowe (pyłki roślin, zarodniki grzybów oraz wewnątrzdomowe (roztocza kurzu domowego, zarodniki grzybów, sierści zwierząt, alergeny karaluchów.

  9. PROJEKTOWANIE NOWYCH I MODERNIZACJA ISTNIEJĄCYCH OBIEKTÓW MOSTOWYCH W ASPEKCIE OCHRONY PRZYRODY I KRAJOBRAZU NA PRZYKŁADZIE REALIZACJI W REGIONIE PODLASIA, WARMII I MAZUR

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agnieszka JABŁOŃSKA-KRYSIEWICZ

    Full Text Available W artykule przedstawiono, na wybranych przykładach zrealizowanych obiektów, podstawowe determinanty ochrony krajobrazu i przyrody, jakimi należy się kierować przy opracowaniu dokumentacji projektowej dla nowego, czy też dla remontowanego mostu na terenach krajobrazowo i przyrodniczo cennych. Kryterium uwarunkowań historyczno-krajobrazowych przy projektowaniu i modernizacji starych obiektów jest szczególnie ważne na terenach „Zielonych Płuc Polski” do jakich można zaliczyć obszar północno-wschodniej Polski. Szczególną uwagę zwrócono na zachowanie formy starych mostów łukowych ze sklepieniem ceglanym. Mosty te znajdują się często w złym stanie technicznym. Przedstawiono dwa rozwiązania konstrukcyjne stosowane przy przebudowie tego typu obiektów: zastosowanie wzmocnienia w postaci stalowych blach karbowanych opartych na żelbetowych przyczółkach oraz wykonanie żelbetowych łuków, oblicowanych cegłą klinkierową, opartych na istniejących podporach, wzmocnionych żelbetowym oczepem. Omówiono na przykładach wybranych obiektów podstawowe uwarunkowania środowiskowe brane pod uwagę przy projektowaniu mostów i przepustów na terenach wiejskich. Zwrócono uwagę na dostosowanie obiektu do otaczającego krajobrazu poprzez zastosowanie odpowiedniej roślinności, zarówno na zabezpieczeniu skarp jak i po obu stronach mostu. Przedstawiono możliwości wykonania przejść dla zwierząt w małych obiektach mostowych i przepustach. Zwrócono uwagę na zagadnienie estetycznego kształtowania konstrukcji mostowych jako dążenie do zachowania formy współgrającej z otoczeniem, szczególnie na obszarze miast, gdzie most jest ważnym punktem widokowym.

  10. Archiwa Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Wanda Krystyna Roman

    2016-12-01

    Full Text Available Skutkiem klęski państwa polskiego poniesionej w kampanii wrześniowej 1939 r. był exodus za granicę setek tysięcy Polaków. Podczas internowania w Rumunii archiwiści z ewakuowanego Archiwum Wojskowego wystąpili z inicjatywą zorganizowania służby archiwalnej dostosowanej do warunków wojennych i realizującej zadania zabezpieczania na bieżąco dokumentacji wywiezionej z Polski oraz wytwarzanej na bieżąco przez instytucje wojskowe powołane na emigracji. W ramach udziału Polaków w walce przeciwko III Rzeszy, u boku aliantów organizowano regularne formacje zbrojne nazwane Polskimi Siłami Zbrojnymi na Zachodzie. Każda z nich miała w strukturze komórki archiwalno-historyczno-muzealne. Były to m.in.: Referat Archiwalny w składzie odtworzonego Wojskowego Biura Historycznego w Armii Polskiej we Francji, Archiwum Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie, komórki historyczno-archiwalne w lotnictwie i marynarce w Wielkiej Brytanii, Samodzielny Referat Historyczny Polskich Sił Zbrojnych przy Dowództwie Sił Zbrojnych w ZSRR, Archiwum Wojsk Polskich na Środkowym Wschodzie, Archiwum Armii Polskiej na Wschodzie, Archiwum i Muzeum Polowe Nr 1, Archiwum i Muzeum Polowe Nr 2, Archiwum Oddziału Informacyjnego 2 Korpusu Polskiego. Mnogość inicjatyw nie zawsze przekładała się na jakość pracy archiwów i archiwistów. Próbowano scentralizować zarządzanie placówkami archiwalnymi i muzealnymi PSZ, powołując w 1942 r. Archiwum i Muzeum Sił Zbrojnych w Szkocji, które jednak nie odegrało swojej roli z powodu braku zainteresowania najwyższych władz wojskowych. Podobnie było z powołaniem w styczniu 1945 r. Służby Archiwalno-Historycznej PSZ na Zachodzie. Sukcesem zakończyła się inicjatywa grupy osób, uwieńczona utworzeniem Instytutu Historycznego im. gen. W. Sikorskiego w Londynie w maju 1945 r. Ta placówka zrealizowała plany zgromadzenia w jednym miejscu - w miarę możliwości - dokumentacji wytworzonej przez polskie

  11. Osobowość nauczyciela a wypalenie zawodowe

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Aleksandra Jędryszek-Geisler

    2018-03-01

    Full Text Available Wypalenie zawodowe jest jednym z problemów współczesnego świata, a występowanie zjawiska nasila się w wielu krajach. Wypalenie niesie ze sobą wiele indywidualnych i społecznych konsekwencji. Celem przeprowadzonych badań była odpowiedź na pytanie, czy istnieje związek cech osobowości z wypaleniem zawodowym oraz które z cech osobowości są predyktorami wypalenia zawodowego. Próbę badawczą stanowiło 90 nauczycieli szkół podstawowych i gimnazjalnych z województwa warmińsko-mazurskiego, kujawsko-pomorskiego i pomorskiego. W badaniu zastosowano następujące narzędzia badawcze: Maslach burnout inventory MBI-ES i Inwentarz osobowości NEO-FFI. Analiza danych wykazała, że otwartość na doświadczenie ujemnie koreluje z wyczerpaniem; ekstrawersja i ugodowość pozostaje w ujemnej zależności z depersonalizacją, a ekstrawersja i sumienność jest w dodatniej relacji z poczuciem osiągnięć osobistych. Wykazano ponadto, że ekstrawersja i otwartość na doświadczenie są predyktorami dwóch składowych wypalenia (ekstrawersja – depersonalizacji i poczucia osiągnięć osobistych; otwartość na doświadczenie – wyczerpania i poczucia osiągnięć osobistych. Neurotyzm wchodzi do modelu z otwartością na doświadczenie i wyjaśnia wyczerpanie. Sumienność jest predyktorem poczucia osiągnięć osobistych. Ugodowość nie weszła do żadnego modelu regresji. Na podstawie cech osobowości można przewidzieć od 15 do 32% wariancji poszczególnych składowych wypalenia zawodowego.

  12. How to read Hasan or the resurrection of a contingent apparition of real readers

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Vedad Spahić

    2017-10-01

    Full Text Available How to read Hasan or the resurrection of a contingent apparition of real readers A fragment from the novel Death and the Dervish, the famous monologue by Hasan about the Bosniak identity, to which this review is dedicated, is exceptionally appropriate for an interpretative manipulation. We have approached it from two different methodological starting points. The first reading (the inner approach attempts to shed light on the aesthetic efficiency of Hasan’s soliloquy in the context of the structure/totality of the novel. The second starting point (the outer approach is reading the monologue as an auto-imagological, politically instrumentalized discourse. The text should also be understood as an implicit answer to the question of whether it is possible to plausibly combine these approaches despite the incompatibility of the analytical points, while considering the fact that the compatibility of the writer’s and reader’s worldview is not a necessary prerequisite for aesthetic communication.   Jak czytać Hasana albo zmartwychwstanie przypadkowego widma rzeczywistych czytelników Fragment powieści Derwisz i śmierć M. Selimovicia, słynny monolog Hasana na temat bośniackiej tożsamości, któremu poświęcono niniejszy artykuł, jest wyjątkowo podatny na manipulacje interpretacyjne. W tekście dokonano jego analizy, obierając dwa różne metodologiczne punkty wyjścia. Pierwszy typ lektury (podejście wewnętrzne jest próbą rzucenia światła na estetyczną skuteczność soliloqium Hasana w kontekście struktury całości powieści. Drugi punkt wyjścia (podejście zewnętrzne to odczytanie monologu jako autoimagologicznego, politycznie zinstrumentalizowanego dyskursu. Celem tekstu jest także (implicit próba odpowiedzi na pytanie, czy – mimo niezgodności punktów analitycznych – możliwe jest wiarygodne połączenie tych dwóch podejść, biorąc pod uwagę fakt, że zgodność poglądów pisarza i czytelnika nie jest koniecznym

  13. Zastosowanie artefaktu świetlika w ultrasonograficznej diagnostyce kamicy moczowej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Małgorzata Placzyńska

    2013-04-01

    Full Text Available Artefakt świetlika jest zjawiskiem stosowanym w diagnostyce ultrasonograficznej przy użyciu kolorowego Dopplera. Obraz artefaktu świetlika zależy w dużym stopniu od ustawienia aparatu. Zwykle uwydatnia się przy niskich częstotliwościach transmitowanej wiązki ultradźwiękowej i wysokich ustawieniach skali Dopplera. Mimo coraz szerszego zastosowania w diagnostyce ultrasonograficznej artefakt ten wciąż pozostaje zjawi‑ skiem mało znanym. Bywa pomocny w rozpoznawaniu kamicy pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, ade‑ nomiomatozy pęcherzyka żółciowego oraz wszelkich zwapnień w innych narządach. Przy jego użyciu można też stwierdzić obecność gazów w jelitach czy metalowych ciał obcych. Najczęściej jednak artefakt migotania wykorzystywany jest do identyfikacji złogów w drogach moczowych. W porównaniu z badaniem radiologicz‑ nym jamy brzusznej i urografią badanie ultrasonograficzne z zastosowaniem artefaktu świetlika pozwala na wykrycie około 80% przypadków kamicy układu moczowego. Charakter struktury złogu, jego chropowa‑ tość i wielkość są najważniejszymi elementami uczestniczącymi w tworzeniu tego zjawiska. Artefakt migota‑ nia umożliwia wczesne wykrycie złogów, które nie dają cienia akustycznego, złogów małych rozmiarów oraz tych zlokalizowanych w moczowodzie. Przypuszcza się, że obecność lub brak migoczącego artefaktu koreluje również ze składem chemicznym kamienia. Badanie ultrasonograficzne z jednoczesnym zastosowaniem arte‑ faktu świetlika powinno być procedurą wstępną w rozpoznawaniu kamicy układu moczowego, monitorowa‑ niu ewolucji złogów oraz ocenie wydalania złogów poddawanych zabiegom ESWL.

  14. Ryzyko zdrowotne związane ze spożywaniem wody pitnej ze studni kopanych na przykładzie gminy Chmielnik

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Natalia Żurek

    2016-12-01

    Full Text Available Wstęp. W Polsce znaczny odsetek populacji pozyskuje wodę pitną ze studni kopanych, podatnych na zanieczyszczenia przemysłowe i rolnicze. Woda pochodząca z tzw. prywatnych ujęć wodnych, zgodnie z polskim prawodawstwem, nie podlega jednak ustawowej kontroli, a jej spo- żywanie naraża konsumentów na negatywne skutki zdrowotne. Celem pracy było oszacowanie wybranych parametrów fizykochemicznych wody pitnej ze studni kopanych oraz odniesienie uzyskanych wyników do norm ujętych w rozporządzeniu ministra zdrowia. Materiał i metody. W przeprowadzonych analizach 36 próbek wody studziennej z terenu gminy Chmielnik, zawartość azotanów (III i jonu amonowego badano za pomocą fotometru, odczyn i przewodność elektrolityczną miernikiem wieloparametrowym, mętność za pomocą turbidymetru, zaś stężenie chlorków oznaczono metodą miareczkową. Wyniki. Dla badanych parametrów chemicznych, tj. azotanów (III, chlorków i jonu amonowego nie stwierdzono przekroczeń dopuszczalnych norm, podobnie jak dla parametru fizycznego, tj. przewodności elektrolitycznej. Ponadnormatywne wartości odnotowano natomiast dla dwóch parametrów fizycznych, tj. odczynu (2 próbki i mętności (33 próbki. Wnioski. Wodę z badanych studni kopanych można określić jako bezpieczną dla konsumentów pod względem badanych parametrów chemicznych, dla których spodziewano się przekroczeń dopuszczalnych norm w związku z terminem poboru. Problem ponadnormatywnych wartości mętności dla większości kontrolowanych studni może być rozwiązany poprzez wprowadzenie prostych metod uzdatniania, natomiast wprowadzenie regularnych badań wszystkich parametrów jakości wody pitnej pozwoliłoby ustalić, czy przekroczone normy dla odczynu wiążą się z niedopuszczalnymi stężeniami wskaźników chemicznych, które nie były badane w niniejszej pracy.

  15. Modernistyczny terror, czyli krótko o "tunnel vision" Jamesa C. Scotta

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Mateusz Pietryka

    2014-06-01

    Full Text Available The terror of modernism or Scott’s 'tunnel vision'  The article analyses James C. Scott’s book Seeing Like a State: How Certain Schemes to Improve the Human Condition Have Failed. Scott’s book examines different aspects of a modern state’s activity and its methods of control over the population. Scott describes diverse failures in state planning and links them to the ideology of what he terms “high modernism”. Scott states that this ideology results in over confidence in scientific progress and omnipresent simplifications, since a modernist plan does not recognize the importance of local knowledge and tradition. Though the book clearly illustrates how the fore-mentioned centralist approach leads to failures, its methodology, however, lacks the critical analysis of the nature of governance and liberal economy. Furthermore, Scott offers no insight on the late capitalism nor legible solutions for the described issues. He seems to be unaware of constructing his own “tunnel vision” by selective case studies and building the narration on simplified oppositions.   Modernistyczny terror, czyli krótko o tunnel vision Jamesa C. Scotta Artykuł jest analizą książki Jamesa Scotta, Seeing Like a State: How Certain Schemes to Improve the Human Condition Have Failed. Książka ta bada różnorodne aspekty aktywności współczesnego państwa i jego metody kontroli nad populacją. Autor opisuje rożnego typu niepowodzenia wynikające z państwowego planowania i wiąże je z ideologią nazwaną przez siebie „zaawansowanym modernizmem”. Scott twierdzi, że skutkuje ona pokładaniem nadmiernej wiary w postęp naukowy i wszechobecnymi uproszczeniami, ponieważ modernistyczny plan nie uznaje znaczenia lokalnej wiedzy i tradycji. Choć książka jasno pokazuje, jak wspomniane centralistyczne podejście kończy się porażkami, jej metodologii brakuje krytycznej analizy natury władzy i liberalnej ekonomii. Ponadto Scott pomija temat p

  16. Wpływ eventów sportowych na rozwój turystyki w mieście na przykładzie poznańskich imprez sportowych = The impact of sporting events on tourism development in the city - the case study of Poznan

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Joanna Poczta

    2016-05-01

      Streszczenie Artykuł prezentuje wyniki badań empirycznych przeprowadzonych w Poznaniu podczas trwania trzech ważnych wydarzeń sportowych: 6. Poznań Półmaratonu, „Cavaliady” (zawody jeździeckie oraz Mistrzostw Europy Juniorów w Pływaniu. Postanowiono sprawdzić, które z wydarzeń generuje największy ruch turystyczny w badanej metropolii. Artykuł wskazuje również, jakie zachowania w czasie podróży przejawiają zarówno sportowcy, jak i kibice badanych wydarzeń sportowych. Celem badań była próba wykazania, w jakim stopniu uczestnicy wydarzeń sportowych (zawodnicy oraz kibice podejmują dodatkową aktywność turystyczną w mieście przy okazji udziału w zawodach sportowych (zakupy, wyjście do restauracji itp. oraz czy ranga sportowa imprezy wpływa na częstotliwość tych zachowań i czy turystyka sportowa sprzyja rozwojowi innych form turystyki, np. turystyki kulturowej (wizyta w muzeum, udział w evencie kulturalnym itp.. Analiza zebranych danych pokazała, że odbywające się w Poznaniu imprezy mają wpływ na rozwój turystyki w mieście. Jednak te wydarzenia, które mają niższą rangę sportową, generują większy ruch turystyczny.  Im wyższa ranga imprezy tym bardziej sportowcy i ich kibice koncentrują się na zawodach i rywalizacji. Okazuje się też, że im mniej ciekawych rzeczy dzieje się na zawodach, tym częściej kibice poszukują alternatywnych form zagospodarowania czasu wolnego i mają one większy wpływ na rozwój innych form turystyki– na przykład turystyki kulturowej. Jeżeli zatem władzom zależy na rozwoju turystyki miejskiej, to powinny częściej  organizować imprezy z zakresu sportu masowego. Poznań ma duży potencjał do dalszego rozwoju turystyki sportowej, a ta pozytywnie wpływa też na budowanie wizerunku miasta, kształtowanie postaw turystów i mieszkańców wobec zdrowia i aktywności fizycznej, a przede wszystkim pokazuje miasto jako atrakcyjne turystycznie, z ciekawą ofertą kulturaln

  17. Ocena częstości występowania stresu, objawów mu towarzyszących, przyczyn oraz sposobów radzenia sobie w sytuacjach stresowych wśród osób uczących się = Estimation of the frequency of occurrence of stress and its symptoms and evaluation of causes and management of stress among students / learners

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Piotr Kozłowski

    2016-05-01

    4Instytut Filologii Angielskiej, KUL w Lublinie   Uniwersytet Medyczny w Lublinie ul. W. Chodźki 1, 20-093 Lublin e-mail: piotr7176@gmail.com   Streszczenie Celem pracy była ocena częstości występowania stresu, przyczyny oraz sposoby radzenia sobie w sytuacjach trudnych wśród osób uczących się. Badaniem objęto 102 osoby. Kobiety stanowiły 57,8% respondentów, natomiast mężczyźni 42,2%. Wiek ankietowanych zawierał się w przedziale od 18 do 30 lat. Badanie przeprowadzono w okresie od września do października 2015 roku metodą wywiadu standaryzowanego. Narzędziem użytym do zebrania danych, był autorski, anonimowy kwestionariusz. Kwestionariusz zawierał 25 pytań z możliwością jednokrotnego wyboru w tym trzy pytania z możliwością wielokrotnego wyboru. Przeprowadzono analizę statystyczną z wykorzystaniem testu chi- kwadrat. Wszystkie wartości w których p<0,05 uznano za istotne statystycznie. Wśród ankietowanych niespełna połowa (47,1% znajdowała się w sytuacji stresowej kilka razy w tygodniu. Natomiast stres odczuwało kilka razy dziennie aż 21,6% ankietowanych. Respondenci to osoby młode, kształcące się to też jako główny powód stresu wskazany został związek ze szkołą bądź studiami (74,5%. Problemy rodzinne wywołują stres u 59,8%. Wśród objawów stresu ankietowani wskazywali rozdrażnienie, gniew, ból brzucha, uczucie bezradności, problemy z koncentracją oraz zaburzenia łaknienia. Blisko połowa ankietowanych (47,5% deklaruje, że po przejściu okresu stresu objawy z nim związane mijają. Nie ma istotnych statystycznie różnic dotyczących długości występowania objawów biorąc pod uwagę płeć. Najskuteczniejszą metodą radzenia sobie ze stresem jest wsparcie drugiej osoby, odpowiedź tą wybrała prawie polowa respondentów (49,5%. Większość ankietowanych (62,4% dzieli się swoimi problemami z rodziną i bliskimi. Mężczyźni istotnie statystycznie (p<0,05 częściej nie mówią o swoich

  18. Slavic *tъrgъ, Old Church Slavonic trъgъ. Their origin and distribution in postclassical times

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Sorin Paliga

    2015-09-01

    łowiańskich. Ma wiele derywatów zarówno wśród nazw apelatywnych, jak i nazw własnych, by wymienić choćby bułg. Tărgovište (także ważne stanowisko archeologiczne, rum. Târgoviște, zapisywane także jako Tîrgoviște (przez pewien czas polityczne centrum Muntenii, ok. 80 km na północny zachód od Bukaresztu czy fin. Turku (gen. Turun, czy też dyskusje na temat pochodzenia polskiej nazwy Toruń. Pochodzenie targu było wielokrotnie przedmiotem dyskusji, jednak nazwy nie można analizować niezależnie od starożytnej nazwy iliryjskiego miasta Tergitio, późniejsze Tergeste, poprzednik współczesnego słoweńskiego Trst i włoskiego Trieste. Václav Machek rozpatrywał nawet tak archaiczne pochodzenie jak sumeryjskie, przywołując asyryjsko-babilońskie tamgaru ‘handlowiec’, idąc za sugestią orientalisty Bedřicha Hrozného, który odczytał pismo hetyckie (1915. Autor ten  stwierdza, że pochodzenie rozpatrywanego słowa trzeba uznać za bałkańskie lub raczej wspólne iliryjsko-trackie jako termin techniczny związany z handlem. Jego rozpowszechnienie z południa na północ jest całkowicie zrozumiałe, jeśli wziąć pod uwagę północny zasięg stosunków ekonomicznych Imperium Rzymskiego, a później Bizancjum, w czasach trudnych do sprecyzowania, jednak zdecydowanie wcześniejszych od słowiańskiej ekspansji, tj. sprzed VI w. n. e. Pochodzenie orientalne jest mało prawdopodobne. Jeżeli jednak brać je pod uwagę, to należy przyjąć, że wcześniej słowo to pojawiło się w klasycznej grece, a następnie, w dość wczesnym okresie, z niej rozpowszechniło się w kierunku północnym. Bardziej prawdopodobne wydaje się pochodzenie śródziemnomorskie, a być może nawet przedindoeuropejskie, według Macheka praevropský původ.

  19. An open stylometric system based on multilevel text analysis

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Maciej Eder

    2017-12-01

    Full Text Available An open stylometric system based on multilevel text analysis Stylometric techniques are usually applied to a limited number of typical tasks, such as authorship attribution, genre analysis, or gender studies. However, they could be applied to several tasks beyond this canonical set, if only stylometric tools were more accessible to users from different areas of the humanities and social sciences. This paper presents a general idea, followed by a fully functional prototype of an open stylometric system that facilitates its wide use through to two aspects: technical and research flexibility. The system relies on a server installation combined with a web-based user interface. This frees the user from the necessity of installing any additional software. At the same time, the system offers a variety of ways in which the input texts can be analysed: they include not only the usual lexical level, but also deep-level linguistic features. This enables a range of possible applications, from typical stylometric tasks to the semantic analysis of text documents. The internal architecture of the system relies on several well-known software packages: a collection of language tools (for text pre-processing, Stylo (for stylometric analysis and Cluto (for text clustering. The paper presents: (1 The idea behind the system from the user’s perspective. (2 The architecture of the system, with a focus on data processing. (3 Features for text description. (4 The use of analytical systems such as Stylo and Cluto. The presentation is illustrated with example applications.   Otwarty system stylometryczny wykorzystujący wielopoziomową analizę języka  Zastosowania metod stylometrycznych na ogół ograniczają się do kilku typowych problemów badawczych, takich jak atrybucja autorska, styl gatunków literackich czy studia nad zróżnicowaniem stylistycznym kobiet i mężczyzn. Z pewnością dałoby się je z powodzeniem zastosować również do wielu innych problem

  20. Analiza nawyków i zachowań związanych ze stosowaniem leków oryginalnych i generycznych = The analysis of behaviour related to the use of original and generic drugs

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Piotr Kozłowski

    2015-08-01

        Uniwersytet Medyczny w Lublinie ul. Aleje Racławickie 1, Lublin e-mail: piotr7176@gmail.com   Abstrakt Celem pracy była ocena zachowań i nawyków a także poziom wiedzy na temat leków generycznych. Badaniem objęto 108 osób. W grupie badanej kobiety stanowiły 67,6% respondentów, natomiast mężczyźni 32,4%. Wiek ankietowanych zawierał się w przedziale od 20 do 60 lat. Badanie przeprowadzono w okresie od stycznia do lutego 2015 roku metodą wywiadu standaryzowanego. Narzędziem badawczym, którym posłużono się do zebrania danych, był autorski kwestionariusz, który zawierał 29 pytań z możliwością jednokrotnego wyboru. Przeprowadzono analizę statystyczną z wykorzystaniem testu chi-kwadrat. Wszystkie wartości w których p<0,05 uznano za istotne statystycznie.                 Najbardziej istotnym elementem dla ankietowanych wpływającym na wybór lek była jego cena. Istniała różnica biorąc pod uwagę płeć respondenta gdyż uwagę na cenę zwracało 58,9% kobiet i 37,1% mężczyzn. Większość ankietowanych (60,2% nigdy nie została zapytana przez lekarza odnośnie preferencji dotyczących ceny leku. Jedna trzecia respondentów (32,4% nigdy nie była zapytana przez farmaceutę o chęć kupna tańszego odpowiednika. Większość osób z grupy badanej (69,4% zawsze lub sporadycznie wybierała kupno leku generycznego nawet jeżeli w aptece dostępny jest lek oryginalny. Analizie i ocenie została poddana również wiedza na temat leków oryginalnych i generycznych. Zdaniem jednej trzeciej (34,3% ankietowanych nie było różnicy w działaniu pomiędzy lekami generycznymi a oryginalnymi. Respondenci zapytani czy obie grupy leków maja ten sam skład w 50,9% nie znali odpowiedzi na to pytanie.   Słowa kluczowe: leki generyczne, leki odtwórcze, generyk.     Abstract                 The aim of the study was an evaluation of behaviours and habits, as well as an essesment of the level of knowledge about

  1. Analiza nawyków i zachowań związanych ze stosowaniem środków przeciwbólowych dostępnych bez recepty = Analysis of habits and behaviours related to the use of over-the-counter painkillers

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Piotr Kozłowski

    2015-03-01

    ul. W. Chodźki 1, 20-093 Lublin e-mail: piotr7176@gmail.com   Abstrakt Celem pracy była ocena nawyków i zachowań związanych ze stosowaniem środków przeciwbólowych. Badaniem objęto 108 osób. W grupie badanej kobiety stanowiły 67,6% ankietowanych, natomiast mężczyźni 32,4%. Wiek ankietowanych zawierał się w przedziale od 20 do 60 lat. Badanie przeprowadzono w okresie od stycznia do lutego 2015 roku metodą wywiadu standaryzowanego. Narzędziem badawczym, którym posłużono się do zebrania danych, był autorski kwestionariusz. Kwestionariusz zawierał 29 pytań z możliwością jednokrotnego wyboru. Przeprowadzono analizę statystyczną z wykorzystaniem testu chi-kwadrat. Wszystkie wartości w których p<0,05 uznano za istotne statystycznie. Prawie połowa ankietowanych (46,3% odpowiedziało, że zażywa leki przeciwbólowe sporadycznie. Częste użycie (raz lub kilka razy w tygodniu leków analgetycznych deklarowało 12,9% ankietowanych. Najczęstszym powodem stosowania analgetyków przez kobiety były bóle menstruacyjne aż 52,1% pań wybrało tę odpowiedź. Mężczyźni najczęściej sięgali po leki przeciwbólowe z powodu bólu głowy (48,6% ankietowanych mężczyzn. Najczęściej wybieraną substancją przeciwbólową był ibuprofen (34,3% ankietowanych stosowało tę substancję. Na pytanie: „Kto polecił Panu/Pani, który lek przeciwbólowy wybrać?”, 49,1% ankietowanych odpowiedziało, że sami zdecydowali o wyborze leku przeciwbólowego, tylko 16,7% skorzystało z porady lekarza, a 0,9% zasugerowało się reklamą. Ponad jednej trzeciej respondentów (38,9% zdarzyło się przyjmować leki przeciwbólowe razem z alkoholem. Nie było tu istotnej różnicy biorąc pod uwagę płeć.   Słowa kluczowe: środki przeciwbólowe, analgetyki.   Abstract The aim of the study was to evaluate the habits and behaviours associated with the use of painkillers. The study included 108 participants. In the study group, 67.6% of respondents were

  2. Powiązania wskaźnika placów 2D:4D z cechami budowy ciała i sprawnością motoryczną u młodych piłkarzy = The relationship digit ratio 2D:4D with body build features and motoric performance in young footballers

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Mońka

    2017-02-01

    Magdalena Mońka1, Jadwiga Pietraszewska2   1 Doktorantka na Wydziale Wychowania Fizycznego Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu 2 Zakład Antropologii Fizycznej Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu         Mgr Magdalena Mońka1, dr hab. Jadwiga Pietraszewska, prof. nadzw.2       Słowa kluczowe: wskaźnik 2D:4D, piłkarze nożni, budowa ciała, sprawność motoryczna Key words: index 2D:4D, football players, body build, motoric fitness   Streszczenie Proporcja długości palców 2D:4D wykazuje dymorfizm płciowy. Mężczyźni mają niższą wartość tego wskaźnika w stosunku do kobiet. Jest to wynik działania hormonów płciowych -androgenów. Badania wskazują, że wysoki poziom testosteronu, przejawiający się w niższej wartości ilorazu palców, determinuje lepszą wytrzymałość, zręczność, większą siłę oraz skłonność do agresji i podjęcia walki. Cechy te są istotne w odnoszeniu sukcesów sportowych. W badaniach poszukiwano zależności formuły palców z budową ciała, sprawnością motoryczną i osiąganymi wynikami w sporcie. Publikowane wyniki nie są jednak jednoznaczne w odniesieniu do cech sprawnościowych. Cel Celem niniejszej pracy było sprawdzenie, czy w populacji polskiej, wśród młodych piłkarzy nożnych, wartość wskaźnika 2D:4D wykazuje powiązania z cechami budowy morfologicznej i poziomem sprawności motorycznej.   Materiał i metody Materiał badawczy stanowią wyniki pomiarów podstawowych cech antropometrycznych oraz sprawności motorycznej piłkarzy nożnych (n=38 Klubu Sportowego Polkowice. Wiek badanych mieści się w przedziale 16-18 lat. Ich staż zawodniczy wynosi co najmniej 6 lat. U wszystkich badanych osób zmierzono także długość drugiego i czwartego palca, na podstawie tych wartości wyliczono wskaźnik 2D:4D dla ręki prawej i lewej. Do oceny sprawności motorycznej badanych wykorzystano następujące próby motoryczne: skłon w przód w siadzie, skok w dal z miejsca i siady

  3. Słownictwo kulinarne w chorwackich przysłowiach, porzekadłach, frazeologizmach, przyśpiewkach, formach żargonalnych i ludowych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Adrianna Słabińska

    2016-12-01

    ą ludzie biesiadujący przy stole. Rozmawiając o różnych codziennych sprawach, mówią też o jedzeniu – chwalą, narzekają czy krytykują. Spożywanie posiłków w gronie rodziny, przyjaciół, zarówno w sytuacji codziennej, jak i uroczystej, tworzy specjalny nastrój. Nadarza się okazja do zwierzeń, porad, żartów, wspomnień i życiowych refleksji. Powstają różne powiedzenia, przysłowia, które wzbogacają kulturę danego kraju czy regionu. Nie inaczej jest w Chorwacji. W języku chorwackim istnieje wiele przysłów i porzekadeł związanych z lokalnymi tradycjami kulinarnymi. Część z nich jest powszechnie znana w całym kraju, niektóre tylko na wybranych obszarach. W całej Chorwacji znane są liczne przysłowia w formie nieco zmienionej w warstwie obrazowej. Zaprezentowane w niniejszym artykule przysłowia i porzekadła zaczerpnęłam ze zbioru Josipa Kekeza, uznanego paremiologa chorwackiego. Należy wziąć pod uwagę, iż jest to materiał wybrany, a w słownikach internetowych notowane są jeszcze inne formacje, których nie będę tu omawiać. Obok form chorwackich podaję w nawiasach polski ekwiwalent w tłumaczeniu własnym, oddający sens całej konstrukcji. W dalszej części opisuję przysłowia regionalne oraz przyśpiewki, które ilustrują różnorodność dialektów chorwackich. Przytaczam także obecne w chorwackiej leksyce kulinarnej inne formy językowe, jak żargonizmy i elementy zaczerpnięte z innych języków, aby ukazać jej niezwykłą różnorodność i bogactwo.

  4. Peruwiańska porażka i próba jej naprawy. Wokół polskich międzywojennych koncepcji emigracyjnych i kolonialnych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Michał Jarnecki

    2014-12-01

    Full Text Available The Peruvian failure and an attempt to repair it. On Polish interwar emigration and colonial concepts In the interwar Poland, emigration was considered a possible solution of numerous interior problems of the country. That is why the contemporary Polish authorities believed in the success of colonial plans. In the early 1930s, Peru became a place where these efforts were intensified, encouraged by the president of Peru. The Polish government sent an official commission to this country with the aim to investigate possible settlement in the middle valley of the-Ucayali River. The conditions there were found favorable by the Polish officials. In 1927 and 1928, two settlement licenses were negotiated by private entrepreneurs. The article presents the details of this settlement campaign and its final results. Due to a variety of reasons, the action ultimately was a failure, and the Polish government decided to stop it in 1933. Next, it helped its participants leave Peru for Poland or alternatively move to Brazil or Argentina. In the late 1930, Poland returned to an idea of an official license agreement with Peru, this time without the participation of private institutions. These negotiations were never completed, however, because in 1939 WW II broke out.   Peruwiańska porażka i próba jej naprawy. Wokół polskich międzywojennych koncepcji emigracyjnych i kolonialnych Międzywojenna Polska w emigracji postrzegała możliwość złagodzenia występujących napięć społeczno-gospodarczych. Owe wysiłki nazywano planami czy też ambicjami kolonialnymi. Peru na początku lat trzydziestych XX wieku stało się swoistym poligonem tych wysiłków przy zachęcie prezydenta tego kraju. Obszary osiedlenia w środkowym biegu Ucayali zostały zbadane, z pozytywnym wynikiem, przez przysłaną z Polski komisję rządową. Równocześnie (1927-1928 prowadzono rozmowy o dwóch koncesjach prywatnych: dla K. Warchałowskiego, urzędnika państwowego i

  5. Ocena częstości występowania bólu głowy oraz objawów mu towarzyszących = Assessment of the frequency of the occurrence of headaches and associated with them symptoms

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Katarzyna Kożuch

    2016-05-01

    4Katedra i Klinika Nefrologii, UM w Lublinie   Uniwersytet Medyczny w Lublinie ul. W. Chodźki 1, 20-093 Lublin e-mail: piotr7176@gmail.com     Streszczenie Celem pracy była ocena częstości występowania bólu głowy oraz objawów mu towarzyszących. W badaniu oceniono również poziom natężenia bólu oraz okoliczności pojawienia się dolegliwości bólowych oraz czas ich trwania i charakter bólu. Badaniem objęto 103 osób. Kobiety stanowiły 56,9% respondentów, natomiast mężczyźni 43,1%. Wiek ankietowanych zawierał się pomiędzy 18 a 75 lat.  Badanie przeprowadzono w okresie od stycznia do marca 2016 roku metodą wywiadu standaryzowanego. Narzędziem użytym do zebrania danych, był autorski, anonimowy kwestionariusz. Kwestionariusz zawierał 43 pytania z możliwością jednokrotnego wyboru w tym trzy pytania z możliwością wielokrotnego wyboru. Przeprowadzono analizę statystyczną z wykorzystaniem testu chi- kwadrat. Wszystkie wartości w których p<0,05 uznano za istotne statystycznie. Wszyscy ankietowani skarżyli się na dolegliwości bólowe głowy. Ankietowani najczęściej (36,5% wskazywali odpowiedź o występowaniu bólu głowy kilka razy w miesiącu. 39,4% ankietowanych odczuwa dolegliwości bólowe głowy o różnej porze dnia. Na pytanie dotyczące długości trwania dolegliwości bólowych ankietowani najczęściej (36,4% wskazywali, że ból głowy trwa zazwyczaj około 1 godzinę. Respondenci istotnie statystycznie (p<0,05 częściej potrafili określić lokalizację bólu głowy. Ankietowani z podobną częstością wskazywali ból w okolicy skroniowej (27,7% oraz w okolicy potylicznej (24,8%. Mężczyźni istotnie statystycznie (p<0,05 częściej odczuwają silniejszy ból głowy w porównaniu do kobiet. Najczęstszym objawem towarzyszącym dolegliwościom bólowym głowy była zmiana nastroju (66,3%, p<0,05. Blisko jedna trzecia ankietowanych odczuwa podczas napadu bólu głowy sztywność karku (28,7%, na nudności i wymioty

  6. The Influence of Shale Rock Fracturing Equipment Operation on Atmospheric Air Quality

    Science.gov (United States)

    Bogacki, Marek; Macuda, Jan

    2014-12-01

    . Zaadoptowano na potrzeby obliczeń modelowych wskaźniki emisji opracowane między innymi przez Amerykańską Agencję ds. Środowiska, czy Europejską Agencję ds. Środowiska. Obliczenia propagacji w powietrzu zanieczyszczeń pochodzących z analizowanych silników wykonano metodą modelowania matematycznego wykorzystując w tym celu model smugi Gaussa. Wyniki obliczeń pozwoliły na ocenę rozkładu przestrzennego stężeń maksymalnych 1-godzinnych (S1), częstości przekroczeń wartości dopuszczalnej stężeń 1-godzinnych (P(D1)), percentyla 99,8 lub 99,726 ze stężeń 1-godzinnych oraz stężeń średniorocznych (Sa) dla wybranych, najbardziej istotnych z punktu widzenia wpływu na jakość powietrza zanieczyszczeń tj.: NOx (jako NO2), SO2, CO, PM10, benzo(a) pirenu, benzenu, toluenu, ksylenu, formaldehydu, aldehydu octowego oraz akroleiny. Wyniki obliczeń stężeń wybranych substancji w powietrzu na granicy wiertni zestawiono w tabeli 9, natomiast rozkłady przestrzenne stężeń NOx oraz PM10 przedstawiono na rysunkach 3-8. Analiza wyników obliczeń nie wykazała wprawdzie dla analizowanego przypadku występowania przekroczeń obowiązujących w Polsce standardów imisyjnych, ale w przypadku takich zanieczyszczeń jak tlenki azotu (NOx) czy pył PM10 istnieje realne zagrożenie wystąpienia takich przekroczeń, między innymi w sytuacji, gdy łączna moc zainstalowana w silnikach napędzających urządzenia technologiczne w czasie procesu szczelinowania będzie wyraźnie większa niż przyjęta w opisanych badaniach. Wnioski z przeprowadzonych obliczeń wskazują na istotny wpływ na jakość powietrza emisji tlenków azotu (NOx) i pyłu PM10. Ryzyko wystąpienia przekroczeń obowiązujących standardów imisyjnych poza granicą wiertni jest uwarunkowane zarówno czynnikami technologicznymi (łączna moc pracujących silników, parametry spalanego paliwa, zastosowane w silnikach techniki ograniczenia emisji, czas trwania szczelinowania itp.) jak i szeregiem

  7. Ochrona kultury narodowej w koncepcjach współczesnej prawicy narodowej w Polsce

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Grzegorz Radomski

    2016-01-01

    mają być propagowane przez środowiska liberalne i postkomunistyczne. W wypowiedziach publicystów narodowych pojawiają się także akcenty antysemickie. Krytyczna ocena dotyczy też współczesnej polskiej literatury, a zwłaszcza twórczości Czesława Miłosza, Stanisława Barańczaka czy Olgi Tokarczuk. Podobne oceny odnoszone są do prac polskich historyków. Za istotną uznano więc puryfikację kultury narodowej. Wśród środków zaradczych środowiska narodowe proponują: rozwój edukacji historycznej, ochronę dziedzictwa narodowego, rozwój katolicyzmu i promocję kultury narodowej. W tym ostatnim wypadku za niezwykle ważny uznają one branding narodowy. Jego podstawowe składniki to historia, język, architektura, krajobraz, reżim polityczny itp. Polscy narodowcy zapewne zaakceptowaliby opinię sformułowaną przez Michaela Portera. Twierdzi on, iż co prawda nastąpiła globalna homogenizacja, ale podkreślanie odrębności narodowej jest źródłem sukcesu.

  8. Pedagogika zdrowia – sekcja judo jako miejsce „uczenia się zdrowia” mężczyzn w różnym wieku = Health pedagogy - Section judo as a space of "health learning" men of different ages

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ewelina Drumińska

    2015-10-01

      Korespondencja: Stępniak Robert Ph.D Instytut Kultury Fizycznej, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego, ul. Sportowa 2, 85-091 Bydgoszcz, Polska email:   Abstrakt   Objective: Poor physical activity is a problem of the young generation of Polish society. Every person should "learn to health" as a way to maintaining physical and mental fitness of all ages.The efficiency of the respiratory system may be developed in various ways by active "learning health" for example: recreational training. It was decided to check whether the assumption of the above can be implemented in judo. Material and methods: We examined the efficiency of respiratory spirometric, BMI index and distribution of body fat tissue of men of different ages who train for recreational judo. The results were compared with the results of people leading a sedentary lifestyle. Results: Were observed a significant differences between the efficiency of the respiratory system and the distribution of body fat tissue between people recreationally practicing judo  at every stage of ontogeny, and peoples leading a settled life. Conclusions: Recreation judo training meets the requirements to improve the functioning of the respiratory system of people of all ages. The physical activity  in this way can be considered as one of method of "learning health"   Streszczenie   Cel: Niska aktywność fizyczna jest  problemem młodego pokolenie polskiego społeczeństwa Każdy człowiek powinien „uczyć się zdrowia” w sposób rozumiany jako dbałość o zachowanie sprawności fizycznej i umysłowej w każdym wieku. Sprawność układu oddechowego może być podtrzymywana na wiele sposobów poprzez aktywne „uczenie się zdrowia” czyli rekreacyjny trening. Postanowiono sprawdzić czy założenie powyższe można realizować w sekcji judo. Materiał i metody: Sprawdzono sprawność układu oddechowego badaniem spirometrycznym mężczyzn w różnym wieku trenującym rekreacyjnie judo, a uzyskane wyniki por

  9. Czekolada jako źródło związków bioaktywnych oddziałujących na organizm = Chocolate as a source of bioactive compounds acting on the organism

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marta Skrajda

    2015-09-01

        Streszczenie Czekolada jest jednym z najbardziej lubianych smakołyków wszech czasów. Jej historia sięga czasów Olmeków, czyli około 3 tysięcy lat. Początkowo spożywana jako napój, dopiero w XVII wieku przyjęła obecną formę. Na rynku dostępnych jest wiele rodzajów czekolad. W zależności od zawartości miazgi kakaowej wyróżnia się czekoladę gorzką (tzw. naturalną, 35-70% miazgi, deserową (do 50% miazgi, mleczną (nie mniej niż 25% miazgi i białą (nie mniej niż 20% tłuszczu kakaowego. Ponadto każdy z tych rodzajów może występować w postaci nadziewanej czy z dodatkiem orzechów, owoców, nasion, itp. Czekolada krytykowana jest za zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych i wysoką kaloryczność, ale jest doceniana za zawartość związków biologicznie aktywnych. Wśród tych związków wyróżnia się: polifenole (głównie flawonoidy, aminy biogenne (fenyloetyloamina, alkaloidy (teobromina, kofeina oraz składniki mineralne (np. magnez, potas. Należy jednak pamiętać, że zawartość tych związków w czekoladzie jest determinowana: rodzajem czekolady (zawartość miazgi kakaowej, rodzaj dodatków, rodzajem i pochodzeniem ziarna, sposobem obróbki ziarna. Słowa kluczowe: czekolada, aktywność antyoksydacyjna, związki biologicznie aktywne.   Abstract Chocolate is one of the most popular sweets of all time. Its history dates back to about 3,000 years, the times of Olmec people. It was originally used as a drink and took its present form in seventeenth century. On the market there are many types of chocolate. Depending on the content of cocoa liquor stand out dark (35-70% of cocoa liquor, dessert (50% cocoa liquor, milk (not less than 25% cocoa liquor and white (no less than 20% cocoa butter chocolate. Moreover, each of these kinds may be either filled or with addition of nuts, fruits, seeds, and exc. Chocolate is criticized for its saturated fatty acid content and a high caloric value, but is appreciated for its

  10. Turar Ryskulov: the Career of a Kazakh Revolutionary Leader during the Construction of the New Soviet State, 1917-1926

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Xavier Hallez

    2014-12-01

    ę wspólnych interesów Kirgizów, następnie przychylał się do identyfikacji muzułmańskiej i turkmeńskiej. W końcu musiał się podporządkować radzieckiej tożsamości kazachskiej. W opozycji do spadku po rosyjskim kolonializmie projekt polityczny Ryskulova dążył do znalezienia rzeczywistej roli dla jego turkiestańskich rodaków w nowym, radzieckim reżimie. Dostrzegał ją w zjednoczonym Turkiestanie, ponad określeniami takimi jak Kazach, Uzbek, Turkmen czy Tadżyk.

  11. Orestes bojownikiem ruchu oporu, czyli mit Atrydów w filmie "Podróż komediantów" Theo Angelopoulosa

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Iga Łomanowska

    2016-12-01

    ółczesne, portretując Grecję lat 40. i 50. XX wieku. Mit zostaje zreprodukowany z modulacjami: kluczowe wydarzenia następują w wyniku interwencji historii, nie fatum czy decyzji bogów. Ponadto konflikty między postaciami zostają wzbogacone o wymiar polityczny, ponieważ Angelopoulos ukazuje rozdźwięk między ich postawami ideologicznymi. Jednak członkowie trupy aktorskiej pozostają wobec wydarzeń tak samo bezradni jak rodzina władcy Argolidy.

  12. Koniec epoki rewizjonizmu – rok 1945 w publikacjach gazety „Църковен вестник”

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Rusewa

    2014-11-01

    ństwa. Artykuł miał na celu pokazanie środków perswazji, jakimi posługiwała się ta jawna propaganda oraz stopnia zależności oficjalnego sta­nowiska Cerkwi od koniunktury politycznej w kraju i Europie. W refleksji na ten temat użyto terminologię zaproponowaną przez Erica Voegelina, autora takich pozycji jak Hitler und die Deutschen czy Nowa nauka polityki, ze szczególnym uwzględnieniem szeroko omawianych przez autora gnostyckich inspiracji „odnowy świata”. Do przybliżenia złożoności problemu relacji kościelno-politycznych w Bułgarii oraz do przedstawienia wpływu haseł bułgarskiego rewizjonizmu terytorialnego na działania Cerkwi posłużyła analiza publikacji gazety kościelnej odnoszących się do aneksji Dobrudży Południowej.

  13. Czynniki determinujące wybór metod budżetowania kapitałowego w przedsiębiorstwach działających w Polsce

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Tomasz Wnuk-Pel

    2015-11-01

    Full Text Available Celem artykułu jest zbadanie stopnia wykorzystania metod budżetowania kapitałowego oraz czynników determinujących wybór tych metod w przedsiębiorstwach działających w Polsce. Badanie wypełnia zidentyfikowaną w literaturze lukę badawczą poprzez zweryfikowanie dwóch hipotez: H1, stwierdzającej, że dyfuzja metod budżetowania kapitałowego w przedsiębiorstwach działających w Polsce jest podobna jak w innych krajach Europy Środkowej i Wschodniej i mniejsza niż w krajach wyżej rozwiniętych, oraz H2, zgodnie z którą rodzaj działalności przedsiębiorstwa, pochodzenie kapitału własnego, wielkość przedsiębiorstwa oraz wielkość budżetu inwestycyjnego mają wpływ na wybór metod oceny opłacalności inwestycji. Przeprowadzone badanie pozwoliło na zweryfikowanie hipotezy 1 częściowo pozytywnie, ponieważ większość przedsiębiorstw działających w Polsce wykorzystuje NPV, analizę wrażliwości, analizę scena-riuszy oraz formalizację oceny opłacalności inwestycji. Dyfuzja metod oceny opłacalności inwestycji w Polsce jest podobna jak w innych krajach Europy Środkowej i Wschodniej i mniejsza niż w krajach wyżej rozwiniętych, takich jak np. Stany Zjednoczone czy Wielka Brytania. Otrzymane rezultaty umoż-liwiają częściowo pozytywną weryfikację hipotezy 2, co oznacza, że stosowanie dwóch metod oceny opłacalności inwestycji opartych na zdyskontowanych przepływach pieniężnych (łącznie NPV i IRR zwiększa się istotnie, kiedy firma jest finansowana kapitałem zagranicznym oraz kiedy jej budżet kapita-łowy jest duży. Pozostałe testowane zmienne niezależne (rodzaj głównej działalności i wielkość firmy nie wykazują istotnego związku z wykorzystaniem metod oceny opłacalności inwestycji opartych na zdyskontowanych przepływach pieniężnych.

  14. Wartości poznawcze sprawozdawczości regulacyjnej podmiotu świadczącego powszechne usługi pocztowe

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Leszek Borowiec

    2018-03-01

    Full Text Available Ze względu na aspekty strategiczne, gospodarcze czy społeczne, niektóre obszary aktywności przedsiębiorstw w gospodarce rynkowej są organizowane w ramach tzw. rynków regulowanych. Regulacja danej części rynku najczęściej podlega dodatkowym rygorom sprawozdawczości. Celem artykułu jest próba oceny wartości poznawczych sprawozdawczości z rachunkowości regulacyjnej operatora wyznaczonego do świadczenia powszechnych usług pocztowych. W opracowaniu dokonano przeglądu uwarunkowań prawnych działania operatora wyznaczonego oraz scharakteryzowano zakres ujawnianych informacji w sprawozdawczości regulacyjnej, na przykładzie rynku pocztowych usług powszechnych. Podstawą analizy były sprawozdania regulacyjne składne przez operatora wyznaczonego, tj. Pocztę Polską. Wopracowaniu zastosowano takie metody badawcze jak: studia literaturowe, analiza aktów prawnych regulujących rynek usług pocztowych, wywiady oraz badanie poprzez działanie. Konkluzje skłaniają do stwierdzenia, iż sprawozdawczość regulacyjna, mimo swojej specyfiki, dla regulatora rynku stanowi istotne źródło informacji do oceny efektywności świadczonych usług. Jednocześnie ma bardzo wątpliwe walory poznawcze dla interesariuszy zewnętrznych, ze względu na szeroki zakres stosowania instytucji „tajemnicy przedsiębiorstwa”. Artykuł jest oryginalnym spojrzeniem autora na słabo rozpoznany od strony naukowej problem wartości informacyjnej dla interesariuszy sprawozdawczości podmiotów działających w sektorach regulowanych. For strategic, economic or social reasons, some areas of business activity in the market economy are organized under the so-called regulated markets. The regulation of a given part of the market is most often subject to additional reporting requirements. The aim of this article is to try to assess the cognitive value of reporting from the regulatory accounting of an operator designated to provide universal postal services. The

  15. Obraz kliniczny mielopatii szyjnej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Andrzej Klimek

    2010-03-01

    Full Text Available Mielopatia szyjna zaliczana jest do chorób cywilizacyjnych związanych z wiekiem. Choć jej objawy były znane od dawna, dopiero wprowadzenie badań neuroradiologicznych pozwoliło na potwierdzenie tego schorzenia. Od roku 1928, kiedy to Stookey ogłosił teorię wyjaśniającą powstanie mielopatii szyjnej, następni badacze proponowali własne lub modyfikowali dotychczasowe hipotezy. Obecnie uważa się, że mielopatia szyjna jest wynikiem: 1 bezpośredniego ucisku kości, wyrośli lub zwapnianych tkanek na rdzeń; 2 zmian niedokrwiennych spowodowanych przez ucisk na naczynia zaopatrujące rdzeń; 3 powtarzających się urazów w czasie ruchu prostowania lub zginania szyi. Uważa się, iż do rozwoju mielopatii szyjnej dochodzi, kiedy następuje zwężenie kanału kręgowego o 30%. Rdzeń zostaje wówczas spłaszczony w wymiarze przednio-tylnym. Nieliczne badania anatomopatologiczne prowadzone w tych przypadkach wykazały, że na wysokości uszkodzenia następuje glikoza i demielinizacja rdzenia. Kolumny boczne rdzenia kręgowego są bardziej podatne na ucisk niż przednie czy tylne. Zmiany zwyrodnieniowe o charakterze osteofitów stwierdza się u 90% populacji po 60. roku życia. Początkowymi objawami są bóle głowy i karku, następnie bóle promieniują do barków i ramion, kończyny górne stają się słabsze, chory odczuwa parestezje, głównie w dłoniach. Po pewnym czasie mniej sprawne stają się także kończyny dolne i chory odczuwa je jako sztywne. Chód staje się powolny i niezgrabny. Występują zaburzenia w utrzymaniu moczu. W przebiegu choroby są obserwowane zaniki mięśni, głównie rąk. Stwierdza się upośledzenie czucia głębokiego i wibracji. Charakterystyczne jest wygórowanie odruchów głębokich. Spotykany jest nawet klonus rzepki, a także objaw Lhermitte’a. W diagnostyce różnicowej należy brać pod uwagę szereg chorób, ale decydujące znaczenie mają wyniki badań neuroradiologicznych. Trzeba pami

  16. Kin term patterns and language familie

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Vladimir Borissov Pericliev

    2017-12-01

    Full Text Available Kin term patterns and language familie The anthropologist G. P. Murdock has found a strong correlation between the kin term patterns (or feature-values for the relative (feature “sibling” and language families. This important finding for language classification, however, has not been pursued further. In particular, it has not yet been tested whether the kin term patterns domain as a whole, including the patterns for other features (“grandparents”, “uncles”, “aunts”, “nephews and nieces”, etc., is sufficient to demarcate all language families from one another. This paper presents a large-scale computational profiling of all language families in terms of their kin term patterns. The most significant findings are: (i that language families can be quite neatly differentiated on the basis of their kin term patterns, and therefore these patterns may be considered as strong indicators of genetic affiliation, and (ii that the kin term patterns for the features “nephews and nieces (= siblings' children”, “siblings”, and “siblings-in-law” — i.e. all features including the idea of siblings — are the best predictors of genetic affiliation, as they are significantly more frequently used in the profiles than any other feature.    Modele terminologii powinowactwa i pokrewieństwa a rodzina językowa Antropolog G. P. Murdock odkrył silny związek między modelami powinowactwa i pokrewieństwa dla krewnych (rodzeństwa a rodzinami językowymi. To ważne odkrycie w klasyfikacji języków nie było odpowiednio dalej wykorzystywane. W szczególności nie sprawdzono jeszcze, czy domena modeli powinowactwa i pokrewieństwa jako całości, w tym modele dla innych cech („dziadkowie”, „wujkowie”, „ciotki”, „siostrzeńcy i siostrzenice” itp. są wystarczająco ukształtowane we wszystkich rodzinach językowych. W niniejszym artykule przedstawiono profilowanie komputerowe na dużą skalę wszystkich rodzin j

  17. Propozycja nowego podejścia metodycznego i interpretacji wyników oznaczeń przeciwciał przeciwko Borrelia burgdorferi – analiza składu przeciwciałowego krążących kompleksów immunologicznych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Karolina Miąskiewicz

    2011-10-01

    Full Text Available Borelioza z Lyme ma bogatą symptomatologię i w znacznym odsetkuprzypadków może przypominać wczesne stadia układowej chorobytkanki łącznej. Część pacjentów trafia po wizycie u lekarza POZdo reumatologa. Reumatolog może zlecić badania autoprzeciwciał„markerowych” oraz na obecność przeciwciał bakteryjnych (przeciwkoBorrelia burgdorferi. Odsetek wyników dodatnich w kierunku B. burgdorferijest znikomy (14,7%, istnieje zatem problem wiarygodnościtych wyników.Seronegatywność pod względem obecności swoistych przeciwciałdla B. burgdorferi dotyczy ok. 30���40% surowic pacjentów z podejrzeniemboreliozy, łącznie z pacjentami z potwierdzonymi w wywiadzieukąszeniami przez kleszcza i wystąpieniem objawu patognomonicznego(rumienia wędrującego. Mimo że dysponujemy licznymitestami bakteriologicznymi, serologicznymi czy molekularnymi(PCR, diagnostyka boreliozy nastręcza trudności i może prowadzić do uzyskiwania wyników fałszywie ujemnych lub fałszywie dodatnich.Autorzy pracy skupili się na surowicach pacjentów seronegatywnychpod względem przeciwciał dla B. burgdorferi, w których wolneprzeciwciała przeciwko B. burgdorferi zostały związane przezantygeny krętka i utworzyły krążące kompleksy immunologiczne (KKI.Celem pracy była analiza KKI pod kątem obecności przeciwciał przeciwkoB. burgdorferi w trudnych diagnostycznie surowicach pacjentów,u których obraz kliniczny wskazywał na obecność zakażenia krętkiemz rodzaju B. burgdorferi (ryc. 1–7. Badania przeprowadzono nasurowicach 54 chorych z wywiadem wskazującym na boreliozę. Zastosowanonowe metodyczne podejście do analizy obecności swoistychprzeciwciał dla B. burgdorferi – wytrącanie i dysocjację KKI, a następnieoznaczanie w uzyskanej frakcji γ z osadu PEG przeciwciał swoistychdla B. burgdorferi. W 41 surowicach ujemnych w teście ELISAwytrącono frakcję γ z osadu PEG i powtórnie oznaczono przeciwciaładla B. burgdorferi. W 82

  18. Zastosowanie QEEG w psychiatrii z uwzględnieniem populacji rozwojowej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Martyna Wiśniewska

    2016-09-01

    Full Text Available Celem pracy jest omówienie metody QEEG w kontekście jej przydatności w stawianiu diagnozy psychiatrycznej oraz monitorowaniu skutków oddziaływań psychologicznych i/lub psychofarmakologicznych na podstawie przeglądu dostępnego piśmiennictwa. Autorki starały się określić zastosowania omawianej metody w psychiatrii dzieci i młodzieży. QEEG polega na ilościowej analizie zapisu EEG za pomocą obróbki statystycznej sygnału. Metoda ta jest powszechnie wykorzystywana w celu przygotowania zaleceń terapeutycznych do treningu neurofeedback. Za granicą coraz częściej pisze się o próbach wdrażania QEEG w diagnostyce różnych chorób – także psychicznych. Większość doniesień nadal dotyczy zagadnień nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (porównanie skutków neurofeedbacku i oddziaływań farmakologicznych, odróżnianie podtypów choroby. Inne analizy odnoszą się do diagnozowania chorób psychicznych, różnicowania ich podtypów, przewidywania skutków leczenia farmakologicznego, porównania skuteczności poszczególnych metod leczenia. Popularne stają się badania nad pacjentami z depresją i schizofrenią. QEEG okazało się przydatne w ocenie skuteczności farmakoterapii depresji, według badaczy umożliwia też przewidywanie zachorowania na schizofrenię, różnicowanie jej podtypów i określanie skuteczności leczenia. Istnieją badania poświęcone analizie zmian w zapisie QEEG charakterystycznych dla uzależnienia od metamfetaminy i dla zaburzeń odżywiania. Mało jest natomiast analiz na temat użycia tej metody w psychiatrii dzieci i młodzieży – z wyjątkiem badań, które odnoszą się do roli QEEG w terapii neurofeedback pacjentów z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi czy skuteczności typów leków używanych w terapii tej choroby. Znaleziono jedną pracę poruszającą problematykę dzieci z autyzmem (w odniesieniu do treningu EEG biofeedback

  19. Analiza poziomu zgodności ocen dwóch terapeutów manualnych (MT w diagnozie skręcenia miednicy na podstawie wybranych testów manualnych.

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Michał Cichosz

    2015-06-01

      Streszczenie Wstęp Skręcenie (torsja miednicy jest w fizjoterapii oraz medycynie manualnej często stawianym rozpoznaniem opartym głównie na podstawie badania fizykalnego oraz danych z wywiadu pacjenta. Coraz częściej łączy się je i opisuje wspólnie z dysfunkcją stawów krzyżowo- biodrowych (SIJD, której nie towarzyszy ból, jedynie zmiany w przestrzennym funkcjonowaniu kompleksu miedniczego. Cel pracy: Celem niniejszej pracy jest ocena poziomu zgodności ocen dwóch terapeutów manualnych (MT dla wybranych testów diagnostycznych stawów krzyżowo- biodrowych. Materiał badawczy: Badania przeprowadzono na 180 osobowej grupie studentów w wieku między 20 a 30 lat. Wyniki: Największą zgodność szacunków, określaną jako znaczną odnotowano jedynie w przypadku testu ASLR, przy wartości k= 0,62. Pozostałe testy charakteryzowały się niższymi wartościami zgodności. Wnioski: Większość analizowanych testów charakteryzuje się umiarkowana oraz niższą wartością zgodności wyników. Na poziom zgodności ocen ma wpływ typu budowy ciała badanego.   Summary Introduction: The twist (torsion of the pelvis is in physiotherapy and manual medicine based diagnosis is often posed mainly based on physical examination, and data the patient's history. More often they combine them and describes, together with dysfunction of the sacroiliac joints (SIJD, which is not accompanied by pain, only changes in the spatial functioning of pelvic complex. Aim: The  purpose  of  this  study  is  to  assess  the level  of  compliance  reviews  two manual  therapists (MT for  selected  diagnostic  tests  the  sacroiliac  joints. Research material: The research was conducted on 180 members of a group of students aged between 20 and 30 years. Results: The biggest compliance estimates, defined as significant was noted only in the ASLR test, with values of k = 0,62. Other tests were characterized by lower values of conformity. Conclusions: Most of

  20. Stres i wypalenie zawodowe w pracy ratowników medycznych = Stress and a burn-out syndrome at work among paramedics

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Żurowska-Wolak

    2015-06-01

    4.      Zakład Zdrowia Publicznego, Warszawski Uniwersytet Medyczny, Warszawa     Adres do korespondencji: Magdalena Żurowska-Wolak tel: 503 196 836;  e- mail: m_zurowska@vp.pl   Streszczenie: Zawód ratownika medycznego jest jednym zawodów, w których narażenie na stres jest wysokie oraz istnieje ryzyko wystąpienia zespołu wypalenia zawodowego. Celem badania było poznanie sposobów radzenia sobie ze stresem, stosowanych przez ratowników medycznych oraz występowania wśród nich objawów wypalenia zawodowego. Najczęstszym z nich było występowanie dużego zmęczenia po pracy. Większość badanych (64%  potwierdziła wykorzystywanie konstruktywnych sposobów radzenia sobie ze stresem, jak również niekonstruktywne stosowanie używek, w szczególności kofeiny i nikotyny, których spożycie wzrastało w sytuacjach trudnych. Na podstawie badań można wnioskować, że wśród ratowników medycznych, pracujących w Krakowie i okolicach, występuje niebezpiecznie dużo objawów wypalenia zawodowego. Świadczy to o potrzebie stworzenia i realizacji przez ich pracodawców działań, obniżających poziom stresu wśród pracowników oraz zapobiegających wystąpieniu wypalenia zawodowego – jak debriefing, trenieng technik radzenia sobie ze stresem czy wspierania aktywności fizycznej. Jest to o tyle istotne, iż skutki stresu oraz wypalenia odczuwają nie tylko sami ratownicy. Skutki te są dolegliwe także dla pracodawców, którzy zatrudniają gorzej funkcjonujących pracowników oraz pacjentów, otrzymujących usługi o niższej jakości.   Abstract: Paramedics are one of the professions where the risk of exposure to stress is high as well as the risk of occurrence of the burnout syndrome. The aim of the study was to analyze methods of stress reduction and symptoms of the burnout syndrome among 122 paramedics from Kraków and surrounding area. The most prevalent symptom was severe tiredness after working hours. The majority of respondents

  1. Udar cieplny zilustrowany przypadkiem 39-letniego mężczyzny – uczestnika biegu maratońskiego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Tomasz Pawełczyk

    2011-12-01

    Full Text Available Udar cieplny (UC jest stanem nagłego zagrożenia życia i często kończy się śmiercią. Charakteryzuje się gorączką ponad 40°C, której towarzyszą objawy neurologiczne. W udarze cieplnym homeostatyczne mechanizmy termoregulacyjne stają się niewydolne i organizm nie jest w stanie utrzymywać właściwej temperatury ciała. Dysfunkcja procesów termoregulacji prowadzi do skrajnego wzrostu temperatury ciała i w następstwie do uszkodzenia wieloukładowego, niewydolności narządów i niekiedy śmierci. Największe ryzyko wystąpienia UC występuje u dzieci i osób w podeszłym wieku. Intensywny wysiłek fizyczny w wysokich temperaturach i przy znacznej wilgotności otoczenia oraz odwodnienie i przyjmowanie niektórych leków również zwiększają ryzyko wystąpienia UC. Udar cieplny występujący u młodych dorosłych i dorosłych w następstwie intensywnego wysiłku jest klasyfikowany jako wysiłkowy udar cieplny (WUC. Częstość występowania WUC w trakcie biegowych imprez masowych wynosi około 1 na 1000. Biorąc pod uwagę zwiększającą się popularność biegów długodystansowych w Polsce, prawdopodobieństwo wystąpienia i obserwacji przez lekarzy przypadków wysiłkowego udaru cieplnego będzie rosło. Szybkie rozpoznanie i właściwe postępowanie w przypadkach UC warunkuje przeżycie pacjenta oraz odległe rokowanie. Do standardu postępowania w WUC należy szybkie schłodzenie pacjenta aż do osiągnięcia temperatury głębokiej poniżej wartości krytycznej, tj. 40°C, oraz wyrównanie zaburzeń wodno-elektrolitowych, do czego służby medyczne organizujące opiekę zdrowotną w trakcie imprez masowych powinny być odpowiednio przygotowane. W artykule opisano przypadek pacjenta, u którego w następstwie uczestnictwa w biegu maratońskim rozpoznano WUC przebiegający z ogniskowymi objawami neurologicznymi oraz utrzymywaniem się wskaźników uszkodzenia wielonarządowego przez wiele dni po wystąpieniu zaburzenia

  2. Combustion of Coal-Mule Briquettes / Spalanie Brykietów Z Mułu Węglowego

    Science.gov (United States)

    Kijo-Kleczkowska, Agnieszka

    2013-09-01

    Combustion technologies coal-mule fuels create a number of new possibilities for organising combustion processes so that they fulfil contemporary requirements (e.g., in terms of the environment protection- related issues). The paper describes the problems of coal-mule fuel combustion that have acquired a wider significance as the quality requirements of coal combustion in power plants have been growing. Coal mines that want to fulfill expectations of power industry workers have been forced to develop and modernize plants of coal wet cleaning. It all results in the growing amount of waste arising in the process of coal wet cleaning which contains smaller and smaller coal undersizes. In this situation the concept of direct combustion of the above mentioned waste and their co-combustion with other fuels, coal and biomass, seems to be attractive. Biomass is one from the most promising sources of renewable energy. The main aim of the paper is to identify the mechanism and kinetics of combustion of coal-mule fuels and their co- -combustion with coal and biomass in the briquettes form based on extensive experimental research in air. Niekorzystny bilans paliwowy naszego kraju powoduje nadmierne obciążenie środowiska, wywołane emisją CO2, NOx, SO2 i pyłów, a także powiększeniem powierzchni koniecznych na składowanie wciąż narastających stałych odpadów paleniskowych. Górnictwo, od którego energetyka oczekuje coraz lepszego paliwa, musi stosować głębsze wzbogacanie węgla. Powoduje to ciągłą produkcję odpadów w postaci mułów poflotacyjnych. Najlepszą metodą utylizacji tych mułów jest ich spalanie w postaci zawiesin, a także ich współspalanie z innymi paliwami, węglem czy biomasą. Biomasa jest bowiem jednym z najbardziej obiecujących źródeł OZE, a jej współspalanie z paliwami węglowymi znajduje w ostatnich latach coraz szersze zastosowanie zarówno w kraju, jak i na świecie. W tej sytuacji istotne jest prowadzenie badań naukowych

  3. Zaburzenia depresyjne z ewolucyjnego punktu widzenia

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marcin Piotr Nowak

    2017-06-01

    Full Text Available Epizod depresyjny stanowi częste zaburzenie zdrowia psychicznego. Jednak zgodnie z teoriami ewolucji cechy wpływające negatywnie na dostosowanie są usuwane z populacji przez selekcję naturalną, czego w przypadku epizodu depresyjnego się nie obserwuje. W celu wyjaśnienia tego paradoksu zaproponowano ewolucjonistyczne hipotezy depresji: • hipotezę immunologiczną (epizod depresyjny jako przedłużona reakcja na infekcję; • hipotezę przywiązania (objawy depresyjne przypominają zachowanie dziecka odłączonego od matki; • hipotezę pozycji społecznej (osobnikom o niskiej pozycji społecznej nie opłaca się konkurować z dominującymi; • hipotezę nawigacji społecznej (objawy depresyjne pełnią funkcję ruminacji – osoba depresyjna intensywnie myśli nad rozwiązaniem swoich problemów – oraz funkcję motywacji społecznej – są ukierunkowane na uzyskanie pomocy; • hipotezę motywacyjną (duża depresja jest nieadaptacyjna, ale lęk przed nią może chronić przed niebezpieczeństwem, podobnie jak ból ostrzega przed urazem. Pewne sformułowania zawarte w powyższych hipotezach pozostają w sprzeczności ze współczesną syntezą ewolucyjną, m.in. opisują strategie ewolucyjnie niestabilne. Sytuacja ta prowokuje pytania: Jeśli objawy depresyjne stanowią część ludzkiej natury i zwiększają dostosowanie, to czy powinny być leczone? Która z przedstawionych hipotez jest poprawna? Po pierwsze, nawet gdy dana cecha jest naturalna i poprawia dostosowanie, nie musi polepszać stanu klinicznego ani dobrostanu pacjenta. Co więcej, to, że „coś jest”, nie oznacza, że „coś musi być”. W odpowiedzi na drugie pytanie proponuje się mechanizm preadaptacji, w którym dana adaptacja może ulec zmianie, by wypełniać nową funkcję. Objawy depresyjne mogły się pojawić jako część odpowiedzi na infekcję bądź odłączenie dziecka od matki i – w miarę rozwoju społecznego grup ludzkich

  4. The History of the Normative Opposition of “Language versus Dialect”: From Its Graeco-Latin Origin to Central Europe’s Ethnolinguistic Nation-States

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Tomasz Kamusella

    2016-12-01

    oczywista i wolna od nacechowania ideologicznego, że Immanuel Kant nie uwzględnił języka w zaproponowanym przez siebie systemie kategorii filozoficznych, podobnie jak i autorzy niezmiernie wpływowego dzieła z zakresu historiografii i socjologii politycznej o znamiennym tytule Geschichtliche Grundbegriffe: Historisches Lexikon zur politisch sozialen Sprache in Deutschland. W niniejszym artykule przedstawiam wyłonienie się opozycji języka wobec dialektu w starożytnej grece oraz jego recepcję na gruncie łaciny od starożytności rzymskiej po okres nowożytny. W ciągu wieków utarło się używanie greckich i łacińskich terminów w odniesieniu do „języka” jako synonimów na określenie ludów (czy też grup etnicznych, co we wczesnym XIX stuleciu silnie wpłynęło na wykształcenie się normatywnego zrównania języka z narodem. Stanowiło to początek fenomenu znanego pod nazwą „nacjonalizmu etnicznojęzykowego”, który na poziomie państw dominuje po dziś dzień w całej Europie Środkowej.

  5. Geologic map of Mészáros revisited: Pioneering tectonic mapping of the Transdanubian Range in the early 1980s

    Science.gov (United States)

    Zámolyi, A.; Horváth, F.; Kovács, G.; Timár, G.; Székely, B.

    2009-04-01

    Rocks, even in tectonically active areas are very solid compared to the changes within the scientific theories that occured especially in Eastern Europe as the political landscape changed and the separation into socialist and capitalist countries started to fade. While in Western Europe, Wegener's mobilistic approach gained widespread acceptance in the 1960-ies, in the countries of Eastern Europe (partly due to political reasons) fixistic ideas were supported. Despite the fact that most important early concepts in Hungarian tectonics were born about a century ago as a results of exploration of the Lake Balaton and its surroundings conducted by Lajos Lóczy, initiatives to integrate various geodynamic observations were rare exceptions in the second half of the 20th century. The high priority of economic geologic prospection in order to find raw materials resulted in an enormous amount of observations. In the central Transdanubian Range (TR), hosting bauxite, coal and manganese deposits, extensive surveying was carried out according to fixistic tectonic concepts. Although the recognition of faults was of vital importance in mining, mapped faults were rarely integrated into a global geodynamic model. A pioneering approach was presented by Mészáros (1983), who compiled a 1: 100 000 scale structural and economic-geologic map of large parts of TR. The map focuses on the Bakony hills that are of key importance for the geodynamic understanding of the formation of PB. TR forms inselbergs with well preserved outcrops, which is rare in PB, thus allowing for direct measurements of fault striations and fault plane orientations. Prinz (1926) maintained the theory that the TR is a rigid block and named it Tisia block. An alternative to this approach was the monograph of Uhlig (1907) proposing mobilistic concepts. Csontos et al (1991) reviewed the evolution of neogene stress-fields in the Carpatho-Pannonian region observing microtectonic faults in TR. The authors conclude that

  6. Od internacjonalnej do własnej historii – mniejszość białoruska w Polsce

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Wojciech Śleszyński

    2017-12-01

    ideologicznym. Dominowały treści o historii Komunistycznej Partii Zachodniej Białorusi, o trudnej sytuacji białoruskiej w II RP i w latach II wojny światowej, ale z naciskiem położonym jedynie na okres Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. Pierwsze próby przebudowy dotychczasowej wizji świata przez społeczność białoruską zostały podjęte w latach 1980–1981. Zwłaszcza środowiska studenckie próbowały stworzyć alternatywę dla dotychczasowego skomunizowanego, białoruskiego przekazu historycznego. Jednak dopiero stopniowy upadek systemu komunistycznego stał się impulsem do coraz bardziej aktywnego rozwoju mniejszości białoruskiej w Polsce, a co za tym idzie także kreowania własnej, narodowej wizji dziejów. Fundamentem, na którym budowana była pamięć o dziedzictwie, stało się odwoływanie się do Białoruskiej Republiki Ludowej i Wielkiego Księstwa Litewskiego, a nie, jak to miało miejsce w Białoruskiej Socjalistycznej Republice Sowieckiej czy po 1994 r. w Republice Białoruś, zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej.

  7. Ocena lokalnego i systemowego stanu zapalnego u chorych na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc w okresie stabilnym i w zaostrzeniu

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Sylwia Kwiatkowska

    2008-10-01

    Full Text Available Wstęp: Przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP charakteryzuje ograniczenie przepływu powietrza przez drogi oddechowe będące wynikiem nadmiernej reakcji zapalnej na wdychane pyły i gazy, głównie dym tytoniowy. W patogenezie tej choroby odgrywają rolę trzy czynniki: proces zapalny, stres oksydacyjny oraz zaburzenia równowagi pomiędzy proteinazami i antyproteinazami. W ostatnich latach coraz więcej danych wskazuje na obecność u chorych na POChP zmian pozapłucnych, takich jak wyniszczenie, osteoporoza czy depresja. Celem pracy była ocena stanu zapalnego lokalnego oraz systemowego u chorych na POChP. Ma te riał i me to dy: Badania przeprowadzono u 23 chorych na POChP dwukrotnie – w stabilnym okresie choroby oraz w zaostrzeniu. Grupę kontrolną stanowiło 16 asymptomatycznych palaczy papierosów. Analizie poddano: 1 w kondensacie powietrza wydechowego (kpw stężenie nadtlenku wodoru (H2O2 oraz prozapalnych cytokin TNF-a i IL-6; 2 w surowicy poziom TNF-a i IL-6. Wy ni ki: Stwierdzono, że u chorych na POChP w okresie stabilnym w kpw poziom H2O2 był znamiennie wyższy niż w grupie kontrolnej osób zdrowych. W trakcie zaostrzenia choroby ulegał on dalszemu wzrostowi (p0,05. Mierzalny poziom TNF-a zanotowano jedynie u chorych z zaostrzeniem POChP. Zarówno w okresie stabilnym, jak i w zaostrzeniu choroby poziom H2O2 w kpw korelował z FEV1% wartości należnej. Chorych na stabilną POChP charakteryzowało podwyższone w surowicy zarówno stężenie TNF-a, jak i IL-6 w porównaniu z grupą asymptomatycznych palaczy. W okresie zaostrzenia badane cytokiny nie ulegały istotnym zmianom (p>0,05. Wnio ski: U chorych na POChP wykazano obecność lokalnego stresu oksydacyjnego, który w trakcie zaostrzenia choroby ulegał dalszemu znamiennemu nasileniu. Obok reakcji w kompartmencie oddechowym chorzy ze stabilną postacią POChP charakteryzowali się obecnością systemowej reakcji zapalnej mierzonej poziomem TNF-a i IL-6 w surowicy

  8. Astma w badaniach spirometrycznych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Iwona Grzelewska-Rzymowska

    2010-06-01

    Full Text Available Astma i POChP to choroby charakteryzujące się zmiennym zwężeniem dróg oddechowych określanym jako „obturacja oskrzeli". Obturacja wywołana jest przez zapalenie błony śluzowej i przebudowę, które wynikają z napływu komórek zapalnych oraz działania różnorodnych mediatorów i cytokin. W procesie zapalnym zaangażowane są różne struktury i procesy określane jako „jednostka nabłonkowo-mezenchymalna". Rozpoznanie astmy opiera się na wywiadzie, badaniu alergologicznym i ocenie wskaźników spirometrycznych. Do podstawowych wskaźników stosowanych do właściwej interpretacji czynności płuc należą: FVC, FEV! i stosunek FEN^ do FVC. Stopień ciężkości zaburzeń wentylacji opiera się na ocenie wartości odsetka FEV! w stosunku do wartości należnej. Charakterystyczną cechą astmy jest zmienność objawów klinicznych i wskaźników spirometrycznych. Najważniejszym wskaźnikiem charakteryzującym obturację jest FEV1/FVC. Typowe wskaźniki spirometryczne to: prawidłowa FVC, obniżone FEV! i FEV1/FVC. Czasami FVC i FEV! są jednocześnie obniżone, a FEV1/FVC pozostaje w normie lub prawie w normie. Częścią badań funkcji płuc jest test odwracalności obturacji. Wzrost FEV! i/lub FVC >12% w stosunku do wartości wyjściowej i >200 ml stanowi dodatnią odpowiedź bronchodylatacyjną. Celem tego testu jest określenie, czy czynność płuc może poprawić się po wziewaniu 400 ^g salbutamolu lub po 2-8-tygodniowym leczeniu wziewnymi glikokortykosteroidami. Wskaźniki spirometryczne pozwalają ocenić ciężkość choroby i możliwość interwencji terapeutycznej. W celu diagnozowania astmy i oceny leczenia należy również dokonywać pomiaru nadreaktywności oskrzeli dróg oddechowych. Nadreaktywność oskrzeli jest bardzo czułym, lecz nieswoistym narzędziem dla celów diagnostycznych. Ujemny wynik testu wziewnego z metacholiną pozwala wykluczyć astmę, dodatni wynik testu potwierdza rozpoznanie astmy w w

  9. Wybrane aspekty adaptacji kulturowej testów neuropsychologicznych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Marcinkowska

    2017-11-01

    Full Text Available Wyniki testów neuropsychologicznych są zależne od wykształcenia osoby badanej, jej umiejętności czytania i pisania, ale również pochodzenia etnicznego i tradycji kulturowych. Dlatego do największych wyzwań neuropsychologii XXI wieku należy stworzenie metody diagnostycznej umożliwiającej pomiar danego aspektu procesu poznawczego bez względu na poziom wykształcenia i pochodzenie pacjenta. Celem pracy jest ukazanie przykładowych problemów kulturowych związanych z adaptacją testów neuropsychologicznych ukierunkowaną na możliwość ich zastosowania w innym kręgu kulturowym. Problemy trafności kulturowej pomiaru testowego dotyczą samych zadań testowych, ich treści, ale też kontekstu badania. W niektórych kulturach niezachodnich testowanie psychometryczne jest nieodpowiednie, gdyż sama sytuacja badania testowego nie należy tam do typowych. Testy funkcji poznawczych zazwyczaj wymagają nie tylko opracowania norm specyficznych dla danej kultury, lecz także kulturowej adaptacji zadań. Próby wzrokowe uważane są za mniej obciążone kulturowo niż próby słowne, jednak wyniki niektórych testów mogą być bardzo zależne od wiedzy semantycznej. Podobny problem dotyczy testów praksji – wykonanie czy naśladowanie gestu zależy od jego znajomości i obecności w kulturze. Adaptując zadania pamięciowe, szczególnie zaś testy pamięci logicznej, w celu zastosowania ich w  innym kręgu kulturowym, należy zadbać o  to, aby materiał miał podobne znaczenie dla osób badanych. Adaptacja testów funkcji wykonawczych, z racji zaangażowania bardziej podstawowych procesów (funkcji językowych, wzrokowo-przestrzennych, praksji i pamięci, wymaga uwzględnienia wszystkich wymienionych czynników. Ponadto, z uwagi na wpływ kultury na strategie rozwiązywania problemów, niektóre zadania mogą być nieodpowiednie w innych kręgach kulturowych nie tyle z powodu treści, ile konstrukcji problemu. Tworzenie

  10. ‘Optimism against all odds’: Polish National Identity in War Films of Jerzy Passendorfer

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Mikołaj Kunicki

    2017-12-01

    Full Text Available ‘Optimism against all odds’: Polish National Identity in War Films of Jerzy Passendorfer Using archival sources, movie reviews, secondary sources and films, this article examines the cinema of Jerzy Passendorfer, the founding father of action movies genre in People’s Poland, but also the staunch supporter of Władysław Gomułka’s ‘Polish road to Socialism’ and General Mieczysław Moczar’s ultranationalist faction of the Partisans in the Polish United Workers’ Party. It demonstrates how Passendorfer’s blend of mainstream cinema and propaganda legitimized the party state and contributed to the construction of a new ethos, identity, and politics of history that enforced historical amnesia and syncretized past and present. It also argues that Passendorfer’s promotion of nationalist and authoritarian state ideology, militaristic patriotism and Polish-Soviet alliance, commissioned by the regime, sat well with mass audiences, precisely because of the use of popular genres adopted from the West and the quench for optimistic visions of nationhood. Although Passendorfer’s patriotic actions flicks faded away with the fall of Gomułka’s regime, they constitute a model, which can be still emulated.   “Trudny optymizm”: polska tożsamość narodowa w filmach wojennych Jerzego Passendorfera Opierając się na źródłach archiwalnych, publikacjach naukowych i analizie filmów, niniejszy artykuł bada twórczość filmową Jerzego Passendorfera, ojca chrzestnego filmu akcji w PRL, zwolennika ‘polskiej drogi do socjalizmu’ Władysława Gomułki oraz sympatyka nacjonalistycznej frakcji generała Mieczysława Moczara w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Passendorfer łączył w swoich filmach popularne kino gatunkowe z propagandową legitymizacją władzy partii. Współtworzył nowy etos i świadomość narodową oraz uprawiał politykę historyczną, która zsynchronizowała przeszłość z tera

  11. Od Redakcji

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Redakcja Czasopisma "Muzealnictwo"

    2018-02-01

    Full Text Available Rocznik „Muzealnictwo”, wypełniając swoje powinności wobec polskich środowisk muzealnych, już 66 lat opisuje dokonujące się w polskim muzealnictwie przekształcenia, analizuje losy instytucji i ludzi oraz muzealnych kolekcji, śledzi zmiany rozwiązań prawnych – niemierzoną w swym zróżnicowaniu rzeczywistość muzealnego uniwersum. Rok 2018 w dziele wypełniania tych powinności ma miejsce szczególne. Jest to bowiem rok refleksji, które przynosi ze sobą jubileusz 100-lecia odzyskania niepodległego bytu przez państwo polskie; refleksji nad państwem, społeczeństwem, prawem i obyczajem, nad postawami ludzi, ich wyborami, szacowanymi również w perspektywie służby publicznej, wedle kryteriów i wartości cementujących wspólnotę, ale pozwalających również Jednostce na odnalezienie się we Wspólnocie. Jest w tej refleksji miejsce na najbliższe nam muzea w całym zróżnicowaniu ich ustawowej działalności, jest miejsce na lepsze odczytywanie potrzeb publiczności, która coraz liczniej do muzeów przychodzi, dowodząc potrzeby ich istnienia jako instytucji długiego trwania, instytucji podtrzymywania wartości w świecie zmieniającym się tak dynamicznie, jak bodaj nigdy dotąd. W tegorocznym numerze „Muzealnictwa” – poza stałymi i szanującymi Państwa przyzwyczajenia działami, poświęconymi m.in. dziejom kolekcji, legislacji, działalności edukacyjnej czy też digitalizacji – tradycyjnie odnajdą Państwo temat główny. Jest nim Awangarda, postrzegana jako sposób myślenia o zbiorowości i o Sztuce, o powinnościach Sztuki wobec zbiorowości, z ambicjami – niejednokrotnie złudnymi – czynienia świata lepszym. Nieprzypadkowo temat Awangardy otwiera numer „Muzealnictwa” ukazujący się w roku tak istotnym dla naszej zbiorowej Pamięci. Niepodległość jako idea i niepodległość jako codzienność Drugiej Rzeczypospolitej przyniosła ze sobą procesy modernizacyjne, do których odwo

  12. Physical activity level and health-related quality of life (HRQOL in amateur tennis players. Comprehensive evaluation of factors and components of subjective self-assessment of health

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Janusz Kocjan

    2015-06-01

    STRESZCZENIE Wstęp: Rekreacja ruchowa jest formą aktywnego spędzania wolnego czasu. Szybki rozwój nauki i techniki, który dokonał się na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat, oraz następujące w wyniku tego zmiany warunków i sposobów życia ludzi spowodowały, iż coraz więcej osób decyduje się na sedenteryjny tryb wypoczynku. Systematyczna aktywność fizyczna, uważana jest nie tylko jako jeden z kluczowych czynników profilaktyki zdrowia, lecz pozwala również na prawidłowe funkcjonowanie organizmu w wymiarze fizycznym oraz psychicznym. Cel pracy: Celem pracy była ocena poziomu aktywności fizycznej osób amatorsko uprawiających tenis ziemny oraz określenie poziomu ich jakości życia w porównaniu do osób nie prowadzących aktywności sportowej. Zbadano także czy poziom aktywności fizycznej, wiek oraz wartość wskaźnika BMI wpływają na poszczególne wymiary i komponenty zdrowia w obu grupach. Materiał i metody: Badaniem objęto 81 mężczyzn w wieku 18-62 lat (M=46,24; SD=10,43 – uczestników amatorskich turniejów tenisowych. Grupę kontrolną stanowiło 108 mężczyzn w wieku 23-57 lat (M=39,76; SD=7,98, nie prowadzących żadnej aktywności fizycznej oraz nie leczących się na żadną chorobę somatyczną. W badaniu wykorzystano techniki socjometryczne uzupełnione o autorską metryczkę. Poziom aktywności sportowej określono za pomocą kwestionariusza HPA (Habitual Physical Activity natomiast samoocenę zdrowia za pomocą kwestionariusza SF-36 (Short Form Health Survey. Wyniki: Odnotowano istotnie statystycznie wyższą samoocenę samoocenę zdrowia w grupie badanej – w porównaniu z grupą kontrolną. Zaobserwowano dodatnią korelacje między wskaźnikiem sportu i ogólnym wskaźnikiem HPA a czynnikami i komponentami zdrowia wśród mężczyzn uprawiających sport. W odniesieniu do grupy kontrolnej, odnotowano negatywną zależność między wysiłkiem fizycznym w pracy a psychicznym komponentem zdrowia i tworz

  13. Kardiologiczne powikłania leczenia klozapiną

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Piotr Wierzbiński

    2015-07-01

    Full Text Available Klozapina jest efektywnym lekiem przeciwpsychotycznym wprowadzanym w przypadkach schizofrenii lekoopornej. Stosowaniu klozapiny mogą towarzyszyć liczne działania niepożądane. Najczęściej opisuje się powikłania hematologiczne: neutropenię i agranulocytozę. Powikłania kardiologiczne są rzadkie, uważa się jednak, że częstość ich występowania jest niedoszacowana. Z tego względu klozapinę można włączyć jedynie po wykluczeniu chorób serca i zaburzeń rytmu na podstawie kompletnego wywiadu, pełnego badania przedmiotowego i elektrokardiogramu. Zapalenie mięśnia sercowego i kardiomiopatia są poważnymi powikłaniami stosowania klozapiny, potencjalnie zagrażającymi życiu pacjenta. Mechanizm powstawania tych zaburzeń nie jest do końca jasny, uznaje się, że wynikają one z nadwrażliwości na lek w wyniku reakcji alergicznej typu I zależnej od IgE. Symptomy są często niecharakterystyczne, mało specyficzne, mogą przypominać objawy grypopodobne. Najczęściej pojawiają się gorączka, suchy kaszel, bóle w klatce piersiowej i leukocytoza. Trzeba zwracać baczną uwagę na tachykardię spoczynkową, przede wszystkim w pierwszych dwóch miesiącach leczenia. Monitorowanie pacjenta pod kątem powikłań kardiologicznych w pierwszych miesiącach stosowania leku pozwala na wczesne rozpoznanie nieprawidłowości i uniknięcie poważnych następstw. W przypadku podejrzenia zapalenia mięśnia sercowego i kardiomiopatii klozapinę należy odstawić. Wszelkie nieprawidłowości w badaniu elektrokardiograficznym powinno się konsultować z kardiologiem. Jeśli wystąpią zapalenie mięśnia sercowego lub kardiomiopatia związana ze stosowaniem klozapiny, z uwagi na duże ryzyko kolejnych powikłań nie zaleca się ponownego włączania leku.

  14. Zaburzenia odżywiania u młodzieży

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Karolina Kierus

    2012-12-01

    Full Text Available Zaburzenia odżywiania o typie jadłowstrętu psychicznego, jadłowstrętu atypowego oraz bulimii zgodnie z aktu‑ alną wiedzą medyczną należą do poważnych zaburzeń psychicznych występujących u młodzieży w okresie doj‑ rzewania. Na zachorowanie najbardziej narażone są dziewczęta w wieku 14‑18 lat (w przypadku anoreksji, z tendencją do obniżania dolnej granicy wieku. Przyczyną tych zaburzeń jest nie tyle dążenie do uzyskania szczupłej sylwetki, ile zespół wielu czynników wpływających na rozwój emocjonalny dziecka, proces separacji – indywidualizacji, poczucie własnej wartości, akceptacja siebie i swojego ciała. Bardzo istotną rolę w rozwoju zaburzeń odżywiania u młodzieży odgrywają: dysfunkcja systemu rodzinnego, nadmiernie kontrolująca matka, stawiająca wysokie wymagania, oraz charakterystyczne cechy osobowości chorego, między innymi wygórowa‑ na ambicja, perfekcjonizm, silna wola, determinacja w dążeniu do osiągnięcia celu. Objawy jadłowstrętu psy‑ chicznego pojawiają się zazwyczaj skrycie, najczęściej rozpoczynają się od stopniowej rezygnacji z wybranych pokarmów z diety, np. słodyczy, pieczywa, mięsa, wprowadzania zasad „zdrowego żywienia” itp. W początko‑ wej fazie choroby ograniczanie jedzenia pełni funkcję czynnika wzmacniającego, dającego chorej poczucie kon‑ troli, satysfakcji czy nawet sukcesu. Zachowania bulimiczne przez długie miesiące pozostają niezauważone przez otoczenie chorego, gdyż najczęściej nie dochodzi do utraty masy ciała. U ponad połowy osób cierpią‑ cych na anoreksję pojawiają się myśli suicydalne oraz próby samobójcze, znaczna część chorych podejmuje także zachowania autodestrukcyjne. Leczenie pacjentów z zaburzeniami odżywiania jest długotrwałe. Oprócz prawidłowo prowadzonej terapii żywieniowej konieczne są stała opieka psychiatryczna, psychoterapia indywi‑ dualna, psychoedukacja opiekunów oraz terapia

  15. Postrzeganie pałeczek Salmonella przez wybraną grupę respondentów

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anita Kukułowicz

    2017-06-01

    Full Text Available Wprowadzenie. Głównym źródłem zakażenia ludzi pałeczkami Salmonella jest skażona żywność pochodzenia zwierzęcego, która nie została poddana właściwej obróbce kulinarnej. Przyczynę zachorowań na salmonellozy może stanowić niewłaściwa higiena i postępowanie podczas przygotowywania posiłków. Celem badań było sprawdzenie wiedzy respondentów dotyczącej aspektów związanych z zatruciami pokarmowymi wywoływanymi pałeczkami Salmonella. Materiał i metody. Badanie przeprowadzono przy użyciu autorskiego kwestionariusza ankiety w okresie wiosennym 2016 roku w grupie 120 nielosowo wybranych osób. Większość pytań zamieszczonych w kwestionariuszu miało charakter zamknięty, przy czym w niektórych pytaniach ankietowani mogli zaznaczyć więcej niż jedną odpowiedź. Wyniki. Przeprowadzone wyniki badań wskazują, że ponad 80% badanych kobiet i około 75% mężczyzn słyszało o pałeczkach Salmonella. Wskazywanymi najczęściej produktami, po spożyciu których zazwyczaj dochodzi do zatrucia pałeczkami Salmonella, były zarówno w grupie kobiet jak i mężczyzn jaja oraz lody. Zarówno kobiety jak i mężczyźni za główne symptomy związane z zatruciem uważali: ból brzucha, biegunkę, odpowiednio 93,2% i 96,3% wskazań, mdłości i wymioty, odpowiednio 76,2% i 71,9% wskazań. Połowa badanych mężczyzn oraz 30% badanych kobiet wiedziało, że najlepszą metodą eliminacji bakterii Salmonella jest ogrzewanie produktów w temperaturze 72°C przez 15 sekund. Oceniając wiedzę respondentów dotyczącą znajomości produktów narażonych na występowanie pałeczek Salmonella, objawów towarzyszących zatruciom oraz sposobów zapobiegania stwierdzono, że kształtowała się ona na poziomie niskim lub dostatecznym. Wnioski. 1. Wykształcenie wpływało na poziom wiedzy dotyczącej aspektów związanych z zatruciami pokarmowymi wywoływanymi pałeczkami Salmonella. 2. Około jedna trzecia badanych osób nie dostrzega

  16. Składniki tworzyw sztucznych zaburzające funkcje układu nerwowego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Konrad Andrzej Szychowski

    2013-05-01

    Full Text Available Rozwój przemysłu chemicznego spowodował opracowywanie nowych związków chemicznych niewystępujących w środowisku naturalnym. Substancje te spełniają różnorodne funkcje, takie jak obniżenie palności, zwiększenie plastyczności czy poprawienie rozpuszczalności innych substancji. Wiele związków wchodzących w skład tworzyw sztucznych, kosmetyków nowej generacji, aparatury medycznej, opakowań spożywczych oraz innych produktów codziennego użytku, z łatwością uwalniają się do środowiska naturalnego. Liczne badania wykazały, że substancje, takie jak: ftalany, BPA, TBBPA oraz PCB charakteryzują się znaczną lipofilnością dzięki czemu w łatwy sposób wnikają do żywych komórek oraz akumulują się w tkankach i narządach. Niesie to za sobą zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt. Wymienione związki, ze względu na swoją budowę chemiczną, są zdolne do naśladowania endogennych hormonów np. estradiolu, zaburzając hormonalną homeostazę organizmu. Co więcej substancje te z łatwością pokonują barierę łożyskową oraz barierę krew-mózg i dlatego, jak wykazały liczne badania, zaburzają prawidłowe działanie układu nerwowego już od najwcześniejszych chwil życia. Udowodniono, że związki te wpływają na proces neurogenezy oraz transmisję synaptyczną, a w konsekwencji zaburzają proces kształtowania się płci mózgu, a także procesy uczenia, pamięci, zachowania. Ponadto ich cytotoksyczne i proapoptotyczne działanie może być przyczyną powstawania chorób neurodegeneracyjnych. Praca przedstawia aktualny stan wiedzy na temat oddziaływania ftalanów, BPA, TBBPA, oraz PCB na układ nerwowy.

  17. Integracja międzypokoleniowa przedszkolaków z seniorami cz. II. Opinie rodziców dzieci w wieku przedszkolnym = Intergenerational integration between preschool children and elderly people Part II. Opinions of preschool children's parents

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agnieszka Chrzan

    2016-09-01

    4.      Zakład Medycyny Rodzinnej i Pielęgniarstwa Środowiskowego, Onkologii i Środowiskowej Opieki Zdrowotnej, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny w Lublinie   Streszczenie. Cel pracy. Celem Pracy było poznanie opinii rodziców przedszkolaków na temat integracji międzypokoleniowej Metoda i materiał: Metodą badawczą był sondaż diagnostyczny z techniką ankiety. Badania przeprowadzono wśród 149 rodziców dzieci w wieku przedszkolnym z Lublina, Dęblina i Wadowic. Wyniki. Ponad 96% rodziców uważa, że dzieci powinny mieć kontakt z seniorami, natomiast 62% z nich sądzi, iż doświadczenie życiowe osób starszych jest bardzo przydatne dla młodego pokolenia. Co więcej 80,5% uznało ze organizowanie wspólnych zajęć seniorów z przedszkolakami to dobry pomysł. Niespełna 47% badanych uważało, że za czas poświęcony dzieciom, seniorzy powinni otrzymywać rekompensatę finansową z kolei 40,9% twierdziło przeciwnie.  Rodzice oczekiwaliby od osób starszych w opiece nad ich pociechami realizacji takich zajęć jak: czytanie książek czy opowiadanie zdarzeń historycznych. Korzyści ze spotkań międzypokoleniowych według rodziców to przede wszystkim wartości edukacyjne. Wnioski. Warto popularyzować idee integracji międzypokoleniowej wśród społeczeństwa ze względu na liczne korzyści, jakie może przynieść zarówno seniorom jak i młodemu pokoleniu. Słowa kluczowe. starzenie się, integracja społeczna, rozwój dziecka,   Abstract. Objective. The objective of the study was to get to know the opinions of preschool children's parents on intergenerational integration. Material and method. The diagnostic survey method was applied, together with the questionnaire technique. The survey was carried out among 149 parents of preschool children from Lublin, Dęblin and Wadowice. Results. Over 96% of the parents claim that children should have contact with seniors, while 62% of them think that the worldly experience of the

  18. Trudności terapeutyczne u pacjenta z ciężką postacią młodzieńczego zapalenia skórno-mięśniowego powikłanego uogólnioną wapnicą

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Joanna Szymańska-Kałuża

    2011-08-01

    Full Text Available Młodzieńcze zapalenie skórno-mięśniowe (MZSM to najczęstszaidiopatyczna miopatia zapalna wieku dziecięcego. Do charakterystycznychobjawów tej choroby należą: osłabienie mięśni, głównieobręczy barkowej lub biodrowej, oraz zmiany skórne w postaciobrzęku twarzy, heliotropowego zabarwienia powiek, zmian plamisto-rumieniowych na twarzy i klatce piersiowej. W badaniachlaboratoryjnych typowe dla MZSM są podwyższone wskaźnikiostrej fazy, wysoka aktywność enzymów mięśniowych (aminotransferaz,kinazy kreatynowej oraz dehydrogenazy mleczanowej,a także czasami obecność przeciwciał anty-Jo1. Badanie elektromiograficznewykazuje cechy pierwotnego uszkodzenia mięśni,a w obrazie histopatologicznym wycinka skórno-mięśniowegoodnotowuje się nacieki zapalne. U dzieci często obserwowane sątakże ogniska zwapnień w tkankach miękkich, prowadzące doatrofii mięśni i przykurczów stawowych.Leczeniem I rzutu u pacjentów z MZSM są glikokortykosteroidy,w przypadku nieskuteczności tej terapii stosuje się leki immunosupresyjnelub leki biologiczne, w tym immunoglobuliny.W pracy przedstawiono przypadek pacjenta z ciężkim przebiegiemMZSM powikłanego wapnicą, z uwzględnieniem objawów klinicznychi możliwości leczenia. Omówiono również trudności w doborzenajskuteczniejszej farmakoterapii dla tego pacjenta. U chorego– obecnie 14-letniego chłopca – występowały uogólnione zmianyskórne oraz bardzo gwałtownie narastające liczne złogi soli wapniaw skórze, tkance podskórnej, powięziach i mięśniach, które pojawiły się po 3 latach od wystąpienia pierwszych objawów chorobowych(ryc. 1–8. U chłopca z powodu wybitnie ciężkiego przebieguchoroby prowadzono agresywną konwencjonalną terapię(glikokortykosteroidy, metotreksat, cyklosporyna, pamidronian,która nie przynosiła zadowalających rezultatów i poprawy stanuklinicznego. Na podstawie doniesień z piśmiennictwa światowegopodjęto próbę leczenia

  19. Частеречная транспозиция как пример грамматики в словаре (на примере словенского языка

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Андрея [Andreja] Желе [Žele

    2017-12-01

    Full Text Available Conversion as an example of grammar in a dictionary (as exemplified by Slovene Conversion in Slovene and other Slavic languages is not merely a marginal phenomenon. It spreads mainly with the borrowing of new lexicon. In so far as the borrowed lexicon remains indeclinable even after it has been borrowed, it preserves or extends the syntactic possibilities and therefore the conversion possibilities in the recipient language as well. As a new lexicalization, conversion depends on the possibilities of a shift from one syntactic role to another – and in this regard, it can be complete or incomplete/partial. Examples of complete conversion are bomba film ‘a bomb movie’ ( lexicalization > conversion. What conversion, univerbation, and homonymy have in common in the case of existing vocabulary and its use, is the economy of language in the sense that a particular expression is semantically utilized to its maximum. The expression – syntax – meaning relationship within a given lexeme, along with conversion as a grammatical occurrence, can be presented most thoroughly in a dictionary.   Konwersja jako przykład gramatyki w słowniku (na przykładzie języka słoweńskiego Konwersja w słoweńskim i innych językach słowiańskich nie jest zjawiskiem marginalnym; spotyka się ją coraz częściej, przede wszystkim za sprawą zapożyczania nowej leksyki. Kiedy leksyka ta pozostaje nieodmienna zarówno w języku oryginalnym, jak i docelowym, przyczynia się do zachowania i rozszerzenia możliwości składniowych, a zatem także możliwości konwersji w języku dokonującym zapożyczenia. Jako leksykalizacja konwersja jest zależna od potencjału zmiany jednej roli syntaktycznej w inną – i z tego punktu widzenia może być pełna lub niepełna/częściowa. Przykładami pełnej konwersji są: bomba film ‘bombowy film’ ( leksykalizacja > konwersja. Konwersję, uniwerbizację i homonimię w odniesieniu do zastanego słownictwa łączy to,

  20. Роль картотеки «портретів слів» в укладанні словників нового покоління

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Євгенія [IEvheniia] Анатоліївна [Anatoliïvna] Карпіловська [Karpilovs'ka

    2017-12-01

    występowania danego wyrazu w korpusie i bazach tekstów, zwłaszcza w internecie. Informacje te dają możliwość przeprowadzania porównań z tekstami pod kątem występowania nowych słów, wariantów ich pisowni, rozwoju ich semantyki, przebiegu ich konkurencji z innymi sposobami opisu tych samych realiów, procesów czy cech. Kartoteka tego rodzaju, w zestawieniu z korpusem i tekstami, sygnalizuje konieczność uzupełnienia korpusu o pewne rodzaje tekstów, a także potrzebę zmiany oznaczeń umieszczonych w korpusie tekstów – a tym samym pozwala na przygotowanie zweryfikowanego materiału wyjściowego do tworzenia słowników nowego pokolenia.

  1. Biografia nieobecna. Wokół życia i twórczości Ireneusza Plater-Zyberka

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Robert Zawisza

    2014-12-01

    Full Text Available An Absent Biography. About the life and work of Ireneusz Plater-Zyberk Ireneusz Plater-Zyberk (1896–1946, was a writer and a film producer, adventurer and gallant. His life is an incredible story of the disabled individual who succeeded in an amazing career. Plater-Zyberk was born in a wealthy landowning family who lived at the estate of Vabole in Latvia. He was born without hands and at that time, due to his disability, was classified as "margins of society." Thanks to perseverance and commitment of his mother, he graduated as an extern student from high school in Warsaw, Poland. His career  includes Life without Hands, memories,  and two novels. He was a co-author of first movie in Poland with stunt effects Dead Node (1927, which unfortunately wasn’t preserved. Also, he was recognized as a documentary creator as well as an initiator of film production regulations.   Biografia nieobecna. Wokół życia i twórczości Ireneusza Plater-Zyberka Ireneusz Plater-Zyberk (1896 lub 1897–1946 był literatem i twórcą filmowym, nieco awanturnikiem i bawidamkiem. Jego postać to niezwykły przykład niepełnosprawnego, który osiągnął w dwudziestoleciu międzywojennym znaczącą karierę. Ireneusz Plater-Zyberk pochodził z zamożnej rodziny ziemiańskiej, zamieszkałej w majątku Wabol na Łotwie. Urodził się bez rąk i w ówczesnej rzeczywistości miał pozostać na marginesie społeczeństwa. Dzięki wytrwałości matki udało mu się ukończyć jako ekstern gimnazjum w Warszawie. W swoim dorobku ma wspomnienia Życie bez rąk oraz dwie powieści. Ważną rolę odegrał Plater jako scenarzysta i reżyser, był m.in. współtwórcą pierwszego polskiego filmu z efektami kaskaderskimi „Martwy węzeł” (1927. Miał on również ogromne zasługi jako twórca filmów dokumentalnych i jednocześnie inspirator zmian w prawodawstwie dotyczącym produkcji filmowej. Tłem jego twórczości pisarskiej jest burzliwe i pełne przygód

  2. Jaką teorią jest Marksowska teoria wartości opartej na pracy?

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Krzysztof Nowak-Posadzy

    2015-12-01

    Full Text Available Tak zwana teoria wartości opartej na pracy (odtąd LTV, niegdyś powód do dumy całego środowiska marksistowskiego, stawała się z upływem lat przedmiotem jego zakłopotania. Jej odrzucenie w ramach tradycji lewicowej, zarówno przez część filozofów, jak i ekonomistów, wpisuje się w szersze zjawisko zwane „kryzysem marksizmu”. Wówczas to filozoficzna część środowiska marksistowskiego, chcąc uwolnić marksizm od wad „ekonomizmu”, odcięła go także od zalet mogących płynąć z przyjęcia perspektywy ekonomii teoretycznej. Natomiast część ekonomiczna przywołanego środowiska, chcąc uwolnić ekonomię marksistowską od niedociągnięć tkwiących w LTV, odcięła ją także od szczególnego statusu przypisywanego w tej tradycji intelektualnej pojęciu pracy. Chociaż uniewinniono później LTV od zarzutu o domniemaną logiczną sprzeczność, to jedynie po to, aby skazać ją następnie na zapomnienie za jej rzekomą zbyteczność. W niniejszym artykule omówiona zostanie specyfika Marksowskiej wersji LTV. We wstępie podane zostaną cztery jakościowe założenia, które, zdaniem autora, przesądzają o charakterze Marksowskiej wersji LTV, W pierwszej części zarysowane zostanie miejsce LTV w historii myśli ekonomicznej. Druga część dotyczyć będzie losów Marksowskiej wersji LTV w ramach samej tradycji marksistowskiej. W trzeciej części omówiony zostanie problem wartości i jej pomiaru. Czwarta część zostanie poświęcona analizie problemu pracy i wyboru jednostki jej pomiaru, a także próbie zrekonstruowania Marksowskiej teorii reprodukcji pracowników za pomocą pracy. W części piątej podjęta zostanie kwestia tego, jak interpretuje się współcześnie status metodologiczny marksowskiej wersji LTV. Artykuł kończy podsumowanie.

  3. Dolegliwości bólowe pleców u kobiet w ciąży – doniesienie wstępne = The back pain in pregnant women – a preliminary report

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Bogusława Pilewska-Kozak

    2017-02-01

    Pilewska–Kozak Anna Bogusława1, Stadnicka Grażyna2, Łepecka–Klusek Celina1, Dobrowolska Beata3, Pałucka Klaudia1, Pawłowska-Muc Agnieszka Konstancja4, Kozak Łukasz Adam5       1 Katedra i Klinika Ginekologii i Endokrynologii Ginekologicznej Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytet Medyczny w Lublinie 2 Zakład Podstaw Położnictwa Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytet Medyczny w Lublinie 3 Katedra Rozwoju Pielęgniarstwa Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytet Medyczny w Lublinie 4  Powiatowe Centrum Medyczne w Grójcu Sp. z o. o 5 Oddział Urazowo – Ortopedyczny z Chirurgią Kręgosłupa Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego w Chełmie       Adres do korespondencji: Dr n. med. Anna B. Pilewska-Kozak ul. Aleje Racławickie 23, 20-049 Lublin e-mail: apilewska@poczta.wp.pl tel. 26 118 32 86       Streszczenie   Badaniami objęto 80 kobiet między25. a36. tygodniem ciąży, uczestniczących w zajęciach szkół rodzenia. Wiek kobiet wahał się w granicach od 19 do 42 lat (średnia wieku wynosiła 27,8 ± 4 lata. Wykorzystano kwestionariusz ankiety, własnej konstrukcji oraz wizualną analogową skalę VAS (0 – brak bólu do 10- ból nie do wytrzymania do oceny bólu kręgosłupa. Celem pracy było sprawdzenie czy u kobiet w ciąży występuje ból kręgosłupa oraz w jakich sytuacjach się nasila. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że większości kobiet odczuwała ból kręgosłupa w odcinku lędźwiowym. Wśród sytuacji nasilających dolegliwość najwięcej wymieniało pozycję stojącą, co trzecia siedzącą, a co piąta chodzenie.   Słowa kluczowe: ból kręgosłupa, ciąża     Summary             The study involved 80 women between the 25th and 36th week of pregnancy attending antenatal classes. The age of women ranged from 19 to 42 years old (the age median was 27,8 ± 4 years. The questionnaire of our own design and the Visual Analogue Scale VAS (0 – no pain to 10 - unbearable pain were used to

  4. Historia i znaczenie zbiorów Biblioteki Katedry Filologii Germańskiej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu – depozyt w Bibliotece Uniwersyteckiej w Toruniu

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Wiesław Sieradzan

    2014-12-01

    Full Text Available Jedną z bardziej interesujących części zbiorów Biblioteki Głównej UMK jest znajdujący się tam od niedawna depozyt Biblioteki Katedry Filologii Germańskiej. Jego geneza łączy się nierozerwalnie z dziejami Uniwersytetu oraz samej Katedry, kształcącej germanistów już od ponad 40 lat. Celem autora jest poznanie tego księgozbioru, zarówno pod względem jego proweniencji, jak i wartości dla germanistów i historyków. Ważną kwestia jest ustalenie głównych twórców biblioteki germanistycznej po II wojnie światowej, jak również po reaktywacji Katedry Filologii Germańskiej w 1969 r. Depozyt Katedry Filologii Germańskiej w BG UMK liczy 7627 tomów. Już sam fakt sposobu jego powstawania, szczególnie po II wojnie światowej, głównie drogą zabezpieczania zbiorów poniemieckich, a ponadto zakupów i darów, musiał wpłynąć na różnorodność gatunkową oraz proweniencję. W depozycie daje się zauważyć mnogość ośrodków, z których nastąpiło rozproszenie zbiorów bibliotecznych. W ujęciu geograficznym jest to obszar od Greifswaldu na zachodzie po Królewiec na wschodzie. Od Gdańska i Słupska na północy aż po Dzierżoniów (Reichenbach, Świdnicę (Schweidnitz oraz Wrocław na południu. W księgozbiorze tym można wyróżnić prozę i poezję niemiecką ze szczególnym uwzględnieniem twórców z XIX i pierwszej połowy XX w., następnie opracowania krytyczne literatury niemieckiej, słowniki języka niemieckiego w tym rozmaitych jego dialektów.Ustalenia niewątpliwie autora potwierdzają tezę, że charakteryzowany księgozbiór ma niewątpliwie nie tylko ciekawą proweniencję, często udokumentowaną znakami własnościowymi w postaci pięknych exlibrisów lub superexlibrisów, ale przede wszystkim znaczną wagę dla filologów germańskich. Może bowiem stanowić cenną pomoc naukową dla badań językoznawczych i historycznych (historia Niemiec i Skandynawii. Kryje on jeszcze, pomimo powyższych ustale

  5. Czynniki ryzyka upadków i złamań kości u pacjentów chorych na reumatoidalne zapalenie stawów

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Krzysztof Tomaszewski

    2010-04-01

    Full Text Available Cel pracy: Ocena czynników ryzyka i częstości występowaniaupadków i złamań kości u chorych na reumatoidalne zapaleniestawów (RZS. Materiał i metody: Do badania kwalifikowano pacjentów chorychna RZS (spełniających kryteria ACR z 1984 r.. Dane na temat stanuzdrowia zebrano na podstawie ankiety zawierającej Kwestio -nariusz Oceny Stanu Zdrowia (HAQ, pytań dotyczących chorób,przyjmowanych leków, upadków i złamań kości w okresie ostatnich12 miesięcy. Wyniki: Przebadano 167 kobiet (89,8% i 19 mężczyzn (średni wiek± SD 58,5 ±13,8 roku. Średni czas trwania choroby wynosił14,4 ±10,7 roku. Średnia wartość HAQ 1,36 ±0,76. Z grupy 186 osóbupadek przydarzył się 80 badanym (43%. U 28 chorych (35%upadek zakończył się złamaniem bądź złamaniami obwodowymi.Liczba upadków dodatnio korelowała z wynikiem HAQ (r = 0,32;p < 0,05 oraz czasem trwania choroby (r = 0,31; p < 0,05.Głównymi czynnikami ryzyka upadków w badanej grupie byłyzawroty głowy [iloraz szans (OR = 2,68], stosowanie lekówhipotensyjnych (OR = 2,27 i przeciwdepresyjnych (OR = 2,56,deformacje stóp (OR = 3,14 oraz wysoki wskaźnik HAQ(OR = 2,08. Czas trwania RZS (OR = 1,05 i wiek (OR = 1,04 praktycznienie wpływały na ryzyko upadków. Głównymi czynnikamiryzyka złamań kości w badanej grupie były osteoporoza (t-score< –2,5 (OR = 4,70, stosowanie leków hipotensyjnych (OR = 4,98,deformacje stóp (OR = 4,82, zawroty głowy (OR = 3,30 orazwysoki wskaźnik HAQ (OR = 3,12. Wnioski: Upadki są poważnym problemem w przebiegu RZS.Głównymi czynnikami sprzyjającymi upadkom i złamaniomu chorych na RZS są deformacje stóp, zawroty głowy, zażywanieleków obniżających ciśnienie tętnicze oraz wysoka wartość HAQ.

  6. Rola otyłości w patogenezie chorób alergicznych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Grad

    2009-09-01

    przebieg astmy, intensyfikuje jej objawy, często współistnieje z innymi chorobami, takimi jak obturacyjny bezdech podczas snu czy choroba refluksowa przełyku. W leczeniu chorego z otyłością i astmą należy oprócz leczenia farmakologicznego zalecić również postępowanie mające na celu redukcję masy ciała.

  7. Piezogeniczne guzki stóp u aktywnych fizycznie dzieci

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Piotr Brzeziński

    2009-03-01

    Full Text Available Skóra stóp sportowców narażona jest na stałe działanie niekorzystnych czynników zewnętrznych, które mogą przyczyniać się do rozwoju schorzeń w jej obrębie. Dosyć często spotykaną jednostką chorobową są piezogeniczne guzki stóp (PN. To przepukliny tłuszczowe, wpuklające się do skóry. Występują u 10-20% społeczeństwa, jako bolesne lub asymptomatyczne grudki lub guzki. Bolesne PN częściej stwierdza się u kobiet niż u mężczyzn. Wśród sportowców głównie spotykane są u maratończyków, siatkarzy. Uraz może zapoczątkować powstanie charakterystycznych guzków. Zmiany występują jako grudki bądź guzki zlokalizowane wzdłuż powierzchni podeszwowej stóp. PN ujawniają się zwykle w okolicy pięty, w momencie gdy pacjent stoi, w pozycji horyzontalnej zanikają. Mogą dotyczyć jednej lub obu stóp. Z reguły są to zmiany mnogie. Nierzadko pacjent odczuwa ból podczas stania czy chodzenia. W przypadku zmian bolesnych nie ma skutecznych metod leczenia. Cel pracy: Celem pracy była ocena występowania PN u aktywnych fizycznie dzieci. Materiał i metody: Badaniem objęto 107 dzieci (dziewczynek i chłopców w średnim wieku 14,5 roku, trenujących koszykówkę, siatkówkę i piłkę nożną, oraz 50 dzieci (dziewczynek i chłopców średnio w wieku 9,5 roku, nieuprawiających aktywnie sportu, stanowiących grupę kontrolną. W grupie sportowców chłopcy stanowili 56,07%, a dziewczynki 43,93%; w grupie kontrolnej odpowiednio 76% i 24% badanych. Wyniki: Występowanie PN stwierdzono u 22,43% sportowców (24 dzieci i u 10% (5 dzieci w grupie kontrolnej. W grupie sportowców w 95,83% zmiany obejmowały okolicę pięty. Również w grupie kontrolnej zmiany skórne w 80% zlokalizowane były na piętach. PN odnotowywano najczęściej u siatkarzy (53,13%i w 91,67% dotyczyły obu stóp. Dolegliwości bólowe zgłaszał tylko jeden chłopiec – sportowiec. Wśród sportowców wywiad w kierunku chorób tkanki łącznej by

  8. Ciało obce drzewa oskrzelowego jako przyczyna zaostrzenia astmy

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ludmiła Bartoszewicz

    2009-09-01

    Full Text Available Astma jest najczęstszą przewlekłą chorobą układu oddechowego u dzieci. Częstość jej występowania w Polsce wśród populacji dziecięcej wynosi 8,6%. To choroba o podłożu zapalnym i każdy, nawet niespecyficzny bodziec prowokujący zmiany zapalne w układzie oddechowym, może przyczyniać się do jej zaostrzeń. Dzieci, zarówno z podejrzeniem astmy, jak i z już ustalonym rozpoznaniem, są częstymi pacjentami pediatry i lekarza rodzinnego. Postawiona diagnoza astmy nie zwalnia lekarza z czujności i indywidualnego rozważenia każdego przypadku. W artykule przedstawiono przypadek pacjenta z zaostrzeniem astmy, które wywołane było aspiracją ciała obcego do drzewa oskrzelowego. Początkowo wywiad w kierunku ciała obcego był negatywny. Pomimo intensywnego leczenia nie uzyskiwano zadowalającej odpowiedzi. Asymetria objawów osłuchowych nad płucami oraz obraz radiologiczny klatki piersiowej skłoniły do pogłębienia wywiadu oraz diagnostyki. Wykrycie ciała obcego i jego usunięcie pozwoliło na uzyskanie kontroli astmy i zapobiegło powikłaniom wynikającym z intensywnego leczenia dziecka. Nawrotowość przebiegu astmy i jej przewlekły charakter sprawiają, że lekarz kolejne zaostrzenia traktuje rutynowo, zwłaszcza jeśli mamy do czynienia z dobrą reakcją na leczenie. Z drugiej strony często negatywny wywiad oraz różnorodność i niespecyficzność objawów związanych z aspiracją ciała obcego prowadzą do błędnej diagnozy. Dodatkowo leczenie przeciwastmatyczne może powodować czasowe złagodzenie objawów związanych z aspiracją ciała obcego i sugerować astmę jako pierwotną przyczynę choroby. Nierozpoznanie ciała obcego prowadzi do poważnych i nieodwracalnych następstw, które są konsekwencją zarówno pozostawania ciała obcego w drogach oddechowych, jak i konieczności stosowania intensywnego leczenia, np. glikokortykosteroidów systemowych czy wielokrotnej antybiotykoterapii.

  9. Ciało obce drzewa oskrzelowego jako przyczyna zaostrzenia astmy

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ludmiła Bartoszewicz

    2009-03-01

    Full Text Available Astma jest najczęstszą przewlekłą chorobą układu oddechowego u dzieci. Częstość jej występowania w Polsce wśród populacji dziecięcej wynosi 8,6%. To choroba o podłożu zapalnym i każdy, nawet niespecyficzny bodziec prowokujący zmiany zapalne w układzie oddechowym, może przyczyniać się do jej zaostrzeń. Dzieci, zarówno z podejrzeniem astmy, jak i z już ustalonym rozpoznaniem, są częstymi pacjentami pediatry i lekarza rodzinnego. Postawiona diagnoza astmy nie zwalnia lekarza z czujności i indywidualnego rozważenia każdego przypadku. W artykule przedstawiono przypadek pacjenta z zaostrzeniem astmy, które wywołane było aspiracją ciała obcego do drzewa oskrzelowego. Początkowo wywiad w kierunku ciała obcego był negatywny. Pomimo intensywnego leczenia nie uzyskiwano zadowalającej odpowiedzi. Asymetria objawów osłuchowych nad płucami oraz obraz radiologiczny klatki piersiowej skłoniły do pogłębienia wywiadu oraz diagnostyki. Wykrycie ciała obcego i jego usunięcie pozwoliło na uzyskanie kontroli astmy i zapobiegło powikłaniom wynikającym z intensywnego leczenia dziecka. Nawrotowość przebiegu astmy i jej przewlekły charakter sprawiają, że lekarz kolejne zaostrzenia traktuje rutynowo, zwłaszcza jeśli mamy do czynienia z dobrą reakcją na leczenie. Z drugiej strony często negatywny wywiad oraz różnorodność i niespecyficzność objawów związanych z aspiracją ciała obcego prowadzą do błędnej diagnozy. Dodatkowo leczenie przeciwastmatyczne może powodować czasowe złagodzenie objawów związanych z aspiracją ciała obcego i sugerować astmę jako pierwotną przyczynę choroby. Nierozpoznanie ciała obcego prowadzi do poważnych i nieodwracalnych następstw, które są konsekwencją zarówno pozostawania ciała obcego w drogach oddechowych, jak i konieczności stosowania intensywnego leczenia, np. glikokortykosteroidów systemowych czy wielokrotnej antybiotykoterapii.

  10. Rola otyłości w patogenezie chorób alergicznych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Grad

    2008-10-01

    przebieg astmy, intensyfikuje jej objawy, często współistnieje z innymi chorobami, takimi jak obturacyjny bezdech podczas snu czy choroba refluksowa przełyku. W leczeniu chorego z otyłością i astmą należy oprócz leczenia farmakologicznego zalecić również postępowanie mające na celu redukcję masy ciała.

  11. Podstawy immunopatogenetyczne i doświadczenia kliniczne zastosowania leków biologicznych w terapii przewlekłych kłębuszkowych zapaleń nerek u dzieci

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Lidia Hyla-Klekot

    2010-12-01

    Full Text Available Zespół nerczycowy u dzieci, rozwijający się najczęściej na podłożu zmian minimalnych, ogniskowego szkliwienia kłębuszków nerkowych bądź w przebiegu chorób układowych, jest następstwem dysfunkcji układu immunologicznego. Pośrednim tego dowodem jest ustępowanie klinicznych i laboratoryjnych objawów choroby pod wpływem steroidów nadnerczowych oraz leków immunosupresyjnych. Występowanie steroidoopornych, alkiloopornych, a także steroido- i cyklosporynozależnych przypadków stwarza konieczność poszukiwania nowych form terapii. Dużą nadzieję wiąże się z grupą leków określanych mianem leków biologicznych. Ich działanie jest precyzyjnie ukierunkowane na wybrane ogniwa układu immunologicznego, zaangażowane w etiopatogenezę pierwotnych i wtórnych glomerulopatii. W nefrologii dziecięcej do chwili obecnej znalazł zastosowanie jedynie rytuksymab – chimeryczne przeciwciało monoklonalne przeciw antygenowi CD20 limfocytów B. Lek ten wywołuje deplecję limfocytów B, a w efekcie hamuje syntezę hipotetycznych czynników przepuszczalności białka czy też produkcję patologicznych autoprzeciwciał. Stosowanie rytuksymabu u dzieci uznawane jest za „terapię ratunkową”, dopuszczoną jedynie w przypadkach niepowodzenia innych form leczenia. Wskazania obejmują: steroidooporny zespół nerczycowy na podłożu FSGS, MCNS, nefropatie w przebiegu tocznia trzewnego, nawrót FSGS w nerce przeszczepionej. Pomimo zadowalających wyników leczenia biologicznego, raportowanych przez większość autorów, nie w pełni zrozumiały i przewidywalny jest zakres zaburzeń w układzie immunologicznym, indukowany jego podaniem. Wywoływanie i podtrzymywanie remisji zespołu nerczycowego nie pozostaje w prostej zależności ze stopniem i czasem trwania deplecji limfocytów B, a powodzenie leczenia bywa zależne od aktywności choroby, nasilenia białkomoczu i stosowanego uprzednio leczenia immunosupresyjnego. Pełna ocena

  12. Polski rejestr chorych na stwardnienie rozsiane – stan obecny, perspektywy i problemy

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Waldemar Brola

    2015-08-01

    Full Text Available Stwardnienie rozsiane jest postępującą zapalno-demielinizacyjną chorobą ośrodkowego układu nerwowego o nieznanej etiologii, dotykającą przede wszystkim ludzi młodych i stanowiącą najczęstszą przyczynę niesprawności neurologicznej w tej grupie wiekowej. Szacuje się, że w Polsce na stwardnienie rozsiane choruje około 40 000 osób, a rocznie stwierdza się około 2000 nowych przypadków. Wskaźniki te oparte są jedynie na statystykach Narodowego Funduszu Zdrowia i nie zawierają wielu istotnych danych, m.in. na temat postaci i przebiegu choroby, stopnia niepełnosprawności, rodzaju leczenia czy jakości życia chorych. W większości krajów europejskich takie informacje są zbierane przez narodowe rejestry chorych, często funkcjonujące już od lat. Polska była pod tym względem białą plamą na mapie świata i największym państwem o tak dużej liczbie chorych, w którym nie wprowadzono żadnej bazy danych. Wzorem innych krajów w 2013 roku powołano ogólnopolski rejestr chorych na stwardnienie rozsiane, którego celem było opisanie podstawowych parametrów epidemiologicznych zebranych ze wszystkich ośrodków zajmujących się leczeniem stwardnienia rozsianego. W artykule przedstawiono założenia polskiego Rejestru Chorych ze Stwardnieniem Rozsianym (RejSM i omówiono wyniki z regionu świętokrzyskiego, który jest najbardziej zaangażowany w zbieranie danych. Na dzień 31 grudnia 2013 roku chorobowość w tym rejonie Polski określono na 109,1/100 000, a zapadalność w latach 2011–2013 – na 4,1/100 000/rok. Wskaźniki te są wyższe od dotychczas publikowanych polskich danych. Przedstawiono również wstępną analizę samooceny jakości życia pacjentów oraz ograniczenia i problemy związane z dalszym rozwojem rejestru.

  13. Pedagogiczno-psychologiczne aspekty zapobiegania agresji na etapie szkolnym = Pedagogical and psychological aspects of prevention of agression at school stage

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ewelina Drumińska

    2016-08-01

    2 Instytut Kultury Fizycznej, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz, Polska       Corresponding author: Stępniak Robert Ph. D Instytut Kultury Fizycznej, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego, ul. Sportowa 2, 85-091 Bydgoszcz Polska email: robi1969@wp.pl         Słowa kluczowe: zapobieganie agresji, sporty walki młodzież. Keywords: prevention of agression, martial arts, youth.         Streszczenie   Cel: Zjawisko agresji w środowisku szkolnym stanowi istotny problem współczesnej pedagogiki. Jest więc sprawą oczywistą, że lepiej jest zapobiegać agresji niż walczyć z jej skutkami. Sporty walki adoptowane do szkolnictwa wraz z całą nadbudowa pedagogiczno- psychologiczną kodeksu honorowego Budo rozwijają tężyznę fizyczną młodego pokolenia narzucając jednocześnie twarde zasady moralne. W niniejszych badaniach postanowiono sprawdzić czy trening różnych sportów walki aplikowany w danym środowisku szkolnym daje możliwość kontrolowania własnej agresji. Materiał i metody: W badaniach wzięło udział 28 uczniów trenujących w środowisku szkolnym różne sporty walki oraz 28 uczniów ćwiczących jedynie na zajęciach obowiązkowych. Poziom agresji sprawdzono za pomocą kwestionariusza agresji Buss-Perry - Instytut Amity. Wyniki: Zebrane dane wykazały obniżony poziom agresji całkowitej, oraz spadek agresji całkowitej w funkcji stażu treningowego w grupie uczniów trenujących sporty walki. Nie wszystkie elementy składowe agresji trenujących uczniów ulegały jednak obniżeniu. Wnioski: Trening sportów walki realizowany z dziećmi/młodzieżą szkolną stanowi dobry, lecz jedynie początkowy etap zapobiegania agresji w warunkach szkolnych.   Abstract   Objective: The phenomenon of agression in the school environment is an important issue of modern pedagogy. It is so obvious that it is better to prevent an agression than to correct  its consequences. Martial arts adapted to the school along with the entire

  14. Działania krymskotatarskiego ruchu narodowowyzwoleńczego w warunkach aneksji Krymu (na przykładzie blokady półwyspu

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Oksana Voytyuk

    2016-08-01

    Full Text Available The actions of Crimean Tatars national liberation movement under сonditions of annexation of the Crimea (example of Crimea blockade In 2015, due to the rapidly changing political and economic situation in the world, the issue of annexation of the Crimea gave way to such news as the political situation in Syria, and Russia's participation in hostilities in this country, the imposition of sanctions on Russia and their impact on the Russian economy, falling oil prices and its effects, the situation with refugees in the European Union. To draw attention to the problem of the annexation of the Crimea and Crimean Tatars Mejlis and its chairman Refat Chubarov and political leader of the Crimean Tatars Mustafa Dzhemilev initiated a peace action of blockade of Crimea. Blockade had two stages – transporto and food blockade and energy blockade. The action ended with the start of 2016 year. Regardless that Crimean Tatars failed to achieve the main goal - to release all political prisoners, blockade showed how high there is peninsula’s dependence from Ukraine's economy.   Działania krymskotatarskiego ruchu narodowowyzwoleńczego w warunkach aneksji Krymu (na przykładzie blokady półwyspu W 2015 roku, w związku z dynamicznie zmieniającą się sytuacją polityczną i gospodarczą na świecie, kwestia aneksji Krymu ustąpiła miejsca takim wiadomościom jak sytuacja w Syrii i udział Rosji w działaniach wojennych na terenie tego kraju, nałożenie sankcji na Rosję oraz ich wpływ na rosyjską gospodarkę, spadek cen ropy naftowej i jego skutki, sytuacja z uchodźcami w Unii Europejskiej. Celem zwrócenia uwagi na aneksję Krymu i problem Tatarów Krymskich, Medżlis z siedzibą w Kijowie przewodniczącym Refatem Czubarowym i politycznym przywódcą Tatarów Krymskich Mustafą Dżemilewym inicjowali bezterminową pokojową akcję blokady Krymu. Blokada miała dwa etapy – transportowo-towarowy i energetyczny. Akcja zakończyła się wraz z rozpocz

  15. Ewolucja: inżynier systemów komputerowych projektujący umysły

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Aaron Sloman

    2011-10-01

    Full Text Available [Przekład] To, czego w ciągu ostatnich sześciu lub siedmiu tego nauczyliśmy się na temat wirtualnej maszynerii w wyniku dużego postępu nauki i techniki, umożliwia nam zaoferowanie stanowisku darwinowskiemu nowej obrony przeciw krytykom, którzy twierdzili, że jedynie forma fizyczna – a nie zdolności umysłowe czy świadomość – może być produktem ewolucji poprzez dobór naturalny. Obrona ta porównuje zjawiska umysłowe, wspominane przez przeciwników Darwina, z treściami maszynerii wirtualnej w systemach obliczeniowych. Obiekty, stany, zdarzenia i procesy w owej maszynerii, które dopiero od niedawna umiemy projektować i konstruować, a które nie mogły być nawet przedmiotem rozmyślań w czasach Darwina, mogą współdziałać z maszynerią fizyczną, w której są zaimplementowane, nie będąc identycznymi ze swoją fizyczną implementacją, ani też nie będąc jedynie agregatami fizycznych struktur i procesów. Istnienie różnych rodzajów maszynerii wirtualnej (w tym zarówno „platformowych” maszyn wirtualnych, mogących hostować inne takie maszyny, na przykład systemy operacyjne, jak i „aplikacyjnych” maszyn wirtualnych, na przykład korektorów pisowni i gier komputerowych zależy od skomplikowanych sieci połączeń przyczynowych związanych ze strukturami hardware’u i software’u, zdarzeniami i procesami, gdzie specyfikacja takich sieci przyczynowych wymaga konceptów, które nie mogą być zdefiniowane w kategoriach konceptów nauk fizycznych. Ta niedefiniowalność, a także możliwość zachodzenia różnych rodzajów automonitorowania w maszynerii wirtualnej, wydaje się wyjaśniać niektóre z rzekomo tajemniczych i nieredukowalnych cech świadomości, które motywowały krytyków Darwina, a także bardziej współczesnych filozofów, krytykujących sztuczną inteligencję. Wynikają z tego konsekwencje dla filozofii, psychologii, neurobiologii i robotyki.

  16. Transseksualizm – pytania i wątpliwości

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Radko

    2012-06-01

    Full Text Available Wiek dojrzewania jest czasem określania własnej tożsamości, odkrywania pragnień, dążeń, również w sferze sek‑ sualności. Poszukiwanie siebie, własnej orientacji seksualnej, znajdowanie pierwszych obiektów pożądania jest dla adolescenta nowym, ważnym przeżyciem, wyzwalającym silne emocje. Czasami jednak młody człowiek staje wo‑ bec dużych trudności, bowiem to, co odkrywa w sobie, nie znajduje umocowania w społecznych normach, nie jest akceptowane przez rodzinę i otoczenie, a w związku z tym dla samego adolescenta staje się ciężarem trudnym do uniesienia. Konsekwencją nieradzenia sobie z własną seksualnością, jej odbiorem rodzinnym lub społecznym mogą być zaburzenia depresyjne, lękowe, zaburzenia odżywiania oraz różnorodne formy autoagresji. W obliczu wysokie‑ go ryzyka występowania zaburzeń psychicznych u osób w wieku rozwojowym, u których seksualność kształtuje się w sposób odmienny, należy rozważać szerokie spektrum czynników mogących determinować takie, a nie inne oblicze seksualności. Intencją autorów pracy było przedstawienie, w oparciu o przypadek kliniczny, historii człowieka odkry‑ wającego swoją tożsamość płciową, biorąc pod uwagę zarówno osobnicze uwarunkowania, przebyte zdarzenia trau‑ matyczne, jak i kontekst rodzinny pacjenta oraz konsekwencje procesu coming out. Autorzy starali się zwrócić uwagę na złożoność i wielostopniowość procesu ujawniania się, który stał się możliwy dopiero po zapewnieniu adolescen‑ towi zrozumienia, wsparcia i akceptacji. Tym samym ukazano kluczową rolę środowiska, które może sprzyjać pro‑ cesowi odkrywania się i umożliwić go lub przeciwnie – utrudnić czy też całkowicie go zablokować. Transseksualizm w różnych środowiskach budzi sporo kontrowersji, pytań i wątpliwości. Historia hospitalizowanego pacjenta obrazu‑ je złożoność problemów, z którymi zmagają się osoby z zaburzeniami to

  17. Powieść historyczna pod czujnym okiem cenzora – analiza tekstów

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Thibault Deleixhe

    2015-12-01

    ósa Harasztiego. Tropiąc alegoryczne odniesienia do cenzury rozproszone w tej powieści, autor artykułu odtwarza refleksję Bocheńskiego i sprawdza jej zbieżność z uwagami Harasztiego. Z rekonstrukcji wyłania się, zapożyczona z okresu romantyzmu, definicja artysty jako osoby bezwarunkowo podporządkowanej sztuce, a nie władzy. Autor artykułu testuje czy Bocheński pozostaje wierny tej definicji we własnej twórczości i uwypukla skłonność pisarza do ustępstw mających na celu złagodzenie odbioru jego dzieła przez cenzurę. Są to ustępstwa większe od tych, które zdaje się zalecać swoim kolegom po fachu. Strategie literackie, które stosuje Bocheński, działają jednak na dwóch płaszczyznach. Tworząc niejednoznaczność winy głównego bohatera powieści, łagodzą jej odbiór przez cenzurę, a jednocześnie – kreując tę niejednoznaczność – pozwalają na literackie przedstawienie widmowego charakteru winy artysty, który jest zawsze odpowiedzialny – tak jak Owidiusz – za to, czego jeszcze nie zrobił. W tym wypadku czego nie zrobił dla budowy komunizmu.

  18. Ocena przydatności kryteriów Williamsa w rozpoznawaniu atopowego zapalenia skóry w praktyce lekarza pediatry

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Zbigniew Samochocki

    2009-09-01

    Full Text Available O trudnościach w rozpoznawaniu AZS u dzieci świadczy stosowanie wielu różnych metod diagnostycznych. Jedną z nich są kryteria zaproponowane przez Williamsa iwsp. Celem pracy było określenie przydatności kryteriów Williamsa iwsp. wrozpoznawaniu AZS u dzieci poprzez ocenę porównawczą z kryteriami Hanifina iRajki. Badaniami objęto 166 pacjentów Poradni Dermatologicznej (67 chłopców i 99 dziewczynek w wieku od 4 do 15 lat (średnio 10,3 roku, którzy niezależnie od zmian skórnych zgłaszali świąd skóry. Poddano ich badaniu klinicznemu i procedurom zawartym w kryteriach Hanifina i Rajki. Dokonano analizy statystycznej wyników. U 108 dzieci rozpoznano AZS, a u 58 – świerzb, łojotokowe zapalenie skóry, zapalenie skóry z podrażnienia, łuszczycę, trądzik młodzieńczy oraz pokrzywkę. U wszystkich chorych naAZS wykazano suchość skóry. Zajęcie typowych okolic podawane wwywiadzie, początek zmian skórnych <2. roku życia, czynne zmiany w przegubach i osobnicze obciążenie atopią obserwowano odpowiednio u 96,3% (104/108, 71,3% (77/108, 67,6% (73/108 i 64,3% (70/108 pacjentów. Wszystkie te cechy występowały statystycznie istotnie częściej (p<0,001 wporównaniu z grupą dzieci, u których nie rozpoznano wyprysku atopowego. Stosując kryteria Williamsa i wsp., u 3/108 chorych wykazano fałszywie ujemne wyniki, a u 2/58 – fałszywie dodatnie. Czułość i swoistość tej metody badawczej wynosiła odpowiednio 97,2% i 96,6%. Wnioski: 1. Kryteria diagnostyczne Williamsa i wsp. są bardzo pomocne w praktyce lekarza pediatry w rozpoznawaniu AZS u dzieci powyżej 3. roku życia. 2. Suchość skóry i potwierdzenie wwywiadzie obecności zmian wypryskowych o typowej lokalizacji są najbardziej przydatne w rozpoznawaniu AZS u dzieci. 3. W przypadkach wątpliwych rozszerzenie granicy wieku wystąpienia pierwszych zmian skórnych z 2 do 5 lat zwiększa wykrywalność choroby.

  19. Kapitał uwagi jako skutek powstania mediów społecznościowych

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jędrzej Maliński

    2017-12-01

    powstanie technicznych mediów masowych wyłania się nowy typ kapitału – kapitał uwagi. Jego funkcjonowanie zostaje w jeszcze większym stopniu przekształcone przez powstanie mediów społecznościowych. Choć kapitał uwagi (mierzony w wymiernej liczbie wyświetleń, odwiedzin strony, lajków itd. jest często przekładalny na inne formy kapitału, to sam w sobie jest autonomiczny. Wprawdzie rozwój internetu pozwala nam na szerszy wybór treści, zgodny z naszymi preferencjami, ale nagrody w postaci wyświetleń (czy komentarzy lub ocen trafiają nie tyle do autora materiału, co do osoby, która go udostępniła. Proces ten jest jeszcze wyraźniejszy w przypadku memów, których autorstwa często nawet nie sposób ustalić. Obserwując wyłaniające się w internecie zjawiska, możemy w rezultacie mówić o nowej formie społecznej ekonomii kulturowej.

  20. PORÓWNANIE WYBRANYCH WŁAŚCIWOŚCI ZAPRAW ŻYWICZNYCH ZAWIERAJĄCYCH ODPADOWE TWORZYWA SZTUCZNE

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Bernardeta DĘBSKA

    Full Text Available Racjonalna gospodarka odpadami stanowi jeden z priorytetowych kierunków szeroko rozumianej ochrony środowiska. Fakt umiejętnego zagospodarowania odpadów jest także ważny w kontekście zrównoważonego rozwoju społeczeństw. Do odpadów wyjątkowo uciążliwych dla środowiska zaliczyć należy tworzywa sztuczne. Wzrastające nieustannie ilości tego typu odpadów powodują występowanie problemów zarówno ekologicznych, jak i gospodarczych, co związane jest ze słabą biodegradacją tworzyw. Odpady te zaczęto wykorzystywać do produkcji materiałów budowlanych. Badania nad zagospodarowaniem odpadów z tworzyw sztucznych prowadzone są obecnie w różnych ośrodkach naukowych na świecie. W literaturze można znaleźć opisy wykorzystania odpadów m.in. polietylenu i polipropylenu, styropianu, poliuretanów, poliwęglanu, poliamidu, czy poli(chlorku winylu, jako modyfikatorów betonów i zapraw cementowych. W niniejszym artykule przedstawiono wyniki porównania wybranych właściwości czterech serii zapraw żywicznych zawierających różne odpady tworzyw sztucznych tj.: polipropylen (PP, polietylen (PE, piankę poliuretanową (PU oraz ekspandowany polistyren (EPS. Odpady te pochodziły odpowiednio z kubków po jogurtach, pianki podkładowej pod panele, pianki montażowej oraz płyt styropianowych. Zostały one rozdrobnione i stanowiły częściowy zamiennik kruszywa w zaprawach epoksydowych. Zbadano takie właściwości zapraw, jak: wytrzymałość na zginanie i ściskanie, gęstość objętościowa oraz nasiąkliwość. Wskazano materiał odpadowy, umożliwiający otrzymanie zaprawy cechującej się najkorzystniejszymi wartościami oznaczonych parametrów. Na podstawie uzyskanych wyników badań stwierdzono, że nawet przy 20% substytucji piasku odpadami tworzyw sztucznych, można otrzymać kompozyt charakteryzujący się bardzo dobrymi parametrami wytrzymałościowymi oraz niską nasiąkliwością wodą.

  1. Enlightened Travelers and Their Mental Maps

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Nikolay Aretov

    2015-07-01

    względem są dzienniki skazańców z twierdzy tureckiej w Diar-Bekir. Następnie moja uwaga skupia się na tekstach wpływowych cudzoziemców, którzy znaleźli się w Bułgarii bezpośrednio po 1878 roku, a wśród nich w centrum mojego zainteresowania znajdują się niektóre publikacje Czecha Konstantina Irečka i reakcje na nie. Artykuł jest próbą zarysu punktu widzenia cudzoziemca w stosunku do przedstawicieli Orientu /Bałkanów/Bułgarii i bułgarskiego dystansu w odniesieniu do Okcydentu /Zachodu/ Europy. Materiał analizowany skłania ku hipotezie, że nie o zderzenie między tradycjonalizmem (patriarchalną kulturą i nowoczesnością idzie, ale o konkretną walkę o odegranie roli "cywilizatora" bułgarskiego społeczeństwa. W tej walce oponenci wykorzystują instrumentalnie dostępne dyskursy, modernistyczne, czy też patriarchalne, orientalne, czy okcydentalne.   Просветени пътешественици и техните ментални карти Проблемът за менталното картографиране на Източна Европа (Л. Улф от Просвещението, както и сродния му проблем за отношението към Балканите (М. Тодорова имат многобройни аспекти. Статията очертава три от тях и търси връзките им, видени през опозицията ориентализъм – оксидентализъм. В началото са представени най-общо менталните карти на българите революционери и модернизатори от ХІХ в. на Ориента. Те са особено характерни за мемоарите на заточениците в Диарбекир. След това вниманието се насочва към текстовете на влиятелни чужденци, попаднали в

  2. Lexicon of Albanian mythology: areal studies in the polylingual region of Azov Sea

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Alexander Alexandrovich Novik

    2015-09-01

    child’s fate.   Leksyka mitologii albańskiej. Badania arealne w wielojęzycznym regionie Morza Azowskiego Na Ukrainie znajdują się cztery albańskie wsie: Karakurt (Zhovtnevoe założona w 1811 roku (rejon Odessy, Tyushki (Georgievka, Dzhandran (Gammovka oraz Taz (Devninskoe założone w 1862 roku (rejon Zaporoża. Analiza leksyki gwar albańskich na Ukrainie wykazuje kontynuację terminologii mitologicznej z terenu południowo-wschodniej Albanii (Korça, Devoll, Kolonja. W gwarze albańskiej Ukrainy brak wspólnej nazwy na istoty ze świata demonów. Najczęściej używa się określeń: nok janë të prastúrë (dosłownie ‘są  nieczyste’, shpírti nok i prastúrë (‘duch nieczysty’. Istnieje bardzo dużo opowieści  o przemienianiu się ludzi w zwierzęta – psy, koty, kozy, lisy, kurczaki i in., a nawet w przedmioty (najczęstszy wątek mówi o przemianie człowieka w koło. Istnieje także motyw personifikacji stepowego wiatru – w omawianym dialekcie nosi on nazwę – varalluzhg/ë, –a. Na Bałkanach popularne było wierzenie, że los każdego człowieka związany jest z trzema mitycznymi istotami. Większość narodów bałkańskich, w tym Albańczycy, uważają, że istoty te są rodzaju żeńskiego, zjawiają się w kilka godzin po narodzinach dziecka i określają jego przyszłość. Albańczycy z Ukrainy zachowali samo wierzenie, lecz w ich mitologicznym uniwersum istoty te są rodzaju męskiego. Są to, według miejscowych informatorów, trzej potężni, wysocy i silni czarni mężczyźni (tri burre qysh japin fatnë. Inny wariant tego wątku mówi, że mogą to być uczniowie Chrystusa, apostołowie i ich następcy.

  3. Zachowania zdrowotne starzejących się mężczyzn = The health behaviors of ageing men

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Celina Łepecka-Klusek

    2015-05-01

        Adres do korespondencji: Dr hab. n. med. Celina Łepecka – Klusek Katedra i Klinika Ginekologii i Endokrynologii Ginekologicznej Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytet Medyczny w Lublinie Al. Racławickie 23 20-049 Lublin, Poland tel./fax. 81-7183286 e-mail: cklusek@onet.pl   Streszczenie Wprowadzenie W ostatnich latach obserwuje się nasilenie skutków nieprawidłowego stylu życia wśród mężczyzn. Specjaliści koncentrują się na kreowaniu zmiany niektórych zachowań zdrowotnych. Cel Sprawdzenie, jakie zachowania zdrowotne cechują starzejących się mężczyzn i od czego to zależy. Materiał i metody Badaniami objęto 119 mężczyzn, w wieku 45 – 55 lat, hospitalizowanych w oddziale kardiologii, urologii lub leczących się w poradni przyszpitalnej. Prowadzono je od czerwca 2013 roku do lutego 2014 r. W badaniach wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego, z użyciem kwestionariusza ankiety własnej konstrukcji oraz standaryzowanego Inwentarza Zachowań Zdrowotnych. Wyniki Ogólny wskaźnik zachowań zdrowotnych (IZZ – ZZ w badanej grupie mieścił się w granicach od 43 punktów (1 sten do 111 punktów (10 sten, przy czym średnia wynosiła 78,5 + 15,1 punktów, co odpowiada 5 – 6 stenowi. Dominującym zachowaniem zdrowotnym w badanej grupie było pozytywne nastawienie psychiczne. Różnica w nasileniu ogólnego wskaźnika zachowań zdrowotnych zarysowała się w kategorii zachowań profilaktycznych (p = 0.04. Badani z miast do 100 tysięcy mieszkańców cechowali się wyższym wskaźnikiem niż pozostali. Zaobserwowano również istotną statystycznie różnicę w kontekście poziomu wykształcenia (p<0.01 - mężczyźni z wykształceniem wyższym podyplomowym charakteryzowali się wyższym niż inni wskaźnikiem. Wnioski Ogólny wskaźnik zachowań zdrowotnych starzejących się mężczyzn był przeciętny, a dominującą kategorię zachowań stanowiło pozytywne nastawienie psychiczne. Wyższym wskaźnikiem zachowań profilaktycznych

  4. Ocena i porównanie wybranych parametrów stabilności postawy u pacjentów z zaburzeniami równowagi i osób zdrowych w badaniach stabilometrycznych = Assessment and comparison of selected parameters of posture stability in patients with balance disorders and healthy people by stabilometric analysis

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jerzy Pyskir

    2016-12-01

    • Katedra Otolaryngologii i Onkologii Laryngologicznej, Zakład Patofizjologii Narządu Słuchu i Układu Równowagi, Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu       Streszczenie   Wstęp Pionowa stabilna pozycja ciała człowieka jest możliwa dzięki pracy skomplikowanego systemu kontroli postawy, którego praca wymaga prawidłowego działania i współpracy kilku zmysłów. Praca tego układu jest utrudniona w podeszłym wieku, ale także może być zaburzona w wyniku przebytych chorób czy urazów. Istnieje wiele sposobów oceny stabilności posturalnej, ale wypracowanie ogólnych norm różnicujących prawidłową od wadliwej pracy systemu kontroli postawy okazuje się być nadal dużym wyzwaniem. Cel Próba znalezienia takich wartości kilku mierzonych, podczas prostego, krótkiego badania, parametrów, których przekroczenie wskaże na ryzyko wystąpienia zaburzeń pracy systemu kontroli postawy. Materiał i metody W badaniach wzięło udział 50 pacjentów hospitalizowanych w Szpitalu Uniwersyteckim im. dr A. Jurasza oraz 50 zdrowych ochotników. Do badania wykorzystano posturograf firmy PROMED J. Otton. Rejestrowano błądzenie centrum nacisku (COP na podłoże w czasie swobodnego stania przez 32 sekundy. Badanie obejmowało trzy próby – przy oczach otwartych, zamkniętych oraz samokontrolę. Wyniki Analizowano wartości pola powierzchni i długości statokinezjogramów w trzech sytuacjach pomiarowych oraz współczynniki Romberga i współczynnik koordynacji w badaniu samokontroli. Wszystkie analizowane parametry w grupie pacjentów znacznie różniły się od wyników uzyskanych przez osoby zdrowe. Uwagę zwraca szczególnie powierzchnia SKG przy oczach zamkniętych, współczynnik Romberga i współczynnik koordynacji. Wnioski Wartości pola statokinezjogramu przy oczach zamkniętych przekraczające 400mm2 w czasie 30 sekund badania, jak również wartości współczynnik Romberga powy

  5. Psychologiczne bariery udzielania pomocy medycznej dziecku = Psychological barriers in delivering first help for child

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Rafał Czyż

    2016-05-01

      Abstrakt Udzielanie pierwszej pomocy niejednokrotnie wymaga od potencjalnego ratownika przełamywania wielu wewnętrznych barier. Gdy dochodzi do zagrożenia życia lub zdrowia dziecka czynniki te w szczególności nasilają się i w istotnym stopniu determinują dalsze działania osoby niosącej pomoc na miejscu zdarzenia.   Celem pracy była próba identyfikacji czynników psychologicznych, mogących wpływać na chęć udzielania pomocy dziecku w stanie nagłym.   W badaniu wzięło udział 114 studentów w wieku 22,1±1,6 lat. Użyto autorskiej ankiety, składającej się z pytań, próbujących określić owe czynniki oraz testu wiedzy z zakresu pierwszej pomocy.   Większość(65% ankietowanych deklaruje ukończenie szkolenia z zakresu pierwszej pomocy osobie dorosłej, natomiast dziecka – zaledwie 42% studentów. Zaskakującym jest fakt, iż w ponad 80% szkoleń nie podjęto tematu dotyczącego pediatrycznej wersji AED. Wysoki odsetek studentów(60% deklaruje podjęcie pomocy dziecku w sytuacji zagrożenia jego życia. Pozostała część ankietowanych, jako największą barierę w udzielaniu pomocy dziecku, określa obawę przed pogłębieniem istniejącego już urazu(54%. Dodatkowo częstymi powodami odstąpienia od pomocy są: brak wiedzy i umiejętności udzielania pomocy(30%, strach związany z zaistniałą sytuacją(21% oraz obawa przed pociągnięciem do odpowiedzialności prawnej za wyrządzenie krzywdy(20%. W porównaniu płci, kobiety uzyskały wyższy średni wynik testu wiedzy niż mężczyźni (5,10±1,6vs.4,86±1,6, aczkolwiek zdecydowanie częściej w ankiecie wskazują jej brak jako czynnik ograniczający niesienie pomocy.   Występowanie wielu czynników ograniczających studentów w udzielaniu pomocy dzieciom niesie za sobą konieczność organizowania systematycznych szkoleń z zakresu pierwszej pomocy.   Słowa kluczowe: pierwsza pomoc, bariery psychologiczne.     Psychological barriers in delivering first help for child

  6. Składniki mineralne w orzechach występujących w składzie „mieszanek studenckich” = Minerals in nuts which are components of „Trail Mix”

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Natalia Mikołajczak

    2016-09-01

    Wydział Nauki o Żywności, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie   Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Katedra Przetwórstwa i Chemii Surowców Roślinnych Pl. Cieszyński 1, 10-726 Olsztyn e-mail: natalia.mikolajczak@uwm.edu.pl   Streszczenie   Wprowadzenie i cel pracy: Orzechy stanowią cenną grupę żywności pod względem wartości żywieniowej, dlatego też są jednym z głównych składników wykorzystywanych w produkcji mieszanek studenckich. Obecność orzechów w codziennej diecie konsumenta ma pozytywny wpływ na organizm poprzez redukcję poziomu cholesterolu we krwi, przeciwdziałanie nowotworom i cukrzycy czy również wspomaganie utraty masy ciała. Wszystkie te korzyści wynikają ze składu chemicznego orzechów i obecności w nich wielu wartościowych składników odżywczych, w szczególności składników mineralnych. Celem pracy był przegląd aktualnego piśmiennictwa na temat zawartości poszczególnych składników mineralnych w orzechach, będących składnikami tradycyjnych mieszanek studenckich, czyli laskowych, włoskich, arachidowych, nerkowcach oraz migdałach. Skrócony opis stanu wiedzy: Orzechy to cenne źródło składników mineralnych, zarówno mikro, jak i makroelementów. Przede wszystkim, orzechy laskowe, włoskie, arachidowe oraz migdały dostarczają znacznych ilości potasu, którego zawartość w 100 g surowca odnotowuje się na poziomie wyższym niż 500 mg. Z kolei zawartość fosforu obecna jest na zbliżonym poziomie jedynie w migdałach. Mikroelementy takie jak żelazo, miedź, cynk i mangan występują we wszystkich orzechach w ilości 5-10 mg/100 g. Podsumowanie: Zebrane dane literaturowe potwierdzają fakt, że analizowane rodzaje orzechów są cennym źródłem zarówno mikro, jak i makroelementów. Są one bogactwem potasu, fosforu, magnezu oraz wapnia. Ponadto, dostarczają także znacznych ilości żelaza, cynku oraz manganu.   Słowa kluczowe: składniki mineralne, orzechy laskowe, orzechy

  7. The ​Fest-noz: a Way to Live Breton Culture

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Nicole Dołowy-Rybińska

    2015-06-01

    Full Text Available The Fest-noz: a Way to Live Breton Culture The history of the Breton language and culture of the XX and XXI century is narrated through the fest-noz phenomenon story. Fest-noz (‘night festival’ is a meeting where people dance in groups to live folk music accompaniment. Traditionally these festivals were organized in the small region of Central Brittany and were connected to important community occasions. This tradition was slowly disappearing in the 20’s and 30’s of the XXth century to die out after WW II when the Breton culture was depreciated and connected with the negative identity of the Bretons. Fest-noz was recreated and in 50’s and has become an invented tradition. In the 60’s with the social and cultural movements leading to the revalorization of the minority fest-noz became the symbol of a Breton ethnic revival. Today it is one of the most significant marks of Breton identification. Every year there are hundreds fest-noz organized all around Brittany, from small local celebrations to huge musical events. Participation in fest-noz is one of the ways of conscious creation of the Breton cultural identity.   Fest-noz: sposób na życie kulturą bretońską Fest-noz („nocna zabawa” to spotkanie, podczas którego ludzie tańczą wspólnie do muzyki bretońskiej. Tradycyjnie zabawy takie odbywały się na niewielkim obszarze Bretanii środkowej i związane były z ważnymi wydarzeniami wspólnot wiejskich (związanych z uprawą ziemi, ale i obchodami świąt religijnych czy prywatnych. Brała w nich udział cała społeczność okolicy, tańcząc w łańcuchach do improwizowanych pieśni typu kan ha discan („zawołanie i odpowiedź”. Tradycja ta powoli zamierała w latach 30. i 40. XX wieku, zaś po II wojnie światowej fest-noz nie odbywało się wcale. W latach 60. XX wieku fest-noz zostało w sposób celowy zrewitalizowane, by stać się symbolem bretońskiego odrodzenia etnicznego przełomu lat 60. i 70., buntu m

  8. Łokieć tenisisty - przegląd wybranych metod fizykalnych, metod zaopatrzenia ortopedycznego i masażu = Tennis elbow ty - review of selected physical methods, methods of orthopaedic supplies and massage

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Joanna Siminska

    2015-02-01

    Katedra i Klinika Rehabilitacji Collegium Medicum UMK w Bydgoszczy   Streszczenie   Obecnie szeroko rozpropagowany jest zdrowy i aktywny tryb życia. Dzisiaj dominuje moda za zdrowie i podejmowanie różnych form aktywności fizycznej. Nikogo zatem nie dziwi coraz większe zainteresowanie różnymi dyscyplinami sportu, zaczynając od biegania, przez fitness a kończąc na kulturystyce. Wzrost poziomu aktywności fizyczne i jej aktywnego podejmowania  jest zauważany nie tylko wśród ludzi zajmującymi się sportem zawodowo, ale również pośród amatorów, co jest obecnie bardzo popularne. Uprawianie sportu może niestety wiązać się z powstawaniem kontuzji oraz niechcianych urazów w obrębie układu mięśniowo-szkieletowego człowieka. Oczywiście wraz z podejmowanymi formami aktywności fizycznej mogą pojawiać się nieprzyjemne dolegliwości związane z odczuwaniem bólu w kościach, stawach, mięśniach czy ścięgnach. Te dolegliwości bólowe mogą występować również podczas wykonywania codziennych, rutynowych czynności życiowych. Ponadto grupą, która jest szczególnie narażona na takie niechciane urazy i dolegliwości bólowe są osoby pracujące fizycznie, wykonujące często powtarzalne ruchy. Często występują u nich powtarzające się mikrourazy. Z wiekiem mogą one przyczynić się do powstawania zwyrodnień. Jednym a takich przykładów mikrourazów w obrębie kończyny górnej jest łokieć tenisisty. Jedną ze skutecznych metod leczenia oprócz leczenia operacyjnego jest fizykoterapia. Działania te mogą zmniejszyć dolegliwości bólowe, a także zahamować niepożądane skutki mikrouszkodzeń w obrębie stawu łokciowego.   Słowa kluczowe: łokieć tenisisty, urazy, fizykoterapia, rehabilitacja.   Abstract   Now widely publicised is a healthy and active lifestyle. Today is dominated by the fashion for health and to undertake various forms of physical activity. It is not surprising, therefore anyone growing interest in

  9. Różnice w zachowaniu żywieniowym kobiet i mężczyzn z nadmierną masą ciała i otyłością = Differences in nutritional behaviour of men and women with excessive body weight and obesity

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Piotr Kozłowski

    2016-07-01

    4 Instytut Filologii Angielskiej, KUL w Lublinie     Piotr Kozłowski Uniwersytet Medyczny w Lublinie ul. W. Chodźki 1, 20-093 Lublin e-mail: piotr7176@gmail.com     Streszczenie   Celem pracy była ocena różnic w zachowaniach żywieniowych kobiet i mężczyzn z nadmierną masą ciała i otyłością oraz ich próby redukcji masy ciała. Badaniem objęto 117 osób z nadwagą lub otyłością. Kobiety stanowiły 54,7% respondentów, natomiast mężczyźni 45,3%. Wiek ankietowanych zawierał się w przedziale od 18 do 59 lat. Badanie przeprowadzono w okresie od września 2015 do czerwca 2016 roku metodą wywiadu standaryzowanego. Narzędziem użytym do zebrania danych, był autorski, anonimowy kwestionariusz. Kwestionariusz zawierał 33 pytań z możliwością jednokrotnego wyboru w tym dwa pytania z możliwością wielokrotnego wyboru. Przeprowadzono analizę statystyczną z wykorzystaniem testu chi- kwadrat. Wszystkie wartości w których p5 lat (32,5% kobiet, 30,5% mężczyzn. Nadmierną masę ciała lub otyłość od dzieciństwa ma 14,5% kobiet i 7,7% mężczyzn. Zdecydowana większość respondentów (92,2% kobiet i 69,8% mężczyzn podejmowała co najmniej jedną próbę utraty masy ciała, najczęściej były to osoby z nadwagą i otyłością typu I. W celu redukcji masy ciała dietę stosowało 68,4% respondentów, częściej były to kobiety. Uprawianie sportu wskazało zaledwie 35,9% ankietowanych, nie było różnic pod względem płci. Suplementy diety zalecane do utraty masy ciała stosowało 76,6% kobiet i 22,6% mężczyzn, częściej były to osoby z nadwagą.   Słowa kluczowe: nawyki żywieniowe, styl życia, nadwaga, otyłość.     Abstract   The aim of the study was to evaluate differences in nutritional behaviour of women and men with excessive body weight and obesity, and to evaluate their attempts to reduce their body weight. The study included 117 overweight or obese persons. Women accounted for 54.7% of the group, while 45

  10. Wpływ wybranych czynników socjodemograficznych na aktywność ruchową pracowników biurowych = The impact of selected sociodemographic factors on motor activity of the office workers

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ewelina Kozłowska

    2015-06-01

    3Katedra Onkologii i Środowiskowej Opieki Zdrowotnej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie     STRESZCZENIE Wprowadzenie i cel pracy: Regularna aktywność fizyczna jest szczególnie ważna u ludzi narażonych na długotrwały bezruch wynikający m.in. z rodzaju wykonywanej pracy. Celem pracy było poznanie socjodemograficznych uwarunkowań aktywności ruchowej w grupie zawodowej pracowników biurowych. Materiał i metody: Przeprowadzono sondaż diagnostyczny wśród 937 pracowników zatrudnionych w biurach na terenie województwa lubelskiego. Zastosowano technikę ankietowania z wykorzystaniem autorskiego kwestionariusza ankiety. Zależność statystyczną pomiędzy aktywnością respondentów a wybranymi cechami socjodemograficznymi sprawdzono przy użyciu testu χ2 Pearsona. Wyniki: Wśród pracowników stwierdzono zróżnicowaną aktywność ruchową ze względu na płeć, wiek, stan cywilny, jak i miejsce zamieszkania. Czynna forma spędzania czasu wolnego dominuje wśród pracowników w wieku 35-45 lat (p=,0004 oraz osób po rozwodzie (p=,041. Mężczyźni (p=,014 oraz osoby w wieku 35-45 lat (p=,006 i mieszkańcy miast wojewódzkich (p=,021 częściej deklarują regularne podejmowanie minimum jednej formy aktywności fizycznej. Wnioski: Osoby poniżej 35 lat, jak i powyżej 45 lat, zamieszkujące tereny typowo rolnicze, samotne ze szczególnym uwzględnieniem grupy kobiet, wymagają podjęcia ukierunkowanych działań aktywizujących w środowisku pracy. Objęcie tych grup wsparciem informacyjnym może prowadzić do zwiększenia skuteczności realizowanych w miejscu pracy programów promocji zdrowego stylu życia. Jednym ze sposobów zwiększenia efektywności działań prozdrowotnych może być organizacja szczególnych form promowania aktywności z uwzględnieniem zróżnicowania preferencji ruchowych w obrębie poszczególnych grup socjodemograficznych.   Słowa kluczowe: aktywność ruchowa, promocja zdrowia, pracownicy administracyjni.     ABSTRACT

  11. Subiektywne rozumienie bycia zdrowym wśród studentów pielęgniarstwa i ratownictwa medycznego – badanie wstępne = The subjective understanding of being healthy among students of nursing and medical rescue – a preliminary study

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Wasil

    2016-05-01

    2. Wydział Nauk Społecznych i Humanistycznych, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. prof. Stanisława Tarnowskiego w Tarnobrzegu   Streszczenie   Wstęp: Najcenniejszą wartością dla człowieka jest zdrowie, które może przyjmować różne oblicze w zależności od wieku, płci, wykształcenia czy sytuacji społeczno-ekonomicznej. Sposób postrzegania pojęcia „zdrowie” wpływa w dużej mierze na zachowania zdrowotne, które kreują styl życia jednostki. Młodzież akademicka jest tą grupą społeczną, która w procesie socjalizacji podlega częstym próbom eksperymentowania, naśladowania, wybierania i w konsekwencji zmieniania otrzymanych w okresie dzieciństwa i młodości wzorców zachowań, bardzo istotnych ze względu na ryzyko pojawienia się kryzysu zdrowotnego lub też utrzymania dobrego potencjału zdrowia.  Cel: Celem badań było poznanie opinii studentów pielęgniarstwa i ratownictwa medycznego dotyczącej znaczenia pojęcia  „bycia zdrowym”, które w języku potocznym obrazuje kluczową dla badań subiektywną definicję zdrowia. Materiał i metody: W pracy wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego z wykorzystanie dwóch narzędzi: autorskiego kwestionariusza ankiety oraz standaryzowanego narzędzia badawczego-Listy Kryteriów Zdrowia. Wyniki i wnioski: Badana młodzież akademicka uważa „bycie zdrowym” za bardzo istotną wartość w życiu każdego człowieka. Co więcej, zdecydowana większość badanych uważa się za osoby zdrowe a swój styl życia uważa za prozdrowotny. Określenie zdrowia przez studentów dotyczyło głównie jego wymiaru fizycznego. Być zdrowym to w przekonaniu badanych  „mieć sprawne wszystkie części ciała”, „nie odczuwać żadnych dolegliwości fizycznych” oraz „czuć się dobrze”, szczególnie dla mężczyzn i studentów kierunku  ratownictwo medyczne. W przypadku kobiet w subiektywnym postrzeganiu „bycia zdrowym” częściej istotne było „dożyć późnej staro

  12. Strategie radzenia sobie z chorobą nowotworową w okresie chemioterapii = Coping strategies evaluated in oncological patients on chemotherapy treatment

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Bożena Baczewska

    2017-02-01

      1 Katedra Interny z Zakładem Pielęgniarstwa Internistycznego Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Lublinie 2 Katedra Psychoterapii i Psychologii Zdrowia Katolicki Uniwersytet Lubelski im. Jana Pawła II. OTS Lublin 3 Katedra i Zakład Pielęgniarstwa Neurologicznego Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Lublinie 4 Katedra Chirurgii i Pielęgniarstwa Chirurgicznego Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Lublinie       Słowa kluczowe: strategie radzenia sobie z chorobą, choroba nowotworowa, chemioterapia   Key words: strategies for coping with the disease, cancer, chemotherapy     Streszczenie Wstęp. Chemioterapia będąc długim procesem leczenia, niesie za sobą szereg skutków ubocznych. Wiele skutków ubocznych działania cytostatyków wpływa na psychikę człowieka. Pacjent w tym okresie stosuje różne strategie radzenia sobie z chorobą, które pozwalają mu przetrwać trudne chwile. Materiał i metoda. Badaniem objęto 123 pacjentów poddanych chemioterapii Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej w Lublinie. Zastosowano Skalę Przystosowania Psychicznego do choroby nowotworowej Mini-MAC oraz autorski kwestionariusz. Wyniki badań. Respondenci w 55,5% wykazują cechy zaabsorbowania lękowego. Zdecydowana większość pacjentów ukazuje cechy ducha walki (83,61%. Większość badanych (75,02% nie wykazuje objawów bezradności i beznadziejności. Badani w 79,55% stosują zachowania zakwalifikowane do strategii pozytywnego przewartościowania. Częściej styl konstruktywny stosowały kobiety niż mężczyźni. Największe nasilenie stylu destrukcyjnego zanotowano dla osób chorych na nowotwory: narządów rodnych (36,26,  pęcherza (36,26 oraz sutka/piersi (34,71. Jeśli chodzi o styl konstruktywny, zaistniał on w każdym rodzaju choroby nowotworowej. Wnioski. 1. W badanej grupie pacjentów, poddanych chemioterapii dominują strategie ducha walki i pozytywnego przewartościowania, które są sk

  13. Wpływ prądów TENS średniej częstotliwości na czynność bioelektyczną mięśni prostowników nadgarstka = The influence of mid-frequency TENS currents on bioelectrical activity of the wrist extensor muscles

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Grzegorz Srokowski

    2015-09-01

      Korespondencja: Grzegorz Srokowski, Katedra Fizjoterapii Zakład Kinezyterapii i Masażu Leczniczego, UMK w Toruniu CM im. L. Rydygiera w Bydgoszczy, ul. Techników 3 85 - 810 Bydgoszcz, g.srokowski@gmail.com   Anna Srokowska, Katedra i Zakład Podstaw Kultury Fizycznej, UMK w Toruniu CM im. L. Rydygiera w Bydgoszczy, ul. Świętojańska 20, 85 - 077 Bydgoszcz, a.srokowska@cm.umk.pl     Streszczenie Wstęp: W świecie dynamicznego rozwoju techniki i nauki, z których człowiek czerpie wiele korzyści, łatwo jest spotkać na drodze przeszkody, które są zagrożeniem dla naszego zdrowia oraz prawidłowego funkcjonowania. Cel pracy: Istotnym problemem badawczym jest wpływ poszczególnych zabiegów fizykalnych na konkretną grupę mięśniową. Dzięki badaniom za pomocą EMG możemy skutecznie ocenić skutki terapii po zastosowaniu prądów TENS średniej częstotliwości. Celem pracy była analiza  z wykorzystaniem EMG, wpływu prądów TENS średniej częstotliwości na czynność bioelektryczną mięśni prostowników nadgarstka. Wyniki badań własnych: Szczegółowe wyniki przeprowadzonych badań przedstawiono w tabelach i zilustrowano wykresami. Materiał i metoda: W badaniach uczestniczyło 19 osób, które nie zgłosiły większych dolegliwości ze strony badanej grupy mięśniowej. W grupie badawczej uczestniczy zarówno kobiety jak i mężczyźni. Głównym narzędziem badawczym, które pozwoliło na analizę badań był pomiar za pomocą EMG,  gdzie została oceniona czynność bioelektryczna (rónica potencjałów mięśni w spoczynku, podczas skurczu koncentrycznego w ruchu zgięcia grzbietowego nadgarstka oraz wykonanie próby maksymalnego skurczu dowolnego MVC. Analiza zapisu EMG mięśnia prostownika promieniowego nadgarstka oraz prostownika łokciowego nadgarstka wykazała spadek częstotliwości wyładowań bioelektrycznych mięśnia pod wpływem działania prądów TENS średniej częstotliwości. Wnioski 1. Analiza zapisu EMG mi

  14. Żydzi w dyskursie Kościoła katolickiego

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marzena Makuchowska

    2016-01-01

    anti-Semitism. After 1989 in Poland anti-Jewish inclinations returned, especially in the circle of the so callled Catholicism of the Maryja Radio. Again Jews are accused of causing damage to Poles, and the language of those statements is very much like in the discourse before the Council.   Żydzi w dyskursie Kościoła katolickiego Artykuł opisuje ważne zmiany w dyskursie Kościoła katolickiego w odniesieniu do wyznawców judaizmu, które pojawiły się po Soborze Watykańskim II. Jedną z nich jest różnica pomiędzy stanem tekstów w dwóch różnych momentach: przed i po soborze. Dlatego pierwszą część artykułu autorka poświęca charakterystyce przedsoborowego (i w większości przedwojennego dyskursu na temat Żydów, a część drugą – głównym kierunkom zmian spowodowanym realizacją postulatów soboru. Część trzecia pokazuje objawy kontynuacji starych, głęboko zakorzenionych schematów. Analiza częściowo odnosi się do ogólnych tekstów Kościoła, a częściowo do tekstów Kościoła publikowanych w Polsce. Polski przedsoborowy dyskurs o Żydach był wyjątkowo negatywny. Liturgia katolicka przedstawiała Żydów jako tych, którzy torturowali i zabili Jezusa (mit bogobójcy. W kazaniach, listach duszpasterskich i katolickiej prasie Żydów pokazywano jako wrogów nie tylko chrześcijan, lecz szczególnie Polaków, ponieważ Kościół w Polsce zaangażował się w kreowanie narodowo i religijnie homogenicznego kraju pod sloganem „Polska dla Polaków”. Reprodukowano wszystkie tradycyjne mity (Żydzi jako szkodnicy, spiskowcy, rozpustnicy itd. Używano wiele środków lingwistycznych, by zdegradować Żydów, np. zdrobnienia, animalizację (czyli mówienie o Żydach jako o zwierzętach czy tak zwany kakofemizm (czyli używanie słów o pejoratywnym znaczeniu, aby sprowokować uczucie moralnego i fizycznego obrzydzenia. Po Vaticanum II treści reprodukujące przedstawienie Żydów jako bogobójców zostały usunięte z liturgii

  15. Zła tradycja. Delegalizacja corridy de toros w Katalonii

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Ziółkowska-Kuflińska

    2016-08-01

    krokiem tej procedury było przyjęcie przez parlament uchwały, deklarującej tauromachię jako niematerialne dziedzictwo kulturowe Hiszpanii. Historia walki z corridą de toros trwa niemal od samego początku jej istnienia, angażuje autorytety polityczne, religijne, czy związane ze sztuką. Wydawać by się mogło, że cała Hiszpania – z wyjątkiem Katalonii – praktykuje corridę de toros z różnym entuzjazmem. Okazuje się jednak, że nie jest tak do końca. Najbardziej jaskrawym tego przykładem są Wyspy Kanaryjskie, które jako region autonomiczny w roku 1991 przegłosowały uchwałę dotyczącą ochrony zwierząt. W ramach tej decyzji, w artykule 5.1, uwzględniono także  corridę de toros, której zakazanie było tylko formalnością z uwagi na fakt, że na wyspach praktycznie nie było śladów zainteresowania tą tradycją. Z kolei w Galicji kwestia stosunku do corridy de toros przybrała nieco odmienny charakter. Region ten nie podnosił – przynajmniej oficjalnie i jednoznacznie – postulatów o delegalizację tauromachii, ale od lat podkreślano, że tradycja organizowania corridy de toros nie nawiązuje do korzeni kulturowych Galicji. W przypadku Katalonii corrida de toros stała się narzędziem do zademonstrowania światu swojej inności od reszty Hiszpanii, a dla nacjonalistycznie nastawionej części Katalończyków stała się dowodem na kulturową wyższość względem sąsiada.

  16. Determining Acceptable Explosive Charge Mass Under Different Geological Conditions / Problematyka Wyznaczania Dopuszczalnych Ładunków Mw W Zróżnicowanych Warunkach Geologicznych

    Science.gov (United States)

    Pyra, Józef; Sołtys, Anna; Winzer, Jan; Dworzak, Michał; Biessikirski, Andrzej

    2015-09-01

    This article presents a procedure for determining the safety of explosive charges for their surrounding environment, using a limestone mine as a case study. Varied geological structures, as well as other constructions in the surrounding area of a mine, sometimes necessitate the use of two or more ground vibration propagation equations, and thus a variety of explosive charges, depending on the area of rock blasting. This is a crucial issue for the contractor, as it is important to blast the rock as few times as possible, while using the maximum amount of explosive charge for each blast. Wykonywanie robót strzałowych w górnictwie polega na odpalaniu mas materiału wybuchowego (MW) celem uzyskania dużej ilości odpowiednio rozdrobnionego urobku. W momencie zwiększonego popytu na surowce skalne zakłady górnicze zmuszone są do zwielokrotnienia wykonywania prac strzałowych aby zapewnić regularne dostawy produktu. Konsekwencją takich działań jest ponoszenie dodatkowych kosztów operacyjnych. Celem ich minimalizacji oraz uzyskania jak największej efektywności prowadzonych robót strzałowych jest wydłużanie serii, a więc stosowanie coraz to większych mas ładunków materiałów wybuchowych. Efektem takiego postępowanie jest możliwość wystąpienia w otoczeniu oddziaływania o potencjalnie szkodliwym charakterze m. in. drgania parasejsmiczne. Aby wyeliminować powyższy problem oraz zapewnić niezbędny komfort mieszkańcom, Prawo geologiczne i górnicze, Prawo ochrony środowiska i rozporządzenia wykonawcze nakładają na podmiot wykonujący roboty strzałowe obowiązek ochrony otoczenia, poprzez prowadzenie działalności profilaktycznej w zakresie kontroli, monitorowania oraz wyznaczania dopuszczalnych mas ładunków MW. W momencie gdy nie ma możliwości ograniczenia niepożądanych wpływów dynamicznych po przez zmianę parametrów siatki strzałowej czy modyfikację struktury czasowo-częstotliwościowej drgań, jedyną możliwością staje si

  17. On the Dictionary of Semantic Equivalents in Polish, Bulgarian and Russian"

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Wojciech Paweł Sosnowski

    2016-12-01

     Leksykonie może on stanowić podstawę innych współczesnych prac leksykograficznych, w szczególności wielojęzycznych słowników elektronicznych. Zaletą Leksykonu jest to, że poza leksyką ogólną znalazły się w nim też neologizmy, wyrazy trudne i częstokroć nie posiadające pełnej ekwiwalencji, odzwierciedlające natomiast kulturę danego narodu (realogizmy. Leksykon opatrzony jest najnowszej generacji klasyfikatorami semantycznymi i składniowymi, będącymi wynikiem wieloletniej pracy polskich slawistów w dziedzinie aspektologii i semantyki. Wpisana do oficjalnego kalendarza polskiej prezydencji w Radzie UE konferencja. pt. Kompetencje językowe podstawą sukcesu zawodowego i społecznego w Europie zakończyła się oficjalną deklaracją, w której czytamy: "wielojęzyczność jest nie tylko dziedzictwem Europy, ale szansą na tworzenie społeczeństwa otwartego, szanującego zróżnicowanie kulturowe i gotowego na współpracę". Wciąż jednak główną przeszkodą na drodze do prawdziwie zjednoczonej europejskiej gospodarki i społeczeństwa pozostają bariery językowe. Leksykon umożliwi pokonywanie tych barier poprzez poznawanie języków słowiańskich.

  18. One Culture or Multiple Cultures? The Diversity of Roma People in Poland

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Joanna Talewicz-Kwiatkowska

    2014-12-01

    Full Text Available One Culture or Multiple Cultures? The Diversity of Roma People in Poland There are no universal criteria which would be useful to describe the diversity of all of the Roma. Their presence in given country is linked to adaptive processes to majority societies. It is the majority that creates condition and space to which minorities need to adapt somehow. The results of the above-mentioned adaptive processes also vary and depend on an external context. The attitude of given populations towards minorities and the current political and economic situation of given country, where the Roma settled had and still has significant influence on mentioned processes. The way of life of different Romani groups has also a great importance, because sedentary way of life (typical for most European Roma and external influences especially on culture and models of lifestyle also furthered the adaptive processes. The cultural diversity among the Roma is the case not only with the groups living in different countries. It needs to be emphasized that the Roma who have lived in one country for centuries are not a homogenous group in terms of their culture. Previous migration processes and sedentary or nomadic way of life had a great influence on this internal diversity. In Poland with four distinguished Romani groups such diversity occurs between Carpathian Roma (Bergitka Roma, Polish Highlander Roma and traditionally nomadic groups: Polska Roma, Lovara, Kelderari. This article is mainly based on available sources and dissertations on the subject. However it refers to the field research regarding the use of European Union’s funds for the Roma community in Poland, which was conducted by the author in 2010 and 2011.   Kultura jedna czy wieloraka? Zróżnicowanie populacji romskiej w Polsce Nie istnieją uniwersalne kryteria użyteczne w opisie zróżnicowania wszystkich Romów. Ich obecność w danym kraju wiąże się z procesami adaptowania się do społeczeństw wi

  19. Die Krakauer Kirche von Karmeliten und Karmelitaninnen

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Józef Szymon Wronski

    2004-12-01

    Full Text Available 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glücklicher Auftakt und somit die charakteristische Einführung in das 20. Jh. für den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Straße 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjeński (1849-1943 - Projektant der Kirche und Franciszek Mączyński (1874-1947 - Ausführer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittelalterlichen Formen vor allem des sog. Übergangsstils vereinfachten. Die Kirche, die in den Jahren 1903-1905 errichtet wurde, steht inmitten vom Baukomplex des Klosters, dessen Grundriss das Quadrat ist49. Der Kirchenbau ist ein dem Gesamtbau des Klosters eingefügter Längsraum. Hinter dem Chor liegt das Oratorium des Konvents. Das Material Backstein (mit Verwendung von Stein erinnert an die Baukunst eines der besten Architekten jener Zeit, nämlich Teodor Talowskis (1857-1910, der viele Kirchen in Südpolen, aber auch viele Bürgerhäuser nicht nur in Krakau im ausgehenden 19. Jh. baute. Die Architektur der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche ist immer noch im Malerischen begriffen. Aber die Vereinfachung der historischen Formen führt zu ihrer „Beruhigung” und dadurch zur Wuchtigkeit des Ausdrucks. Bemerkenswert ist die in dieser Zeit (in der Anlage noch seltene ausgewogene Proportionierung des Baukörpers. Das methodische Prinzip jener Zeit ist der Kontrast. Im Kontrast zu den gedrungenen und wuchtigen Formen des Baukörpers stehen z.B. die sich verjüngenden obeliskenförmigen und pylonenartigen Türmchen, die nicht nur die Eingangsfassade der Kirche flankieren, sondern auch an den Ecken des Querhauses der Kirche stehen. Die ingravierten weißen Steine an der Fassade in der Zahl von Zehn erinnern an das Gebot des Karmelterinnenordens: Bete täglich den Rosenkranz und sind zugleich ein Vanitativmotiv. 2. Die Klosterkirche der unbeschuhten

  20. Latający Cyrk im. Kazimierza Wielkiego przedstawia: „Najwęższy dom świata – wydarzenie na skalę globu”. Rekonstrukcja historyczna w 70. rocznicę Akcji Reinhardt

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Elżbieta Janicka

    2014-06-01

    with a financial support of the National Science Centre; decision no DEC-2011/03/B/HS2/05594]   Latający Cyrk im. Kazimierza Wielkiego przedstawia: „Najwęższy dom świata – wydarzenie na skalę globu”. Rekonstrukcja historyczna w 70. rocznicę Akcji Reinhardt Artykuł zawiera wieloaspektową analizę Keret House jako instalacji artystycznej i wydarzenia kulturalnego. Obiekt sytuowany jest w kontekście idei panoptikonu Jeremy’ego Benthama, maszyny do mieszkania Le Corbusiera, Pojazdu dla bezdomnych Krzysztofa Wodiczki, Big Brothera czy XTube. Kolejne konteksty interpretacyjne to historia warszawskiego getta, Akcja Reinhardt i zespół problemów związanych z trzecią fazą Zagłady (the margins of the Holocaust: historia żydowskich kryjówek, polowanie na Żydów (Judenjagd, rabunek żydowskich ruchomości i nieruchomości, polska biografia rodziców Etgara Kereta. W tej perspektywie Keret House przybiera postać makabrycznej rekonstrukcji historycznej. Ramy analizy wyznacza teoria piętna Ervinga Goffmana oraz historia stosunku polskiej większości do żydowskiej mniejszości. Antysemicka przemoc symboliczna coraz częściej przybiera postać symbolicznej przemocy filosemickiej. Poetyka daru i kategoria „żydowskiego pisarza z poczuciem humoru” pełnią funkcję narzędzia szantażu, stawiając poddaną mu jednostkę w sytuacji bez wyjścia. Taką samą rolę odgrywa dominujące w polskiej kulturze większościowej wyobrażenie Żydów jako gości, któremu odpowiada obraz Polski jako domu i Polaków jako gościnnych gospodarzy, spadkobierców mitu króla Kazimierza Wielkiego. Keret House okazuje się maszyną do reprodukcji większościowej polskiej opowieści o stosunku Polaków do Żydów, także w okresie Zagłady. Stawką tej opowieści jest wizerunek Polski i Polaków. [Projekt został sfinansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych na podstawie decyzji numer DEC-2011/03/B/HS2/05594

  1. Deskrypcja długości i szerokości stóp kobiet i mężczyzn w obciążeniu masą własną, w wieku od 4 do 18 lat w świetle mory projekcyjnej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Mirosław Mrozkowiak

    2015-09-01

    Mirosław Mrozkowiak   Uniwersytet Kazimierza Wielkiego, Instytut Kultury Fizycznej, Bydgoszcz e-mail: magmar54@interia.pl, strona: http://wadypostawy.republika.pl   Słowa kluczowe: długość i szerokość stopy.   Streszczenie   Wstęp. Długość i szerokość stopy to cechy, których przyśpieszony wzrost w okresie pokwitania pojawia się najwcześniej. U chłopców przypada na okres między 12,5 a13 r.ż., wg innych doniesień długość i szerokość stopy u chłopców wzrasta do 18 r.ż. Z wiekiem stopa zmienia się z szerokiej i krótkiej u noworodków, do pośredniej u dzieci starszych. Cel. Określenie przebiegu zmian średnich wartości długości i szerokości stóp, okresów gwałtownego wzrostu i spowolnienia przyrostu badanych parametrów w grupie dziewcząt i chłopców w wieku od 4 do 18 lat. Materiał i metodyka. Pomiarami długości i szerokości stóp objęto populację 9804 dziewcząt i 8699 chłopców w wieku od 4 do 18 lat, z losowo wybranych przedszkoli i szkół regionu warmińsko–mazurskiego. Do oceny wykorzystano stanowisko do komputerowej oceny postawy ciała, techniką mory projekcyjnej. Wyniki. Krzywa średnich wartości długości stóp obojga płci ma bardzo zbliżony przebieg  do wykresu właściwej płci. Krzywa rozpoczyna się wartością P: 168,2, L:168,22 mm, kończy P: 238,0, L:233,3 mm. W 14 r.ż. występuje obniżenie wartości do P: 214,68, L:209,91 mm. Szerokość posiada wartość początkową P: 62,99, L:64,92 mm, końcową P: 90,8, L:90,18 mm. W 14 r.ż. występuje załamanie do wartości P: 81,82, L:82,39 mm. Wnioski     1. Przyrost długości i szerokości stóp populacji żeńskiej i męskiej od 4 do 18 r.ż. jest równomiernie intensywny, przy czym w 14 r.ż. następuje spowolnienie przyrostu wielkości badanych cech.     2. Przebieg zmian średnich wielkości długości i szerokości stopy w wieku od 4 do 18 lat regionu warmińsko – mazurskiego nie znajduje w pełni potwierdzenia w badaniach metod

  2. Odzyskać liberalizm. Recenzja książki Andrzeja Walickiego "Od projektu komunistycznego do neoliberalnej utopii", Warszawa: Universitas 2013

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Małgorzata Fidelis

    2016-01-01

    ęzyka i manipulowaniu terminami takimi, jak „komunizm” czy „liberalizm”, przez współczesnych politycznych liderów w Polsce po to, aby osiągnąć określoną reakcję emocjonalną odbiorców. Jedno z kluczowych twierdzeń książki dotyczy zniekształcenia znaczenia pojęcia „liberalizm” przez polskie elity intelektualne i polityczne poprzez połączenie go wyłącznie z wolnym rynkiem zamiast z oryginalną ideą wolności jednostki. W ten sposób dominujące konserwatywne elity w Polsce są w stanie przedstawić prawa człowieka oraz państwo opiekuńcze jako obce „polskiej” tradycji, z założenia wyłącznie katolickiej i społecznie konserwatywnej. Walicki wskazuje na potrzebę ponownego odkrycia bogatej historii polskiej lewicy, przywrócenia pierwotnych wartości liberalizmowi i odrestaurowania jego znaczenia w kształtowaniu polskiej demokracji.

  3. Następstwa zdrowotne pracy w narażeniu na leki cytostatyczne w grupie zawodowej pielęgniarek i pielęgniarzy = The health consequences of occupational exposure to cytostatics among nurses

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agnieszka Cieślicka

    2016-09-01

    żnienie skóry (44%, podrażnienie błon śluzowych (39%, nasilone wypadanie brwi, rzęs (30% czy odczuwanie zaburzeń rytmu serca (16% oraz nudności/wymioty (8%. Nie wszyscy pracownicy stosowali podczas podawania leków środki ochrony osobistej, fartuch flizelinowy- stosowało 64% badanych, maskę na twarz 61% a okulary ochronne 36% badanych. Wnioski. Najwięcej objawów spowodowanych pracą w środowisku chemioterapeutyków występuje u osób z najdłuższym stażem pracy w narażeniu na leki cytostatyczne. liczba podawanych cytostatyków pacjentom tygodniowo istotnie wiąże się ze znacznie  częstszym występowaniem niepokojących zmian w organizmie, wywołanych najprawdopodobniej kontaktem z tymi lekami.Personel pielęgniarski stosuje środki ochrony indywidualnej w sposób niewystarczający. Słowa kluczowe. personel pielęgniarski, cytostatyki, powikłania, narażenie zawodowe   Summary Introduction. Cytostatics used in cancer treatment are toxic not only for cancerous lesions but also for normal cells. Chemotherapy causes a number of strong adverse reactions experienced by patients. The personnel is also exposed to these drugs. The toxic cytostatics are absorbed by the personnel by inhaling and through contact with the skin, which takes place not only during preparing and administering the medications by nurses, but also through contact with patients' secretions. They have a noticeable impact on nurses' health. Aim. The aim of the survey was to assess the health consequences of occupational exposure to cytostatics among nurses. Material and method. The survey included 97 nurses working in Lublin's hospitals on the preparation and/or administration of cytostatics. A self-designed questionnaire consisting of 14 questions served as the research tool. Results. The nurses exposed to cytostatics demonstrated the following symptoms: excessive lacrimation, dry conjunctivas, eye redness and itching (47%, skin irritation (44%, irritated mucous membranes (39%, increased

  4. Wpływ wykształcenia oraz aktywności fizycznej rodziców na poziom rozwoju zdolności szybkościowych dziewcząt wiejskich w młodszym wieku szkolnym

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Jarosław Fugiel

    2009-06-01

    Full Text Available Wstęp: Proces rozwoju motorycznego kształtowany jest przez czynniki biogeograficzne, społeczno-ekonomiczne oraz tryb życia, wynika również ze stanu zaawansowania rozwoju somatycznego. Znaczącą rolę przypisuje się zwłaszcza aktywności fizycznej, której poziom różnicowany jest głównie przez takie czynniki jak płeć, wiek,miejsce zamieszkania czy wykształcenie. Poziom aktywności fizycznej znacznie różni się w środowisku miejskim i wiejskim. Sytuacja ta w dużym stopniu wynika z odmiennych warunków socjalno-bytowych, różnic w ilości i dostępności do bazy sportowej oraz niższej świadomości dotyczącej promocji zdrowia. Również wykształcenie rodziców, które wpływa na poziom świadomości dotyczącej kształtowania rozwoju fizycznego potomstwa, jest niższe na wsi w porównaniu do populacji miejskiej. Czynniki te mogą decydować o poziomie i charakterze aktywności fizycznej oraz mogą wpływać na sprawność motoryczną dzieci i młodzieży wiejskiej. Celem pracy była ocena wpływu wykształcenia oraz aktywności fizycznej rodziców na poziom sprawności motorycznej dziewcząt wiejskich z Legnicko-Głogowskiego Zagłębia Miedziowego. Materiał i metody: Materiał do pracy zgromadzono w 1998 r. na terenie Zagłębia Miedziowego. Zbadano 69 dziewcząt w wieku 9 lat z wiejskich szkół okolic Legnicy i Głogowa. Zmierzono wysokość i masę ciała oraz przeprowadzono testy sprawności fizycznej: skok w dal z miejsca, rzut 1 kg piłką lekarską, bieg wahadłowy 10x5m i stukanie w krążki. Informacje na temat wykształcenia rodziców oraz ich aktywności fizycznej w zakresie uprawiania sportu uzyskano za pomocą ankiety. W analizie wykorzystano podstawowe obliczenia statystyczne oraz obliczono test t-Studenta dla grup niezależnych. Wyniki i wnioski: 1. Wykształcenie średnie lub wyższe ojca i matki wpływa na uzyskanie wyższego poziomu rozwoju somatycznego córek. Dziewczęta z tych grup uzyskują r

  5. Przychody z tytułu dotacji unijnychw sprawozdaniu finansowymprzedsiębiorstwa

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Marzena Wrona

    2010-03-01

    Full Text Available Celem niniejszej publikacji jest przedstawienie sposobów ujęcia w księgach ra-chunkowych i prezentacji w sprawozdaniu finansowym przedsiębiorstw przychodów z tytułu dotacji unijnych. Od wejścia Polski do UE podmioty gospodarcze otrzymały możliwość korzystania z pomocy unijnej w formie dotacji na niespotykaną dotych-czas skalę. Spowodowało to również wiele problemów, w szczególności prawidłowe-go ujęcia w księgach rachunkowych, oraz w sprawozdaniu finansowym – przycho-dów z tytułu dotacji. Stąd też narodził się pomysł przedstawienia głównych zasad ujmowania i prezentacji w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym dotacji, jako źródła uzyskiwanego przychodu przez podmioty gospodarcze. W artykule wykorzystano analizę literatury przedmiotu, zapisy ustawy o ra-chunkowości i Międzynarodowych Standardów Rachunkowości oraz dokumentację programów wsparcia ze środków unijnych, a także uregulowania unijne, co umoż-liwiło zaproponowanie rozwiązań w zakresie ujęcia dotacji w sprawozdaniu finan-sowym. Artykuł podzielono na 4 główne punkty. W pierwszej części wprowadzono czy-telnika do funduszy unijnych w okresie programowym 2007–2013, przedstawiając główne instrumenty polityki strukturalnej Unii Europejskiej, podział tych instru-mentów na programy operacyjne w okresie 2007–2013 oraz cele, na które można otrzymać dofinansowanie. W drugiej części artykułu zaprezentowano zasady ujęcia dotacji w sprawozdaniu finansowym, w myśl przepisów ustawy o rachunkowości i MSR. Zgodnie z MSR 20 przedstawiono podejście kapitałowe oraz przychodowe do dotacji rządowych, a także prezentację dotacji w sprawozdaniu finansowym w po-dziale na dotacje do aktywów oraz do przychodów. W części trzeciej artykułu przed-stawiono dotacje do aktywów na przykładzie dotacji inwestycyjnych oraz na bada-nia i rozwój, ze szczególnym wskazaniem w każdym z przykładów zasad ujmowa-nia ich w

  6. Wpływ akceptacji choroby na zachowania zdrowotne pacjentów z marskością wątroby = The impact of the acceptance of the disease on the health behaviors of patients with liver cirrhosis

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Ewa Krzyżanowska

    2017-02-01

      1 Katedra Interny z Zakładem Pielęgniarstwa Internistycznego Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Lublinie 2 Absolwentka Wydziału Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Lublinie         Streszczenie Cel pracy. Celem pracy było określenie wpływu akceptacji choroby na zachowania zdrowotne pacjentów z marskością wątroby. Materiał i metoda. Badaniami objęto grupę 100 chorych z rozpoznaną marskością wątroby. Badania zostały przeprowadzone od  kwietnia do czerwca 2016 r. w Oddziale Wewnętrznym Gastrologicznym w I Wojskowym Szpitalu Klinicznym oraz w Klinice Gastroenterologii Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego nr 4 w Lublinie. W pracy wykorzystano Skalę Akceptacji Choroby (AIS oraz Inwentarz Zachowań Zdrowotnych Zygfryda Juczyńskiego (IZZ. Wyniki badań. Z badań wynika, że 69% ankietowanych prezentuje średni poziom akceptacji choroby natomiast  wysoki cechuje tylko 12% ankietowanych.19% badanych nie akceptuje choroby. Większy poziom akceptacji choroby występował  w grupie kobiet niż mężczyzn oraz  w grupie badanych mieszkających w mieście. Jednak różnice w ocenie nie były statystycznie istotne. Najwyższe  nasilenie zachowań zdrowotnych odnotowano w kategorii zachowań profilaktycznych, najniższe w kategorii prawidłowych nawyków żywieniowych. Różnice w ocenie również nie były statystycznie istotne. Wnioski. Stwierdzono, że kobiety w większym stopniu niż mężczyźni akceptują swoją chorobę. Czas trwania choroby wpływa na jej akceptację, badani z najkrótszym stażem chorowania łatwiej akceptują chorobę niż badani chorujący dłużej niż 2-3 lata. Zachowania zdrowotne badanych nie są zależne od miejsca ich zamieszkania, jednak wyższy wskaźnik zachowań zdrowotnych obserwuje się u badanych mieszkających w mieście. W badanej grupie wykształcenie determinuje prawidłowe zachowania zdrowotne, im wyższe wykształcenie badanych tym większe nasilenie prawid

  7. Strategie przedsiębiorstwa prasowego w XXI wieku (internalizacja oraz obecność na rynku nowych technologii

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anita Uchańska

    2011-05-01

    Full Text Available Specyfika mediów polega na tym, że z jednej strony odgrywają szczególną rolę w systemie społecznym i politycznym, kształtując opinie społeczeństwa i biorąc udział w dyskusji na istotne tematy, z drugiej strony funkcjonują na zasadzie rynkowej. Z ekonomicznego punktu widzenia przedsiębiorstwa działające w branży medialnej prowadzą działalność gospodarczą nastawioną na zysk. Ich zadanie nie polega więc tylko na dostarczeniu społeczeństwu informacji i rozrywki, ale także na sprostaniu ostrej konkurencji na rynku. Przedsiębiorstwa medialne funkcjonują zatem na dwóch rynkach, będących podstawowymi źródłami ich przychodów – pierwszym z nich jest rynek odbiorców, czyli czytelników, słuchaczy, widzów, użytkowników Internetu czy nowych mediów, z drugiej zaś rynek reklamowy. Efektem ich działalności są dualne produkty medialne, przeznaczone dla odbiorców (treść oraz dla reklamodawców (powierzchnia reklamowa. Szczególnym typem przedsiębiorstwa medialnego jest wydawnictwo prasowe, które ze względu na obecną trudną sytuację na rynku prasy musi znaleźć właściwą formę działalności, aby odpowiedzieć na wyzwanie także ze strony Internetu oraz coraz bardziej popularnych nowych mediów. Dotychczasowy model działalności przedsiębiorstwa prasowego polegał przede wszystkim na wydawaniu prasy drukowanej, a jego rozwój obejmował poszerzanie portfolio o nowe tytuły i unowocześnianie procesów biznesowych oraz rozbudowę zaplecza produkcyjnego, a także inwestowanie w inne media (przy uwzględnieniu ograniczeń wynikających z przepisów prawa. Dodatkową możliwością była ekspansja zagraniczna, w postaci sprzedaży licencji, tworzenia wspólnych przedsięwzięć z lokalnym wydawcą lub zakładanie własnych spółek na obcych rynkach. Internacjonalizacja oraz koncentracja wertykalna i horyzontalna przyczyniły się do powstania konglomeratów medialnych, o dużym znaczeniu mi

  8. Świadomość studentów na temat występowania i żerowania kleszczy w Polsce = Student’s awareness about appearance and feeding of ticks in Poland

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Kowalczyk

    2015-09-01

    Anna Kowalczyk1, Ewelina Kozłowska2, Anna Pacian3, Hanna Skórzyńska3   1. Studenckie Koło Naukowe Zdrowia Publicznego, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 2. Samodzielna Pracownia Epidemiologii, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 3. Katedra Zdrowia Publicznego, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny w Lublinie     Autor do korespondencji / Author for correspondence lic. Anna Kowalczyk e-mail: annakowalczyklublin@gmail.com   Streszczenie Wprowadzenie. Kleszcze to jedne z najbardziej niebezpiecznych zewnętrznych pasożytów człowieka. Bytują one głównie w lasach liściastych i mieszanych lub otaczających je miejscach o bogatej roślinności. Pod wpływem zachodzących zmian obszar ich występowania uległ znacznemu poszerzeniu. Wędrując w kierunku potencjalnych żywicieli dotarły i zaklimatyzowały się nie tylko na terenach wiejskich, ale także w miejskich parkach, ogrodach czy skwerach. Cel badań. Zbadanie świadomości studentów kierunków przyrodniczych na temat występowania i żerowania kleszczy w Polsce. Materiał i metoda. Badanie przeprowadzono wśród 184 studentów Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, w okresie od V – VI 2014 roku. Zastosowaną metodą badawczą był sondaż diagnostyczny przeprowadzony techniką ankietowania. Wyniki. Zaledwie co piąty student wiedział, iż najwięcej kleszczy w lesie występuje w okolicach ścieżek. Aby mogły przeżyć potrzebują krwi żywiciela, wiedziało o tym ponad 78% ankietowanych. Jedynie 22% studentów było świadomych tego, iż każda forma rozwojowa kleszczy stanowi potencjalne zagrożenie dla człowieka. Prawidłowe postępowanie w przypadku ukąszenia przez kleszcza potrafiło opisać 58% ankietowanych. Wnioski. Świadomość studentów na temat występowania i żerowania kleszczy w Polsce kształtuje się na średnim poziomie. Nakazuje to zarówno kontynuowanie istniejących działań edukacyjnych w zakresie środowiskowych zagro

  9. Analiza nawyków i zachowań związanych higieną jamy ustnej = Analysis of oral hygiene-related habits and behaviours

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Piotr Kozłowski

    2015-08-01

    3Katedra i Zakład Anatomii Prawidłowej Człowieka, UM w Lublinie     Uniwersytet Medyczny w Lublinie ul. Aleje Racławickie 1, 20-093 Lublin e-mail: piotr7176@gmail.com   Abstrakt: Celem pracy była ocena nawyków i zachowań związanych z higieną jamy ustnej. Badaniem objęto 120 osób. W grupie badanej kobiety stanowiły 78,3% ankietowanych, natomiast mężczyźni 21,7%. Wiek ankietowanych zawierał się w przedziale od 18 do 65 lat. Badanie przeprowadzono w styczniu 2015 roku metodą wywiadu standaryzowanego. Narzędziem badawczym, którym posłużono się do zebrania danych, był autorski kwestionariusz, który zawierał 21 pytań. Przeprowadzono analizę statystyczną z wykorzystaniem testu chi- kwadrat. Wszystkie wartości w których p<0,05 uznano za istotne statystycznie. Niespełna połowa, bo 45,8% ankietowanych myło zęby rano, natomiast wieczorem przed pójściem spać zęby myło już 95% respondentów. Największa część ankietowanych myła zęby przez ok 2 min (43,3%. Podczas codziennej higieny jamy ustnej język i przedsionek jamy ustnej myło 71,7% respondentów. Odsetek osób myjących zęby po zjedzeniu słodkiego posiłku wynosił 36,7%, natomiast jamę ustną po spożyciu posiłku o niskim pH wodą płukało jedynie 25,8% respondentów. Ponad połowa (60% osób niemyjących zębów po słodkim posiłku miała od 1 do 5 wypełnień, odpowiednio w grupie respondentów posiadających od 6 do 10 wypełnień w zębach 64% stanowiły osoby nie myjące zębów po zjedzeniu słodkich posiłków.                 Płyny do płukania jamy ustnej używało 50,8% respondentów. Nitka dentystyczna używana była przez 49,2% ankietowanych. Ponad jedna trzecia ankietowanych (37,5% chodziła do dentysty raz na pół roku. Najczęstszą przyczyną (67,5%  wizyty u stomatologa była wizyta kontrolna, ból zęba był przyczyną jedynie 15%  wizyt u dentysty.   Słowa kluczowe: higiena jamy ustnej, nieprawidłowe nawyki, mycie zębów.

  10. Measurement of Small Values of Hydrostatic Pressure with the Compensation of Atmospheric Pressure Influence / Pomiar Małych Wartości Ciśnienia Hydrostatycznego Z Kompensacją Wpływu Ciśnienia Atmosferycznego

    Science.gov (United States)

    Broda, Krzysztof; Filipek, Wiktor

    2013-09-01

    structure has been simplified and the measurement accuracy has increased. Znajomość rozkładu ciśnienia (lub różnicy ciśnień) determinuje opis przepływu płynu przez ośrodek porowaty. W przypadku dużych liczb Reynoldsa nie nastręcza to większych trudności, lecz dla przepływów laminarnych (tj. dla liczb Re (Bear, 1988; Duckworth, 1983; Troskolański, 1957) z zakresu 0.01 do 3) jest to praktycznie niemożliwe w oparciu o dostępne na rynku przyrządy. Przyczyny powodujące taką sytuację zostały omówione w poprzednim opracowaniu (Broda i Filipek, 2012), w którym zwrócono uwagę na trudności pomiarów związane z napięciem powierzchniowym czy włoskowatością (Adamson, 1997). Zaproponowano (Broda i Filipek, 2012) nową, autorską metodę pomiaru bardzo małych różnic ciśnień oraz skonstruowano odpowiednie stanowisko składające się z dwóch oddzielnych zbiorników pomiarowych oraz przeprowadzono pomiary. Z przeprowadzonych badań (Broda i Filipek, 2012) wynikała konieczność zastosowania stabilizacji temperatury urządzenia oraz kompensacji wpływu ciśnienia atmosferycznego na proces pomiarowy. Niniejsza publikacja przedstawia wyniki kontynuacji badań nad metodami i aparaturą do pomiaru bardzo małych różnic ciśnień z uwzględnieniem zdobytych doświadczeń, w oparciu o nowe stanowisko pomiarowe, którego zasadę działania i budowę przedstawiono na rys. 1-5, kolejno przedstawiając koncepcję wykonania pomiaru małych wartości ciśnienia hydrodynamicznego z kompensacją wpływu ciśnienia atmosferycznego rys. 1; ilustrację obrazującą stan odpowiadający przypadkowi braku przepływu płynu przez badany obiekt rys. 2; omawiając stan odpowiadający przypadkowi przepływu płynu przez badany obiekt rys. 3. Kolejno omówiono stan odpowiadający pomiarowi spadku ciśnienia na badanym obiekcie rys. 4 oraz przedstawiono metodykę pomiaru (zależności (1) - (20)). Zdjęcie stanowiska badawczego oraz jego elementów ilustruje rys. 5. W

  11. Żywienie młodzieży akademickiej – wybrane uwarunkowania = Nutrition of university students – selected determinants

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Kowalczyk

    2015-09-01

    3.Zakład Psychologii Stosowanej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie     Autor do korespondencji / Author for correspondence lic. Anna Kowalczyk e-mail: annakowalczyklublin@gmail.com   Streszczenie   Wstęp. Każdy z okresów życia człowieka warunkuje jego późniejszy stan zdrowia. Podjęcie studiów rozpoczyna nowy etap w życiu młodego człowieka. Kształtowane w rodzinie zachowania i postawy względem zdrowia, w środowisku akademickim mogą ulegać zmianom lub też utrwalać się. Celem pracy jest określenie wybranych determinant warunkujących prawidłowe żywienie młodzieży akademickiej. Materiał i metoda. W roku akademickim 2013/2014 przeprowadzono sondaż diagnostyczny za pomocą techniki ankietowania. Narzędzie stanowił autorski kwestionariusz ankiety. Badanie przeprowadzono wśród 100 osobowej grupy  studentów Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Wyniki. Za główną determinantę prawidłowego odżywiania się studenci uznali ilość wolnego czasu między zajęciami (41%. W dalszej kolejności wskazywano na takie czynniki jak: odległość miejsca zamieszkania od uczelni (18%, dostępność do uczelnianej stołówki (10%, bliskie sąsiedztwo uczelni z lokalami gastronomicznymi (9% czy też status materialny studenta (9%. Mało znaczącymi czynnikami okazały się: umiejętność gospodarowania środkami pieniężnymi (5% oraz zaopatrzenie sklepików w sąsiedztwie uczelni (4%. Niepokojący jest fakt, iż 48% studentów regularnie bądź sporadycznie rezygnuje z posiłku by w ten sposób zaoszczędzić pieniądze na inne cele. Wnioski. Należy stworzyć studentom właściwe warunki do spożywania posiłków o odpowiedniej jakości i w odpowiednich odstępach czasu.  Właściwe rozplanowanie zajęć w ciągu dnia, zaopatrywanie się w produkty spożywcze przed rozpoczęciem zajęć oraz dostępność do placówek gastronomicznych może znacząco poprawić sposób żywienia młodzieży akademickiej.   Słowa kluczowe: żywienie, m

  12. „Słownik wyrazów obcego a mniej jasnego pochodzenia…” Jana Karłowicza – wyrazem wiedzy i zamiłowań lituanistycznych autora

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Kristina Rutkovska

    2016-12-01

    same time, he documented Lithuanian realities, giving them detailed descriptions. He provided much to linguists researchers who intensively practiced typological and comparative linguistics of Lithuanian words in the nineteenth century, citing unknown tokens of direct contacts with Lithuanianism, not listed in the then existing collections of Lithuanian lexis (Kurschat, Nesselmann.   Słownik wyrazów obcego a mniej jasnego pochodzenia… Jana Karłowicza – wyrazem wiedzy i zamiłowań lituanistycznych autora Przedmiotem opisu w artykule jest leksyka litewska, występująca w Słowniku wyrazów obcego a mniej jasnego pochodzenia… (SWO Jana Karłowicza, który był zaangażo­wany w badania nad językiem i kulturą litewską wieloaspektowo – badał narzecza litewskie, nazwy miejscowe, inicjował badania nad folklorem litewskim. Publikował też materiały z Litwy (opisy etnograficzne, folklor, opis języka szlachty żmudzkiej w czasopiśmie „Wisła”, uprzednio je redagując i umieszczając w tekście komentarze do leksyki litewskiej. Jego zbiory onomastyczne, podobnie jak i studium O języku litewskim, zostało na nowo odkryte przez językoznawców litewskich, poświęcono im odrębne opracowania. Solidna wiedza z zakresu językoznawstwa porównawczego i własne doświadczenie badacza języka i kultury litewskiej, praca z litewskimi materiałami drukowanymi, rękopiśmiennymi czy też pochodzącymi z badań terenowych na Litwie pozwoliły mu na wykorzystanie tej wiedzy i materiałów w bardzo różnorodny sposób. Umieszcza on w dokumentacji do wyrazów analizowanych w SWO wyrazy pochodzenia litewskiego i obok – zapożyczenia słowiańskie do gwar litewskich, tym samym przyczyniając się pośrednio do badań nad leksyką obcą w gwarach litewskich. Taki sposób interpretacji historycznojęzykowych był do zaakceptowania w owych czasach, kiedy metodologia badań etymologicznych dopiero się kształtowała, a każdy przejaw języka był wart dokumentowania

  13. Poziom uzależnienia od nikotyny oraz motywacja do zaprzestania palenia tytoniu w wybranej grupie Polaków = Level of nicotine addiction and motication for qutting smoking in chosen group of Poles

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Katarzyna Sawicka

    2015-08-01

    3Katedra Onkologii i Środowiskowej Opieki Zdrowotnej, Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Lublinie   Adres do korespondencji: katesawicka@wp.pl   Streszczenie Wstęp: Palenie tytoniu jest poważnym problemem zdrowotnym, społecznym i ekonomicznym w Polsce i na całym świecie [16]. Podejmowane przez Światową Organizację Zdrowia (WHO liczne działania antynikotynowe nie przynoszą oczekiwanych rezultatów. Palenie tytoniu jest nadal powszechne powodując poważne konsekwencje dla zdrowia publicznego [1]. Materiał i metoda: Badanie zostało przeprowadzone od lipca do sierpnia 2014 roku. Grupę badaną stanowiły osoby palące papierosy od 25 - 70 roku życia. Respondenci wyrażający chęć wzięcia udziału w badaniu otrzymali zestaw testów składający się z autorskiej metryczki oraz wystandaryzowanego narzędzia: Testu uzależnienia od nikotyny wg Fagerströma oraz Testu motywacji do zaprzestania palenia wg dr Niny Schneider. Test uzależnienia od tytoniu wg Fagerströma mierzy głębokość uzależnienia biologicznego od nikotyny. Kwestionariusz składa się z 7 pytań, za każdą z odpowiedzi można otrzymać od 0 do 3 punktów. Maksymalna liczba punktów wynosi 12. Test motywacji do zaprzestania palenia tytoniu wg Niny Schneider służy do pomiaru gotowości do zaprzestania palenia. Składa się on z 12 pytań, na które respondent odpowiada „tak” lub „nie”. Przewaga odpowiedzi „tak” świadczyć ma o motywacji do leczenia, przewaga odpowiedzi „nie” świadczy o braku chęci leczenia. Wyniki badań i wnioski: Na podstawie przeprowadzonych badań i analizy ich wyników wyciągnięto następujące wnioski: - osoby palące nie są w większości uzależnione od nikotyny, - motywację do zaprzestania palenia mają częściej osoby nieuzależnione od nikotyny, - uzależnieni od nikotyny są częściej mężczyźni, osoby starsze, pracownicy fizyczni, w mniejszym stopniu od nikotyny uzależnione są osoby z wykształceniem wy

  14. WIEDZA I DEKLAROWANE POSTAWY RODZICÓW WOBEC SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH DLA DZIECI W WARSZAWIE I TALLINIE

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Małgorzata Klotško

    2015-12-01

    Tel: 22 599 21 80 Fax: 22 599 21 81     Słowa kluczowe: szczepienia ochronne, zachowania zdrowotne, Polska, Estonia. Keywords: vaccination, health behaviors, Poland, Estonia.     Streszczenie   Wprowadzenie Szczepienia, jako jedno ze szczytowych osiągnięć w medycynie stanowią istotny element realizowania polityki zdrowotnej na szczeblu krajowym I globalnym. Regularne uodparnianie dzieci oraz ludzi dorosłych poprawiło jakość i przedłużyło długość życia. Ponadto szczepienia wyeliminowały ospę prawdziwą oraz przyczyniły się do ograniczenia występowania niektórych chorób takich jak polio, świnki czy tężca. Szczepienia zaliczane są do profilaktyki swoistej pierwszego rzędu, która ma za zadanie wpływać na jeden z trzech elementów łańcucha epidemicznego - na wrażliwą populację. Materiał i metody Materiał stanowiło 231 osób rodziców dzieci objętych obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi w Warszawie i Tallinie. Wśród ankietowanych znalazły się 173 oraz 58 mężczyzn.. Badanie było przeprowadzone przy użyciu komputera CAWI (ang. Computer-Assisted Web Interview oraz  metodą papierową PAPI (ang. Paper nad Pencil Interview. Do obliczeń korelacji zastosowano test Chi, zaś za poziom istotności przyjęto wartość 0,05. Wyniki Po zastosowaniu metody top2boxes wynika, że w Estonii 30% wierzy w bezpieczeństwo szczepionek, natomiast 70% nie. W Polsce wynik ten kształtuje się odpowiednio na poziomie 38% i 62%. Po zastosowaniu metody top2boxes wynika, że w Estonii 48% badanych widzi w pormowaniu szczepień interes producentów, natomiast 52% nie zgadza się z tym.  Natomiast w Polsce na korzyści koncernów wskazuje 59% i 41 % zaprzecza tej teorii. Po zastosowaniu metody top2boxes okazuje się, że w Estonii 84% badanych popiera dobrowolność szczepień, natomiast 15% jest przeciwnych.  Natomiast w Polsce jest 65% zwolenników dobrowolności szczepień i 35 % jej przeciwników. Wnioski Rodzice w Estonii i Polsce s

  15. Związek między zachowaniami żywieniowymi a występowaniem otyłości u młodzieży ponadgimnazjalnej Zespołu Szkół Chemicznych w Bydgoszczy. Zachowania żywieniowe i otyłość u młodzieży ponadgimnazjalnej

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Agnieszka Pluta

    2015-05-01

    2WOZ "GRYF-MED" w Bydgoszczy   Adres do korespondencji / Address for correspondence dr n. o zdrowiu Agnieszka Pluta Zakład Pielęgniarstwa Społecznego, Collegium Medicum w Bydgoszczy, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu ul. Łukasiewicza 1, Bydgoszcz 85-801 e-mail: agnieszkapluta@poczta.onet.pl   Streszczenie Wprowadzenie. Pozytywne zachowania żywieniowe warunkują zdrowy styl życia dzieci i młodzieży. Nieprawidłowe zachowania żywieniowe są przyczyną wielu zaburzeń i chorób zarówno w wieku szkolnym jak i dorosłym. Wśród najczęściej występujących zaburzeń jest otyłość, która warunkuje szereg innych schorzeń jak na przykład cukrzyca, choroby układu sercowo-naczyniowego, osteoporoza czy wady postawy.  Dzieciństwo jest okresem najwłaściwszym na ukształtowanie pozytywnych zachowań. Materiał i metoda.  Badaniami objęto liczbę 100 uczniów klas maturalnych Zespołu Szkół Chemicznych w Bydgoszczy. W pracy jako narzędzie badawcze wykorzystano kwestionariusz ankiety własnego autorstwa oraz analizę formularzy sprawozdawczych z przeprowadzonych badań przesiewowych i profilaktycznych badań lekarskich. Cel. Celem niniejszej pracy była analiza zachowań żywieniowych i ich wpływ na występowanie otyłości u młodzieży ponadgimnazjalnej. Wyniki. Młodzież płci męskiej stanowiła większość w badanej grupie – 54 osoby (54,0%. Większość uczniów, to osoby o wartości prawidłowej wskaźnika BMI – 51,0%. Poniżej tej wartości odnotowano 9,0% uczniów, powyżej 40,0% uczniów, z czego większość to osoby z nadwagą – 35,0%. Średnia wartość wskaźnika BMI u mężczyzn była istotnie statystycznie wyższa niż u kobiet 24,80±3,49 vs 22,82±3,88; p<0,05. Co piąty uczeń nie spożywał śniadania przed wyjściem do szkoły nigdy – 20,0%. Połowa ankietowanych zabierała codziennie do szkoły II śniadanie. Większość uczniów spożywało 4-5 posiłków dziennie – 72,0%. Co dwudziesty uczeń zjadał mniej

  16. Holistyczne kompetencje zawodowe studentów pielęgniarskich studiów magisterskich = The holistic nursing professional competence of students graduate

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Magdalena Brodowicz-Król

    2016-08-01

    20-954 Lublin   Autor do korespondencji: Magdalena Brodowicz-Król Katedra i Zakład Pielęgniarstwa Pediatrycznego Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytet Medyczny w Lublinie ul. Prof. A. Gębali 6, 20-093 Lublin e-mail: brmagdalena@gmail.com Tel. 662 980 412           Streszczenie Wprowadzenie: We współczesnym pielęgniarstwie umiejętność sprawowania profesjonalnej opieki nad pacjentem przez studentów  szczególnie studiów magisterskich jest istotą procesu kształcenia. Natomiast postrzeganie pacjenta w systemie opieki w sposób holistyczny, a zatem jako indywidualnego podmiotu funkcjonującego co najmniej w wymiarze biologicznym, społecznym, psychicznym, duchowym i kulturowym, zgodnie z zasadami etyki jest jednym z wymiarów profesjonalizmu. W akademickim kształceniu pielęgniarek duże znaczenie przywiązuje się do kształtowania umiejętności pielęgniarskich tworzących możliwość holistycznego traktowania osoby pacjenta. Cel pracy: Określenie kompetencji zawodowych holistycznego postrzegania pacjenta przez studentów I roku studiów magisterskich kierunku pielęgniarstwo. Materiał i metoda: Badania przeprowadzono wśród studentów kierunku pielęgniarstwo Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Wiek ankietowanych mieścił się w przedziałach 21-22 (32,6% i23-38  (67,4% lat. Kobiety stanowiły większość badanych (97,1% zdecydowanie mniejszą grupę stanowili mężczyźni (2,9%. Metodą badawczą, którą zastosowano w badaniu, był sondaż diagnostyczny. Wykorzystanym narzędziem badawczym była Skala Holistycznych Kompetencji Pielęgniarskich (The Holistic Nursing Competence Scale –HNCS. Skala ta ocenia kompetencje pielęgniarskie, składa się z dwóch podskal i zawiera łącznie 36 twierdzeń. Podskala HNCS A zawiera 7 pozycji, ocenia postępowanie pielęgniarskie w życiu codziennym oraz podskala HNCS B zawiera 29 pozycji, ocenia holistyczne kompetencje pielęgniarskie. Drugim narzędziem była Skala Rozwoju Kompetencji Piel

  17. Latvian dialects in the 21st century: old and new borders

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Anna Stafecka

    2015-12-01

    órego od 2013 r. badana jest sytuacja socjolingwistyczna gwar na współczesnej Łotwie. Analizowane są przynajmniej trzy gwary w obrębie każdego z dialektów. Pojęcie granicy ma jednak zastosowanie do opisu innych aspektów badań dialektologicznych. Można na przykład mówić o granicy między zachowaniem cech dialektów a wpływami języka literackiego, jak również o granicach podtrzymywania cech gwarowych w mowie użytkowników należących do różnych grup wiekowych. Badaniu poddano także kwestię używania gwar w centralnych i peryferyjnych częściach rejonu ich występowania. Wstępne wyniki sugerują, że ludzie mieszkający dalej od centrum używają gwary częściej – zwłaszcza w komunikacji z członkami rodziny (w tym z młodszego pokolenia, z krewnymi i z sąsiadami. Wstępne wyniki badań wskazują także na zróżnicowaną sytuację poszczególnych dialektów. Na obszarze występowania gwar dialektu środkowego, najbliższego literackiej łotewszczyźnie, niemal zanikło rozgraniczenie między gwarami a językiem literackim, skoro różnicy takiej nie odczuwają sami informatorzy. W dialekcie liwońskim występuje kilka cech dialektalnych, obecnych jeszcze w większym lub mniejszym stopniu w mowie wszystkich pokoleń, jak uogólnienie rodzaju męskiego czy redukcja wygłosu. Jednakże i tutaj język, którym posługują się młodsi użytkownicy, stopniowo traci cechy dialektalne. Inna sytuacja panuje w grupach gwarowych dialektu górnołotewskiego. Gwary seloń­skie z Semigalii wykazują ślady cech dialektalnych (tonalność sylab, nieregularne przesu­nięcia samogłosek itd.; występują one przede wszystkim w mowie starszego pokolenia. Gwarami łatgalskimi z Widzeme posługują się z kolei głównie starsi respondenci, zwykle w gronie najbliższej rodziny; gwar tych praktycznie nie słyszy się natomiast w przestrzeni publicznej. Wiele cech dialektalnych zachowało się tu jednak także w mowie średniego, a nawet młodszego pokolenia

  18. Dum lucet - bibamus sodales. Ob und wie wir Archäologen die Alten verstehen

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Iva Mikl Curk

    2004-12-01

    bis zu 5-10 % der Brandgräber vorkommenden Beigaben könnten also auch den Wunsch ausdrücken, der Verstorbene möge auf der anderen Seite der Grabpforte das ewige Leben erwarten. Auf diese Weise würde der Begräbniskult im Land zur Römerzeit noch klarer von einer komplexen Vorstellungswelt zeugen. Allerdings soll das Ganze zugleich auch ein Beispiel für das Gewagte an Deutungen darstellen. Als zweites Beispiel soll die fragmentierte Vollstatue von Noršinci in Prekmurje dienen. Eingehend wurde sie noch nicht publiziert. Doch es handelt sich gewiss um ein typisches Erzeugnis des norisch-pannonischen Steinmetzgewerbes aus der antoninisch-severischen Zeit vom ausgehenden 2. und beginnenden 3. Jh. Die qualitätvoll gearbeitete, obzwar schlecht erhaltene Statue stellt auch zweifelsohne eine tragische Heroin dar. In den Aufsätzen, wo sie erwähnt wurde, vermutete die Autorin zunächst Iphigenia, nach eingehender Analyse der beiden kleinen, erhaltenen Figuren, welche bei diesem Statuentypus als erklärende Attribute zu dienen pflegen, wurde aber Dido vorgeschlagen (Mikl Curk 1998. H. G. Frenz (1997 nahm die Figur später in die Reihe der Medeiadarstellungen auf und betrachtet die kleinen Figuren als Kinderdarstellungen. Solch einer Lösung kann die Autorin aber nicht zustimmen. Eine der kleinen Figuren stellt nämlich einen (älteren bärtigen, in langem Mantel gekleideten, an einem Lehnstuhl sitzenden Mann dar, und der halbnackte, hinter ihm stehende (jüngere? Mann schmiegt sich fest an ihn, legt ihm auch seine Rechte in einer wohl schützenden Geste über die Schulter an die Brust. Die Figuren sind also keinesfalls die üblichen Kinderdarstellungen der territorial nahe gefundenen Medeiastatuen. Medeiadarstellungen sind zahlenmäßig tatsächlich vorherrschend, aber auch die Darstellungen des Aeneasmythos waren in Pannonien nicht unbekannt, obwohl sie bis jetzt nur als Grabreliefs (Erdélyi 1954, Thomas 1955, Barkóczi 1984, 174 Abb. 2, 177 Abb. 1, 2 - für die Liste

  19. Visualization of Multidimensional Data in Purpose of Qualitative Classification of Various Types of Coal / Wizualizacja Wielowymiarowych Danych W Celu Klasyfikacji JAKOŚCIOWEJ RÓŻNYCH TYPÓW WĘGLA

    Science.gov (United States)

    Niedoba, Tomasz; Jamróz, Dariusz

    2013-12-01

    żliwe jest stwierdzenie, czy wybrane cechy są wystarczające do identyfikacji zarówno typu węgla, jak również klasy ziarnowej i innych jego cech. Metodyka ta może być również stosowana z powodzeniem dla innych typów surowców mineralnych, np. dla rud.

  20. Influence of the Plow Filling and Thread Angle onto the Plow Head Efficiency / Wpływ Współczynnika Wypełnienia Organu Oraz Kąta Nawinięcia Płata Ślimaka Na Sprawność Ładowania Frezującymi Organami Ślimakowymi

    Science.gov (United States)

    Wydro, Tomasz

    2015-03-01

    parametrów konstrukcyjnych organu, a mianowicie kąta nawinięcia płata ślimaka α2 na sprawność ładownia, a także jaki wpływ ma współczynnik wypełnienia organu kw i współczynnik rozluzowania urobku kr, na sprawność ładowania (Wydro, 2011). Po przeprowadzonych badaniach wstępnych przyjęto, że kryteria oceny procesu ładowania będą różne dla organu wyposażonego w ładowarkę kryterium oceny procesu ładowania będzie pobór mocy silnika organu i posuwu, natomiast dla organu bez ładowarki kryterium jego oceny będzie sprawność ładowania. Za sprawność ładowania uznano stosunek pola przekroju pryzmy urobku załadowanego do pola przekroju całkowitego pryzmy urobku przemieszczonego, co szerzej zostało opisane w dalszej części artykułu (Wydro, 2011). Przedmiotowe badania miały na celu, sprawdzenie w jakim stopniu wybrany parametr konstrukcyjny, kąt nawinięcia płatów ślimaka α2 oraz współczynnik wypełnienia organu kw i współczynnik rozluzowania kr urobku mają wpływ na sprawność ładowania i przy jakich ich wartościach organy ślimakowe uzyskują największą sprawność ładowania. Wartości i zakresy tych współczynników, zostały określone na podstawie badań empirycznych. Jak podaje literatura (Hamala & Wydro, 2005; Krauze, 1997) współczynniki przyjmowane są w granicach kw= 0÷1, kr > 1 na podstawie doświadczenia konstruktora dla nowo projektowanych organów ślimakowych. Parametr konstrukcyjny, który został przyjęty do badań, to kąt nawinięcia płatów ślimaka α2 i według literatury (Bednarz, 2003; Krauze, 2000) przyjmuje optymalną wartość w zakresie 19°, a 23°. W związku z powyższym, w przedmiotowych badaniach chciano sprawdzić jaki wpływ na proces ładowania mają kąty poniżej i powyżej wspomnianego zakresu, a także sprawdzenia, czy można określić jakie wartości współczynników kw i kr należy przyjmować podczas określania parametrów konstrukcyjnych i kinematycznych nowego organu nie

  1. Properties of Waste from Coal Gasification in Entrained Flow Reactors in the Aspect of Their Use in Mining Technology / Właściwości odpadów ze zgazowania węgla w reaktorach dyspersyjnych w aspekcie ich wykorzystania w technologiach górniczych

    Science.gov (United States)

    Pomykała, Radosław

    2013-06-01

    ęgla lub węgla z dodatkami: bitumin (żużel S1), czy biomasy (popiół A2, żużel S2). W polskim górnictwie podziemnym wyróżnić można kilka technologii podsadzkowych, w których do transportu materiału wykorzystywana jest woda. Tradycyjnie oraz ze względów historycznych, terminem "podsadzka hydrauliczna" określa się tę, która spełnia wymagania normy PN-93/G-11010. Do najważniejszych cech takiej podsadzki hydraulicznej zaliczyć należy wypełnienia uprzednio wydzielonej pustki poeksploatacyjnej, materiałem o jak najmniejszej ściśliwości oraz o jak największej wodoprzepuszczalności. Materiał taki, po odprowadzeniu wody ma stanowić mechaniczna podporę stropu, a proces podsadzania jest ściśle powiązany z procesem eksploatacji, jako sposób likwidacji zrobów. Najczęściej stosowanymi materiałami są piasek podsadzkowy oraz odpady górnicze lub hutnicze (Lisowski, 1997). Od ponad dwudziestu lat, w polskim górnictwie węgla kamiennego obecna jest również inna technologia podsadzkowa, w której do transportu materiałów wykorzystywana jest woda. W tym przypadku części stałe to materiały drobnoziarniste, najczęściej popioły różnych typów, które po wymieszaniu z wodą tworzą zawiesinę (stąd termin "zawiesiny popiołowo-wodne"). Polska norma PN-G-11011:1998 wyróżnia dwie odmiany takich zawiesin i definiuje je, jako "podsadzkę zestalaną" oraz "mieszaninę do doszczelniania zrobów". Podstawową ideą przyświecającą stosowaniu zawiesin drobnoziarnistych w technologiach górniczych była początkowo troska o zagospodarowaniu odpadów energetycznych, a następnie górniczych (Mazurkiewicz i in., 1998; Piotrowski i in., 2006; Piotrowski, 2010; Plewa i Mysłek, 2000; Plewa i Sobota, 2002). Obecnie technologia zawiesinowa na stałe zagościła w kopalniach węgla kamiennego stając się m.in. nieodzownym środkiem profilaktyki pożarowej i metanowej (Dziurzyński i Pomykała, 2006; Palarski, 2004; Pomykała, 2006). W artykule

  2. Становление антропоцентристских теорий в современном языкознании

    Directory of Open Access Journals (Sweden)

    Михаил [Mikhail] Лабащук [Labashchuk

    2015-12-01

    structure, essentially describable on three logical and prototypical levels: – the hypernimic (generic, abstract-logical level, – the base (generic-particular, mental-imaginary level (whose prototypical structure is the centre-periphery, and – the hyponymic (particular, mixed, syncretic level. Alexander Kiklevich's theory proposes a classification of scientific paradigms; discusses the pragmatics and functionality of language in communication; emphasises the peculiarity of the conceptualising of information on the basic, supra-basic and sub-basic levels of communication; criticises the content of modern conceptology; finally, it develops and elaborates a distinctive approach to the issues of language polysemy and metaphor. Anthropocentric theories of modern linguistics strengthen the long-stipulated leading position of the discipline among the human sciences.   Kształtowanie się teorii antropocentrycznych we współczesnym językoznawstwie Artykuł zwraca uwagę na specyfikę teorii antropocentrycznych we współczesnym językoznawstwie. Jako przykład tendencji rządzących kształtowaniem się funkcjonalnych aspektów idiolektycznych teorii języka analizie poddane zostaje podejście gnozeologiczne w językoznawstwie Aleksandra Kiklewicza. Antropocentryczne teorie lingwistyczne przeciwstawiane są w dzisiejszym językoznawstwie antropologicznym teoriom języka. Podstawową kategorią tych ostatnich jest socjolekt jako zjawisko ponadjednostkowe. Podstawową kategorią teorii antropocentrycznych w językoznawstwie jest z kolei idiolekt jako ontologicznie niepowtarzalna kategoria wyjściowa istnienia jednostki i społeczeństwa. W przypadku podejścia funkcjonalnego w ramach teorii antropocentrycznych sama kategoria socjolektu uznana zostaje za część idio­lektu, nie zaś odwrotnie, jak ma to miejsce w teoriach socjologicznych. Termin kategoria określa się tradycyjnie za pomocą dwóch kryteriów czy też podejść: 1 logicznego (z pespektywy racjonalno